MUSEO BIRTUALA GIZA ESKUBIDEEN ALDEKO TIRA 2011

(1)

MUSEO BIRTUALA

“GIZA ESKUBIDEEN ALDEKO TIRA”

2011

AURKIBIDEA ORR.

Aurkezpena 1

Nola erabiltzen da 3

1. atala. Irabazleak 5

2. atala Aieteko Jauregia 7

3. atala Aieteko Lorategiak 11

4. atala Aieteko Kulturgunea 13

AURKEZPENA

Donostiako “Aieteko bakearen eta giza eskubideen etxea” erakusten duen

”Giza eskubideen aldeko tira” izeneko museo birtualak, 2010ean, Fernando Buesa Fundazioak izen berarekin antolatzen duen lehiaketan aurkezturiko lan grafiko hoberenak biltzen ditu. Esparru internazionaleko lehiaketa honek Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalaren artikuluren batetan oinarritutako tira hoberenak saritzen ditu.

Jasotako 32 lan hoberenekin, helburu hezitzaile argia duen gune birtual bat sortu dugu. Bertan Irakasle zein ikasleek, haur eta eskola adina duten gazteen artean guztiz ulergarriak diren marrazki, irudi, zein testu laburrez baliatuz, 30 artikuluetatik 15etan zehar txango bat egin ahal izango dute.

Irudi hauek erabiliz, kontzeptu ezberdinak ulertzen eta azaltzen dira, eta are garrantzitsuagoa dena, ia automatikoki barneratzen dira. Amildegi baten ertzean dagoen neska bat, bere aurrean eskola bat eta erdian eskolara gerturatzen lagunduko dion zubi baten falta ikustea, heziketaren eskubide unibertsalarekiko aipamen nabarmena da eta beronen esanahia argi erakusten du, hau da, estatuek eskubide hau eraginkorra izan dadin beharrezko ahalbideak jartzeko duten betebeharra.

(2)

Irudi bakarrak mila hitzek baino gehiago balio duela eztabaidagarria den arren, agerikoa da irudiek azaldu nahi diren kontzeptuak argitzen lagundu dezaketela.

Museo birtual honen erabilerara animatu nahi ditugu gaztetxoak Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala ezagutzen joan daitezen, bere barnean dituen kontzeptuetan murgildu daitezen, eta are garrantzitsuagoa dena, beraien bizi garapenean barneratu ditzaten.

Kolorea, forma ezberdinak eta baita humorea eta ironia ere teknologia berrien erraztasun guztiak eskaintzen dituen eta nahi den unean eta nahi den tokian sarean bisitatu daitekeen erakusketa honetan ezinbesteko elementuak dira. Guzti hau, komiki eta tira grafikoen mundu erakargarriaren barnean.

(3)

NOLA ERABILTZEN DA

Gure aurrean, Donostiako Aieteko bakearen etxearen irudikatzen duen museo birtuala ageri da. Bertan, bisitaria horretarako behar bezala seinaleztatutako botoiekin bertoko gune ezberdinetan zehar mugi daiteke.

Botoietan klikatuz eta era oso errez eta intuitiboan, jauregiko geletatik edo lorategietatik nabiga daiteke. Era berean kulturgunetik ere igaro daiteke lan ezberdinak begiztatzeko;

Irudi bakoitzean tolestagarria aktibatuz, behealdean eskuinaldean, irudiarekin zerikusia duen artikulua irakurtzeko;

(4)

Aurrera egiteko edo tokiz aldatzeko geziekin;

Beraien gainean klik eginez irudiak handitu, adibidez irabazleen gunean, edo botoi baten erabilerarekin;

Atzera berriz bueltatzea;

Eta non zauden eta bertatik museo osoko beste edozein gunera joatea errazten duen menu bat;

(5)

1. ATALA

IRABAZLEAK

1. BIÑETA

Autorea: David Vela (Zaragoza) 25. atala

2. Amek eta haurrek laguntza bereziak jasotzeko eskubidea dute.

Haur guztiek, senar-emazteengandik nahiz ezkontzatik kanpo jaiotakoek, gizartearen babes berbera izateko eskubidea dute.

2. BIÑETA

Autorea: Francisco Pérez Villanueva (Santiago de Compostela) 19. atala

Gizabanako guztiek dute eritzi-eta adierazpen-askatasuna. Eskubide horrek barne hartzen du erlijioa eta sinismena aldatzeko askatasuna eta bakoitzaren eritziengatik inork ez gogaitzeko eskubidea, ikerketak egitekoa eta informazioa eta eritziak mugarik gabe eta nolanahiko adierazpidez jaso eta zabaltzekoa.

3. BIÑETA

Autorea: Olga Carmona Peral (Granada) 28. atala

Pertsona guztiei dagokien eskubidea da, Aldarrikapen honetan azaldutako eskubide eta askatasunak era eraginkorrean garatuko dituen gizarte mailako eta nazioarteko ordena ezar dadin.

4. BIÑETA

Autorea: Jitet Kustana (Indonesia) 25. atala

1. Pertsona orok du bizimodu egokia izateko eskubidea, bai berari eta bai bere familiari osasuna eta ongi izatea bermatuko diena, eta batez ere janaria, jantziak, bizitokia, medikusorospena eta gizarte- zerbitzuak; eta baita lanik eza, gaixotasuna, elbarritasuna, alarguntasuna, zahartzaroa edo bizibidea nahi gabe galtzeko beste kasuren bat gertatzen denerako asegurua izateko eskubidea ere.

(6)

5. BIÑETA

Autorea: Anne Derenne (Madril) 26. atala

1. Pertsona orok du hezkuntza-eskubidea. Hezkuntza dohainekoa izango da oinarrizko ikasketei dagokienez behintzat. Oinarrizko ikasketak egitea derrigorrezkoa izango da; heziketa teknikoa eta lanbiderakoa, orokorra; eta denek izango dute goimailako ikasketak egiteko aukera bera, norberaren merezimenduen arabera.

(7)

2. ATALA.

AIETEKO JAUREGIA

LEIHOA

1. BIÑETA

Autorea: Iván De Francisco Abad (Madril) 25. atala

2. BIÑETA

Autorea: David Vela (Zaragoza) 25. atala

3. BIÑETA

Autorea: Rumen Dragostinov (Bulgaria) 19. atala

4. BIÑETA

Autorea: Constantin Pavel (Errumania) 2. atala

Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik.

Ez zaio begiratuko gainera, pertsona zein herrialde edo lurraldetakoa den.

(8)

5. BIÑETA

Autorea: Frank Romo (Bartzelona) 13. atala

1. Pertsona orok du joan eta etorri aske ibiltzeko eskubidea eta Estatu baten lurraldean bizilekua aukeratzekoa.

2. Pertsona orok du edozein herrialdetatik alde egiteko eskubidea, baita norberetik ere, eta norbere herrialdera itzultzekoa.

6. BIÑETA

Autorea: Sun Baoxin (Txina) 18. atala

Pertsona orok pentsamendu-kontzientzi eta erlijio-askatasunerako eskubidea du.

7. BIÑETA

Autorea: Constantin Pavel (Errumania) 7. atala

Gizon-emakume guztiak berdinak dira legearen aurrean eta denek dute, bereizkeriarik gabe, legezko babesa izateko eskubidea. Denek dute Aldarrikapen hau hausten duen edozein bereizkeriaren aurka eta bereizkeria horren eragileen aurka babes berbera izateko eskubidea.

8. BIÑETA

Autorea: Moisés Ramírez Alonso (Kordoba) 10. atala

Toda persona tiene derecho, en condiciones de plena igualdad, a ser oída públicamente y con justicia por un tribunal independiente e imparcial, para la determinación de sus derechos y obligaciones o para el examen de cualquier acusación contra ella en materia penal.

(9)

ATEA

9. BIÑETA

Autorea: Jitet Kustana (Indonesia) 25. atala

10. BIÑETA

Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik.

11. BIÑETA

Autorea: Pawel Kuczynski (Polonia) 4. atala

Inor ez da izango besteren esklabu edo uztarpeko; debekatuta dago esklabutza eta esklabuen salerosketa oro.

12. BIÑETA

Autorea: Mohammad Mosavi (Irán) 1. atala

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.

(10)

13. BIÑETA

Autorea: Vladimir Nenashev (Errusia) 13. atala

2. Pertsona orok du edozein herrialdetatik alde egiteko eskubidea, baita norberetik ere, eta norbere herrialdera itzultzekoa.

14. BIÑETA

Autoraea: Olga Carmona Peral (Granada) 28. atala

Pertsona guztiei dagokien eskubidea da, Aldarrikapen honetan azaldutako eskubide eta askatasunak era eraginkorrean garatuko dituen gizarte mailako eta nazioarteko ordena ezar dadin.

15. BIÑETA

16. BIÑETA

Autorea: Rafael García de la Mata (Madril) 25. atala

(11)

3. ATALA.

AIETEKO LORATEGIAK

LOREAK

17. BIÑETA

Autorea: Jorge Mayedo Fernández (Kuba) 1. atala

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.

18. BIÑETA

Autorea: Adrián Anibal Palmas (Argentina) 13. atala

2. Pertsona orok du edozein herrialdetatik alde egiteko eskubidea, baita norberetik ere, eta norbere herrialdera itzultzekoa.

KOBAZULOA

19. BIÑETA

Autorea: Gabriel Darío Núñez (Argentina) 1. atala

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute.

20. BIÑETA

Autorea: George Licurici (Errumania) 20. atala

1. Nornahik du bakean biltzeko eta elkartzeko eskubidea.

(12)

ESTATUA

21. BIÑETA

Autorea: Halit Kurtulmus (Turkia) 7. atala

22. BIÑETA

Autorea: Anne Derenne (Madril) 26. atala

1. Pertsona orok du hezkuntza-eskubidea. Hezkuntza dohainekoa izango da oinarrizko ikasketei dagokienez behintzat. Oinarrizko ikasketak egitea derrigorrezkoa izango da; heziketa teknikoa eta lanbiderakoa, orokorra; eta denek izango dute goimailako ikasketak egiteko aukera bera, norberaren merezimenduen arabera.

PUTZUA

23. BIÑETA

Autorea: José Luis Castro (Sevilla) 3. atala

Norbanako guztiek dute bizitzeko, aske izateko eta segurtasunerako eskubidea.

(Oharra: Garrantzitsua da marrazki honek duen izaera ironikoa. Bertan ginekologoak jaioberriari ematen dion zaplaztekoa, honek bizitzan jasotzen duen lehen tratu txar bezela agertzen da.)

24. BIÑETA

Autorea: Raúl Barbolla (Madril) 1. atala

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute..

(Oharra: Marrazki honek elkarkidetzarekiko eztabaida errazten du.)

(13)

4. ATALA.

AIETEKO KULTURGUNEA

25. BIÑETA

Autorea: Tawan Chuntra (Tailandia) 21. atala

3. Herriaren borondatea da botere publikoaren agintearen oinarria;

borondate hori aldian-aldian egingo diren benetako hauteskundeetan adieraziko da. Hauteskundeok bozketa orokor eta berdinez eta isilpeko boto bidez egingo dira, edo boto askatasuna bermatzen duen beste bide batez.

26. BIÑETA

Autorea: Francisco Pérez Villanueva (Santiago de Compostela) 19. atala

27. BIÑETA

Autorea: José francisco Martínez (Murtzia) 2. atala

1. Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik.

28. BIÑETA

Autorea: Young Sik Oh (Hegoaldeko Korea) 7. atala

(Oharra: Pertsona baten egoera edozein izanda ere beti izango du legearen babesa eta koberturaren eta Zuzenbidearen Estatuarekiko eskubidea)

(14)

29. BIÑETA

Autorea: Adrián Anibal Palmas (Argentina) 26. atala

2. Hezkuntzaren helburua giza nortasuna guztiz garatzea izango da eta giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen errespetua indartzea;

herrialde, arraza eta erlijio guztien arteko elkar-ulertze, jasankortasun eta adiskidetasunaren alde egingo du; eta Nazio Batuen iharduna bultzatuko du, bakeak iraun dezan.

(Oharra: Biñeta honekin, jatorrizko herrialdeen, ongizate mailaren edo edozein hausnarketaren arabera, heziketaren helburuak berdinak direla azpimarratu daiteke.)

30. BIÑETA

Autorea: Emilio Federico Ferrero (Argentina) 11. atala

1. Delituagatik salatutakoak eskubidea du errugabetzat jo dezaten, errudun dela legez eta jendaurreko epaiketan frogatzen ez den bitartean. Epaiketan bere burua zaintzeko berme guztiak ziurtatuko zaizkio.

31. BIÑETA

Autorea: Katz Grigori (Israel) 25. atala

32. BIÑETA

Autorea: Xue Hong (Txina) 19. atala