De ultimarum voluntatum interpretatione tractatus ...

» fnS»ivfí¡iu»tinreft:txti<rtejideic97KTKíff,q»íixTehx- reJitaria habiti dicaiztar ,qta tempore morti, teñataris reperti frMt in orea velin horreo tefiator», ve l qicifunt percepti exhxreditate ante aditam esm.

3 TmStKfemhíoti perteftatorem zy maturi tempore eii»

martií,vti pro codea» habentur ,z y hiv ettiunt :n refti- tutione fideicommiíTi.

4 Penfiones.vfürx, ve l affiñns dei'tti ex cantraHu tefiator»

decinfiprofiruSibtuperceptifonte aditam hxredttatem habentur, zy ideo veniunt in refiitutione fideicommifii naturam fruBuum imitando.

J Pagx decuTjx tempore vita grauati puta Tuber imprefiitis montü.JeuXpchx Venetiarum nanexacfx prohibitione, ve l non permfiione dominorum non ad hxredes grauati, Jédadfideicommijjkrium JpeSant.

* Fruñus qui bon» accepto ferentur zy fic poB aditam hx­

reditatem percepti junt cura zy diligentia grauati regu­

lariter non veniunt in reftituiioneTidhocque videfaU.cn tiaszy declarationes per Ripam.zy quanda ex voluntate tacita velexbrejjü tefiator» funt fideicommif reflituídi.

Et quidde fruñihus,qmmoragrauati zy iure Juo debentur fideicommijjario , ihtdemtangitur, arca quod dúo íunt videnda dequibus tbi.

j Fruñus fideicommifii zy in eius refiitutione veniuntea modo quoin legato rei particular» ,fifitfideicommifum particulare a patre fañum ,v e l fuh conditione iam expíe ta zy purificata, zyfic redaña ad tempus quo fideicommif fum poteB dici puré reliñum, zy de quibus fruñibus in­

telligendum fit an percept» an percipiendis zy quomodo, zy a quo tempore debeantur, zy quando fint reftitucdi.

5 Et quidfifideicommijjum fit vniuerfale, quodfui natura crefcit zy decrejcitquodomnia veniuntanzy poB adi- tanihxreditatem,vt est peculium, armentum zy grex, zy cum nume. feq.

f Etquidfifit vniuerfale, quod non crefcit nec decrefcitfiú natura, vlhxredisus ve l omnis quota,quod non veni­

unt fruñus nifipoB moramgrauati, ante non inteUigitur re ac verbo infidctcommifjarto fctente fibi deberi fidei- commijjiim fecus tgnorante,tunc enim grauatus imputat fruñus tn qnartam cy refiduum rejlttnitur.

Fruñus percepti bonafide ante ve l poB aditam hxredita­

tem non veniunt reftituendi.

io Fruñus quando non veniant reftituendi f tdeicommijjario ntfipoñ moram grauati adeo v t ante moram grauatus fuos fruñus faciat perceptos negligentia non petend» ,fi- deicommijjarw fcilicet fctente fidetcommifium fihi debe­

ri, ficus fi ignorante , tuncque gratiatus imputat fruñus tn quartam refiduo rejlituto, zy boc infidetcommifio vni tterfali non crefcente nec de, refcentefui natura ,v t hxre ditas ve l eius quota.

tí Fideicommifiarius femper prxfumitur inorans fideicom- mifitfinonprobetur fctens tuncgvti abfens excufiaurfi fruñus nonpetiteritcum nondutpofitt negligens, vnde abfentefidetcommif.grauatus tenetur fruñus reftituere.

item zy quando tn fideicommifiárium refittutio fit fienda de hon» grauatum altenat» tpfo iure, zy quando dkatur tra nfire tpfo ture^unc^ abfque eo quod petanturfruñus, tune percepti funt reftituendi.cum nume.feqq.

tí Morarequiritúrmgrauatovtfruñus veniantomntnore- ftituenJiiCy quandedicatierdebitorem conflitui in mo­

ra ex fola extraiudictalt tnterpeUatione, zy quando ea Juffictaí, velquando tuda tal» requiratur adquid confie - quendum,zy de dupRa mora,zy de qua intelligatur con- fijtutihxres,zyqU‘Sndonoua interpeHatio requiratur ad tumconftituendum tn mora, zy qux añio competat ad aitinendamrefhtutionem fideicommifii, zy quando of­

ficium ludk» fit necejfirium , cy v t latius pulchre hoe ibi difcutitur cum num. feqq.

i? Debitar vttn mora conjhtuatur fuffictt extratudicial» m- terpeHatia.

14. Mora gruxati duplex eñ in zy adeunda íyinrejhttcenda hxreditate , zy faciendo m adeundo, uan dicttur facere in Tifiituen.adnoua requiritur ntterpeSatio qux extra- iudkktlüíiefpcit.

13 Añio real» zy ex teftamento competit zy daturpro refiitu­

tione fdeuommifii petenfe.

16 Grauatus infiitictm ad adeundam, hxreditatem iudkis of­

ficio compellitur propter fideicommifii vniuerfal» refti- iutianem.

J / Mora non fitin eo quod fol* afficio hcdic» debetur,rififaña petittem in iudtcio.

ti Refiitutio fideicommifii poteñ fieri extraiudkioRter a par­

te ettam verbal» parti, zy per epiftoUm zy per nun-

Dc Interpr. vlt. volun. Lib. III* 135

If Mor a dkitur faña antequam etiam adhidicem peruenia- tur quoadacquifittcnemfruSuum,fecus quoadefieñum transferendi vtiles fine ceJTtone in primo hxrede gr au at»

per fideicommifium quia requiritur interpcilatio ludkiu- l»,zy vtihi.

20 Morafitreipfafidekommifiarioabfcnú,pKpillo,velfuTÍo- Jbfitem cy pauperibus.

XI MoraduiturinteruemreexinterpeUaticne extratudkiaR, v e l ea ce fiante ex Rt» conteflatione pofi quam fruñus di­

cuntur venire.

22 Interpellatio extraiudiciali, fimplex cur moram inducat zy non produSio libelli coram iudice, nifiJeqttuta ht»

conteftatione , zy Juper quibus inducatur mora poff li­

tem contefiatam, zyJuper quibus nen ea non requira­

tur, lit» fcilicet centefiatio,zy ibicum nume.Jeqq. dt materia.

i_j Ligitia curix Romanx funt longifiima, cum eorum tcmpus duret perpetuo ideo expeñarefinem iudii] efiet expeña­

re regem Atemanix,

24 Petitio non dkitur Jieri ab aliquo ante litem contefiatam, Jed quód velit petere, zy ideo libellus offertur parti, v i

deliberet an velit cedere vel contendere.

23 Debitor confiituitur in mora per verba ad minus expoflit- latiua,vt indigeo illa pecunia, quam mihi debes, velficto te hahere difi retionem de pecunia quam mihi debes.

26 Intelleñus. L denunciafie. /. quid ergo.ff. ad l. lui. de adult.

27 Fruñus percepti reftituendiJunt ftdeicommifiario a dieR- t» motx, zy poft datum libellum, zy quando dkatur ne­

gligentia efie inpetente ve l non , zy quandofola citatio zy datio libelli toUat negligenttam zy de prxferiptione XXX. ann. qux interrumpitur perfhlam exei utor» mifito- nem zy citationem , zy v t ibi latius dtckur , cum f e ­ quent.

2 i Prxfcriptio XXX. annorum qux currit mera negligentia no»

petent», interrumpitur per folam mifi.onem executor», libelli oblationem, zy citationem.

2 f FideuommijJarius vniuerfal» fufficit quod non fuerit ne­

gligens in petendo,zy potuerit jibi refittui Jaltem verhoj v t [ruñas percepti veniant,

3Ó Fruñus omnes debentur zy eorum fit condemnatio poff li­

tem contefiatam contra ahum non grauatum vel non hx redem eius.Jed contra tertium pofiifierem boftx fidei c um tit. velfine, <y qua re dic v t ibt.

31 Fruñus zy eorumJit condemnatio centra hxredem gratca- tumitt caufa fideicommifiipoff publicationem procej/ks, fecundum fententias iudicum aliquorum, luet hoc lege aut dectjione non conflet, vtJo/umpoff htem contefta- tam, tnañtonibus flriñt iur»fiihiet,atmh»honx fidei veniunt a die morx d qua fitcxcufatio ex iufta cauja qua ad ret inteTttum-.non quoad fruñus , <y quare vide tbi.

Idemdeincerta fiecie, de materia prx fatorum latiusvide ibi explicatum.

Et o uanda moraJtne qua fruBrn nan rejiituuntur, non dica­

tur fieri nifipoñ publicatum procefiltm, quod euenire po- n ñ vtiii.haietur.

1 3 ItpT*-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Simonis ¿c Praetis Cr procedat quoad ctndemnatlziwra expenfarum litü, v e l

quando ds fideicommifib probaretur per depofttiones te- fiium,conuentus potefi excufari á mora y fruBibu* vfa que ad publicationem teftium. Secus quoad moram pro fru B ih u s,y quando dicaturhaherinotitia fidetcommif-

ft,

Notitia rei yfaBiprxfumitur ex vicinitate,conf anguini- tate y fa m a publica.

J J FtuBus tn fententia condemnatoria bonorum irccaufa ftdri- tomnáfii refiituendorum, fe non exprimantur, y nuUa 4 de eü fiát mentio per iudicem , non condemnantem aut referuantem eos , tenetur iudex de fuo refundere parti.

t&ibt fl in fententia vfus fuerit verbo reftituat, auasdo fruBus de iure venire debent,quiatunc verin eorum re­

ftitutio, y dic de hoc v t ihi ponitur.

iudex aúandodsfaotenetur refundere parti cum infenten­

tia condemnatorix bonorum reftituendorum ex catifa fi­

deicommifii noa eondemnaiierit ad fruBus v e l nan re- feruauerit.

>4 FruBusquandopstanturvtfruBmynonvtinterefie,vi f.tinreftitutione fideicommifii omnes percepti á ruftico pojfefiorefua opere rufliiahfuntreftituertdt.

EtdefruBibm percipiendis obligatus tenetur agrum coli f a ­ cere y feminari, alias tenetur ac ficoluifief y in horreo recondidifiet,quod tamen inteUigiturfemper expenfis de duBü, etiamfifit male fideipofiefior yp rxd o, y quid de dv.citiirftohligatm ad fruBus dederit fundum ad labore- 5 rium y dederit partemfetminü, y quidfi ipfe coluerit v e l laborari fecerit, y demautia hsK ibilatsha-

venire in fideicoram iga ytpartejahzfeA- tatis perl.item ven iun t.fitem n on folu m f f d T - , t red. & 1. fim arito. in fi.ff. folu. mat. poft alioi per F r*T cifm ar.D eIph i.d ecifS29.prob atA lci.iacon fi.i55.^' me.3.Iib.9. & in l.Centurio.fub num. jz. ver.fin e c

v u lg .* pupill. V bi idem effe tradit t'de

S o t V T i Ó . I L

R V c T V s t autem quomodo-veniant in reftitutionem fidekom m iisi eft HO* 6 ta m ateriatext.ini. in fideicommiffa- ria.ff. ad T rebel. * ibi gloff. * Sar.pene

* Ang.Caftr. Alexand. p len iu s,* Ripa plenifsim e,qai vltra alios clarioriordi- s a aSlimpfit talem m ateriamfruftuum diícutere per quatuor conclufiones late declaratas * limitatas. Pri- m amnegatiuam ,qubdfruftusinreftitutionefideicom m ifsi non veniunt, ied lucro hxredis grauati cedunt per tex.ibi Secundam regulariter h sres fruftus impu­

tat in quartam Trebell. Tertiam regiiiariter fruftus no im putanturin legitimam. Quartam * vltim am , qubd fruftus regulariter non im putanturin falcidiam ,vt fu­

per quaque carum ibilatifsime per eum quatenns vero adrem áoñram attinet fciendum eft, quod fruftus aut iunt hxreditatis, A h xreditario iure habiti,aut boihs accepto feruntur, vel accedunt,vt probat text. in d. 1. ia fideicommif&ria.

k Prim o cafu Í fructus iure hxreditario habiti dicun- cur tempore mortis teftatoris repertiin area velin hor reo teftatoris,per gloff i. inl. qubdhis verbis in princ.

de leg.3. vel hxreditate percepti ante aditam hxrc- ditatem,ifti quidem in fideicommifsi reftitutione v e ­ niunt v t 1. ita tamen./, j. in fin. ff.ad Trebell.Caftr.in d.

l.infideicommiffafia.fub num.2. ImoLcolum.pen. fub Bum.g.Alex.inpen.coIum. fub num. 7. citando gioffin V er .non lucrum.in 1. in fideicommiisi.inpri.ff.de vfur.

* doft. plures co n co rd .* Ripa fub num.9. ir. armat OBt Bi cafu fruftusperceptosanteaditam hxreditatem dici i*»rcditari»s, perl, quodíéruHí.delega. a.&pfoptere»

feminatis per teftatorem, * maturis tempore eius m ^ tis, vti pro colleftis habendisperL diuortio./ .int^T diim.folut.matr.vtibipereumind.1. Centurio. nurjj[

13. * late per Gabr.Eugub. canfi.121. nume. 5 S. & latia, per Menoch.de arbitr.iud.lib.2.cent.3.eaf lyjs.nume 3.in primo caía etism qubd tales fruftus íintpendente¡

tempore m orcis teftatoris,Guliel.Benedic.in c. Ray aw- tÍHS.yer.fiabfqueliberis.num.t

3

2

ftu teftatorisdeeurus profruftib.perceptis anteaditi hxreditatem , qubd veniant in reftitutionem fideiconj m iisinaturam fruftuam im itando.l;poftalante./.ite33 quxro.adTrebel.adidem Ripain d.l.in fideicommiffa..

ria.au.23. prout enim fruftus fuerant percepti, * r.on pro rata temporis perceptioniseorum,ita debentur pg.

fiones *affiftas de bonis locatisiux.dcftr.Bart.ini fi.

/.fin.infin. ff. de iure f i f * Salyc. inl. fruftus.C. deaftf empt.per Alexand. confi.j^.nu.g.confi.Sa. num. 17. Hb.

2.repetitocoáfi.4o.fupr.fin.Iib.3.confi.5inum .i9.hb.

6. * I a f confi. 23 J. colum, fin.lib. a.fine diuiiionem hn- iúímodi pro rata temporis perceptionis fruftuum frc j endam offendit necefsitas indufta per m ortem tcfta- toris,quando contingit arg. decif. allegatarum per Io - ieph; Lud.inPeruCdeeif 79. nu.m.io.&fequent. part.2.

&inípecieperConar.H iíp.vari.reíbIu.lib.!.cap.i

5

m e.i4 .fin .*ad fin . t Quinimmo * pagx decurfx tem ­ pore vitxgranatijputaluperim preftitis m ontis, fiu Z s che.Venetiarum non exaftx prohibitione, vel ncn per mifsione Dom inorum non ad hxredes grauati, ied ad fideicommiffarium ipeftant, v t ex fafto reípondit Be­

ro. confino.) 53. nume.9. *ieq u en t.lib . 3 .per text.gloC

&Bart.inl.poftulante /.iedin h u iu ih ic d i* in l.d edu- fta./.quipoft. ad T reb ell.

Secundo cafut fruftib us, qiu bonis accepto ferun­

tu r, * fic poft aditam hxreditatem percepti funt cura

&diligentiagrauaci,quoniam eft regula negatiua in d a fta per text.in d.l. in fideicommiffaria, qubdin reftitu­

tione non veniunt, ideo opportune ibi Rip. contra ta- lemregulam á nums.24.poft Ang. confi.33t. an in refti- tutione colligendo adducit plures falleñíias, feu decla- rationes,vtibiper eum videri poffunt, * per Menoch.

d.Gaf 2 5 6. aliquas earum reaíTumentem* firmantem ánu.8. vfque adnnm. 24. etenim earum aliqux fuperio rem cailim reijjiciunt, de quibus ergo dicendum eft v t fupra. Afiqux verocaius continent, quibus fruftus eai voluntate teftatoris expreffa, vel tacita effent fideicom m iffarioreftituendi,itadehis teftatoris voluntatiftan- dum eft,vtdoft.alleg.explicarunt.

Verum de alijs fruftibus qui mora grauati, *iu r e fiio debentur fideicommiffario breuiter aliqua dicant cum fuper iftis per prafticantes viderim diuerfimode feruari iura, * parum animaduerti.Nam primo non « tendaturgeneralis caius tertius, quemadducitMenoc.

d.cafu. 25 6. num.2 5.de arb.iud.lib. 2. qucd fruftus poft aditam hxreditatem, * conditionis euentum percepti perhxredem omnino fint fideicommiffario reftitnen- di,quoniamlocoiIlius omnino poni debet fimorahx- redis intercefferit,!! mora fafta eft.vt iunttcxt. expreP fi in d.l. in fideicommiffaria.in princip. inl.poftulante.

/. fed * huiufmodi.verfic.ianepro frufta. * in I.dedo- fta.in princip. adTrebell. & ibi g loff.* d c ft .* Com.

confi.i So. colum. S. verfic. circa nouum.lib. 3. refert So- 6ÍB.Iun. confil.7a.aume.66, hb,). * eft decif psr Guid-

Fap.

i

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Pa». in quxftio. 497. Vt trgo diftiníie óc clare rroceda- mus-daoinimadnertenda probono,primum quando diciturius quxótumñdeicomrniilirio.vt fideicommif íb rem fubiectam eonleqa: poísit alterum quando dica- turcomnuflámoragrauati,& conuenti, %'tfrucrus vs- niantin reftitutione, quorum ractumrationeconfequé cornm vrranquehocpropofitum eft.

7 Primum itaque videndum eft, t fi fideicommi íTum fit particuIire,vtdignoíci poteft ex modis íupra tradi­

tis hac ea. interpr. dubit. í.íbiat. c-icpure tactum, vci füb condicione iam expleta, cc purificata, óc fie redacta adtempus , quo fideicommiflum poteft dici purcreli- ftum.I.fipupillus.infin ff. de condi. infti. cumfirrulib.

per Dcc.confi. 4Í0. colum.prima, Parif confi. i S. colu.

3.nume. iS .Iib. primo, Zanch.in repet.«. cum ita.num.

453. per I.fin.4. primo, de vulgar.dcpupi!. Tune ab adi­

ta hxreditate , & conditionis euentu dicitur traniia- tumdominiummfideicommifláriumj&coníequenter veniunt fiructus eodem modo quo iniegatorei particu­

laris feeundum magis commun. opm.per Aiexand.in 1.

fiquis bonorum.ad ñn.&. in 1. non amplius./. *- fub nu.

j.deleg.i.perl.Hcrennius.ff. de \Tuír.¿cgloff.in l.fin.

C. dc vfu Sc fruñ.Ieg.¿¿ ibi Bar. k alij tradunt dere pro- . pria teftatoris fic venire fruñus perceptos, percipien­

dos aittem venire á tempore morx, Sc Caftr.confili. 413*

prxraittendum.colum.fin. lib.l. vbi de re par tim tefta­

toris & partim hxredis, etiam m terminis late firmat.

Soci.Iun coníi.j.fa.num.ii.ie.lib.íécundojquiarelin- quendo fundura fub conditione, videnturrc-Iiñifru­

ñus tempore quo cedit dies reliñi, & illi qui percipien- turpoft conditionis euentum,Bart. in 1. quod de bonis.

4-fruftus.ad fin.ibi Alex.ad prin.ff.ad l.Falci.hoc tamen 8 «ccipiendumeft tnifipercipiens fruñus lit bonxfidei, quia fruñus ante vel poft aditam hxreditatem percep­

tos non tenetur reftituere feeundum commu.opin. per Gualden.de arte teftan.tit.6. cap.11. per eadem verba ab altero mutuo acceptaponunt Eman. Soares.theíauro recept.ftn.literaF. n.347. Sc Bapt.Villalobos de comm.

opin.IiteraF.nu. 169.

9 Si vero fideicommiflum fit í vniuerfale,quoad fui natura crefcit Sc decreícit, vt peculium armentum Sc grex.&ñmilia,tuncveniunt fruñusiñ omnia quxac- creuerunt tam ante, quám poft hxreditatem aditani.l.

grege Sc fequen.de leg i.l.peculium, de leg. z. óc ibi per gloffi Sc doñ.& Cyn.ác Ang. in I.fi.C.devíu & fruñ.le - gi. Caft.in 1.1.num.z. eo.idem firmat in dote. Soc.coníi.

57.num. 40.41. üb.4.

10 Si fideicommiflum fitaliter t vniueríále,quodnon crefcit,ñeque decrefcitfiii natura,vt hxreditas vel eius qiiota,tuncquia cedente etiam fideicommifsi die, non fiñareftitutiouerevel verboin fideicommiiTarium no dicitur tranílatum.l. reftituta.in prin.& faña. in princ.

adTrebell.&4->^eftituta.infti. de fideicom.hxred.idem eñin legatopartis bonorum, qubd non diciturdomi- niumtranslaturri.nififañaafsignatione, Sc traditione ficundumcommun.opin.perAlexand.iñ diftal.fi quis bonorum.in fin.allegando.l.non ampluis.4. fin.delega.

primo. Idemffuftus non vemunt.nili poft moram gra- uati.diña 1. in hdeicommiffiiria.cum ñmilibus, & ante moram grauatus fuos fruñus facit perceptos negligen- tia non petentis.I. mulier.-/. fi hxres.ad T rebftl. intclli- geibifecu.ndum Caftr.quando ódeicommifláriuserat fciens fideicommifsifibidebiti,fcciis fi ignorauit fidei- commiffum, quia non diciturn.gligens,<x grauatusim putatffuftusinquartam,&refiduumdebet reftituere 1 1 v t i b i p e r e u m ,q u e m fe q u it u r ,< k q u b d im m o '' h d c ic ó - miflárius fe m p e r p r x f u m it u r ig n o r a n s fid e ic o m m ifs i, finonprobeturfciens.tenetGrat.confqi num.-.S hb.

fecundo, quódignorans non poteft dici negligcns, fed Vt abfens excaücur/aciun: plura qux ferib: t .Dec.conf

D c Interpr. vir.

64. coíum. tertia, ad nn. Sc colum. fequent. ficut etiam ab ente ádeicommitlario grauatus tenetur reftituere fruñus ; Rapa in diña leg. ndeicominifíaria, numero decimo.

Ath cafus adánt-quibus fit reftitutio ipíb iure, & ce quibus inl. pen. « .tn .C . adTrtbeil. <5c maxime qubd fcoeaeciáit, &. parura aduertitur de bonis per graua- tumalisnatis iplb iure tranfit dominium in ficticom- miflarium,eft gloffifin.in diñal. pen uit. quam ibiBart- ñ doño. omnes commüniter fequuntur.gioffi & Bart­

in 1. Marcellus./.res.in fin. ff.eo. Sc firmar loan, de Ana¿

confi.decimotertio, in primo dub. Becñ.conlil. 97. nu­

me.lo-ñ ficetiam tranfit in feeundum vel fequentes fi», deicommiñánosperdiñaml. penult.in fin.firm.it Gu- id.Pap.confi.i40.in7.dub.verii.lécunJo,quódindi- ñum Avmonem.¿c per acñor.in l. prima./.deülo.Sc /. fequent.ff.eo.& tranfit ipíbiare etiam vbi funtftatu- ta difponentia de teftamentis exequendis fine alia refti- tutioBe,Cañr.in diñal. reftituta.in princip. fub nume.

3. Sc confi. quinqu.igcfimoquinto , bona de quibus agl- tur.adprin.lib.l.

Etconfequenterhis cafibus Iicet fídeicommiffiirius fuerit n tgligens in petendo fibi fieri reftitutionem rra- lem,fructus tamen percepti fibi reftitui debent, ficut re ftituunturlegatanoadquem reña viadominium tran fit,per 1. Herennius.ff.de vfu. dcL prima, ¿c fecunda, C.

de vfu.ñ fruñ. lega.probat Bart. in diñal.in ndeicom- miffaria.numero quarto,ibifequitur Ripa numero de- eimoquarto, allegando Capr. qui ex hac ratione tenet idem,coníi.3i.adfi.ver.circaquartum & Aret.quihoc firmar in confi. 156. ad fi.ver. vbi autem reltitutio,com- probat & Menoch. diño cafu.z56.nu.zS.(5c /Mber. in 1. u nu-2.ff.de fideieom.hxred.peti.

12 Alterum & feeundum videamus,quomodo f grauati, Sc conuenti mora dicantur intercefsilTe vel faña,vt om nino fruñus veniant in reftitutione, cum adhoc mora grauati faña requiratur ; per d. Lin hdeic6mifíária,in princ-& d.l.poftulante./. fed &inhuiufmodi.ver.íáne.

Sc 1. deduña. in prin.ad Trcbell.Guid. Pap. quxft. 497;

&nihil certi morxfañxhuius meminerintdoñ.ind.

l.in fideieonimi ffaria, inteUigitur autem, vbi domini­

um non cenfeatur translatum in fideicomtniflariara reftitutione verbaIinonfiña,velnonhabita pro faña, vt ante non dixi, Sc bonafides grauatiprxfumatur,mo do igitur dico certi iuris,effe, quód dehis qux ex tefta­

mento debentur ad inñ.ir iudieiorum bonx fidei, per 1.

in minorum.C.inquicau. in integrumreftitu. non «fl:

necef ex interpelfationeetiam extraiudiciali poteftin- duci mora prxñ.ire,vei reftituere debenti s, vt l.fi ex le­

gati caufa. de verborum obligat.& ibi Bartol. exprefle probat ad fin.num. í.poft ali. ibilaf colum. antepenult.

ver.in vltima quxftione. comprobat iftam effegencra»

ij lem i reguiam adconfticuendum debitorem inmora fufhcereextraiudkialem iiicerpeIlationem,&pro com maniopin. concord.allegatis ponitEmanu. Soare: in thcfa. recept. fenten. liteiaM.nume. 2 i i. idem Rebuf.

trañ.dcfruft.artic. 1.gloff i.nume.17- maximéqu.tn- doeft adicahxrcditasjitaquódadhoc noncJt opus.im- pliusoificioiüdicis,ficutopus effict,fi non effetadita, vtadiretur hxreditas , tune ideo nonfuificertc txtra- iudici.ilisInterpcII.itio feeundum Bartol. in l.cum po- ftulaffem.dedamn. infec. Ruin, confilio i S 4. r.unv. ro i4oñ.auo.hb.2.'' Namduplcx pot eft effe mora in adciin- da hxreditate, &inreftitiirr'.d.i. hxredi tate. Ce bxrtsqui fecitmor-imin adeundo.ni.n intelligiturper hoc face- ce morá reftit uend.i hxredi. < iuir.-.mmonoii.ainterpcl l.uioneopus •ftvthTrcditatcmrcftiti.a:.hoc,.iTefinEu lare,(5e mcntitenendumdic.t .Aiig.in omnib./. liíéru- um.circaprinc.verfi.& ex hoc fequitur. ad Trebell- Sc ibi Alcxandr. cum eo teiieqleu u.« noua imc;pel¡atio poteft

rolant, Lib. 11 í. 13 ¿

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

SimOBÍsdePratis

poteft fieri extraiudicialiter.per d.gereraiker & com- quatenus dicat requiri, Yt pctat, inteiligitur, v t

»5 munem regulam,ad obtinendam effeftualem fideicom poíTefiionem rerum, & ñon u is, quia id h ^ b e t^ ir f^ ^ miís i reftitu tion em ,! pro qua competit a¿tio:realis,<& perglo ff expreíTam inverhciii-petant.inl.cogf / exteffamento.Li.CGmmu.del.no.inl.i.deI.i.cumvulg. tianus.ff.eo.opinioveroiíiaindifto./. deilio vVái"^

16 dicit no.Old. conf i

4

terrefthutionera fideieommilsi vniuerfahs inftitutus ones vtiles aftiué.ftpafsiué in fideicómiffarium, vt fo grauatus ad adeundam hxreditatemiudicis ofh.no his terminis ibiloquúntur omnes,diuerfitatis ratio aa- compellitur, per l.íires aliena./.i.adTrebel Sc quando tet ex not. ibi & in. d.l. iñ fideieom'miíTaria.

adierit reftituere compellit pe^aftioné ex teftamento. 20 Pretereafitt moraipk fideicommiffario abíénti,pu­

de tbitor.iif princip.* ibi glo. ff.eo. * l h . * ibi no’ff.dc pillo,velfurioíb,per l.in minorum C.inqui.cau.info- fideicommiff. hxred. pet.Cui quidem aftiouidetermi-

nandxcum deíéruiatiudicisoincium mercenarium in condemnando, * naturaaftionis, adintereílé,* fru­

ftu s ,* vfuras in bonx tidei iudicijs,vt de ciarat. Bart.in tprinia.coíura. penult. fiibaum. i 2. ff. de iurifd. omn.

»7 iüi.cum quo ibi alij communitertranfeunnt vnde ve- 21- runl-eft, qiibdfolo iudicis oifaeio debetur, mora non fit, niii petitione fafta i n iudicio, per L íi is cui. ff. vt in pof leg.* difta.Lcum poBuL-íTem,quod vero iure aftio ni* debetur. poteft extraiudiciali- petitione deduci in xiioram,per gloff in 1. qui Romx./.cohxredes. de verb.

óblig. * i . hdeiuílbrobligari./.hn.dehdeiaíT.l. ampli­

us.remrat.hab.ita concludit Salye in repet.diftxl.fi ex legati caufa. colum. 4. fuhnume. u. & pariter in his qux debentur officio iudicis mercenario deiérúiente áftioni determinandx interpellatio extraiudicialis conftituitdebitoremin mora per Cyn.in l.prima; eirca níedC. deali.iud.mut.* Bald. indiáal.prima, colum.

fecunda, verfic. ítem differunt, deiurild.otnn. i u d .*

tegrum reftitú.non eft neeeff per Rip.in difta

1

lib.fteundo.

Siquidem í mora huiuímodi ex interpellatione ex.

traiudieiah non interuenerit per litiscctiteftationein diciturinterneBÍre,fiepoñlit.contcft.veniuntfruftus'

1

de vh) & fruft.lega’. * eapit.Rayriutius. /. cum autem.

& ibi gloff.in verfic. conteñar?.de tefta. in fpecie pro- bao. Aret.confi. 156. ad fin. co.’ifii feponit Marzar. vk e a- ti. de fideicommiff qnxft. 53. Sc Bero. ccr.filr.ipt.iofi^iT.

lib.fecund&svndeBaFd.indifta.Lprima.nume. »3. * it|

1 .2 .numeroteftfo, G .d efru ft.*lk . expenf dicitpofí ht-coñteft. adreítitutioñemfruftuum, * eXtiiríatio-- níseorum omnes poffeffores effepares,idemIo.Copus traft. defruft. hb. fecundo, tiim 4 . capi. quinto,numes- ro tertio.

R0man.inlprinta,colum.5 .fub num. 1 á.verfi. item vbi 22 Ceterum non parum ¿ c it dubiun? , í qucd íimpfex dlcbetur.ff.ne arbitr. hrmat laf in di¿íahh exíegati.cau

¿.colüm.penult. ad princ. * indifta 1. prima,cclum.5.

ádifin. fub ver. alíadiffereniia eft-, * in 1. quod te.colu.

7- ádfin.veríi. intellige tamcn.fi cert. pet. &Mar. Anto.

Baiier.traéf de mora-.part.prima, fub nume. vigefimo, íS:*intern?inisreftitutionisfideicommiísí, tquxextra- iudicialit'eretiam verbalísápartepoteít fieri partretiá

in terpellario extraiudicialis moram inducat,* nonli- belhfeu petitionis produftio fafta ceram iudice, niíi fit per eafequatur litis conteftatioperdiftas leges titu. de vfii.& fruft.lég.cum inter libelli dationem,* litis ccir- teltationem pofsit longum tempus currere, vt fertur ipeeulatorem: dixiffe fibifaiffe'commiffim vnam caa- famÍH-quadatusfuitlibellusantecius natiuitatem, S c perepifteíam vclfluntium ,perl.reftituta.inprincip.ad 23 adhuc non erat centeftata liscdeocOat effet d elitig ijs Trebell.extraiudjcialeminterpellationem fufficeread

conftituendam moram grauati tenet Petr; Anton.An- gufol.Plácentüinmater.vltimvolimt.fuo confi.29.nu.

7.1ib.6. probo per tex expreffum.in l.in fideicommifsi.

in princi'. ff.de vfu. ibi qucd decretum ita accipi opor­

tet,fiante iudicis fententiam moranon interuenit, tam'

*finonfacileeuenirepofeit, vtfnoranon prxcedente f'^perueniaturaiiudicem,! Sic ergo mora iam eft fafta li- xíe iudice,* antequam ad iudicem perueniatur,hocau- tem vérum' eft quoad acquifitioñeni fruftum fecun­

dum Barc.in diftal. in fideicommiffaria.nume.4. debi­

tar^ fideicornmiíTarioperíblam fuam petitionem rum pentemfuari“neg!igentiam,quo vero ad effeftum tranf ferendiv.íifes fine cefsiofíein primo-fixr-de grauato pro-ipíb fideicommiflario-, requiritur interpellatio iu- dicialiscümcontuinacia,*abfenuahxredisBar.Ang.

Caftr; * alij in

1

curix Román?, vbi litigijrem.pus dufatperpetúo,ideo expeftare hñem iudicij.efiet expeftare regem Alema- n:x, dicit Bartofiñl.ltipiilatión'es non dinintintur.fub nume.3i.deverbcr'umobiigat.hccautem dubium mo- uetCañr.ÍRd:ctal.priraá.devfu.*fruft.lega. * íñluit fecundumB3r10l.ini deñuhciafre.qúamlegitfcbl.cui vxor'i/. quid ergo'.ff. deadttlt.coqúód dicat perdario- ñemlibeiÜGtim dirigarür iudici, * noRpartúnóhináti:

ciiriterpellationeñT, nec moram aduerfirij , tamsnfe- cuseíTe interpellatione eXtrauvdiciali, quia iña fir ipfi parti;pareatCaftf.nefnpe fidélis noneftiñafuaxeratio fblutionis Bart. fieiíis libererat p’routin prxfenti funt comm unes noftrx lefturx Bartol. nam Bart.in difto./- qi5Ídergo;exeoqubdlibelías nonhabetvim denuncia- tionis infert adleges traftantes materiam m orx, quód dicat nifi moraprxcedat ádie litis ccrirtít.ux, & noni diedatilibelíi-,qüemtenerideinteritu;rattonemaddu- cuiofam exiftim o coñfuftationem Cepliali confili.49. í^ c it. í'quiaante Itr.contefta.quis non diciturpeterevel- quód fruftus non-acquiranturfideieommiffarioius Ha­

benti fidekommifsiipfoiure,nífi moraprxcefTerit pri­

mi fi^deicommiffarij.fibi reñitueregrauati,cum genera- íis doftr-Barto. per omnes ibi communiter recepta iri dtfta-J: irt fideicommiffaria.numeroqaarto,quód in ca­

fibus iHquibúsreftitutioeffetfaftaipfoiurepofitis inl..

penult. C ;eo fideicommiffario etiam negligentipetere reftitutionem realem, licom ni mora rogati ceffante, fruftus percepti debentreñitui. Sicut dkim us in lega-

le.i.ampliusnem rat. hab. * quód libellusoffertíirpar- ti, vt deliberet, an velit cedere, vel ccntender-e,noniá ergódici tquód Caftr. refert, concedo tamen quod di' ftarumiegum circa effeftu? morx mentionem fácienri- iim-de liteconteftata,qux Sermón poteft,nifi prxcedat libelli datio,fentit&infert,quód dies dati libelli non uí ducat moram,fed ratio Bart.non concludit,deofferen- teübellum,quód non petat,fed velit petere,&quóda<i uerfarius deliberet anvelitcedere,proindenonfitir.da tarío & c .v tib i per eum.nóm ilitatreíponfio Cephal'. d¡ 25,ftam ora,qüia t verba minus txpeftulatiua inducunt cortfilioso: quia negligentia, diligentia, vel interpella- m oram ,vt funt hxc,indigeoiIIa pecunia,quam mihide tio fideicommiflarij aliqua non requiritur,níKilfacit, bet, vel feiotehabere diícretionem de p>ecunia,qu3ni minus ergo poteft prxfupponi extare in h!scafibus,in m ihi debes, per talia enim verba debitor conftitaitur quibus inris fideicom m ifii reftitutio fit ipíb iure, * inraora,vteftmagiscommun,opin. doftor.attcííata per

i

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

De interpr. vlt, volunt. Lib.

1

nult. & inleg. vinum columna leptima. verficu. iftam regulam amplia. 6c ibi moder. & m lee.quod te. fi cer­

tum petatur.

Vndedo¿trin. BartoLin diño Í /. quid ergo.velin diñad, denunciafie. intelligunt Óc Roman. in diña 1.

vinum, column. fecunda, num-4 & ButigeL in diña L quod te. nam. 3.qubd loquatur de mora qux commit­

titur in iudicio, qubd committatur per ütis contelta- lionem, & non per libelli obktionem, AlaCpalstmA ekrius in d.L fi ex legati caufa. colum, penultrin diñ. L quodtecolum.7.adfin. A in d iñ .'. vinum.coIumn.S.

vltra princip. A in l. prima, colum. 5.in fin. de iuriid.

omn.iud.ietelligit de his,quxlblo iudicis officio nobi­

li expedienda funt,moram induci per liris conteftatio- nem, non autem per libelli donationem allegando ad hoc proprie Bartol in diñal. denunciaíTe. /.quid ergO.

Ergo non ita dicendum eft in his quae debéturiure añi- onis, A officio iudicis mercenario, Ade efffteu morx circa fruñus rei in quibus facilior modiis inducendi moramfufticitper fuperiusallega.A alialitis contefta- tio non requiritur in borix fideiiudicijs, ficut forte re­

quiritur circa eííeñummorx quantufnad interitum, vtde ifto effeñu morx loquitur Bartol. in diño /.quid

• ergo. Afentitgloff.hn. in dift.Lquodte. A Alber. inl.

nemo./> primo,de verborum obligation. ita illum tex­

tu iri fummandd.

»7 Et prxfertim in quxft. noftra t quando fruñus ve­

niant in reftitutione, namque venit ádie litis motx, quando aliamoranon pr^cedatallegando Caftr.conli.

decimofeptimojin antiq. ponit Marzar. diñ. quxftio.

Í3.circamed. addo Bartol. cuius ipfe non meminit,iri coñfi.53. Pic.irdus.in fin. vbi expreffe decidit fideicom- miffirio reftituendoseffe fruñus perceptos poft datu libellum,non autem dicit poft litem contefiatam, A mouetur propria rationeconueniente propofitx mate r ix , qubd eos fruñus reus conuentus magis percepit moranonreftittientis,qiiamnegligentia non petentis hanc ergo ratioiiem A fententia confirmo ap^ipriaiif-

fione, quiacaníáturmeranegligenrianon petentis, &

inadd.dic± fient, numero ieptimo,in forma facit ip­

ium argumentum,cum vnumcuodque corrumpatur á contrario, contrarium iiegligentix eft diligentia,prin cipium diligentix eft citatio, ergo citatio fuiScit,Salvi columna fin. iub numero 6. dicit qubd negligentia cau­

ia bat.diligentia eiappofitainterrumpit.eandemratio- nem in fimili adducit GuL Pa. in quxft. 416. fub nume- rofecundo.qubdprxferiptioquxcaufeturnegbgentia non petentis,vtcaufetum ceflat negligentia ceflante, A per leg. fin.ad hn. de anna, prxferip. A alibi pafsim per doñó. in materia interruptionis, prxfcriptionis A ma ximeper Balb.trañ. de prxicript. in fecunda part. z.

par. 6. par. princip. in prin. columna prima, & fequen.

Adehochxfitaturum putoneminem,fideicommiflk- rij ñon petentis negligentiam ceflare per dationem li­

belli cum citatione faña contra detinentem , A ob- ftriñum fadeicommmiflb A confequenter huius non reftituentis moram effefañamex menteqpnium, A prxcipué Caftr in diñ.l. fideicommiflária vltramed*

veriicu. illiautem, in locis luperius alleg. A magis fcoti firmatam perfiftentes in litigio , qui ligitárernaluitj quam reftituere dicit texf.inleg.nemo. /. primo, de verb. obliga. Item exibla petitione faña iri iudicio nulbconteftatx litis mentione ¿ ñ a fideicommiffari­

um paffum moram intelligi probat text. inl. qui ibli- dum,in pri. de. leg. i.

Hanc igitur fenten tiam BartoL d. confil. 53. in fin. vt iupra comprobatam legum fententix conformem, A tenendam exiftimo, qubd fi alianon prxcefferit mora fruftus veniant in reftitutione percepti poft datum li- bellu,feu petitionem produñam,ad leges autem tituL de vfu. A fruñ.Iega. facientes mentionem delitis eon- tefta. Aficadd. c. Rayriutius. fequens enarrationerri diitarumlegum ireípondeñtglo.in l.prima. Aleg.fin¿

diño titu. de vfu. A fruñ. leg. qubd licet omnes fere ieges dift.tit.faciant mentionem de lit. conteft. tamen idem accipi debet á tempore m orx, vel inteUiguntur cum res erat aliena, A v t per Socin. iuii.conf iSz.num.

13 7

finioargurriento Afirriili,hoc enimprxcipuumeft,A 29 ¿4.lib.recundo. t velintelligeinhdeicommiffovniuer veriisimum,qubdpolldiem fiJeicommifsi cedentem ¿lifufficere qubdfideicommiflariusnon fueritnegli- grauatiis, vel eius hxres retinens rem fideicommiffo gens in petendo A petierit fibi reftitui feltem verbo fubieftamfolanegligeritiafiJeicorrimiffarijnonpeteii- Socin.ccinf42.col.fin.lib.3. AcIarepeirBar.l.3./.i.adfii tis.lucratiir fruñus,qubd eos non imputat in quarta, deadi.leg.

rec reilitiiit per text. A gloff in Lmulier./.fi hxres, A 30 Polivero t lit. conteftationem fruñuum omniuiri ibiAng.Caftre. Imol. Alexand. A in Lita tameri.quam fitcoridemnatio contraalium non grauatum, vel nori leguntfiibl, omnibus./.ii leruurri. A gloff. B.irto.nii.

quarto, Aalijinl.infideicommiffaria.A gloff.inl. fa­

ñá./; referipto.ad trebel.Cyn. A Salyc. inle. iubemus.

inpnnc-C. eodem A ponit loan. Copus trañ.de fru- ñi. lib. feciindo, titu. tertio,capit.primo, numeros.Be­

ro. confilio 109. numero decimoquarto,libro fecurido, quamnegligentiam vtique fideicommiffarius dicitur rupiffe per dationem libelli fuper reftitutione fideicom m isicontragrauatum, Adetinentembona, A citatii, vtfitcommuniter inproduñionelibeJli, ficut A hoc

* S eft quod dixiappropriatifsimum argumentum t prx- 31

feriptio 30. ann. qux curnt mea negligentianon peten­

tis, interrumpitur per iblam executoris miisionem, libelli oblationem. Acitationem leg. ficiit.Codice.de prxfcript.30.ann. A ibiCyn.fubnum.6. verfic.primo cafu. dicit quando prxferiptio cu rri t odio tantum rie- ghgentium iura fua, ftatim fit interruptio, qubd ¿ ñ u s eft vigil quis Afurgitexlom no negligentix,mittendo

«xecutorem.BartoLnumerofecundo prxfcriprioqu?

curritfoknegligentianon petentis ceflante negligen- riace{rat,quxfolamifsioncexecutoris cedat .idem .Al- ker.fub numero fecundo, verficul. pnm oc.tfu.fit in­

terruptio ftatim, cura excu titu ranegligentia, Bald.

Harnero feptim o,im crrum piturfob «e c u io ris mif-

hxredem eius,fed tertilimpoffefibrem bonx fidei cum titulo vel fine. 1. certum. A 1. more. A ib iglo if A do ñ.

C. de rei vend. A in L fruñus.ff. eo. quia fic per lit.con- teffinterrumpitur prxferiptio contra bon. fid. poffef­

forem dic. 1. more. A per hoc fua mora ¿ ñ a eft, prout fit contra prxicriberitem ibla negligentia non petenti»

per folam citationem vt fupra proxime probatumeft, qux quidem mora vbi ¿ñ.a eft percitationem, A fic p rj cedit eius tempus debet inlpici, ergo ñon tempus lit.

conieíla.Barto.iñd.1. viriiim.colum.3.niim.5.

Roft t publicationem proceffus conJemriationem fruftuum effe ¿ñamcontrahxredem grauati in caufe fideicommilsi , vidi infententijs latis per Iudice»

etiam inlocis inftgnibus,non meminitamen legiffele- gemvel decif doñoris,qubd ita fieret condemnatio fruftuum nifi poft litem contefiatam , A fi in decif 59.

nu.fecundo per Affliñ. dicaturin fruñibus percepti»

lite pendente atempere publicationis, tamen iura A doñ.percumallc. loquuntur expreísé poft licconteft.

A inañionibus ftriftiiuris,inillis vero bonxfideira­

tione fruñuum,omnes dicunt ádie morx.qux in caufe fideicommilsi eft poil tañam petitionem fideicommif.

fen J, VI fupra, A infr.-clareollenfum eft, adeo enim per peutionemeilacquifitumius ¿deicommiflário,qubd

ni illuti

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Simonis de Pratis ilU'dtranfmittere poteft etiam antereftitntionem fa-

ft 'm , vel ante hxreditatem aditam probat Bar.in l.c ú filiofam. colum, fin.num .15.de leg.primo perl. non iu ­ ftam. C.ad trebel. vbi text etiam fructuum reliñi fidei-

ommiisi exprimendo concedit,licet reperiatur prop- cer iuftam cauiam excuiari quem á mora per gloff. in ver.relinquere.inl.iiludff.de peti.hx.& glodn verAum pe itum effet.ind iñ .l.vin u m .& glo.fin .in k. nemo.

primo, de verbo, oblig. qu x tamen iufta cauíá n o n ex- eiííátamorajniii quoad interitum rei,non autem q u o ­ ad fruñus , quiaconuentus bene valens tempore lit.

eonteft.vel m otxcontrouerfix cognofcere vtrum res td eum ipeftetjVel fpedare debeat,ita quod debeat cu»

rare,vtpofsitrera,& eius fru ñ u s referuare,ficdeclarat Barto.in dift.ieg.ilkid.idem inteUigens de interkuipe- cieiBald.indi.le. nemo.4-i.dkit vhicunque tradamus de m oraiudicij,intelligim us vbi non fit cania litigan­

di,licet enini á reftitutione rei fit liberatus eius interi­

tu,tam enfruñus exinde perceptos reftkuere cogitur fententia iudicis pro añore ferenda, leg. itetn fi verbe- ratum./.hn. & l. fequen. & ibi glo. magiftralis. ff. dc rei ven di.ñ io a Copustrañ.defruñ.librorecundo.tit.4.

ear. 5.num. inteUigitur dehis,qux Iblo i udicis of- ficionobili expediendaliint, quorum' petitionon po­

teft fieri nifi in i udicio,Barto. & alij in d.l.cum poftulaf- fem. vt ante dixi. N on ita eft dkendum de fruñibus fi- deicommiffitrio debitis poft diem ífideicóm ifsi cedes tem,quos iure cautumrron reperitur, qubd fideicom- m iffirius amittat, nifi fueritneghgens in petendo d.l.

mulier. /. fihxres.cum alleg.fupra.Bene verfi eft, qubd teneturgrauatOjVeleius hxredi fidem facere de fidei- commifib perinftrumentumpu blicum peri, fi quis in- ficiatus in princ. if.d ep o f tradit Bar. ind. leg. qubd te.

eolum. pen.num, 16.Caftr. nura.5. & ibi alij, & in 1. qui in alcerius.de reg.iur.

Etfidicatur,Vttale reoreffe m otiufidiñarum fen- tertciariTm,per fimplicemleñ uram inftrumenti conti­

nentis fideicomraiiUim,quandoquegrauatus,velcon- uentus nonpotefth.iberecertaninotitiam deperlbn?%

teftantis fideicommiffarij neque grauati, neque de re­

bus fidekorarniffofubieñis,cum fint de antiquo , de hcih natis conuento, ¡k de non nominatis in inftrumen to,&antequam iit fañahorum certificatio conuentus non fit in mora per doñ.B arto.& ali.in d. 1. fiquis infi- ciatus. (k modern.in diñ-l.qifi in alterius.<k cum horfi eercificatio non pofs it haberi nifi poft publicatum pro ceffirm.ergobenelatxfuntfententixde fruñuum con demaarionepoft publicatum proceffum perccptorfi,

C Ú prius mora faña non fit,& fine eanon reftituunf fra

ñ u s diñ . leg. in fideicommiflaria. in princ. cum con­

cord.

Breuiter reipondeturhocpoffe habere locumquO- ad condemnationem expeníárú litis, qubd conuentus

’ víquead publicationem proceffuspotuerithabereiu- ftamcaniánt litigandi, vt'BartoI.& aiij loquuntur in diñ is locis. Vei Sdefidcieommiffo probaretur perde- pofitionesteftiura,vtquandoque fitfecuudumglo. in ver.difpofitionibus.in l.fi.de edic. di.Adri. tolle, tunc fo rfm retis conuentus a m ofa, <k fruñ ibus vfque ad publicationem teftium excufaripoiftt, cnm defidei- commiffo petito prius non fiierit certificatus , extra hunc cafum fecus dicendum videtur quoad moram profruñibus,quia conuentus fcire potuit effe pr?ftan- dum fi dekom miffum ex notitia teftamenti per inftru- m entum produñum ,argum e.l.non eft ferendus, ffd e tranfañ. (kdealijsvtinotisverifim iliterintar confart- guineos & agnatos, inter quos, v t plurimum de fidei- commifsis controuerfix vertun tu r, potuit haberi no­

titia ! prxfum ptione vicinitatis,confanguinitatis, &

pubU cxfam x.l.fiita. in fin.de fun.inftru. 1. oñaui.ff.

vn. cog.

1

habetpofteaprobaréfi:permerhiscauf?,vtdoceiÑ^

titu.de añore.4.primo, colum.vigefimaifubverfic fea pone quidam dicent. Sc Bartol. confil. 1 S 5. Deoda»

numero s.j.íácitl. non oportet, de leg. feeundo. vnfi^

contra reum proprie vigent, & vrgent verba tex. in dá l,nemo.Ia i. /. primo.de verbo, oblig.ibi, &hic moram videtur feciffe, qui litigare maluit, quam reftituere,¿.

propterea qubd dixi iuftam caufaralitigandiexcuíáaj ab expenfis non excufare á fruñibus probo pernot.

doñ.Cyn. in

1

fruñib. perceptis poft aditam hxreditatem, & poftin*

tcrpelIationem,tarnen ante ra«>ram,quia interpellatos habuit iuftam litigandi,<k decidit eum teneri de frufti, buspereeptis, per Litem veniunt. /. petiam. ff depeti, hxred.vbiquamprimum quisfeit afepeti, cftinmala fide,&defuoiurevacril-at,&hocfuffickquoadfruñu»

dicit ibi glof de percipiendis autem dici t Cyn. eum te­

neri de illis, quos potuit percipere pcffeffor, & non pe, tkor, vt ibi per eum allegantem, itaPetr.iatelHgerele­

ges ibi alleg. & eum ibi Alber. de verbo ad verbum fe­

quitur in fi. & eum eo trakfeunt ibi Bar. Ange. & Salyc, Sc fi loquantur in legato rei fingularis,tamen eadem ra- tioeft in fideicommifib vniuerfitatis, & fortior , vt Fulg. fentit in diñ. leg. fina, in fi. & text. in diño 4. pe­

titam. per eos alleg. loquitur in hxreditatepetka, vbi prxfertim poftquam fideicommiffarius petierit, qubá hxres reftituat ialtem verbo fideicommiffum vniuer- lale, Socin. confiiio42.columnafin.fuhverb. cireaid quod. lib. 3. illa autem iufta caulalitigandi exGulattan- tumáfruñibus percipiendis, quos potuiffet percipere petitor fecundurricomnni. Cyni,Petri Sc doñ.fenten- tiam,necexcnfatprxteiTÍádcduñio,quamconuentu3 poteft facere velopponere, pro legitima, trebellianicx, meIioramentis,vel iimil. vt per text. in

1

1

me adieña claufula in libello deduñis deducendis, vt per Guid. Pa. in quxftio.496. &ncniañapriusconfefe fione Sc oblatione aliqua perconuentum Caftr. in difti I. quilblidum.inprin.ikinl.diaus. Iai.adl.falc.dcper Marzar. de fideicommif par. 3. quxft. 64. firmantemfe omnino de fruñibus poft litem conteftatam, intellige de percipiendis per petitorem,vt modo dixi, hxc enim fimilia appofita non folum reftitutionem fr'úñuum non excúíánt, fed potius ctiam inferunt, <k compatt- iinturipíámreftitutionem, quia cum eifdem Oppofiris debitis reo con nento pr?ter legi timamliberorum fnr- ñus percepti temporis quo eos non lucratur reas con»

uentus.f poft fideicommiflarij ceffationem negligen»

tix petendi imputantiirprorata.l. mulier. 4. irhxre*.

ibiglo.fina.ad trebell. Lcum pater. 4. T itio .d e k g .i Rip. in diñ.l. mfideicommiffaria,num. z y .iZ .in m d i- oramentis per glo. & doñ. rn 1. fumptus. in L emptor, ff. de rei vendi. Alexand. eoñhlío i54.num. 5.IÍ. 6.Caft- confilio 2 4 7 .colum, fin. }ib. primo.ficirñputatioqai- dera ifta habetur pro reftitutione per gloff %dtini. -i®

d.l.in fideicommiffaria. rbi Alexand.colum.fecundii ver. item quia fatis.faneprincipalem fententiam pro­

bat Alcia. in

1

teneaturadfruñusjitainhacconclufionefirmapernaa qubdnoftervltimarum voluntatum interpre*

quiique fuerit, & magis iudex fi velit, vt tenetur, ve­

ram legum Sc commun.doñ-fen tentiam fequi, &«ok dealieno in pera iciem artimaeíiisé elargi dimittendo fruñu»

i

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

D e iñterpr.vlt. v o lafiX ib . III»

frn&as granato, 3c aufefendo eos fideicommiSário,

«lebeatjfialiaextraiiiditiaiis interpeilado,Amoraprf- eeísifle,non probetur, condemnare grauatum, vel eius hxredem conuentum ad reftituendum ¿deicommiP fario rem probatam fideicommiflb fubiectam cum fruñibus perceptis.&perdpiendisperipíum conuen­

tum poft datum libellum, & produñum teftamenti in- feumentum peripíüm fideicommiflárium. poft vero Iit. conteft. percipiendis. A quí percipi potuifTcnt per ipiiim petitorem.Aañorem.

Hoc idemfenfit Hier.Cagn.in dift. L quiin alterius, fub num. 26. inferendo pofieíTorem bonffideia princi­

pio alicuius hxreditatis á vero hxrede fañafidc de te­

ftamento condemnatum teneriad ffuftusa tempore malxfidei citra, quod eft poft petitionem, A fidem fa- ñamde teftamentoper d.l. item veniunt./. petitam.

eumgloCibi.licetproductio teftamenti Aeius publi­

catio non operetur quoad condemnationem ífuñum, fed quoad condemnationem expeníarum, vtper Alex.

confiiio 9 o.ad fi. lib. 2.

Vide quoque in cauíá fideicommifsi magni valoris bonorum plurium, A multorum fruftuum etiam pe­

titorum in libellojlongi etiam temporis poft datum li-

• j j bcllumper iudicesí itareftitutionem fruftuum eíTe paruifaftam , A negleftam, qubd de his in fententia condemnatoria bonorum mentionem penitus nullá fecerunt. Enimueroab omifsione huiuimodi cauen­

dum f ft , quia iudex fi eadem latx fententix die non

^ condemnat ad fruftus, nec referuat condemnatione, defuotenetur refunderepara,qux de fructibus,cum nuilum habeat remedium contra partem viftam perl.

terminatio. C.defruft. A lit, expen. ita firmat loan.

And. in ad di.in ver. diftinguit. in/.vltim . ver fi. quid fidefruftibus. titu.de difput.Aalleg.adSpec.vide ta­

men qubd iudex ab hoc pofTet fe dsfendere,fi in fenten­

tia vfus fuerit verbo,reftituat,quoniamob huius ver­

bi plenum fignificatum venit etiam reftitutio fruftu­

um, alia dehis in fententia iudicis mentione non ¿ ft a perl. videamus. /. in Fauiana. ff.de vfuf. quando fru­

ñus de iure venire debent, tradit Bald. in rubr. C. eo.

de fruft. A lit. expen. A confilio 5 09. arbiter, lib. 4. fe­

quitur Tiraqu.in l.fi vnquam. in ver.reuertatur,num.

zz6. de reuocat. don. A Marfil, in fing. 17. acceflbrium.

circa.med. lafin /. omniü.in fi. inftit.de afti. licet hane fententiarn difficillime in praxi iudiciali admittijfe ani maduertere dicat, A quia rarifsime contingeret, qubd iudex non faciat mentionem de fruftibus in fententia, quando tamen id euenerit talem Bal. confiderationem iare procedere comprobat Couar. vari.refolut. libr. j.

cap. 3. fubnum. t. vbi etiam per tot. materiam fruftu­

um late difcutit, idem firmat Curt- feni confil.7 2. co­

lumna fin. nume. 75. vbi A num. 7». dicit, qubd cum reftitutio fit de iuftitia, femper venit reftitutiofruftu-.

umper tex. in cap. grauis. de refti. fpol. A in d. /.Fauia­

na. A ali. alleg. ibipereum.

Poftremo non omitto in propofitafpecie declarare, qubd B.artol. inl. videamus. /. i.fub numero fecundo, ff. dc vfu.dicitquod Í vbi fruftus petuntur,vt fruftus, A non vtintereffe,vtpetunturinfideicommifsirefti- tutione,firufticuspoffeffor fuaopera rufticali multos fruftus perceperit omnes quos percepit, tenetur refti­

t u e r e , A quod Bal. in 1. fecunda, in prin. C. defruft. A

lit expen. dicit qubd qui tenetur de fruftibus percipi­

endis tenetur agrum coli ¿cere, A feminari, alioquin.

tenetur, acfi coluiffet, feminaffet, A in horrem recon-

d i d i f r e t , n a m q u £ diña hxc A fimilia pafsim inteUigen- da funtin reftitutione fruftuum femper expenfaseffe eflé deducendas. L íriiñus. folut. matr. leg. 1. Codice.

flefru ñ A lit. expen.etiam inmalxfideipoffeffore, A P r*done,vtl.fiadoinm o.f fin. A lp lane. ff. de peu

13

Couar. cap. 3. nume. 3. libr. primo, var. refoL A Avmo confil. Sj.nume. 2. adeo qubd fi condemnatus ad frai- ñus,deditfiruftus dedit fundum adkborerium, dan­

do partem feminis, v-t fit in pluribus locis, pro expenfa detrahere debet diñam feminis partem,cum fuerit ex pofita gratia quxrendorum fiaiñuumleg. diuortio. /»

impendia. Iblut. matr. firmat loan.Mar.Riminal.conC 2ii.nu.6.durafiaiñnsveniunt diipofitionelegiS;Vt eti­

am dicuntur venire fententia iudicis per d.Lirde fruñ.

Alit.expcnf A ibi expreísé Saliyc.not.in fpecie fruftu­

um verba iudicis cenferi verbalegis, vnde fi condem­

natio fruftuum eft plurium annorum, ¿ t e ft vltimt»

anno femel A vna deduñio feminis, quod fane priora annorumconfiimptumprxiumiturrenouatum, A re- pofitumpro femine etiamvltimianni, vtrenouari, A reponi debet,per Litem fi fundi./, ftminarios.ff.de vfu.

Al.quxlitum.inprin.ver.itemnonnuUis.defun.inftr»

glof. Adoft.in d.Lfruftus. A in d./.impendia-qua qui­

dem parte feminis femeldetraña fruftus reftituuntur pro parte dominica ¿luapart e coloni per not-in l.cum duobus./.incoeunda.fr.proibc.A decif Pedemon, 82»

nu.7. A feque.fivero condemnatus adfruñus ipfe co­

luerit, A laboraueritjVellaborari fecerit fundum de­

ducet ex fruftibus omnes expenfas forfen excedentes ipfos fruftus, quos fecerit pro diftis fruñib. habendis*

A colligendis per d.l.primam. de fruñ. A lit.expen.de- cidit Capra conf 55.nu.7.ver.circa quartum,vt hic iuri*

effe,fed ob contraria pro laboratore monendo conclu­

dit effe feruandam fententiarn rufticanam, vel confue- tudinem locorum, Cephal.conf iSi.idemiblum dera­

tione expenfarum, BurfanMantu. conf 7i.ad fi. A pul­

chre Salyc. inl. fiquis feiens.adfin.C.de reivendi.poft Bald.ibi.

Attendenda ergo iiinthxcnotatu digna quotidiana A vtiliain praftita, A omiffaperdoft. explicari in dift»

leg. in fideicommifferia. Reliqua de probatione faci­

enda bonorumteftatoris , qux veniantin fideiconl- miffo, A fruftuum,trañanda erunt infra libr. vlt. cui iudicialium locus eft.

S V M M A V M .

E xtra n eui v t reftituat opus eft v t habeat bona a teflaMrt iure v it i, voluntatis zy non alto iureaRoquin non ven i­

unt infideicommifii.

Bona non veniunt infideicommifii, adeo v t reftitui debe­

ant d grauato,fi iüe non habuerit ea iure vltim x volun­

tatis,zy non alio iure,quia tunc non reftituerentur.

Bonaexfidetcommifio nsn debentur fiaSa diuifione d pa­

tre inter fi Ros (iiam cuilibet afiignanteportionem ,f i pet via m contrañus mter viuos hoc egerit cum verbis im ­ portantibus translationem dominfidequibus ibi habe­

tur, zy f i eos in teftamento iníHtuertt in portnntbus afe fignatis cum onere fideicommifii intercos.

TaUtt,Jifili approbafiint teftamentum patru v e l adierint hxreditatem eius cum beneficiolegü zy inuentarfizy ut ibi ptdtkre habetur,

Bonainfideicommifiononveniunt feudaRa velemphiten tica qux non iurehxreditario fed beneficio zy concefiio- ne domini ac principis veloR ter obuenerunt grauato in inuefiitura comprehenfo, fic concepta afiignauit Titio pro fe ft lfs zy nepotth. vfqu e m tertiam generatiouem, velp T oJefitlfS cy hxredibus majculu,

Fallit ftftdetcom m tfiirim effet capax xque v t mjhttttü et grauatusefietqux decompenfis in m uesiitura,quiave- rurent lu rejtitutioue.

m 2 FdlB*

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Símónís dc Prati*

fdUit quando inueflitura dkeret pro Je liber» y h x re d i- iu i exprefie vel tacite, tunc feudum fapiens quidhxre- ditariumvemretrejlituen.alias non. tuncque efiet hx­

reditarium quoad defeendentes y comprehenfos inue- jhtura, y v t admittantur necefie ejl vtfint hxredesi

v e l primi acquifitor» vel vltimi defunih, vtibi.

Idem in ecclefia concedente in emphiteufim profe filjs eri ♦ hxredibui inteiligitur pro defcendentib»s,quifint hxre­

des .tunc inter eos potefi fieri y imponi onus fideicom­

mifii y non ad extraneos deueniendi , y v t ibi lati-

v e l earum eeeafone.

Nec qux ideo ex eo ftdeicommifio detrahi deíent.

S o L r T I o« III.

Et quidin liueUarjs, dic v t ihi.

7 Bona veniunt in reftitutione fideicommifii feudalia eri *■

emphiteutica , qux generaliter funt hxreditaria y tranfitoria ad extraneos hxredesftcque iure hxreditario ad grauatum peruenericnt.

Idem quando junt data cum c laujula in iñueftiturá, & cui dare v e l concedere votuerit.

Et qux nam fint honafeudalia velemphiteutica tranfitoria ad hxredes extraneos y fint hxreditaria , ibid.habe- iHtt

Et quid de fendoyiohili y franco, maxime partim acquifito merit» partim pecunjs,an fuper eo valeatteftamentum feudatarj ihid.

i Bonaemphiteetica feudalia y liuellaria v e l precaria in fideicommifio veniuntftantefic conjitetudinemloco, v t tranfeant adquofeunque hxredes y d e h» dijjoni pofiit, vti de alhdtalihus y proprjs, qux eft attendenda con­

fuetudo, y de ia ihidem.

9 idem vbt adejjet bulla apofloBca de ill» vti bon» hxredi- tarjs y proprjs alienandis, quia valebit ftdeicommif- Jum poft eam bullam non‘tatem a nte,y vtibideeabul-

la habetur late jvide.

¡9 Bona veniunt reftituenda in fideicommifio, qux grauatt»

altunde quam ex teftamento y vltima voluntate ha­

buit ttta mabipfe teftatore.

Nec qux habuit ex donatione cauJa mort».

Nec res qux aliofuo iurejJeBaret adfideicommijjar tum.

Necres qux ad grauatum peruenit contra v e l prxter vo ­ luntatem teftatoris.

Nécisss patronatus éccleftafticutn.

Nec qux obueniunt grauato exfideicommifio aui v e l ante- % cejjorum.

Nec ifta reperta tempore mortis teftatoris locuplet» in hx­

reditate fua. f.pecunix, merces , ve l magna quantitas vegetum plenearum, vinos horreum plenum frumento, vafitplena oleo, JiippelleHiliay alia mohilia prxciofa, boues,equi,oues y alix animalia,cum ftnt di h» qux cum fint deh» quxferuando non pofiint feruari, y par­

ua temporis longitudine confumuntur y pereunt fua na tura corruptibilia.

Etan earum aftimatio veniat in réjlituiione. vnde qux la­

tius ponuntur ibidem, cum num fequen.

ii Bona propria hxredits uenirent reftituenda inftdeicoinmif- fo,quandohxres ejjet nominatimgrauatus, y f r u B a i ettam per eum percepti medio tempore > quatenus con-

turrunti ^

n Bmamohitia, a n y quando veniunt in fideicommifii re­

ftitutione qux reperiehantur tempore mort» teftator»

locuplet»,vtpecunix, merces, veftes magna quantitas vegetum plenaram vino, horreum plenum frumento.

V a fe plena oleo,fuppleBilia, y alia mobilia prxciofa, boues, equi, oues y alia animalia,quxferuando feruari non poffunt, y qubdfint talia, vtnonferuentur aut p o f ftnt Jentari, vide ibi.

E C V N D V M nuncdiflcluim rtquoi bona grauatus á teftatore habeat iur*

v ltim x volunratis & non alio iure, alio quin exea non veniunt in hdeicomniip.

fo, & q u x nam alia non veniant hisca- fibut vel exemplis demonftratur.

■* Prim o frequenter accidit, quód t pater diuidit lua boiia inter filios iiiam portionem cuilibet afsignando poftea in teftamento vel hxredes eos inftituendo in por tionibus alsignatisjvel aliter difponendo,apponit gra­

uamen fideicommifii inter eos, v r de vno in v iu m per"

ueniant bona ipfa, narac^ fi apparet talem diuifioneni valere iure contraftus inter viu o s.vt fi fafta exordiatur caufi euitandi rixas, dilcordias,lites * controuerfia»

inter filios, * cum verbis importantibus tranflationS dominij,deditjafiignauitiure proprio,&im perpetuuia p e r fe * fu o s hxredes , adhabendum ,pofsidendum , cum prom ifiionibus de non contraueniendo, & cun i iuramento, bona quidem fic in diuifione afsign au, v t effefta, propria filiorum * eis etiam á patre obuenien"

tia aliunde quám ex teftamento non veniuntin fidei­

commiffo, per l.cohxredi. /.cum filix, de vulga. * pu­

pil. *1. fequens. delega, fecunde, * 1. Lucius./. mari­

tus. ad trebell. tradunt Alexand. confilio zt/.colum -j.

numero fecundo, * fequent.lib. 6. *C orn .con fil.22S*

colum , fecunda. * íéquen.libr.4. Ruin. confiLiS/. co­

lum . fecunda?* per tot. lib. fe c u n d o ,* P a rif confil.33»

columna J . * feqUi Iib. 3 ¿ * ifti refpondendo contrarijs late defendunt,aJlegans folum diftum coniilium C o r- nefdicitfum m e notandum fi verum eft,Soci. confilio íéptuagefimo fecundo, numero 67.1ibroprim o,prout veriisim um eft pertot doft. approbatum , * procedit fi filij ifti non approbauerint teftamentum patris , vel eius hxreditatem adiecerintcum beneficiolegis , &:

inuentarij,vtm em initParif d.confi). 33.nu.7S.S9.

Secundo Í non veniunt in reftitutione fideicoramift fi bonafeudalia, vel emphiteutica, qux non iure hxre­

ditario,fed beneficio *concefsione dom ini,veluti prin cipis, vel ecclefix obuenerunt grauato in inueftitura com prehenfb,* iic concepta aisignauitZ. profe,filijs»

*nepotibus.vfqiie in tertiam generationem, vel pro fe filijs,*h x re d ib u s m afeulis,Bald.inl.cum virum , co­

lum. fin. fiib numero s i. C¡ de fideicommiff Bartol.in li fi patroni, in princ. num. 3. ff. ad trebell. * i b i Alexa.

numero 9. * i b i omnes plene fuper hac m ateria, &

Bar. confilio primo, proponitur quodRigus.nume.3.

lib.fecundo, Alexand. confi. 91. colum. 7. num. »3. lib.

prim o,repet.confii.il. lib .3. Calea. confil. 74 . num.j.9.

Socin. iun. confi. /i.n u m . 24.1ib. i. Riminal.feni.conC 257.num.26,

Intellige t nifi fubftitutus, * fic fideicommiflaria*

eflet capax x q u e v t inftitutus, * grau atus, *effetde comprehenfis in inueftitura,quia tunc talia bona veW"

rentinreftitutione,itaeftfententiaIoan. And.inadái- ti. ad Specu.titu.de locatione. /. nunc aliqua. verfi.i5?*

incip. quxriturquando non effet d u b ia, vel reftias quxftio non eflet dubia, * Bald. in dift. I. cum virum, num erovigefim oprim o,dicit elfe not. limitationem Gaftr. dift.

1

m um intellige, * dedarafecundum Alexand.in d i*.

1. fi patroni.colu.penultima, ver.lim ito tamen illud. Sc tj Bonaeanon veniunt in reftitutionefideicommifiiqrihx- --- -—, ---

res grauatus emit y pecunia exaQaa debitoribus hxre- 5 inconlii.19. lib.5. t quando inueftitura diceret pro e»

ditarjs,licet ipfa pecunia exaBa veniat. lib eris* * h x r e d i b . e x p r e f s é v e l tacite, tunc feiidani Necquod hxres grauatus lucratuseftex reb, hxriditarjs, íá p ie H S q u id h | r e d it a r iu m p o ir e t v e n ir e ia r e ft it H « o n e

i

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca