Instituto Tecnológico
GeoMinero de España
Y!
INFORMACION COWLÉ[ t4TARIA
DE LLL
PALEONTOLOGIA
HOJA RE MONTORIO
N2 16* (19-9)
111 •�
'��
�
y
.
r
r
r
Po
r
r
r
r
r
r
r
r
r
r
r�
I- N-D_ L C-E r�
1 DESOZOICO
n
Dada la forma marina banal encontrada en el Mesozoico, los
estu-dios paleontológicos realizados en la Hoja de Montorio lo han sido r�+
sobre las láminas delgadas (realizadas también para estudios
petrográ-r ficos), y levigados, y fundamentalmente de carácter
micropaleontológi-co.
Las determinaciones individuales y su situación en las
correspon-dientes columnas estratigráficas levantadas pueden verse en la
Documen-tación complementaria de la Hoja. A continuación se exponen,
seguida-mente, los datos micropaleontológicos, agrupados sistemáticamente por
unidades cartográficas.
UNIDAD 3
(Lías
inferior)
Las calizas de la parte superior de la unidad suelen ser
micro-cristalinas, presentando, en su techo, niveles calcarenfticos o de
granigtones con pelets, intraclastos y oolitos poco revestidos que, en r�+
' el corte de San Pantaleón (01), contienen algunos Foraminiferos
(Textu-láridos, Ataxophragmiidos, Pfenderina ), Ostrácodos, Aeolisaccus y
frag-mentos de Crinoideos y de Moluscos. Se trata de una microfacies
carac-terística del Sinemuriense inferior-medio de la región burgalesa.
r�
UNIDAD 4 ( Lías margoso)
En la parte superior de la unidad margosa , la asociación microfa
u-nística caracteriza al Toarciense , conteniendo Foraminíferos
(Ammobacu-lites - fontinensis (TERQ .), Ammodiscus . tenuissimus ( GUMBEL), Cornuspira
orbícula ( T. y B.), Lenticulina - mUnsteri ( ROE ME R) y Falsopalmula-des-t
longchampsi ( TERQ .)), Ostrácodos ( Cytherella aff. toarcensis BIZON y
Procytheridea sp.), Radiolarios y artejos y radiolas de Crinoides. El
medio ambiente es de plataforma externa y abierta.
UNIDAD 5 ( Dogger)
I
FM Las microfacies de los tramos de calizas son biomicritas de
micro-filamentos que, en el Bajociense , contienen , además, Radiolarios,
Es-pongiarios , Gasterópodos , Crinoides, espiculas , Foraminíferos (
Nubecu-laria , Lenticulina , Ammodiscus ) y Ostrácodos.
UNIDADES 6 Y 7 (Facies Purbeck) I
FM
Los niveles terrígenos gruesos ( 6) no suelen contener microfósiles
(a excepción de las arcillas que contienen abundantes Ostrácodos y
algunos oogonios de Charofintas que caracterizan al Malm y
Berriasien-se), mientras que los tramos de calizas lacustres tienen una
microfa-cies de biomicritas con oogonios y fragmentos de talos de Charofitas,
Ostrácodos y Gasterópodos.
UNIDAD 10 (Cenomaniense y Turoniense)
En la parte inferior del corte de Montorio ( 04), las margas
con-tienen Ostreidos (Exogyra) y una asociación de Foraminiferos y
Ostráco-dos constituida por abundantes especies típicas del Cenomaniense. Entre
los Foraminiferos destacamos la presencia de Orbitolina (Orbitolina)
concava .- concava ( LAM.) Daxia--cenomana CUV. y SZAK .,
Flabellamina.ale-xanderi CUSHM , Haploghagnium.(Buccicrenata ) suboodlandensis ( VANDERP.),
Triplasia cf. acutocarinata ( ALEX. Y SMITH ) y Ammobaculites - stephensoni
CUSHM . Las especies de Ostrácodos más características son Dordoniella
strangulata APOST., Protocythere teneres DAMOTTE, Dolocytheridea cf. r�+
bosquetiena ( JONES e HINDE ), Centrocythere cf. denticulata MERTENS,
Cythereis-dordoniensis DAMOTTE, Cythereis cf. luermnnas TRIEBEL,
Cythe-reís-praetexta DAMOTE y Parexophtalmocythere.certlii (BABINOT).
En la parte superior del corte de Quintanilla del Pino (05), las r�
margas se present an biturbadas y contienen también Ostreidos de pequeño
tamaño ( Exogyra , Plicatula , y Pycnodonta ), Briozoos, radiol.as y artejos
de Equinodermos y una asociación con numerosas especies de
Foraminife-ros y, sobre todo, de Ostrácodos del Turoniense inferior. Entre los
Foraminiferos hay un presominio de los de concha arenácea o aglutinada;
Pseudoclavulina.brayi COLOM, Tritaxia.-tricarinata REUSS, Hyper- ammina
sp., Spiroplectammina - sp. , Cyclammina sp., Cyelammina sp. y Lenticulina
spp. Los Ostrácodos más típicos son Cythereis_reticulata (JONES e
HIN-DE), Cythereis--grekovi DAMOTTE, Cythereis praetexta DAMOTTE, Cythereis
cuvillieri DAMOTTE , Dordoniella turonensis DAMOTTE, Pterigocythere
r
r�
Los tramos calizos intercalados entre las margas suelen ser
calca-reníticos , con los bioclastos a veces orientados , y contienen oolitos e
intraclastos y cemento esparítico ( barras de alta energía ) y, en
gene-ral, glauconita . Estas microfacies suelen contener abundantes Algas
mm
( Boueina - pygmaea PIA , Aciculari , Neomer-i s- pfenderae KON. y EPIS) y
Archaeolithothamnium ) j unto a fragmentos de macrofósiles ( Briozoos,
Ostreidos, Lamelibranquios , Equinodermos...).
Entre el Cenomaniense y el Tu ro niense debe existir un hiato
estra-tigráfico, que afecta al Cenomaniense superior , como ha sido señalado
anteriormente en toda la región burgalesa por RAMIREZ DEL POZO (1971),
y ha sido explicado más detalladamente en el capítulo de Estratigrafía.
UNIDAD 11 ( Coniaciense superior - Santoniense inferior)
Las calizas de esta unidad presentan microfacies de biomicritas Fn
con ' intraclastos y biointramicritas , a veces son zonas más
clacareníti-cas con cemento esparf tico y que hacia la parte superior se presentan
en avanzada dolomitizacián . Son muy fosilíferas , contenidendo Rudistas,
Briozoos , Ostreidos , restos de Equinodermos , algas (
Archaeolithotham-nium y Aeolisaceus kotori RADOICIC) y, sobre todo , foraminíferos, entre
los que cabe destacar Pseudocyclammina - sphaeroidea GENDROT, Choffatella
rugoxetis GENDROT, Cuneolina - pavona d'ORB. ,, Valvulammina cf.
parelloi-des MAGNE y SIGAL, Dicyolina-schlumbergeri MUN .- CHALM .,
Scandonea-sam-r�
nitica DE CASTRO,. Paraxotalia - tuberculifexa ( REUSS ), Stensi0ina -
suxgen-tina TORRE , Paleodictyoconus -- senonicus ( GENDROT), Pseudolituonella
n
marias GENDROT , Monouxia - lobata GENDROT , M. conica GENDROT ,
Moncharmon-r
r
r�
tia-apenninica ( DE CASTRO ) y Archiaciana -munieri (MARIE). Este amplio
[gin
conjunto de especies de Foraminíferos data al tramo calizo como
Conia-ciense superior a Santoniense inferior y es típico de un medio de
pla-taforma carbonática somera.
Una laguna o hiato, de carácter regional y que afecta al Turonien-1�+
se superior y Coniaciense inferior se localizan en la base de este
tramo (RAMIREZ DEL POZO, 1971) ( ver también capítulo de Estratigraffa).
UNIDAD 12 ( S an toniense)
Í
Este tramo de margas gris--amarillentas es también muy fosilífero,
conteniendo Briozoos ( muy abundantes), Ostreisdos ( Gryphaea ), artejos y
radiol - as de Equinodermos y una asociación de Foraminíferos y Ostrácodos
con abundante número de especies y ejemplares . Entre los Foraminíferos
cabe destacar la presencia de Ammobaculites - lagenalis ( ROE ME R), Gau-r
dryina- laeviZata FRANKE , Verneuilina- limbata CUSHM., Clavulinoides
FM as pera CUSHM., Spfroplectinata jaekeli FRANKE , Triplasia cf.
acutocari-nata ( ALEX. y SMITH ), Choffatella -- rugoretis GENDROT, Nummofallotia
cretacea ( SCHLUMB. ), Pseudovalvulineria cf. costata (BROTZ.),
Pararota-lia-tuberculifer-a (REUSS ) y Rotalia cf. reicheli HOTT .. Los Ostrácodos rn
más característicos son Asciocythere cf. leia DAMOTTE, Sphaeroleberis
of. imperfecta - DAMOTTE . Krithe cf. polita DAMOTTE y otros no
identifi-cados específicamente pertenecientes a los géneros Bairdoppilata , C
Las intercalaciones calcáreas que presenta este tramo margoso son r�
calcareníticas , de tipo bioclástico , con glauconita y óxidos de hierro.
Los fósiles más frecuentes son Briozoos , Ostreidos, Gasterópodos,
res-tos de Equinodermos , Ostrácodos y Foraminíferos ( Tritaxia,.Marssonella ,
Spiroplectammina , Marginulina , Pararotalia tuberculifera (REUSS),
Rota-lia cf . reicheli HOTT , y Minouxia lobata GENDROT).
De las amplias listas de especies de Foraminíferos y Ostrácodos
que se dan en esta unidad , se deduce una edad Santoniense para la
mis-ma, así como un medio de depósito de plataforma interna mixta ,
normal-mente somera , y sin conexión con el mar abierto por la ausencia
abso-luta de formas plantónicas.
UNIDAD 13 ( Santoniense superior)
Este tramo de carácter calizo presenta mierofacies de calcarenitas
mierocristalinas , a veces con pelets y , en ocasiones , con la matriz
parcialmente recristalizada ( biopelmicritas). Son relativamente ricas
en fósiles, principalmente Briozoos, Rudistas , Ostreidos , Equinodermos,
Conductos de Anélidos , Algas ( Archaeolithothamnium y Aeolisaccus Kotor-i
RADOICIC ), Ostrácodos y Foraminíferos . Entre estos últimos , las
espe-cies más frecuentes son Tr- itaxia cf . tricarinata REUSS , Ammobaculites
cf. lagenalis ( ROEMER ), Rotalia - reicheli HOTT ., R. cf. saxorum d'ORB.,
Pararotalia -- tuberculifera ( REUSS), Nummofallotia - cretacea (SCHLUMB.)
N.apula L . SINNI, Idalina antigua d'ORB ., Choffatella - rugoretis GENDROT
y Peneroplis giganteus GENDROT.
r�r
Hacia el techo del tramo , las calcarenitas son más gruesas,
areno-sas y tienen cemento cristalino ( intrabioesparitas ), conteniendo,
ade-más, Lacazina — elongata MUN.-CHALM ., Monolepidorbis dordoniensis
(HOFKER ), Accordiella conica FARINACCI , Orbitokathina vonderschmitii r
HOTT ., Sulcoperculina aff. cubensis ( PALMER ), Broekinella neumannae
GEBDROT y Diotyopsella-kiliani SCHLUMB., asociación que marca el Santo-f�
niense superior ( techo ), incluso en paso al Campaniense.
r�
I
CRONOESTRATIGRAFIAME
ZONA
0 .
S
T
R
A
C
0
D
0
S
IN,
CHAROFITAS Y FORAMINIFEROS
UNIDADES
EDAD
PISOS
. EDADES
1975
A S 0 C I A C0 N E S
DISTRIB, DE LOS PRINCIPAL, TAXONES
LITOESTR,
PROP.
P L I O C E N O
MN 14
Ilyocypris gigga ( RANDOHR c.
Chara notata GRANO . y PAUL Pseudocandona aff. marchi ; a (HARTMIG) C.
ro
a W °
Chara cf. rochettiana HEER ' N J
1
Potamocypris pastoiri CARI IONNEL
cz-MESSIN . VENTIENSE MN 13 Rhabdochara sp. Cyprideis torosa (JONES) á s ¢
C> Subulac ris arvus CARBOIIMEL
M L L ¢ z c
TUROLIENSE MN 12 Asronia tepida ( CUSHIIAN) YP P
---' -- MN 11 Henryhowella asperriaa ( RI :USS) r a c °w
w
w •MN0 Ilyocypris gibba (RANDOHR, i
z Pseudocandona aff. rarehii ;a , ( HARTNIG)
á b b
w w Subulacypris parvus CARBOIINEL a m u
v� cn Chara notata GRANO. y PAUL C rideis tuberculata ( NÉI IES ) = " " 01 cn
N z yP O ..1 .w Y r
w Chara cf, rochettiana HEER Cyprinotus semünflatus GiABONNEI ` ` d w
b C. e o
o z c~n Rhabdochara sp.
ó ñ o cn
o w Potamocypris pastoiri CARIIONHEI ¢ w
z F.. JJ Nitellopsis (Tectoch.) mariana (L. y N. Condona neglecta SARS a a J
0,
= ó á b ñ. ¢
w GRANO .) Candona bitruncata CARBONIIEL _
arnac_+c> >
- W ° Candonopsis cf. kingsleii (BRADY y ROBERTS.
0
MN 9 Chara cf, rochettiana HEER
Ilyocypris gibba (RANDOHR, '
Rhabdochara sp. Cyprinotus salinus bressac us CARSONNEL VALLES.
Nitellopsis (T.) mariana ( L. y N. GRANO.) Candonopsis cf. kingsleii (BRADY y ROBERTS . INFER,
Aomonia tepida ( CUSHM.)
MN 8
Potamocypris gracilis (SI 1 8ER)
ASTAR
Astrononios granosum ( d'ORB.) u .a
v�
Ilyocypris gibba (RANDOHR; b '" d
aw �
Cyprinotus salinus bressa r us CARBONNEL d ; Ñ u
w
" m -4
w w Chara notata GRANO . y PAUL Cyprinotus semü nflatus CIABONHEL r
44
41 v, m , "
Chara cf. rochettiana HEER ( parte super ,) Darvinula stevensoni (BRAIY y ROBERTS.) c ' L
N w N sp. Pseudocandona s p.p. ; Hemic ;therideis s p ,
41 CL C
z N z Nitellopsis ( T,) oeriani ( L. y N. GRAMB, ) Haplocytheridea sp. (H. aif. dacica (HEJJAS ; C- r Ñ J w
- ° MN 7 Lamprothamnium sp. (parte superior )
Potamocypris gracilis ( SIIBER)
c
a)
w
z
w
Stephanochara berdotensis FEIST-CASTEL
Candonopsis cf. kingsleii (BRADY y ROBERTS .)
•A H
.F7 C .H ¿ Y! 31
Candona cf , kirchber ensi ! STRAUB
O r, W r. (parte inferior) g ñ oo ` " ó é L (n Q
Candona bitruncata CARBONIEL ° y
W c
w
b A V d O H p T 1--I Q
U
Alatocandona sp. (prob , nn, sp.) y .L ' dw �-N
!'- Q
d Paralimnocythere rostratá (STRAvI) ; 41 ó T
L-CD
d
z Lionocythere acquensis CAISONNEL " a a c� o. c.1 Y
-> o Cyprideis heterostigma he!erostigma (REUSS)
- z
d Cyprideis aff. miccenica LIENENKI.)
� w ¢ C7
V �
C) d Chara notata GRANO . y PAUL Ilyocypris gibba (RANDOHR
.� N Nitellopsis ( T.) meriani (L, y N. GRAMB.) Cyprideis heterostigma heerostigma ( REBSS )
L
i ~ oo,
ASTARAC.
Sphaerochara sp.
Pseudocandona sp.
i
LL- áw
Q
¢
MN 6
INF, -MED.
Ilyocypris gibba ( RA 8 00HR
"
Cyclocypris cf. ovum (JUR9E) ; d d
Chara notata GRANO. y PAUL x 7 - Q
Candona bitruncata CARSON:L Nitellopsis ( T.) meriani ( L. y N. GRAMO .) Cavernocandona
roaixensis ,ARBONNEL " tz
Stephanochara bertotensis FEIST-CASTEL Alatocandona sp. (prob. nr, sp. )
c1 c; y
Limnocythere acquensis CA30NNEL ° z
MN 5 Potamocypris gracilis ( SI3ER) wo J