i I )
m
PROLOGO
En la obra que presentamos al lector especializado, pretendemos dar a conocer gráficamente, de forma sencilla, intuitiva y práctica, los bobinados de máquinas de corriente alterna que, de una u otra forma, podríamos calificar de «especiales». En una obra anterior '(al01 BOBI- NADOS DE CORRIENTE ALTERNA»), presentábamos al lector los bo- binados estatóricos, de paso entero para motores trifásicos asíncronos y para alternadores trifásicos. En la presente, además de los bobinados estatóricos trifásicos de paso fraccionario, de tanta importancia en el rebobinado de motores y alternadores, se tratan, sucesivamente, los bobinados trifásicos con circuitos en paralelo, los bobinados trifásicos de dos velocidades con bobinados independientes y en conexión Dahlan- der, los bobinados rotóricos, bifásicos y trifásicos, y, finalmente, los diversos tipos de bobinados monofásicos que se presentan en la prác- tica con mayor frecuencia.
Téngase en cuenta que algunos temas han sido tratados en gran extensión (por ejemplo, los bobinados fraccionarios), mientras que otros han sido forzosamente estudiados con limitaciones como sucede, por ejemplo, con los bobinados para motores de varias velocidades que, por sí mismos, constituyen una materia independiente de estudio y en los que nos hemos limitado a tratar solamente los de dos velo- cidades dejando para mejor ocasión el estudio de los bobinados para motores de tres y más velocidades.
Como hemos dicho en el prólogo de una obra anterior, nunca, hasta ahora, se había presentado al público especializado español una obra que tratara tan sistemáticamente, y con tanta claridad, los diversos tipos de bobinados que se presentan en la práctica. Una buena acogida de los profesionales españoles e hispanoamericanos a estas obras ilues- tras, colmaría los propósitos que 110s impusimos al desarrollar esta serie de obras: hacer claros, asequibles y amenos los diversos temas de la Electricidad práctica, en general, y de los bobinados de las má- quinas eléctricas, en particular.
'
~ a t u r a l m e n t e , y como siempre, tendremos en cuenta todas las su- gerencias, críticas y objeciones de nuestros lectores, con vistas a me- jorar esta obra, y que, de antemano, agradecemos.
BOBINADOS TRIFASICOS FRACCIONARIOS
Un bobinado trifásico es fraccionario cuando el número de bobinas por polo y fase no es un número entero. Es decir, cuando se tiene
B
U = - = fraccionario 2pq
Los bobinados fraccionarios se emplean sobre todo en rebobinados. Por ejemplo, supongamos que tenemos un motor bipolar de 54 ranuras (que es entero) y lo queremos transformar en un motor tetrapolar: 110
es posible esta transformación para un número entero de bobinas por polo y fase, pero sí es posible mediante un bobinado fraccionario de 4 ! h ranuras por polo y fase.
Los bobinados fraccionarios se emplean también y preferentemente el1 los estatores de alternadores, ya que coi1 ellos se reducen los armó- nicos respecto a la onda fundamental, obteniéndose una curva senoidal más precisa.
Como el número de bobinas .por grupo no es un riúmero entero, por ejemplo, 2 % bobinas y como no es posible hacer un grupo con dos bobinas y media, la solución está en disponer grupos alternados de dos y de tres bobinas.
Los bobinados fraccionarios pueden ser simétricos o asimétricos,
de acuerdo con la disposición de las bobinas sobre el estator. E n la práctica se emplean solamente los bobinados simétricos en los cuales la disposición de los grupos de bobinas no es arbitraria, sino que de- ben cumplir ciertas condiciones d e simetría, a partir de las cuales se
obtienen los grupos de repetición, que definiremos más adelante.
La condición para que un bobinado sca simitrico cs quc cl número
tetar
de bobinas del bobinado, dividido por la constante propia CP, seaun numero entero, o sea que
B
-
=
número entero CPA continuación se expone, en una tabla, las constantes propias CP, en función del número de polos 2p para bobinados bifásicos y trifá- sicos.
El proceso de cálculo de un bobinado fraccionario comprende los siguientes puntos: N.O de polos 2~ 2 4 6 8 1
o
121 .O Datos necesarios previos
a ) Número de ranuras: K
b ) Número de polos: 2p C ) Número de fases: d ) Número de
Constante propia CP
2." Ntímero de grupos del bobinado Bifásicos 4 8 4 16 4 8
G = pq (bobinado de una capa) G = 2pq (bobinado de dos capas)
Trifásicos 3 3 9 3 3 9
3." Ntímero de ranuras por polo y fase
4." Simetría
Se aplica la fórmula de simetría B
v
si el número que resulta es entero, el bobinado es simétrico 5." Ntímero de bobinas por g r z ~ p oU = - (bobinados de una capa) P4
B
U = - (bobinados de dos capas) 2pq
6." Distribtlción de los grupos en el bobinado
En un bobinado fraccionario, el número de bobinas por grupo U
también puede expresarse de la siguiente forma:
E = parte entera
D = numerador de la fracción d = denominador de la fracción
El número de bobinas de cada grupo pequeño es E
El número de bobinas de cada grupo grande es E
+
1Los grupos de bobinas que se repiten con simetría, se deilomi- nan grupos d e repetición GR y su número se expresa por
P
GR = - (bobinados de una capa) d
2~
GR =
-
(bobinados de dos capas) dEn cada grupo de repetición GR hay D grupos grandes de bobi- nas y d-D grupos pequeños de bobinas.
A coritinuación se dispondrán los grupos de bobinas de acuerdo con los grupos de repetición. Para mayor aclaración, véase el proceso de cálculo de los diferentes bobinados fraccionarios expuestos en la presente obra.
7." Se determinarán los pasos de bobina (en el caso de bobinados con- céntricos) o el paso d e rantira
'
(en el caso de bobinados imbricados)
8." Paso de principios
9." Tabla de principios
1. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 18 2p = 4 N.O de ranuras: N." de polos: N." de fases: N.O de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N." de' grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: K - 18 1 K,, =
-
- = 1 - 2pq 4 x 3 2 B 9-
--
= 3-+
entero (simétrico) CP 3 A A - B - C C - A - B B - C'TRIFASICO FRACCIONARIO-CONCENTRI CO
K=18 2p.4
\BOBINADO-
1
S
e\ h k3 hu,
hx
S
cL
h h h O ho,
\ Q3 1 e\co
f
u,
:
L
sc
!!
OcL
3
ru
hh
2. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIGNARIO, CONCENTRICO
-
K = 30 2p = 4 N.O de ranuras: K = 30 N.O de fases: q = 3 N.O de bobinas: N." de grupos del bobinado: IY." de ranuras por polo y fase:Simetría: B - 15 - - - = 5
--+
entero (simétrico) CP 3 N.O de bobinas B 15 1 - por grupo: U = - - = 2 - P9 2 x 3 2 N." de bobinas grupos pequeños: E = 2 N.O de bobinas-
grupos grandes: E + 1 = 2 + 1 = 3 P 2 Grupos de repetición: G R = - - = 1 - d 2 N.O de grupos grandes en cada GR: D = l N," de grupos pequeños en cada GR: d - D = 2 - 1 = 1Estructura de los GR: AAA - BB - CCC - AA - BBB - CC Pasos de bobina: YS = 1 e- 1 0 , , 2
+
9 , , 3+
8K
- 30
Paso de principios: Yi2a = - - = 5
3~ 3
x
2Se toman como
TRlFASlCO FRACCIONARIO-CONCENTRICO
K=30
2 p = 4
BOBINADO-
2
S
8
cg Qk
co
Q u) Q v Q 13
h Q8
S
Sk
S -
2..
Y.,
9
-
9.
h hS
o,3
1
*
3 C\I b -m
v c? c\r h 13. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 42 2p = 4 N.O de ranuras: K = 42 N.O de polos: 2p = 4 N.O de fases: q = 3 N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N? de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: B - 2 1 = 7
--+
entero (simétrico) CP 3 N.O de bobinas grupos grandes: E + 1 = 3 + 1 = 4 P 2 Grupos de repetición: G R = - - = ~ - d 2 N." de grupos grandes en cada GR: D = l-.
N." de grupos pequeños en cada GR: d - D = 2 - l = - -Estructura de los GR: AAAA - BBB - CCCC - AAA - BBBB - CCC Pasos de bobina: YB = 1
+
14 ,, 2 S 13 ,, 3 S 12 ,, 4+-
11K 42
Paso de principios: YI?O =
-
- - = 7 3 P 3x
2Se toman como
4. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCEN'TRICO
-
K = 54 2p = 4 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuraspor polo y fase:
B - 27 -
- -
= 9-
entero (simétrico) CP 3 Simetría: N . O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños : N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N . O de grupos grandes en cada GR: N . O de grupos pequeños en cada GR:Estructura de los GR: AAAAA - BBBB - CCCC - AAAA - BBBBB -
CCCC Pasos de bobina:
Se toman como
. . .
TRlFASlCO FRACCIONARIO -CONCENTRICO
5. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO - . K = 66 2p = 4 N.O de ranuras: N." de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:
Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: 'N." de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: E s t r u c t ~ r a de !os GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: B - 33 - 11 -4 entero (simétrico) CP 3
A A A A A A
-BBBBB
- CCCCCC -A A A A A
- BBBBBB - CCCCCTRI FASICO FRACCIONARIO-CONCENTRICO
6. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 30 2p = 8 N." de ranuras: K = 30 N." de polos: 2p = 8 N." de fases: q = 3 N.O de bobinas: N? de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: K
-
30 1 K,, = - = 1 - 2 ~ q 8 x 3 4 B - 15 - - - = 5-
entero (simktrico) CP ' 3 N." de bobinas B 15 1 - por grupo: U = - - = 1 - Pq 4 x 3 4 N." de bobinas grupos pequeños: E = l N." de bobinas grupos grandes: P 4 Grupos de repetición: G R = - - - - = 1 d 4 N.O de grupos-.
. grandes en cada GK: .D = 1 N.O de grupos pequeños en cada GR: d - D = 4 - 1 = 3 Estructura de los GR: A A - B - C - A - B B - C - A - B - C C - A - B - C Pasos de bobina: Y B = 1 + 6 , , 2 + 5 K.-
30 - 1 5Paso de principios: Y120 = - - - 2- = -
3 P 3 x 4 2 2 Tabla de principios:
Se toman como principios:
TRIFASICO
FRACCIONARIO-CONCENTRICO
K=30 2p=8
BOBINADO-
6
+:--
8
:-
1
3 - 2 -
2
3
2
S
O cL2
S2 Ib
h
9
v h h h0
o> r h - -f
1
- - 02
-1
1
ho
3
h
7. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 36 2p = 8 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polov
fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N." d e grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: B - 18 - -
-
= 6-+
entero (simétrico)Cf
3 AA - B - CC - A - BB - C ( 2 veces)TRIFASICO
FRACCIONARIO-CONCENTRICO
8. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K=
42 2p = 8 N." de ranuras: N." de polos: N." de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N? de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: K 42 3 K, =
-
= = 1 - 2 ~ q 8x
3 4B
- 21-
- - = 7-
entero (simétrico) CP 3B
- 2 1 3u = -
- = 1 - P9 4 x 3 4A A - B B - C C - A - B B - C C - A A - B - C C
AA-
BB
-
C Y g = l + - 7 , , 2 + 6 K - 42 - 1 7 Yirn =-
- - 3 - = - 3~ 3 x 4 2 2 Se toman como principios: U - 1 V - 1 5 W - 2 9-
TRI FASICO FRACCIONARIO-CONCENTRICO
BOBINADO-
8
K=42 2p=8
3
Y
5'
m hiQ
P\ hi rg hi%
;?"9
2
rg%
mR
co -48
3
1
3
3
r\;R
CT'
00 l !l S 9 2 S E4 LI LI0
m 81
N
P\ O O m9. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 54 2p = 8 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeiíos en cada GR: Estructura de los GK: Pasos de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: Se toman como principios: B - 27 - - - = 9
--+
entero (simétrico) C P 3 AAA - BB - CC - AA - BBB - CC - AA - BB - CCC - AA - BB - CCTRlFASlCO FRACCIONARIO -CONCENTRICO
K = 4 2
2p=10
BOBINADO- 13
V
V
S
8:
3
e\ n,x:
%
x;
r9
2
S
8
m cLR
k
coX
;L"
R
I
R
8
8 S r', (0 Ln h 32
h h3
x
0a
--2
*d
3
h
-014. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 48 2p = 10 N.O de ranuras: N." de polos: N.O de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: G = p q = 5 ~ 3 = 1 5 K - 48 3 K,, =
-
- = 1 - 2pq 10x
3 5 B 24 --
- - = 8-+
entero (simétrico) CP 3 B - 24 3u = - -
= 1 - P9 5 x 3 5 Estructura de los GR: A A - . B B - C - A A - B - C C - A A - B - C C - A - B B - C C - A - B B - C Pasos de bobina: Y B = 1 + 7 , , 2 + 6 K - 48 1 16Paso de principios: Y120 = - - - 3- = -
3~ 15 5 5 Tabla de principios:
Se toman como
TRlFASlCO FRACCIONARIO-CONCENTRICO
BOBINADO-
14
K=48 2p=10
S P\ V5
P V V 32
V2
m '? 3 P\ '? <o '? VI '? Y2
;5S
R
8
P\ ni <o ni2
x
2
2
-
ni3
Ct' h !? 2 x -03
ru
P\- <orO
VI V '? ni15. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 54 2p = 10 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: K 54 N." de bobinas: B = - = = 2 7 2 2 N.O de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:B 27
-
--
= 9---+
entero (simétrico) CP 3 Simetría: N." de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: P - 5 Grupos de repetición: G R = - - = l d 5 N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequenos en cada GR: Estructura de los GR: A A - B - C C - A A - B B - C C - A - B B - C CA A
- BB - C-
A A
- BB - CC Y g = 1 + 7 , , 2 + 6 K - 54 3 18 Y120 =-
- - 3- =-
3~ 15 5 5 Pasos de bobina: Pasos de principios: Tabla de principios: Se toman como principios: U - 1 V - 3 7 W - 1 916. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CCNCENTRICO
-
K = 66 2p = 10 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo v fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: G = p q = 5 ~ 3 = 1 5 K - 66 1 Kpq = - - = 2 - 2pq 10
x
3 5 B - 3 3 .- - - = 11-
entero (simétrico) CP 3 B - 33 1U = - - -
= 2 - P9 5 x 3 5 A A A - BB - CC-
AA - BB - CCC - AA - BB CC - AA - BBB - CC - AA-
BB - CCY B =
1+
1 0 , , 2 + 9 , , 3 + 8 K - 66 2 22 Y120 = - - - - 4- = - 3~ 3 x 5 5 5 Se toman como principios: U - 1 V - 4 5 W - 2 317. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 72 2p = 10 N.O de ranuras: N." de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Pasos de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: B - 36
-
- - = 12 -í.entero (simétrico) CP 3A A A - B B - C C - A A A - B B - C C C - A A - B B -
CCC -A A
-
BBB
- CC -A A
- BBB - CC Y B = 1-+
1 0 , , 2 + 9 , , 3 + 8 K 72 - 4 24 Yi20 =-
--
- 4- =-
3~ 3x
5 5 5 Se toman como principios: U - ! V - 4 9 W - 2 5TRIFASICO FRACCIONARIO-CONCENTRICO
BOBINADO
-
17
K=72 2p=10
18. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, CONCENTRICO
-
K = 54 2p=
12 N? de ranuras: K = 54 N? de polos: 2p = 12 N? de fases: q = . 3 K - 54 N.O de bobinas: B = - - - = 27 2 2 N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N? de bobinas por grupo: N? de bobinas grupos pequeños: N? de' bobinas grupos grandes:
-
=
-
= 3-+
entero (simétrico) CP 9 P 6 ' Grupos de repetición: G R = - - - = 3 d 2 N.O de- gruposgrandes en cada GR: D = l
N? de grupos
pequeños en cada GR: d - D = 2 - 1
=
1Estructura de los GR: AA
-
B - CC - A-
BB-
C (3 veces) Pasos de bobina: Y g = 1 + 7 , , 2 + 6Paso de principios:
Se toman como principios:
19. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 54 2p = 4 N.O de ranuras: K = 54 N." de polos: 2p = 4 N.O de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: K 54 1 - K,, = - - = 4 - 2pq 4 x 3 2
B
-
27_
-
-
- 9--+
entero (simétrico) CP 3 N.O de bobinasB
27 1 por grupo: U = - - -=
4 - P9 2x
3 2 N.O de bobinas grupos pequeños: E = 4 N." de bobinas grupos grandes: E + 1 = 4 + 1 = 5 P 2 Grupos de repetición: G R = - - - - - - 1 d 2 N.O de grupos grandes en cada GR: D = l N.O de grupos pequeños en cada GR. d - D = 2 - 1 = 1Estructura de los GR:
A A A A A
-BBBB
- CCCCC - AAAA -BBBBB
-CCCC Paso de ranura: K - 54 1 1 YK = - -
-
= 13- (acortado -) 2~ 4 2 2 Paso de bobina: YB = 1 t 14 K - 54Paso de principios: Yno = - - = 9 3~ 3 X 2 Tabla de principios:
Se toman como
TRIFASICO
FRACCIONARIO-IMBRICADQDE
UNA CAPA
BOBINADO
-
19
20. BOBINADO 'CRIFASICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 36 2p = 8 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: K 36 1 - K,, =
-
- = 1 - 2pq 8 x 3 2 B - 18 - --
= 6 d ,entero (simétrico) CP 3 N.O de grupos grandes en cada GR: D = l N? de grupos pequeños en cada GR: d - D = 2 - 1 = 1 Estructura de los GR: AA - B - C - AA - BB - . C . ; A - BB - CC - A-
B - CC (2 veces) Paso de ranura: K 36 1 1 - y K = - - - = 4- (alargado -) 2~ 8 2 2 Paso de bobina: Y i , = 1 + 6 K - 36Paso de principios: Y IZO = - - = 3
3~ 3 x 4 Tabla de principios:
Se toman como
TRlFASICO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE UNA CAPA
K=36 2p=8
BOBINADO-
z0
11i
L
O O1
*
-0 OI
3
ru
O w-21. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 54 2p = 8 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N.O de bobinas: N." de grupos de1 bobinado: N." de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: Se toman como principios: G = p q = 4 X 3 = 1 2 K - 54 1 Kpq =
-
- = 2 - 2 ~ q 8x
3 4 B 27 = 9--
entero (simétrico) CP 3 B - 27 1 U = - - = 2 - Pq 4 x 3 4 AAA - BB - CC - AA - BBB - CC-
AA-
BB - CCC-
AA - BB - CC K - 54 3 1 Y , ' = - - - = 6- (alargado -) 2~ 8 4 4 Y g = 1 + 8 K - 54 1 9 Y120 = --
= 4- = - 3~ 3 x 4 2 2TRlFASlCO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE UNA CAPA
22. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 60 2p = 8 N.O de ranuras: N." de polos: N.O de fases: N.O de bobinas N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: . N.O de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: G = p q = 4 X 3 = 1 2 K 60 1
-
Kpq =-
-
= 2 - 2 ~ q 8 x 3 2 B - 30-
--
= 10-+
entero (simétrico) CP 3 B 30 - 1u = - -
- - 2 - P9 4 x 3 2 AAA - BB - CCC - AA-
BBB - CC ( 2 veces) K 60 1 1 Y x = - -- -
= 7- (alargado -) 2~ 8 2 2 Se toman como principios: U - 1 V - 2 1 W - 4 1TRlFASlCO FRACCIONARICFIMBRICADO.
DE UNA CAPA
23. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K=
36 2p = 10 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N? de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N? de grupos grandes en cada GR: N? de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los 'GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: G = p q = 5 ~ 3 = 1 5
K
36 1K M = - -
-
= 1 - 2pq 10x
3 5 B 18- = - =
6 --+ entero (simétrico) CP 3 B 18 1u = - -
-
= 1 -P9
5 x 3 5 d - D = 5 - 1 = 4 A A - B - C - A - B - C C - A - B -C - A - B B -
C - A - B - C K 36 3 3Y K = - = - =
3- (acortada -) 2~ 10 5 5 Se toman como principios:U - 1
V - 2 5 W - 1 3-
TRIFASICO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE UNA CAPA
K=36
2p=10
BOBINADO- 23
-
I
13
2
O O>T
o
3
h
24. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 48 2p = 10 N." de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repeticiói-i: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR.: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: G = p q = 5 X 3 = 1 5 K - 48 3 Kp', =
-
- = 1 - 2pq 10x
3 5 B - 24 - --
= 8-+
entero (simétrico) CP 3 B 24 3 U = - - = 1 - P 9 5 x 3 5 d - D = 5 - 3 = 2 A A - B B - C - A A - B - C C - A A - B - C C - A - B B - C - A - B B - C K 48 4 1 Yic = - - - - - - 4- (alargado -) 2~ 10 5 5 Y B = 1 + 6 K 48 1 - 16 Y120 =-
- - 3 - = - 3 r, 7 x 5 5 5 Se toman como principios: Tabla de principios: U/1]
4315 101/5 14915 V 2115 59/5 11715/3?1
W 3715117]
13.315 18115TRIFPCICO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE UNA CAPA
25. BOBINADO 'TRIFASICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 54 2p = 10 N.O de ranuras: N." de polos: N." de fases: N.O de bobinas: N? de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: G = p q = 5 ~ 3 = 1 5 K - 54 4 Kpq =
-
-
= 1 - 2pq 10x
3 5 B 27 --
-
-
=
9-+
entero (simétrico) CP 3 B 27 4-
U = - - = 1 - P9 5 x 3 5 d - D = 5 - 4 = 1A A - B - C C - A A - B B - C C - A - B B - C C -
A A
-
BB-
C
-
AA
-
BB - CC K 54 2 2 YK = - --
-
= 5- (acortado -) 2~ 1o
5 5 Y ~ = 1 + 6 K 54 3 18 Paso de principios: Y123 =-
- - - - 3- =-
3u 3 x 5 5 5 Tabla de principios: Se toman como principios:U - 1
V - 3 7 W - 1 9TRlFASlCO FRACCIONARIO-IMBRICAW,
DE UNA CAPA
26. BOBINADO TRIFASICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA K = 72 2p = 10 N.O de ranuras: N." de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:
Simetría: N.O de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de priilcipios: G = p q = 5 ~ 3 = 1 5 K 72 2 Kpq =
-
- = 2 - 2pq 10x
3 5 B - 36-
--
= 12-
entero (simétrico) CP 3 B 36 2 U = - = = 2 - P9 5 x 3 5A A A - B B - C C - A A A - B B - C C C - A A - B B -
CCC -A A
- BBB - CC -A A
- BBB - CC K 72 1 1 - YK =-
--
= 7- (acortado -) 2~ 1o
5 5 Y g = 1 + 8 Se toman como prii~cipios: U - 1 V - 4 9 W - 2 5TRlFASlCO FRACCIONARIO-IMBRICADO,
DE
UNA CAPA
27. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE UNA CAPA
-
K = 54 2p = 12 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N? de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición:' N." de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: Se toman como principios: K - 54 1 Kpq =
-
- = 1 - 2pq 12x
3 2 B - 27- - -
= 3--+
entero (simétrico) CP 9 B 27 - 1u = -
- = 1 - P9 6 x 3 2 AA - B - CC - A - BB - C ( 3 veces) K - 54 1 1 y K =-
--
= 4- (alargado -) 2~ 12 2 228. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 15 2p = 2 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:B - 15 - - - = 5
-
entero (simétrico) CP 3 Simetría: N." de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR:Estructura de los GR: AAA - BB - CCC - AA - BBB - CC K - 15 1 1 YK = - - - = 7- (acortado
-1
ZP 2 2 2 Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Se toman como principios:TRlFASlCO FRACCIONARIO-IMBRICADO,
DE
DOS
CAPAS
K=15
2p=2
BOBINADO
-
2
8
o
29. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 21 2p = 2 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: K - 21 1 K,, = - - = 3 - 2 ~ q 2 x 3 2
B
- 2 1-
- -
= 7-+
entero (simétrico) CP 3A A A A
-
BBB
-
CCCC -A A A
-BBBB
- CCC K - 21 1 1 y , ' = - - - = 10- (acortado 1-) 2~ 2 2 230. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 27 2p = 2 N." de ranuras: K = 27 N.O de polos: 2p = 2 N." de fases: q = 3 N." de bobinas: B = K = 2 7 N.O de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: B 27 - -- -
-
= 9--+
entero (simétrico) CP 3 B 27 - 1 U = - - = 4 - 2pq 2 X 3 2 N." de bobinas grupos grandes: E + 1 = 4 + 1 = 5 Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: D = l N.O de grupos pequeños en cada GR: d - D = 2 - 1 = 1Estructura de los' GR: AAAAA - BBBB - CCCCC - AAAA - BBBBB
-
CCCC Paso de ranura: K 27 1 1 -YK
=-
--
= 13- (acortado 4-) 2~ 2 2 2 Paso de bobina: YB = 1 + 10 Paso de principios: Se toman como principios:TRIFASICO FRACCIONARIO-IMBRICADO. DE DOS CAPAS
31. BOBINADO TRIFACICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 45 2p = 2 N . O de ranuras: K = 45 N? de polos: 2p = 2 N.O de fases: q = 3 N.O de bobinas: B = K = 4 5 N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuraspor polo y fase:
Simetría: N . O de bobinas por grupo: K - 45 1 K,, = - - = 7 - 2pq 2
x
3 2 B 45-
-
- = 15--+
entero (simétrico) CP 3 N.O de bobinas grupos pequeños: E = 7 N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición : N . O de grupos grandes en cada GR: N . O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: AAAAAAAA - BBBBBBB - CCCCCCCC - AAAAAAA-
BBBBBBBB - CCCCCCC K 45 1 1 - y K = - - - = 22- (acortado 5-) 2~ 2 2 2d
41. BOBINADO 'TRIFASICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS-
K=
27 2p = 8d
N.O de ranuras: N." de polos: N.O de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: K - 27 1 Kpq =
-
- = 1 - 2pq 8 x 3 8 B - 27 -- -
= 9--+
entero (simétrico) CP 3 R - 27 1 U = - - = 1 - 2pq 8x
3 8 d - D = 8 - 1 = 7 A A - B - C - A - B - C - A - B - C - A - B B - C - A - B - C A - B - C - A - B - C C - A - B - C K 27 3 - 3YK
=-
--
= 3- (acortado-) 2~ 8 8 8 Se toman como principios: U - 1 V - 1 0 W - 1 942. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 36 2p = 8 N.O de ranuras: K = 36 N." de polos: 2p = 8 N." de fases: q = 3 N.O de bobinas: B = K = 3 6 N.O de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: K 36 1 - K,, = - - = 1 - 2 ~ q 8 x 3 2 B - 36
-
- - = 12-
entero (simétrico) CP 3 N." de bobinas grupos grandes: E + l = l + l = 2 Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada C;R: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: AA - B - CC - A - BB - C (4 veces) K 36 1 1 YK = - - --
= 4- (acortado -) 2~ 8 2 2TRIFASICO FRACCIONARIO-I MBRICADO,
DE
DOS CAPAS
43. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO., IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 54 2p = 8 ¡\l." de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: Se toman como G = 2 p q = B X 3 = 2 4 K - 54 1 Kpq = - - = 2 - 2 ~ q 8
x
3 4 B - 54 = 18-
entero (simétrico) CP 3 d - D = 4 - 1 = 3 AAA - BB - CC - AA - BBB - CC - AA - R B - CCC - AA - BB - CC (2 veces) K 54 3 3 - YK = - - - = 6- (acortado -) 2~ 8 4 4 Y g = 1 + 7 K - 54 1 Y120 = - - = 4- 3~ 3 x 4 2 principios : U - 1 V - 1 9 W - 1 044. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 69 2p = 8 N.O de ranuras: K = 60 N.O de polos: 2p = 8 N.O de fases: q = 3 N.O de bobinas: B = K = 6 0 N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras K 60 1 -por polo y fase: Kpq = - - = 2 - 2pq 8 x 3 2 Sime tría: N.O de bobinas por grupo: B 60 - - - - = 20 d entero (simétrico) C P 3 N.O de bobinas grupos pequeños: E = 2 N.O de bobinas grupos grandes: E + 1 = 2 + 1 = 3 2~ - 8 Grupos de repet.ición: G R . = - - - = 4 d 2 N.O de grupos grandes en cada GR: D = l N.O de grupos pequeños en cada GR: d - D = 2 - 1 = 1
Estructura de los GR: AAA - BB - CCC - AA - BBB - CC (4 veces) K
- 60 1 1
Paso de ranura: YK = - - - = 7- (acortado -)
2~ 8 2 2
Paso de bobina: Y B = 1 + 8 K
- 60
Paso de principios: Y120 = - - = 5 3~ 3 x 4 Se toman como
0 r0 m U) 8 U-) I\ U) r0 U) V) U-) .,
TRlFASl CO FRACCIONARIO -1MBRICAD0, DE DOS CAPAS
45. BOBINADO 'TRIFASICO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 36 2p = 10 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos dc repetición: N.O de grupos grandes en cada GR:, N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: Se toman como principios: K 36 1 K,, = - - = 1 - 2pq 10
x
3 5 B - 36 -- -
= 12--+
entero (simétrico) CP 3 B 36 1 -u = - -
= 1 - 2pq 1 0 x 3 5 d - D = 5 - 1 = 4A A - B - C - A - B - C C - A - B - C - A - B B -
C - A - B - C (2 veces) K 36 3 3 - YK = - --
= 3- (acortado -) 2~ 10 5 5 Y g = l + 4 K 36 2 1246. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 45 2p = 10 N." de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N." de ranuras por polo y fase:B 45 - .. = 15 -4 entero (simétrico) CP 3 Simetría: N." de bobinas por grupo: N.u de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR:
Estructura de los GR: AA - B - CC - A - BB - C (5 veces)
K 4 5 1 1 - y K = - - - = 4- (acortado -) 2~ 1
o
2 2 Paso de raiiurri: Paso de bobina: Paso de principios: Se tornan como principios:TRIFASICO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE DOS CAPAS
47. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 54 2p = 10 N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases: N.O de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: G = 2pq = 10 X 3 = 30 K - 54 4 K,, = - - = 1 - 2pq 10
x
3 5B
54 - = 18 d entero (simétrico) CP 3A A - B B - C C - A A - B - C C - A A - B B - C C -
A -BB
-CC
-AA
- BB - C (2 veces) K 54 2 2YK
= -- -
= 5- (acortado -) 2~ 10 5 5 Se toman como principios: U - 1 V - 3 7 W - 1 948. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 45 2p = 12 N.O de ranuras: N." de polos: N." de fases: N." de bobinas: N." de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N." de bobinas por grupo: N." de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Tabla de principios: B - 45 - - - = 5 -4 entero (simétrico) CP 9 A A - B - C - A - B B - C - A - B - C C - A - B - C (3 veces) K 45 3 1 yK = - - - - = 3- (alargado -) 2~ 12 4 4 Se toman como principios : U - 1 V - 1 1 W - 6
49. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 54 2p = 12 N.O de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N." de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N." de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N.O de grupos grandes en cada GR: N." de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios: Se toman como principios: B - 54
-
--
= 6--+
entero (simétrico) CP 9 AA - B - CC - A - BB - C (6 veces) K 54 1 1 - y K = - - --
= 4- (acortado -) 2~ 12 2 2RlFASlCO FRACCIONARIO-IMBRICADO, DE DOS CAPAS
50. BOBINADO TRlFASlCO FRACCIONARIO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
-
K = 63 2p = 12 N." de ranuras: N.O de polos: N." de fases: N.O de bobinas: N.O de grupos del bobinado: N.O de ranuras por polo y fase:Simetría: N.O de bobinas por grupo: N.O de bobinas grupos pequeños: N.O de bobinas grupos grandes: Grupos de repetición: N." de grupos grandes en cada GR: N.O de grupos pequeños en cada GR: Estructura de los GR: Paso de ranura: Paso de bobina: Paso de principios:
B
- 63 - - - = 7 d entero (simétrico) CP 9 A A - B - C C - A A - B B - C - A A - B R - C C -A
- BB - CC ( 3 veces) K 63 1 1 yK = - - - - 5- (acortado -) 2~ 12 4 4 Tabla de principios: Se toman como principios:BOBINADO- 50
K=63 2p=12
BOBINADOS CON CIRCUITOS E N PARALELO
En los bobinados expuestos hasta ahora, cada fase del bobinado está sometido a la tensión de la red, por lo que todos los grupos del bobinado están en serie entre sí; ahora bien, mediante una seiicillri transformación, y cumpliendo ciertas condiciones, se pueden conectar grupos de una misma fase en paralelo, iiaturalmente dc forma simé- trica. Para poder conectar los grupos de una fase en paralelo, hall de cumplirse las siguientes condiciones:
l." Cada circuito en paralelo tendrá el mismo número de bobinas en serie.
2." Las corrientes que circulan por los circuitos en paralelo han de tener una dirección tal, que consiga. el número de polos deseado.
3." El número de circuitos en paralelo es arbitrario; al determinarlos, se seguirán estas normas:
a ) En los bobinados enteros realizados por polos se podrán obte- ner tantos circuitos en paralelo como divisores enteros del número de polos existan.
Por ejemplo, si se trata de un motor de 2p = 8 y corno 8
es divisible por 8, 4, 2 y 1, se pueden obtener: 1. 8 grupos en paralelo
2. 3 grupos en paralelo, de a dos grupos en serie cada uno
3. 2 grupos en paralelo, de a 4 grupos en serie cada uno 4. Todos los grupos en serie
b ) En los bobinados realizados por polos cotzs~ctientes se puede obtener un número de circuitos eil paralelo que e s t j expresado por cualquiera de los divisores enteros del ntívzero de pares
de polos p.
c ) En los bobinados fraccionarios se podrá obtener un número de circuitos en paralelo que está expresado por cualquiera de los divisores enteros del i ~ ú m e r o de grupos de repetición GR.
El proceso de cálculo será igual al del tipo de bobinado de que se trate, variando solamente la forma de realizar las conexiones, para lo que se tendrá en cuenta lo indicado eil el punto 3."
51. BOBINADO TRIFASICO, CON 3 CIRCUITOS EN PARALELO, CONCENTRICO
-
K = 36 2p = 6Y
C
N . O de ranuras: N." de polos: N.O de fases:N."
de ranuras K - 36por polo y fase: K,, = - - - = 2
2pq 6
x
3Bobinado concéntrico, por polos, con bobiiias en dos planos y una bo- bina torcida. 3 circuitos en parnlelo.
TRIFASICO. CON 3 CIRCUITOS EN PARALELO-CONCENTRICO
K = 3 6 2 p = 6
BO
-
co h,3
(7
3
o2
;;;
o8
R.
/
/
(1 \8
E\ cyo
- 8
3
o $-2
<
2
3
>
R
2 O2
-F\, 0 S9
1 2 o 2 o2
N N S2 o> 93r "
1*
co O O m3
ru
V-::::
::'<)
Od
h, cyQ
52. BOBINADO TRIFASICO, CON 4 CIRCUITOS EN PARALELO, IMBRICADO, DE UNA CAPA K = 4 8 2 p = 4 N.O de ranuras: K = 48 N.O de polos: 2p = 4 N.O de fases: N.O de ranuras por polo y fase:
Bobinado imbricado, de una capa, con bobinas iguales y prefabricadas. Paso entero
YB
= 1+
12 . 4 circuitos en paralelo.TRlFASlCO CON
4
CIRCUITOS EN PARALELO
IMBRICADO, DE UNA CAPA
K=48 2 p = 4
53. BOBINADO TRIFASICO, CON 2 CIRCUITOS EN PARALELO, IMBRICADO, DE 2 CAPAS K = 2 4 2 p = 4 N.O de ranuras: K = 24 N.O de polos: 2p = 4 N." de fases: q = 3 N.O de ranuras
por polo y fase:
Bobinado imbricado, de 2 capas, con bobinas iguales y pi-efabricaclas. Paso acortado Y, = 1 t- 6 . 2 circuitos en paralelo
TRlFASlCO CON
2 CIRCUITOS EN PARALELO
IMBRICADO, DE
2 CAPAS
K = 2 4
2 p = 4
BOBINADO-
53
G
2
Q
6
R
9 9 '2 h hx
22
'
-
-
0 m T I I l co Ir, u '3 cu-
BOBINADOS TRIFASICOS
PARA DOS VELOCIDADES
Para conseguir dos velocidades en un motor trifásico asíncrono, se puede emplear dos procedimientos:
1. Bobinar el motor con dos bobinados independientes entre sí, co- rrespondiendo cada uno de los bobinados a una velocidad diferen- te. De esta forma, se pueden conseguir relaciones de velocida- des 2: 1, 1,5: 1, etc ..., es decir, 4
v
2 polos, 6 y 7 polos, etc ... El inconveniente es que el motor resulta muy voluminoso, ya que las ranuras han de ser muy ~ r o f u n d a s para poder alojar en ellas el doble bobinado.Mediante un solo bobinado, en conexión Dahlander. Esta conexión está proyectada exclusivamente para una relación de velocidad de 2: 1 (por ejemplo, 4 y 2 ~ o l o s , 8 y 4 polos, etc.) y está constituida por 6 elementos de bobinado, reuilidos dos a dos en cada fase del bobinado. El bobinado se proyecta, en principio, para el número máximo de polos (número mínimo de revoluciones) y los extremos de las conexiones se disponen de forma que la conmutación del número de polos sea posible con sólo 6 bornes.
Sobre la placa de bornes del estator se disponen 12 extremos de conexión del bobinado, de forma que en la disposición correspondiente al número mayor de polos (velocidad menor), se conectan en triángulo y en la del número más bajo de polos (velocidad mayor), se conectan en doble estrella.
La relación de potencia de la conexión Dahlander es aproximada- mente 1: 1,5, lo que quiere decir que si, por ejemplo, la potencia de salida con el número alto de polos (velocidad menor) es de 10 kW, para
el número bajo de polos (velocidad mayor), será de 15 kW.
Hay que tener en cuenta que con la conmutación de polos mediante la conexión Dahlander se produce una inversión del campo giratorio del motor. Por consiguiente, la sucesión de fases en la placa de bornes del motor debe ser RST para la velocidad menor y RTS para la velocidad mayor.
La conexión Dahlander puede emplearse tanto para bobinados con- céntricos como para bobinados imbricados de una y de dos capas.
En todos los casos en que se empleen bobinados para dos velo- cidades, debe disponerse un medio de connutaci6n para paso de la posición de reposo a la velocidad menor y de ésta a la velocidad mayor. En los esquemas de esta obra, y para simplificar el dibujo, se han supuesto conmutadores manuales, pero pueden disponerse también con- mutadores con mando a distancia (contactores), conmutadores auto- máticos, etc ..., que se estudian en otros volúmenes de esta misma colección.
54. BOBINADO TRIFASICO, 2 BOBINADOS SEPARADOS, CONCENTRICO
-
K = 24 2p = 814N.O de ranuras: N.O de polos: N.O de fases:
El esquema presenta un bobinado para dos velocidades, con bobinados separados, uno para 750 r.p.m. (8 polos) y otro para 1 500 r.p.m. (4 po- los), conectados en estrella. El paso de la velocidad menor a la mayor se realiza por medio de un conmutador de levas. Ambos bobinados son concéntricos.
TRIFASICO. 2 BOBINADOS SEPARADOS-CONCENTRICO
55. BOBINADO TRIFASICO, 2 BOBINADOS SEPARADOS, IMBRICADO
-
K = 36 2p = 614N . O de ranuras: K = 36 N . O de polos: 2p = 614
N.O de fases: q = 3
El bobinado representado consta de dos bobinados independientes y separados, uno para 1000 r.p.m. ( 6 polos) y otro para 1 500 r.p.m. ( 4 po- los), conectados en estrella. El paso de la velocidad menor a la mayor se realiza por medio de un conmutador de levas. Ambos bobinados son imbricados, con bobinas prefabricadas.
TRIFASICO. 2 BOBINADOS SEPARADOS -1MBRICADO
K=36 lp=614
BOBINADO-
55
56. BOBINADO TRIFASICO, CONEXION DAHLANDER, CONCENTRICO
-
K = 24 2p = 412N.O de ranuras: K = 24
N."
de polos: 2p = 412N."
de fases: q = 3El bobinado representado en el esquema está en conexión Dahlander, es decir, que con un sulo bobinado se consiguei-i dos velocidades: uila, en conexión triángulo, para 1500 [,.p.m. (4 polos); otra, en conexión doble estrella, para 3 000 r.p.m. (2 polos). El paso de la velocidad rne- ilor a la mayor se realiza por medio de un conmutador de tambor, a u n q u e , también puedc utilizarse un coi-imutadoi- de levas, un equipo de contactores, etc.. . El bobinado es concéntrico.
-
TRIFASICO, CONEXION DAHLANDER-CONCENTRICO
K = 2 4 2p.412
BOBINADO-
56
L V Q:2
Q w r ,r
--
1
O Cy 9---
' O - Cy2
?2z
S2
x
2 c F -
oi?
0 L O kv 2 9-
-
0 3% *()-r-
v ) " ' 5 -0g
$
(j m V Cy I O*
u3 D '02
57. BOBINADO TRIFASICO, CONEXION DAHLANDER, CONCENTRICO
-
K = 48 2p = 814N.O de ranuras: K = 48
N.O de polos: 2p = 814
N.O de fases: q = 3
En el esquema se representa un bobinado en conexión Dahlander para dos velocidades: una, en conexión triángulo, para 750 r.p.m. ( 8 polosj; otra, en conexión doble estrella, para 1500 r.p.m. (4 polos). El paso de la velocidad menor a la mayor se realiza por medio de un conmu- tador de tambor, aunque también puede emplearse un conmutador de levas, un equipo de contactores, etc ... El bobinado es concéntrico.
S T 1 - -- I 4 Polos T Conmutador
o
R S STRIFASICO.CONEXI0N DAHLANDER -CON CENTRICO
K=48 2p=8/4
a
polos 4 P O ~ O S58. BOBINADO TRIFASICO, CONEXION DAHLANDER, IMBRICADO, DE 2 CAPAS
K = 24 2p = 412
N.O de ranuras: K = 24
N." de polos: 2p = 412
N." de fases: q = 3
Bobinado en conexión Dahlander para dos velocidades: una, eil coile- xión triángulo, para 1 500 r.p.m. (4 polos); otra, en conexión doble es- trella, para 3 000 r.p.m. (2 polos). El paso de la velocidad menor a la mayor se realiza por medio de un conmutador de tambor, aunque también pueden emplearse otros medios de conmutación, como con- mutadores de levas, equipos de contactores, etc ... El bobinado es im- bricado, de dos capas, con bobinas prefabricadas.
R
S
T
-
Conmutador
TRIFASICO.CONEXION DAHLANDER-IMBRICADO, DE
2 CAPAS
K=24 2p=412
4 Polos 2 Polos
59. BOBINADO TRIFASICO, CONEXION DAHLANDER, IMBRICADO, DE 2 CAPAS K = 36 2p = 1216
N.O de ranuras: K = 36 N." de polos: 2p = 12/6
N.O de fases: q = 3
Bobinado en conexión Dahlander, para dos velocidades: una, en cone- xión triángulo, para 500 r.p.m. (12 polos); otra, en conexión doble es- trella, para 1000 r.p.m. (6 polos). El paso de la velocidad menor a la mayor se realiza por medio de un conmutador de tambor, aunque tam- bién pueden utilizarse otros procedimientos, como conmutadores de palanca y de levas, equipos de contactores, etc ... El bobinado es im- bricado, de dos capas, con bobinas prefabricadas.