• D 1 E X C E P T . i 0 4 I
quiafauoraUliúreJi:
Xecptíoncs,qaíE rcddunt iudicium retro n u l l u , ia hoc íunctauoi-abiliores c^ccris, quod eciáli iToTi fine ©ppofuíE, fupplen tamen poííunc per l u d i - cem,duminodoex adorara &:inftcumentorum lias i n í p e d i o n e probencur , licet f a d i cauíam permixtá habeant^nítnii Lim quoniam ipíms quoejaeíudicis intcrcft> ne quid ipíe perperá faciac, aat ab aliis co- rara fe fíeri patíatur.1 Ita trafiatum efi ín cauía libe- rbrara Oldradi Bocard,contra Michaclcm dcBou- nefoy.^-Non. ial. 1595.
; 1 Qualiséftexceptioprocuratoria.qu^ narcituréxdefc- fiu mantiati,/.í<íeí í^.cum üinot.C^deprocurat.
z Ei dici foléatjládicerti non poffe fupplere ea,qu3: funt h&lj.vmc.ctim tbi not.C.vt qu* def.etdnoc.pan.iptd.fuppl.Ntc etiim omnino fupplctur. quod ex ipíis adis & inftrumcntis htisco'AigUm,arg.l.^C.defim.qH4fin.cer(.quitni.prcf.
5 Nam ñeque ius, ñeque ludex quicquain faceré ftuftra debetjíicutnec natura.
D E F I N I T I O X X X V I I .
Nonfbteftvenditor abmptore laudatui ohijcére vxceptionem excujjionis, quam emptoripfe
fojfet obijeere. Sedea res emftori non nocet,quo rninm eam e x f m p er-
f o m ohijcérepojjit.
V
Enditor ab emptorc, qui de rci íme dominio, íiuepoíreíHonecontrouerlIam paciebacur/ad litera defendendá euocatus' non poteft ex peiíona cmpconsvcicxccptionibus,quascx pcopria per fon a h a b é i c millo modo poííit.1 Finge ré efle cura ipíius venditoris creditOrc.Quis admittat vt debitoe obii- ciatexceptioné no fadre excuíHonis .quam emptor ipfe tanqaam tertius poíleílor obiieere poíTet/'Tin- ge adura ab cmptore,vt ííbi poíleííio reftitueretur, qnam ídem venditor in creditorcm íuum per clau- íüláconftitudcranílulerat.4Q¿iis feratid ipfum pe- tere vendicoré.qai creditori luo de indemnicate te- nctar,quod réiara ei obligatam akeri vendideric? 5 Sahé nec emptori.qui debitorem a d u e r f a n j a ü d o r é fuumlaudauit, noccre debec, quod debicorminus Inris habeac, Nccenim a d h ó c audoc laudatur, vt quicquam deiureemptoris detrahatur, fedvtpo- xius iasciuscOnfirmctur &c augeatur. 6 Ira Senam in caufa Michaclis Sachet, Idib.Iul. 1595,T
ttiüs iaal tibí condcrnhatiis cúñi fupréffia Ordí narct certos fundos filia; reliquerat pro l c | í t i * ma,eos fondos filia dekmdo patre nubes matíco iá dotem dederac. Si tu íudicatum exequi pergasín eá bonajtancjuam tibí pignoii obligara^non c í l i u u á - dusmaritus exeeptione non fadx' cxcuffionis.Nam íi ea excepcio numquamprodeftei.qLÜ l i t e p e n d á t e pollcílionéacquiliic,1 multo minus ei prodeíre de- bct,qai cauíam liue mediatam, fine immediata ha- bet acondemnaco.» Qgjd fi neccondcmnatio5ncc clum lispra:cctferat.?Filia quidem pr^tcxtulcgidm^a ¿Piones creditorum iummouere non potelt, cuni legitima ratio no niíi de d u d o ífere alieno ponatun4 ícd tamen quamdiu heres foluendo eíl,non oportec filiará inquietan'^ maritú malto mintiSj^euius cau- fa lóge fauorabilior eft, quam fi eos fundos ermíFet*
quos i n dotem accepit;7 cura & emptoris loco ha- bendus fitj íi eos aeceperit ^ ñ i m a t o s . * Ita Sénatm in caufa íoannis Antoni) Gíeyron, & N i QtcifinM D.Ducis de McrcGeurJdi.Sepr.i595.
^ í Pónehdüín éftjfuiíTe te «editorém hypottiecáriüm; a-í lioc^ui fola feriecntia nó parerét vllam aaioncm in rem, fecí tantum in períbnam.cum bona debitóris condetnhati do ia- Cipiant eíTe obligaia.niíi ex cjuo die capiuntur ih executío- ne iudicatijí.^ Diu» Fio lU-fip'gMrt-éppajfb.d*réiüdic.
a Tametíi rtsnunfucru litigiofa.quia fciíicét riihil fiérS poreftiue pendente, qnóá rcddat deteríorotiiconditionérrt lnig3toús,Li.D.devfur,Noz.íi(i Asfth.húcfideUterjC.depigho*
Irttelligé támen.fi etbérit poft litem conteftatam.ñó li anee.
Ranchm.ad Qa\á.Vty.qtufi.i€.in //.poft laf./» §.omnmm.nm!
Sj.gi' S^e/sSws.vbiloquitur tum quoquccutn alienatid fa^
, fia elt dolo malo vfr¡ufque,8c ait, nbn políefieri éxecucioné contra emptorem ííne nouo proGefiujfi tranflata fit poffeflid ante htem contcftatam.Cíetferum qui dolo comparauir,nun~
qiiatli poteft effe tutusjfaltcm fado homo proCeíru,& ptoba-^
to dolo.
j Cum in ¡lis condémnatt íuccefletit,l.fia teg.§.vlt.T>Jé except.rei iud.Uudicat* 19 .§. vU.icentr.fenftod. I. quod ip(is 14J.
l.exqaa perfonet 14p.de reg.ítir.
4 l.Papinianttí 2.§.tjaártáaUte>»,B.de inejft.téfinmi 5 Cum nec fine titulo, nec mala fide poffideatar, quücí pro legitima & pro doce pofíídctur, necaáio vllacompetac creditoribus in perfonam filix aut mattci.fed tancum aduer- fus heredes deb!torij l.vit.C.de hered.aeltoh.
6 Arg.l.Titia ói.adft.D.deiur.dot.
7 Necenimcogenduseft iodotataretiñere vxorém, quí non fuerac indotacam accepturus,á.i. Titia, Lfidonatnrus 9,$.
1. D.de condUi.cnuf.datd.pHre j.§.pen. D.de dolí mal. except.
8 iplerumqitex 'ó.l.qHoties \6 D de tur dot.t.vnis.§.eumqHe m ftipuUtUjVsrfi.éJlimdtitTum,Q.derei vmr.añ.
D E F Í N I T I Ó X X X I X . i Exl,antep.Í.meíaqu£jlione,I).deem¿l l.emptor.S.C.eod*
x Quja nec tam alienam, quam fuam litepi hoc cafu ex- Excepttode non mrea&úris, cumfitperemptoria»
creeré venditor intelligitur, cuius feilicet peticulo tetares ceííuraeft,í.i.C.x(¿»
3 Cotnpetit enim ea exceptio folí tertio poíTeíTori, non etiam debitoti.Dixi De^.4 fupr.
, 4 PerLquodmeo iZ.D.dencq.póffl
f Í-&í*« mndum\t.§. quhesfuafyVjepigXt, Üdecritnin.
flellicn.
6 Itaque quodinemptotisfauorem ihduftum eftnoti debet ei aóc&:e,vulg.Lquodfamre6.CMlegib. I. nuüa i^eód.
Ac proinde rión debet emptor hoc cafu litem deíerere.vt fal uam habeat hanc exceptionem ex proptia perfona,vt diáti d.
Defi^.fupr.
D E F I N I T I O X X X V I I í.
Exceptio difcujjlonis nonpotefl ohtjci ab e o , q d p ó - jleriorem caufam hábet,(íue mediatam,Jíae imme- diatam a tam condemnato\potéJl táraeH obijei
afilia debitóris, qua. fundos^re legitima accepit, multo magís a marito%
\ cum debitóris heres foU wndoejié
poteji quandocunque oppon'h érp oté/i per eam reus vine ere, etiamjimllum ipfe ius
habeat,Jí modo eim in- terjiti
A
Vdíehdus quídem non eíl,quí excípít de íure, tertij, i n cuius íócum & tura non fucceileriti fiuc de profana re agatur3ííue de beneficío.-'fed fi n5 tam ad ius tertij , quam ad non ius adoris cxc rpdc*permiltenda erir,4 d u m rao do interlít excipientis, * p u t á q u o d poffideat/quia cutli de íntéhtione ado- ris prius (|ua:rcndiim fit, non póteftille víneere, íi nullo iurc nitatur.5 Q a o d fi i n fufpcníb fit iusado- ris,& ex alcerius volúntate {iendeat, non potíus ad- mitteturexceptio, quará voluntas illaexqíiiííta6¿
probata fie:6 vcluti fi cmphyteutam agentem vciic quiscopr^textu repeliere j quodob non folatuni cañonera ceciderit á inte fuo,' nec támeri d í t e d ü s dominas c&nqilcratuh * M u l t o magis qüis dixcríti ex pluribus heredíbus inílitutis aUc abiiiféftatS fi?
i Qniafiio iure dcbet vincerc,non alieno,qui pro fe tan tum agic vel incipicnó pro nlio.iot.tit.Cres mt.dios «^.iunñ.
l.JliptilMio i/i/t 3S §.alteri,cU verb.obli.
a l.vlt.Cderfii vindic.l.t.D fipars hered.pet.l.lecii\.§.compet, vbi Batf.&zlijsD.fi fe/uit.vindk.
j Aliotjui ncrao audiendus eíljfíue agendo.íiue cxcipié-
¿o,ñ non eius intcrih,l.$.§.i.de verb.obli.l. Ule d/juo 15. S.Jlde tejíamento.vhi di Alex.& al\j,D.ad SCTteíell.
4 Cumaducrfus extrancos etiam vitiofa poffeflio profít, l.vlt.D.de acq poJf.l.i.D. vtipojjtd.
5 d.l. vlt.C.dcrei vindic.l.quiascufare^.C.deedend, 6 Bart.«i¿l.i.D.deexcept.retiudia.
7 Exl.vlt.C.deiur.emphyt.
8 Qu,i vtique non cogitur vti iure fue, & poteft illud rc- mictere etiam cacica confeafu.Not. i» i. L.vlt. Facit/. z.l.pcfi
¡iiem 7.D.deleg.commif
9 dicí.l.z.DigeJi fipArs(med.petat. Anton.Teílaur. decif. Pí- dem.6.
19 permpterins s.C.fentent.refcin.nm fojf.
11 Oinnes cnim iftx funt peremptofÍKjCum perimant l i - tem, quia nunquam poteft aáor fine iure vincere, d-ft. I, 4.
Cod.deedend.dííi.1. vltim.Digtfi.deacquir. poj]'. quomodo reus poteft.
i i Quia feilicee non tam fafli.quam iutis funt, /, vnic.
35.Not.C.vt qm def.Aduoc.pacl.iud.Jupp.
13 Hisenitncafíbusapparerec ex poñfaftojbeneillum e- gifle.qui egtífec in folidum,/. vnicMoi.& tbi not.C.quand.non petem.pm.
14 Faciunt enim parteen ij.qui admittunrnr ad partcmji- cet nonnifiiure p r ^ c o r i o j i / . q u i in pottfiate ii.&feq.
13.delegat.prdji. Ifed cum patrono ó.D.de bomr.pojf. Vide Tcf- ÍZüxJJeeif.
D E F I N I T I O X L .
Mxcepíiofalfi Procuratorispoteft opponi quando- cunj, etiam foftfententum,mn item exceptio
procuratoria, qtunon exmandatide- f e c í i i y f e d e x Procuratoris
perfomfumitur.
AlíiProcuratoris exceptio íicut i n quaennque 1 parce litis obiiei potcft,adeoque poft lenccntiá, quia redditiudicmm retro nullum,1 ita & quando- cunque fecuta ratihabitione renouccur/íiue expref fa illa ratihabicio íicííue tacica,hoc eft, qtux tacto i - piorna gis quatn verbis teftata íit.5 Neq-, vllaco no- mine expeníarum condemnatio ra tu ni habenti do- mino irroganda eft,licec ante ratihabicioncm oppo j íita exceptio proponatur. ^ N a m quod dicifoietjnó retrotralü ratihabicionemvt mandato comparettir, quotics tertij damno ea res ceílura fie,5 ad huno ca- fumnon pertinet, i n qao vtriufq; licigatorum inte- re íl rata fied omnia piioris iudicij a ¿ta,s cum alio- qui í a t u r u m fit , vt nec victori proiic condemnatio
tc.fi ñeque mandatum, neq; r a t i h a b ú í o profcrat|,r Qupd ü procuratona ex.epdo non c a m ^ u í a ' ^ bcat, quod mandatum nullum interue
1 0 4 4 C O D I C I S F A B R I A N I L I B . V I I I . T I T . X X I V nicncil-us íí q u í d a m nondum adierint, esteros q u i
adierunc agere i n íblidum non poíTcifcd pro heredi- tariis Cantum portionibus, doñee aliis tempore, vel morce3vcl repudiatione excluíis folidum ilii habeác iure aderefeendi;s poterirq-, exceptio \\xc non tan- tum poft litem conteftatam o b i i e i , cum íit perem- ptona,",quomodo& cícteriE, qu£B funt de non iure a d o r i s , " fedetíam fi omiffa fie non male pcrludi- cemfupplerii11 no vt pronuncict perperá cgilleiliü, q u i cum pro parte tácum heres elleciblidumpeciic, (quid enim fi poftea c o n í k t iam cum repudiatas á coheredib. porciones heredicarias auc eos ante adi- tam heredicacem defunótos ? ,J j fed vt interloqua- t u r , & de illo primutn inquirat,in aliis heredibus lo- cus aliquis fuperfit iiecnc,fiue iure c i u i l i , fiue pre- torio.'" die.
:nenc fed quod Procurator eííe nequcat is $ qui procuratorio nomine agit vel conuenitur,9 aliustraótatus eftda q u u r c á t i u s dcfcnditur,exceptionem hanccllc diia- toriam,ob idq; nec poft iicem conteftatam obiiei,10 necfi íemclremilía fitjCX posnicencia repetí poíIc.,, Sine die.
I l.licet z^.vhi CzO:t.8ca\ij,C.díprocufat.
z Qiiaratihabitíóíequipatatur¡íizndzio,vulg.l.%lt.C,de SC.Maced.
3 i.non í*ntum j.D.ritt.rtm haber.
4 Quamuis íoleat irrogati refuiio expenfarum5quotiesid agitur,vc ius aduerfavio quseíitum ei aufcraturjNot.aá/.íisfí- ía^.C.de edcnd.& ad l-frncimm j.C.o'e iudic,
y Quia fcihcet eo cafu médium eft inhabile , Sí impedit retroaótionem Scconiutiftionem txcren)orum,/.^í««/.D.Mf, rem haber.
6 difí.l.licet.E: ideo iubec pretor interponi flipulationes hecell"arias,adhoc vciudiciunuatu/n fiaM.i.J.i.D. depr&tor.
fiipul.
7 1.3.$ /*!/™ Prtcurater.D.rat. rem habtr.l.pen. Cfiaduirf.
rem mdtc.L.i.C.quib. res iudic.non noc.
8 Neaducríarij fiat deretior condirio ob tardius fecutam rzúhzhiáonem^r.l.eíJípoJitresS. D.fiqu'u caution. l.fih* quis 'iy¡.§.Seia1de verb.obli.
9 Puta quod fie miles.vel minor,vcI foemina^J./ícef.vbi omnes noc.mc.
10 i.exceptiones ly.D.deprobat.l.pen.C.hoctit.
I I Quia ve adiónos, ica excepciones lúas remitecntibua non dstur ad easregreffus./.^jefi.'w? 17J/; vüiditor,D.de*di~
ltt.ediéÍ.Teííaar,decif.Pedem.7.
D E F I N I T I O X L I .
Etiam acíor reconuentm hypothecaria p oteli tan^
quam rem exceptionem difcujjio- nis obijeerc-j.
I aéior agens hypothecaria' per hypothecariam i r c c ó u c n i a t u r / n o n eft prohibendusjquo minus obiieiat exceptioné non fa el re excuffionis,3 tametí»
folireojiion aótori exceptio illa competeré folcat,*
quoniam & hac parce a d o r reus eft.5 ItaSemtusia cauía D.Comitis de Salcncufiic k D.Baionis de V i -
1 Infundum putaCoínelianum.
2." Puta pro fundo Tiaano.
5 Scilicec racione fundí Titiani. Fit autem hxc recon- ucntio pierumque , cum pro eoidione agitur bypethecaria ad confequendam indemnitatem , quod Pragmacici noílrí dicunt par garendte hypothtqnmrt.E%tmp\üni eft in Dtfin./eq.
4 D'ni Defi.si.fupr.hoeti?.
$ Auth.(y íonfequenter.^bl Not. Cdeftnl. & intcrlocomn, fudic.c.í.vbi Canon ext.demat.petit.
D E F I N I T I O X L I I .
Poteft creditor agere hypothecaria poft excujfum dehitorem contra quem velit expojfejforibm,
non item vnmpojjejfor hahensregref- fum contra alios. Pofterior enim
prius comeniendm
• eít.
rT« XguíTo debitorc fi agat creditor hypothecaríus JLvcontra vniim ex ccitiis poirelIoribus,qui priorc loco comparauerir, non poteft cotnuentus poftcllbr obiieere exceptionem non excudbrum bonorum pofteriore loco alienatorum: Sed i n arbitrio & elc- aduetfus cum, qui no habait verum Procuratorera. dione creditorís eft agere cotra quem vcltt ex pof-
"Sané fi quam impéfanim iadüCam ex ea cania paf- feíToribus/quoties bona vlia inuenit}q fus fie is , q u i propofuic excepcioHem,íEquiílimum
cíl inderancm leruari cum,* auc á domino,!! Procu- r a t o n i ' í a d u m i a t u m h a b e a t p a u t a b i p í ü P r ü c m a t o -
juenic,que fine con- crouerlia poffiderí queant.3 Si tamen prior illc cra- pCor conuencus & códemnacas regreftum aduerfas pofteriores habere velic,finge obligata ei fuiílc bo-
na omní^
'M omnia fui v c n d i m ú s * non eanáeni foitaffis c c-
^ioTetnhabcte dcbcbic conucn.cndr qucmvo ct
¡ l p o í i c r i o n b u s ernpcodbus: ícd carn ordmcm 1 - uafe, v t á p o l t r c m o inciptat, poftmodum i i nccctíc í r i c a d p e n u k i m u m , h c d d n d c a d ahos exmcunc .•cuerfaciis.'lca enimher,vt períndc futmi coleqiu-
;ur í nec toe fianc de lice lites,7 quot fiercncíi i j . q u i urióre loco compararunt.priorcs quoque conuem- ícntui". T á n d e m cnim rcm co recidere opoiterccvt cius damno res cederet, qui nouiíTuiuis comparaf- (et. ira traftaum efi i n caula Mauricix Richard, &
JVÍichaclis de la Siaz.j5.Marr.15iJ 7.
1 Quarauisitaputei, ae in CuriaParifíeníi iudicatum fuifle reforat iEgyd. Migifter mdecif.Parif. euius opimonem teculimasDefiH.u.fiipr.hoctit.
s l. Mofchü tf.D.de iur.fifc.in illts verba,m reliquum pejjeflo- rmmnem.EílcnimiiñiQomntsin nurnerofingülaridíltri- butiua,qu£E in plurali eft colleaiua^c fi effet fct¡pC4im,pof- Morem quemitiet.
f | Cua» íínc tftaparia, Nulla efle penuusbona, Ec nuiia eJfe quae fine controuctfia pollidcri <{wmt,lqmmm iyD.de rekauño^.ltídic.poíftd.
4 QüP C3^" 5iat>eI: prior emptor regreíTura contra pofte- liores.nun quidem petaftioncm perfoiulera,fiquidem cum lis noncontraxit, fed per rcalcm & hypochecatiam, v t & i n fpecie Defin.pnced.
y Inteilige tamen íi poíhemus ille emptor conuentus nollet intercederé nec impediré executionem. Altoqui íi a-
¿lor litigandum habeat,poterit ad cuitandam liteni regredi ad penultlmum, & á penúltimo ad antepcnulcimum, & fie deinccps:ordioc tamen feruato, quoufque appareat nihil o- emino pofleobtioerifine controueríia.Quo demum cafu x- quum eft, añorem, qut omnímodo litigandum habeat, pro fue» cófequendo elcftionem habere.cum quo litigare malit, Í5ue fit ille ex priotibus emptoribus, íiue ex pofterioribus.
6 Quod vnum el debet fuffieerc , ar¿, l.txhisS.in fin.D.
qii&infrmdcredit,
7 Quod boni cuiuflibet magiftratus propofitum effe de- bet,/.^«¿á^w exijlimnuerunt %\.D.de nb.cred. l.fingulU 6. de ex- eept.rei iudtc.l fiqais n.in fin.C.de reb.crtd.&iumurU.j.CJefin - Mib,& lit.exptnf.
D E F I N I T I O X L I I I . De excepionenonfecuti implemcnti varia,,
E
Xcepcio non fecuti i m p k m c n t i femper opponi poteft, ctiam ftatato excepciones omnes exclu- denec/adeoq; potclt ex oíficio ludicis fuppleri,1 &litiam contra exc€ucíonem,vt eam impediat, oppo- ni.'Et ita verum cífc.nó poíie quem agere antequam itnplcat, ve nec excufetur tamctll fucrit impcditns implerc.4Nam huiuímodi exceptio impleméti non fecuti dicitur exceptio litis finitaimpediens litis ingrcíTum: 5 non tamen poteftrefeindi contradtus ex caufaimplemcnti non fecuti,fed agendumeft ex contraátu ad implcmentum aut ad intcrcfsc, ' niíi cum implcmentum refpicit caufam finalcm con- t r a t a s . 7 Caufa porro finalís ex eo dignofeetur,/!
vergat i n cius coinmodum,qui fie contraxit nona- l í a s G o n t r a d u r u s . * N.-que rurfum fuíficit ex parte ímpicuifse. * Sed&haiurtnodi c;xcepcionis»qu£
ex non feeuto implemento famicur, fauor tantus eft, vtpoftcaquamfemcl in indicio fuicoppofita impediat purgationemmor^,,0non minus quaoi íi res integra cfse dcíiiísct, " máxime yero fi contra- éfcus litiuratus, poftquam placuit noftris, eam cfsc
v i m i u r i l í u r a n d i , vt per fe impediat purgadoncm mor^. ' l Itatrattatmnefi in caufa N.Francifci Pa- quclcr,& D.de M o / r o n , & D.Diicis de Mercoeur^.
Non.Maij,i597.
l Batc.f» 1.1.§ p»rur,D.^ui)d vi aut ciar». Román, conf.izq, tol.i,verf,f,4pere/i vtrefyondeamm.
* lÉíem R'ivnun. diS.conftl.zil. Corn, covftl.jy.col.imdftn.
í^.J-tEtiampto coRtunuce. Adeo ve iuíUm appellandicsu-
P E E X C E P T .
íam habeat contumax fi pronunciatum fie prí) éo qui non probac fecutum ex parte lúa impJetnenturo, nec cum cuera uerit, vsance omnia implcret.Plañe fi ex poíífafto,& ]„ C<JU ía arín^líarí^fiic «fciK^ritf r^ruMim é 3m f'mrt ím,... *»..«,.. „ íaappellationisprobctur fecutum íam implementum poc«- ritmhtiomínus & debebit confiniian í'eeteotia. h a S e m t m
in publicoauduono.p.íun.i^iz.proN.Guidonc Ti uc]
I Dcc.ionf.\\9.CA\xcnLconj>\66. vtfnaaií,col.$.Ub. ».lic?£
contrarium volueiitRoman.ftfB/.y^.eo^'i'^P^"'' pr'níiealt- 4 T>cc.inl.cttmproponai,notab.$,C.depiii$.
5 Caftr.t»l.hdimm 15 S oferriy D.de añiott.empt. laf. in §.
añ!ontim,üH i^.lnfi.de aíitón.
6 Lvit D.de condift.ccwf.diüt.
7 l.cumtefundnm 6.C.depa8.int.empt.& vend.Soc'm.conf.
zó.col.ftnAib.^Com.cmfiox.col.z.inprmctp.é'^Li.itdfin.lib.u 8 Bm.mLi.§pn.D.dedomí.Dcc.csnp.xtf. adfr. AngeL 5> Imol.confw per texes» l.fidmsje contr.empt.
10 A\c\.c<wf.iS7.adfin.lib. 6.Czikr.eonf.7<i.quiafru/lratC»l¿)*
lib.i.
II Idem AIex.cff»/.jt.í» atufa &Uteicol.i,Ub./i, Rip.& Mo-]
dern.i» Lfi ínfula ¡de verb .obiig.
u Nof.i» l.fiquu mum,cM tranfaft.Kip.ibid.n.yo.tf $\,
D E F I N I T I O X L I V . De admijfa excepione litlspndentisetiam i n t 0
alias partes & i n alio genere aciionis, é * adaliosjims.
Eus debendi, quifídeiuffores d c d e r a t T i d u m
& Sempronium,quorum alter akeri, reus vero Vtíiqj promiferat indemnitatem, vocauerat credi- torcm i n ius ad Senatum, vt de caufa i n d e b k i eo- gnofcerctur.Cumque interim Scmpronius detrufus efsecin carccres,obcinueratdebitor, vt carcerib. fí- dciulíor cximereturjpoft paucos menfesidem fide*
iufsot per credit-oris ptíepotentis vim & iniuriam iterum carceribus fed priuatis mácipatus.fxpius de
eo per literas ad eum millas c6queílus,nihi i ab ípfo vici/IIm niíiliteras excorfcrat,quibus referibebat i l - le fasftum fe, vt pleniífimam indemnitatem fideiut for cófequcrctur,fi modo annalis dilacío á credito- rc impetrad poíset. M i f c l fideiuísor fecundos cat- ceres per annum paísus, cum proco neqiPrincipis, neq-, Scnatusatiófcoritatern inecrim debitor implq- rafsetjtandem carcerum tíedio extrem^qj ícnc¿lutis impaticntia vidus folucrat, paucífq; poítea diebus.
decefserat. Liben iidemq*, heredes cius pro indem- nitatc eonfequenda egerant inbona T i t i j confide- ialsoris tanqnam fui oblígata cum claufula coníií- t l i d , inqjeorum poíleíllone fe retined petierant ex beneficio legis luftinianear.' Mxuius pofseísorin- tercefserat pro trienni j duntaxat frudibus . quos e- merat, licémquefubinde apud infedorem ladicetn poft varias di atienes peritascontefl:atus,aud:orcrn laudauerat eum ipfum debitoré , pro quo Scmpro- nius fidciuíserat,quiq;Tido confideíaHori Sempio- nij eidemq; indemnitacis repromifsoti íuccefs crat, Accitus ille i n litem venerar, 8c litis coramSenatut pendentis exceptionem obiieiebat.1 Dicebam,vti- lem fore exceptioné,fi aut contra debitorem ipíum aut contra creditoremad ca vindicanda, quas i n príciudicium prioris litis attentaucrat,' noua lis ^ íideiufsore mota proponerctur. Sed eum pro inde- mnitate eonfequenda, qua: anterioris litis tempore petinondum poterat, nouaaftio infticutacílet, ca- que non contra debitorem ipfum aut creditoiem»
ínter quos prior lis t r a í b b a t u r jfed éóntra tcrtíum pofsefsorembonorum T i t i j , q u i neque inteicclllrac nifi pro frudíbos , neque ex perfona Tici j exc-ptio- nem vllamhabcrc poccrac, quandoqoidem Titius adeam Utcin»qu^inScnatu agitara fücrat;núqua.ni»
T t t c
t o ^ S C O D I G I S F A B R I A N I I I B . V I H T I T . X X V * Vocatus fuifict; Placcbat non poíse vided bcnc op-
poíitam cxccptionem lkis,&c de alia re;& ínter alias partes, &C i n alio adionis genere, quamuis apad fu- periorem pendentis t4 prxfertitn cum res i n Scnatu íudicanda nanquam padtura eíset exceptioncm rei i u d i c a t ^ i n n o u a i n f t a n t i a i í i q u i d e m e t i a m conde- m n a t ó cfgá debiíorem Grcditorc, non eo minas z- cjuam cfset condemnari debitorcm ad p r ^ í t a n d a m indemnitatem Serapionio,qui poíl tam longos car- ee res certiorato debitóte íbíuere coaélus fuilset, ac cui cam indemnitatem debitor tam ex propria per- fona,qiiam quaíi hcrcsTitij pix-ítarc deberet. 5JNÍe- que vero vnquam auditum eísd vt laudatus auótor priuilegium fori vllum habeat i n ea lite, quam pro poíseíFore ad í u u m ludiccm vocato fufeipere coga- tur, nec f]Ciedcus proponeretur.5 Piané íi debitor poftli.terii pro poíícfsore fufceptam apud inferio- rcm ludicem Senatui fiipplicarc velíct, vt ea lis ad Scnatum euocarctur3íimulqi cognitio vtraque tra-
¿laretur3Hon efsc d u b i t á d u m , quinScnatus pro íiio i u r e i d eifacileindulturus ersct:7cumquG reí geren- d r ordincm císc deberé vidchitnx.Senatus tamen ex temporáneo plácito lite minas feliciter pro iudica- to perorata contra iudicatum pronunciauit, íj.Cal.
Iul.i5ofs
i l.vlt.C-dt acquh.pojf,
z Qua; exceptio tantum prodeft ad impedíendum litis íngreflura, quantum poteft tés iudicata, vHlg.l.fandum, & l.
fundijy.de f.Xcept.rei iudic.
3 Ex tit. C vt lit.pendént.
4 d.l.fmd.gf d.l.fundum>cum fimilih, y l.fiferuut 6i.§.quod wro.D.defurt.
é Vt in l.venditor qy.vbi net. If.de iudic,
7 Proptctconnexitatemcaufar, arg.Lnulli lo.C.eod. tit.de iudic,
[ D E F I N 1 t i O X L V . J)e exceptione anterior ¿sfidekommijjíoppojita
contrapoJIerioremJideicommíJJkrMm ktertiofojfejfer^!,
T
Értius boníefideipolíefsor c o n u c n t n s á fideí- commiGario poteft excipere de anteriorc ü~deicómirsoj'edam cuius nullum ius habeat.2Poteft cnim & debet vindere per non iusa(5toris,Jcum ad- ucrfus heredem aut fideicommilfadum femper lit ille legitimas contradiélor.4 M u l t o magis íi ius lia- l)cat ab antedore fideieommiífario35íiue íideícom- m i f l u m i l l a d a n t c r i u s r e í U t u t u m í i t / íiuenó3dum- ttiodo íit adiudicatum,7 quamuis nedum fzdix íint detradioncs,qtias fieri deberé eadem fentetia iudi- catum íit. * Etit cnim hoc multo cerdas 1¡ ex antc- rioribus alienationibasjqux i n detra¿l:iones impu- t a d debent,9 appareat nihil amplias detrahi opor- tere.16 Máxime verb íi pofterior fídeiconimilíanus antenonfucriccondemnatus,11 licctiudicati exc- cutio contra cum faóta nondum íit propter la cien- das ante omnía detradiones.'1 ItaSemm i n caufa Überorum D.ProtoprafidisDc R,ochctCe& Garoli V u i l i e t j ^ . I u n i j i5ij..
i Quia fideicommiflum antetius femperdeducitur ex poñetioretanquam a:s alienum, l.cumpater 77-S.Titii)fratri aatep.de leg.l.l.in mponenda ó.l.imtttm 8 C.ad leg. Falcid.
a Sufficit cnim vt ipfius interfít, l.illeaqao 13.$ fidetefta- fnento S ad SC.Tí íé.vbi Alex.
j¡ l.vlt.C.derti •vind.l loci•H.S.Ccmpetit. V.fiferu.vindk.
4 Dixi hef.i.to.vlt jnfin.fupr.de ediB.Biai Hadr.toli.
5 Hic enim vti poteft iure fui authoris, in cuius loCum fucccífit.i.Tipe^.D de re iudic,
6 Qui tamen caíns minorem dubitationem habet, quia fideicomniiffarius poft reftitutionem habet in bouis íes 0- ínnes hcieditaiias,//<?^ ^j.D.adTuk
7 Nam poft fententiam qu^ tranlícrit in teiti ihd;
non poteft dubican de iure viíftons.cum pro veri cate h^311*- lüx^.ingenuutn t%. Defiat.hom.htes iudicat* %07.De re, i»? ^
8 Nam veniuncin executionem iudicati. Ucee ante*
nia fieri áehQzni^Def.z.nu.vlt.infm.fmr.de edici m*; r?^"' toll. • fí*Jr<
9 l,; §.Tes queDittd SC.Treb,
10 Qupdenim femel detraftum eft itetum detrahi noii debef.vtomnci, notant adl.filiumquem ^.C.fetm.eHifc,
11 Sententia emm contta aftorem lata pro vcnditotci prodeft emptótij/-/?« te 9 §.vlt.De except.rei iudic,
i¿ Nonenim vemt in teftitutionem fideicommiífi, ni¡j quod detraftis detrahendis rcliquum eft ¡d.l.fúium qttem $t quia.Inft.de fideichered.d.l.in irr/ponenda.j
. T I T . X X V .
D E L I T I G I O S I S . D E F I M í 1 1 O í.
Si qids emeritpendente literem obligátam,mn po-%
tejí opponere exceptionem di fe tijjionls tan- quam tertiutpojjejj'orjicet res non
j i t litigiofa.
V i lite ínter creditorem & de*' bitotem pecunia: credíte pigno- risque iurc iam inídtuta rcm o-, bligatam emit, creditorem poíl v i & o d a m agentem hypothc- caria exceptione ordinis, q u ^ tertiís polícísoribus ob non ex- ea fs 11 m debitorcm nono iure competir, exeludere non potcíli'non quod vitium litigioíi & propneta- tcm aíficiat & poilcíIioncti^'Cneq^ cnim alitcr con- trabitur, quam íi de p í o p d c t a t e i pía controuerta- t u r , ^ fed quia ícqiuira non fit ex fado doloque de- bicoris duriorcm fieri conditionem creditoris ius íuum quanta poteft cótentione pcríequentís.4Qua- renecad rcm pertincbit,quodcmptor hic bonahdc litcmque ignorans contraxilTc dicatur,5 a u t í u s a l i - quod anterius íiue d o m i n i j , í:uc pignorisin ea re habuilfe:5 ne alioqui improba alienatio c ó m o d u n i poíleílionis tdbuat cmptoii,aiifcr3tquc crcditoii,T qui nunc poílideret, fi iniuftam lité á debitóte pai- las non eíset. 8 Sané íí adaerfus creditorem íadlum poíleirorem de iure fu o agere velit, q u i lite penden- te cmcrat,noneft p r o h i b c n d i i s . ' l w á ' ^ w ^ í í ií).Mar- tíj,i588.rurfum Idib.Decemb.159©.
I DD.ad Auth.hocfidehitor,C.depignor, Batt. ad LcrediíOj res.in z.repet.n.i^.C.eod.Guid.Pap.qudft.^z.n.j.
í l.t.C.koítit, • 1 3 l.i.\an&.AuthAitigioftt.eod.tit.
4 l.i.D.de tiliennt judiemut. cauf.fétB. l.i* I>. quod vi mi cl«m,l.non debetalteri 7$Mreg.iur. l.vlt, D.depaíi.lMbitoretif i<¡.C.depigmr,
5 Nec cnini ignorantia rníus quantumuis iufta debee altcri eííecaptiofa,i.^»fl¿<i«/cw 6.§.fedquid cumpupillo.D.qu*
injraud.credn, : 6 Quamuis exea caufa Se confitmandi fui ¡utis gratíá
poífit quis etiam alienara emete aáioacmyl.perdiuerfa zz.C, rnitndítt,
7 Caí nihil poteft imputati,cum fuetit düigens in agen^
do,l.pupi!Ui4 l^.D qu£ i» fiaud.crtdit.
8 Vndc etiam eft quod dici folet, Qijalc quid efi cun»
petitur,ta!e dari deberé, / i.D.de vfur,
9 Nec enim quifquam cadh áiute fuo ob id foIum,qiioa pendente lite emetir, nifi cum erait tem litigiofam, i.w.í'S hoc tit.
D E F I N I T I O Í I .
Xem íitigiofampendente lite alienare p o p f r n o n p t e J i 7 m c a a Q r e m e r e : f o 0 o r t m e n t a m a ^
D E L I T domino emeré fojfefpomfi* tuend*
gratia non prohihctur.
1 - V n d i alicni polIHsoi, cum dominij controuer- J f íiam \ non domino patercttir, m n á c m tundum á l l o m i n o c m i í . P l c i i í q a c n n l l u i s m o m c n c i c u e c m -
« t í o n c m quaíi tdí iicigíofe.'Scd vcrcormc nnmsdu- fa lie fententia, íi reo nó lieeat poííeffionís litó con- íirmandíEgratia p r x í e r t i m adaerfus iraprobum pc- ticorcm ius libiacquírcre ab co,qui date peííít.211- jua m a k o cerwus cli.ncc pollcfsorcm Itcc pendente rem licigiofaro alienare p o í í e , nec ¿¿tótem emere xem, qnam iaro inde á tempore litis cótcítatícíuarn clícadfcacrauei-ic.3 Sibi namq-,imputare debee cur íniufté mota dominij qn^ftionc rcm Htigiofam k- ccdt,neccam p r i u s á d o m i n o comparaaerit:4qaod
¡ n r e o d i í í i m i l e e f t , i n cuius fcilicct poteílate non cft,an aut quando comicniatur.'iM t r d i a t m n e ñ i n caufaloannisMuíicfjContra loannem Monnier, 6, CaI.Aug.15S8.
1 Barr.r» l.fim mtemS fidaohm, D.depublk.in rm <í¿?.vbi 'difertéloquicur de alienacionc fa<Sa in petíonamrei ciul-
¿emque pofícfforis.Ec iuxta lianc fcntentiani determinartun fuiffeBononiíE.cuniaiiquandoh^c qu?ftio difputata faiffet, iradit B a id. in LcogijCeL-j.verf.imta hoc qmro, C.depetit.hered.
ftrg.L.z.C.eod.
a B ild.vbi fupra contraBart.íxl.ftr diuerfas zí.§,exceptú, Cmandut.
3 Auth.litigiofiii,C.híc tit.
4 Cum nemocegereteumagerc,í.fBíí.C vtntm.inuit.
(igsr.vel accnf.ccgat, i 5 lj.§.vlt,D.dediilií?}iil,eKcefit,l.j)etende6. C.dt ttmf. ptt.in {ntegv.rtjl t.
D E F I N I T Í O I I I .
Aciionis litigiof& cejfto fieri nonfoteft, prafertim FroEnrAtori íidlitem dato.
Ctionis, q u x iam i n l i t e m deduda litigiofa J f a & i eft, ceííionem fieri non p o í í e , pmfcrtixn
«i, qai ad mouendam litem P r o c u í a t o r fucrat con- HituEus, cxploiatiiuriseft,' luie Procaratorcm cum ántclligas, qai caufam apad ludiccm traétarc per íc p o í l u , fine ciun, qui ad traólandam in foro litem a- i i o m íabUituerit.Vtriqae cnim commune iilad eft, vt paótum de quota litis faceré non poíHt^Quanco minas-eigo de totalice? i ItaSemtus extempore, P d d . í d . M a i j , í 5 9 i .
1 Nam nec alijylíi eiufmodi ceffio fieri poflet tanquam |
^ei lici^ions.La.fíJ' -vlt. C.hoc tit.
z ijitem i'y.C.di precurai. l.fumptM ft, D. deptei, l.fa'.etr'mm J.in fin.D.mandm. l.j'i centra 10. C.e»d.
3 Arg.l.fiempaño j.D.deferu.export.
D E F I N I T I O I V .
JPerfondis acíiofit litigio[aper contejlaíionem , &
ideo indien ¿bilis. Nec rurfus pote ¡ i actor eme- rependente liteacüonem álijcompe-
temem,nifi adformam legis Anajiajian^.
E
Tiam perfomlis actso per conteílacionem fit l i - tigioía , ' nec proinde vendí cedíve poteíí, * ícd nec valcbit ceffio, his, qui litem iníuítc mouir3c:f.líoaem impetret ab eo, qui ius agendi habaic,5 at
«on quaíí reí auc aólíoais l í t i g i o f e / fed peopter A- nallaílj Gonfticutíontm aduerlus aiicnarumliuum
& a d i o n u m redemptores.5 ídeoque reííicuendum cíícc afí:ori precium , quod ab eo numeratum con- ftarct/fi aliad nihil prctij reftitutioncm impedirec.
^if^ Senattts i ti caufa Michaelis de Coftcrg^^c Hago- jjís Mottec,Prid.Cal.Scpt.155)2.
[ G I O S. 1 0 4 7 5 Non erum aflo.ribus ídem pntiileqium !iac parte 2-
cumell quod reis,qy!bus permilfum eil aéíionem emere pro muniminererum penes fe conllitucaruru , /. per d'.uerfus iz, verf.exceptií,C.mandas.
4 Nee en un a ¿lio ínter aliquos mota facic ius alcerius Ii-.
tsgiofum.
? In d.l per diuerfáí.
6 Iuxta id quodab Anaftaíío conftitutum eft m d'ü.l.pn diuerfets.
7 Qi^od non (ímiliter contiogit empta re litigiofa, íi modo icienter quid empeor eo caíu,& r«n),5c pietiuni3at£iit- ñtyl.vli.C.hoc ttr.
l.z.vhiBm.C.fioc tit.GalbVip.qKefi.W?, dd.z^l.vltJC.hefdt. x"
D E F I N I T Í O V .
Aliemñofacta.pendente lite ex cau fa litempr<ece*
dente vdct,nífifa£ia-fit injrmdem,quo caja reme anda eji, eúarnji v i i m m Htigiofi
contracíum nonfuerit.
V m agerem adiififas te hypothccaiia, fundí nomine-a at quod hac parte ídem eít,1 condi- c i o n e poílcírioais ex lege íuftiniani, 1 cu eum fun- dum pendente lite vcndiderasSempronio.quafi ha- beret iliud ius rediméndi ex longé anteriore con- traótu.Non dubicatur,qain cxeiaTmodi venditionc a d í o mea éuáhucric: vulgaris cnim eft illa inris re- gala .Rcfoliitoiare datoris rcíoíui ius acceptoris.1 Sed íi de i u re illo redimen di nó alicer c©nftct3quam extaa confcffioncaat íi lógiílimi cempotís praícri- ptione í u m m o u e u Scmpronius p o t a i t , ^ víx clt vt non in fraiídcm a ctionis mc^veadidillc vidcaris,ex caqieauía tcneri ce mihi cquimi eífdalaamqi adlio- ne'm íupercíre, qua! contra ce cum poílideres faerac inftituta.'Ncc aliad dícendum cric,¡i qua forte can- ia faic conccdcndicScmpionio rcílitucionis aduer- {dslapfüm cemporis, vt qaia pupillaris aut minor íEtas inceruenerac. * Dcbuic cnim de refticutionis caufa cognofei per ludiccm me audito , cuius vcl máxime intcicrac propter ius pignoris.7 Q u o n o n fado íané fraudisíufpicione non carcs,qai cam cito camque faciie ius tuum remiieris , veracum excin- gaeres. * Icaq-, pro mcSenacus ex tempore pronun- cia ai t; N o n qaaíi yitium ricigioíi coacradum clíce, cum neq-, per hypothecariam, ñeque per rootam de poiTeífions cócroueríiam res fiat l i y g i o f a / k d quia, quicquid in haadem litis & aduerfarij geftumcít, id pro nullo,irrko & infedo haberi oporteat. ^ ItA Senatus m caufa Dominicorum de Marthod, contra Dominam de Beaufort^..Cal.Dccemb.i^f)^^
1 Nam in aiiis pkrifque mulcum intereft, vtrufn qoisa- gat hypothecana, an comliftione, & l.vlt.C.deacquir.pojf. vt contra es iis qua:!cripfi Defn.i fupr.i'd.tit.
z In d.l.vlt.
3 Lk* •veciigalifmdo^i.D.dc pignor. Ivhiñuiem Julias l.fi ex djííúhíi¿s>%.[edí¡$ Mmeelltm.B.dem diem a.ddíff.l.pen.Sj.deex- cept.rei iuáic.
4 Qito cafu habtbas quod ob!Íeerespeticor¡)/.;«;/¿í«í45.
in fi». J>.de »dm'm.tmor.l.$.C.de fr*Ccr.y>.vtl 40.amor.
% Atg 1.1, «/, tit-B,de alie».iudit-mut. cauf.faB.
6 Exdl.ficuttf txnot.in l.vlt.C.m quib. caufnm efinecejf, in integr.njiit,
7 l.etiam 19 §.vlt,D.¿eminor.lJe vneqmqi qj.D.de re indi.
8 Nec enim facilé quis crcditur ius fuum tradare velíe,
•vttlg.l.CMm de indshíto i^.D.deprohat. ] 9 Auth.litigÍ0¡a,C,hectit. & ibi Angel, quem rcfcrt&fc-
quitur Ranchin.ír/Wrffí.ad Guid.Pap.^w^/í.^j/.
10 Vt di-si Bífm.l.fiépr.
D E F I N I T Í O V I .
(_AUenatio-rei hereditaru, de qua acceptim e ú m- dicitim familidiercifcundity-fion vaiet^quam-
uis non ideo resJit litigio j a .
d T ^ Y m rcm hereditariam á plutibus c o h c r c d i k i i V ^ v n i c o c o n t r a t a iub gado de r c t r o u c n d c j i í a
T 1 i E i j
C O D I C I S F A B P v I A N I L 1 B . V I H . T l T . X X V y 1:046
vcnditam vnüs ex iplis i n loiidimi pro fao i are rc- demiíset,' ex caq; caufa iudieio familia: crcifcahda*
smpecicus cfsee á coheredibus 5 ve cam real in com- mune reponcrct,acccpto precio quod dedctat,iiq-, confenriiret:1 needum camen ei prediun reífeucuum cífes:, vicium cíi, non ideo faótá cise rcm litigiofam, quia nec de co dubicarecur, quin i n faoniltó ercil- cundx iudicium venirc deberet: 3 fciiiccc Cüm dc- mum, úiím folutarb pretium cfseÉ rcllicuturti, non á h t e . 4 Ó b i d q u e impune alienan pocnilscquanniis alienationcm illud i n i t a i n taciaC, quod alicnatio- nes pendente indicio familia érci(cund£ fadas, placct n u l i u s efsc momentfi 5 Uatrailatüm efi ixx caufa Dominorum de la Torneíle > &c PhilibcrtíC Gay,7.Cal.Fcbr.T5P5.
i Nec eriim cogitar autille prü partbretjímere, abt ém- jptor pra parte tem ndeie, quia ícíiicet non fuerat pro parce
«nipturu;,/.í«ítfr5C 18.47. demimr.lfiqttisaUam46. D. defó- tur,
z Ex l.hU cenfeqUemer i2.i.cuf»vnfió,Lh$redeszs,Í.Jt®nm,
"D.famil.emfci
3 Conltabat enim eflTehereditariamjalioqui non veniret ín iudicium familiae etcúaináxj.fi qtnd comendk 45,D.jamtl.
ércffc.
4 Quia nec ante reñitutum prctium effet hereditaria.
y l.aLitnti'.ioncs eod.dt famil.ercifc. vbi tamén additur éx- ccpdo.Si non neceffaria fie alienado.
D E F I N I T I O V I í.
Litigiofi v i ú u m affeit etiam foffefftonem,fe d non eo rninm refiituend'm esi is,qtaemit rem ü -
tigiofAtfhffpoliatmfttfrofriAad- uerfar§ d u t í o r í t á t ^ i
V
ícíum iídgioíietfi non tantum proprktatcm afficit, áutiníicit potius, íed ctiam poffeífio- jtlem,, non tamen faeit eijqui v i u m i i obiieic, liceac tei licigioíx pofse0ioncm,quam antea no habebat, propria audorkate vel per vim oceupare, cumque, quirem Ikigiofam ¿miísc dicitur, fpoliarc* Ñ e q u e fcnim plus iuiis tribuit adueifaiio, quani habtict ante vitium c o n t r a d u m , ¿ ícd tantutr; impedie ius ácqniíitum. 4 Proinde £i k , q u i rem iitigioiam cimt, fpoliafcusfuericpeiinde tedintegrari ci debebit poí- ícilio cum firucfibus 3 5 ac l i res lícigiola non fuiiset.máxime vero íi vis inecruenetic,6 quoniam & pirar- do rcftituerecur.'íf^SV/wmr in cadem caula.
1 Vtdixi &efinxnu.t.fiij>r.m lXC.h»etit.
í Ncmini enim vnquam petmutendutn eft vt ííbi las 'dicat.ne maibri<. tumultusoícafio detur» inquic Lnonejlpn- guia Z6.de rtg.inr.
g Qpomododidmus, poenam vnius praemium altetius feffe non áeher.e,l.jijeqmns 15 D.de SC Sylian.
4 Ve in eopumatur is, qui viti :m litig;oií contraxit, in
«juodelíquit, neclcgum auxilium habet is, qui Contra Jcges ééii^m^arg.lMuxiUtm ¡f.infn.D.de mmeri.rtfitiptmn 6,B*ds hia <¡ti£ vt tndigít.
5 Habet en un reftitmionem omnium fruduum condi- flío ex can.redmttgtaniet ^quaji.i,
6 Qoam ícilicet fethper & in ómnibus exofaoi habet íe- giflator.tanquam qna»leg-.bus & publica: tranquiilitati fito- tonino contraria, fiqúidcin contra vim nihü iine vi fieri pa- teñ,Lexíae l^.D.qmd msSMu/J.crediteres 7.D. ad ieg.lul.ds vi pfimt.
7 Cap.in literk.extr. de refiit.Jpoliat.
í> É F í N I T I O V I I I . kesmnfit Utigwfdper acHom'm ferfonaleni,
imo ñeque per hypothecariam.
Friona lis a d i ó aduerftis reí poílciíbrem infti- tuta non facit rcm l ú i g i o í a m / i i e é proinde i m - pedir, quin pendente lite poíÍH res alienan,1 quia Jiec h y p o í h c c a n a a d i o impeditet,Jqu? tamen cum in rem lie i4 multo magis rcm añiccre deberet vicio 1
l i d g i o r i . ^ f ^ ^ ^ i i s i n caula D.de Ghaiiod & N . á • Vilie,i5.CaLApril.i595.
1 Quamuts adío ipfa pi-rfonalis.quíE in iudicium dedti-' cicuraiai luigiora.Güid.l^ip li7.&V9- í>ixixí^a.4,£rf ^ füpr. • ^ s.
% Vuium enim rcale effe necefl"- sft, & quod retn ¡pfaoj affic¡ac«vt reí aiienatio impediatut.í i.gT vU.C.hectit*
5 Cura non faciat rem liEigioíam,¿.i.iun£5:. Áuthditimíee Oí ih'iDD.C.hoctk. * 1 "
4 Lpignoru tf.C.depignor.
J Ec camen non aíHjst.quia nihil habtfc communecaufa pignoriscurn intencione dominij > 'iigt tumpr»diitm,D.&
b E F i M i 1 1 O I 3c:
Verdonátionemvniuerfofúnt bonorum tranJiteiK u m res litigiofa^adeoqué in Procura-
torem ad lites datum.
Robtbctur ejuidem Procurácor p a d u m faceré de quota licis/icemc; ÁduotaíUs^'fed \ cliente donationcm bonorum omnium accipere nonpro- hibetur \3 propcel: vini & püteftatem vniueiíalis a- Jicnationis , quié fack vt multa cransferancur ¡, quíg alioquin tramfetii non poíTent/índc fitiVt nec hoc cafa concralu'tur vitium I k i g i o l i , tametíi ex rebus donatís qua:dam fucrint licigiofe. Q|iis enim crc- dat tam Ihikum fuilTe dohatorero, vt bona íiia o m - nia donare voluerk mala mente ¡ & co coníiiio, ve illi tantum noccrct3cum quo liccm exercebat?5 Itd Senutus in eadem caufa.
í llitem if.C.deprnuratA./aítrium j.TD.maniat, l.ficohtr*
xo.C.eod,
a l.p qui Admcmsmm.l.C.depoflul.
5 .Nullaenim lege id prohibicum cft.Erpohabendumeft pro permiflo.cum ius éiuiie hac parte íüt prohibitotium)qü{>.
modo ratiocinaturIC,í»/.«!»<«<)4j.fi, D.deprmsrat.B&út h nulla lege q.C.de iur.dct.
4 l qu&dam 6z.D de iur.dot.
5 Siquidem donare perderé eñ,l.fllimfamUiaif. S.t.D.dt donat.nimtxam prxterquam íi dones benemérito, l.fedetjii,<.
§Mrjj'ulHÍt,D.depettt.her«d. .
1 ' ^ D E F Í Ñ I T I O X . íts¡ttperiure eligendinon impedit elecíionem
pender/te litefaciendám, (edremoraiM?
elecHonís confmnationem.
I inter aliquos de iurc cligendi cofitcndatur.clc- d í o interim eclebtata ab his, quibus cligendi ius cíi:, non co minus ipío iurc tcnct. N o n enim ex co folo,quodiusliociii liccm dedudum kiicdiffcr- l i aut impedid debcteledio, iieetconfirmatio in c- ucntum vfque litis difteratur.1 Sine d'ie.
I Cap,catn vcnijfentide rtftitut.injMtegr. ^oet.qmft.z.n.iél D E F I N I T I O X I .
Resiitutio diiripcíejl etiam contra 'vitium litigiofti adeoque in pAnm Cancellaria.
A
Ducrfusvitíumlitigioh datuc refticutío in ni- tegrum ex rcícripto Princípis cciamin parua Cáccilaría impecraco, íiiufta caufa íubeíic videacur alicrundi.'Nc-c íolum vt non noccat aiienatio, quai iam fada l i t , fed etiam vt permktatur factenda:quamuis q u í d a m d i c c r e n t , a ü q u a n d o fuilíc obfef- uatum, v t , quí hniuímodí reícdpta vellent, ad ma- g n a m C a a c c í l a r i a t h rcmitccrcntr.r. 3ltaSenam M rclacionibusubéllorum^^.Decembr.H^S-
í Puta aíiqoa exiis, de quibusí»I.Dí«wy. BJepetit.he^
niXtitprstof J.g.vlt, D.de tur delih.
7. Quod caníeü dfíiuüms eíhua ndeatur¡mpetrans w n -
t ) E C O N T R ; E T C - Ó M M Í T T . S t t P V l A T :
«illquod J u s Princepsfacere p o ^ f t , / . ^ . ^ « « . e . y ? « ^ .
|»í/gí litigktífis Amfi. 3 í
n t . X X Y L
© E C O N T R . B T C O M - m i t . ftipulati
D E F I N I T I O L Seluí ditiíapfuí non induat moram,]! o
hahuit conditiommJiueexprejjkm,jíue tacitam, quA impedkrit n&tiui-
íAtem ohtimtimtk.
cio,i{feiea conditiódeficercíí modo Titius tiuat: cadcm vería poteílas eñ condilionis tackasqus expreíííe in IHpulaEiorsr- bus.adhoc vtnaciuuas dblígationis ¡mpediacür¡, / . ^ « r A » ll-de vvrb.obltg. Jicet non impediatur tranímiibo , §>9xcmd$m íimsiü}!.nfi.eod.md.is m 4zJe ekig. aSion,
7 Nullaíiquidem mora e&fcpoteft, vbi hullaeñj)ficirit>n l.fipupiBás nj.DJe berb.Mig.ncCftVUQ vlla,vbi hulla prífe- ceíiit obligatio , & quidcm cuiüs dies non tantuln ceflcrir4 íed etiam ymmtikeedefeiimu%.dívwb.fign¡fítm£® hnuün
tur.
Non cnim pr¡us mora concrahíruryquam fuerit debitoí inserpellatus congruo loco & congruo temjsoré^.tfwa j&.í?.
v/fit-j.promijf0r 2,1,$.ÍÍ D.de coKfi.pecáni
9 Qusb & regularicer neceíTana cft admoram cont?aS hzadam.d.l.mom.l.Tieití SehSj. §.vfi>ras,de legato,
10 Prius enim eft vt nafcactlirobligatio, quam vt petitfb
& aftio, cum dici foleat, obli§arionetii eíTcciauera aáioRiSj wslg.Llkei qiS.ea dbiigmo&deprdcfim.
D E F I N I T I O I I .
R o m i SERAM curaturum me, ve contradum,qaem T i t i j no- mine tecum iniv.ram,Tftius i n - tra Cal.Ianuar.ptoxímas ratlim
haberet > fubicSa ctiam yni i d faccrcmj.pcena, Quann tua ín- ter ejfet, nec camen euraueram:
non ex folo lapfu temporis corarniíra videii pocede posnalis ftipalatio, qaafi concraála permecnora, n i í i i n t e r p e l i a t i o a l i q u a fe- cuta lie.' Ecíi cnim obligaciones íiuiafuiodi valent, tanquam q u x fadi p r o p r i j , non alieni promiffio- ncm contineant/dici autcmfoletin pasnalibus fti- pulationibus diem interpcllarc pro hominc.-'camcn
nc mora ipfo iurc concrahi potucric illad obftitic, quod diem incertum &proinde conditionem illam tacicam habuic promiflio^Si Titíus Calendislanua- ríis viucrct;* dies vero ¡lie incercus licet non impe- diat tranfmiíTloncm obligacionis, quia certum cít d e b i t u m i r i , 5 impedir tamsn ne ante nofci poííit,
^uam Calende lanaaria: v c n c r i n t / G u i confequens -eft, vt cum obligationem prius natam eífc neceíse í i c q u a m mora contrahi,7 quia fierí ncqucacvt co- dem inítanti & narcatur obligatio, & mora concra- fcatur,8 nullaiamdiesfupcrhc, quíKmc incerpellct,
•ideoque nccellaria fit tua inccrpcllatio.'quali certe diei.qux adicóla facr3t,potcftacc tota i n eo facicn- docoaí!-irnpta,vc obligatio naCcerctur. "ItaSsHAtm pro D.Comitc de M o n r c a l , contra D . C l a a d i u m Gafpardam de Maillans J u r i d i c u m maiorcm Beu- gclianx pro jincis^.íd.íul.1588.
1 Sic Bart.^íi L ¡ta. flipulatia iiy.»«OT.4J. £f feqq. D.de verh.
ohlignt. Ozc.conf.i. per tot.tf cenfil.yi. Alius & diuerfus caías eíl, qiie* craáac ideal Dec. conf.^z^. verf.fecundo quod di- íí/jCJ" jií.AddcGuid.Pap./^.Sjj.J.j [Guido Pap.j«<e- fiion.il.]
í § fiquií alium,l»/{.de inuí.JUpMl.l.qHOties Bu vbí DD. de vttb.eb'Jg.
5 Lmagnam n.C hoc ííí.Etiam cum perfona nulla eft»que Enterpelianab homincpofazj./tddiem 77, DJeverborur» ob- ligatmn.
4 Ñequeenim potuic íieri, vt Titius eo tempo'c ratum haberer, fí non eo tempore viueret, Glof. in l. fidecejferit, in
"verb.ittdtciofi/it. D.quifattfd.cogant. Dies autem incectus pro Condicione eft non minas in ñipulatienibus, qüam'jn tefta- nientisd.fiiptílatio ¡Jlst ^%.§.inter,de verb.ohlignt. l.talkfcripíura Jo.§.fedetfifub cenditienetde leg.i. l.dies imerím 7$.de condift.&
demonflrat.
5 Cum etiamíi Titíus ante cum diem Se ante ratihabitto- nem decefferic, non eo minus futurum fir, vt exiftence die Terutn (it dicere,nec fecutam fuiffe racihabirioné intra diem conuentam.nec fcqui amplius ^o^arg.l.GaUtu z^.$.v';Áen-
tÍHm,m (m.de Itb.&poflhum.
« C^uiafciUcctin jdvf<íUeteíiipuspoteft fcqui ratihabi-
tortx j o í o m m u i faffiim aliquod creditoris interuemre de~
huit^quodnm interuenerit*
V i fe íncra cercam tempus aliquid fa'ílumia promiíit, quod tamen faceré auc no poífit auE non debeac, nill ftipulatoris quoque fathmi aecc- datjnon ex eo iolo,qtiod d i d a dies príttcriciít, m o - rara contrasifle videbitur, ' ícd ira demum, l i a d diem & congruo loco fuerit interpeilatus/ ne alio»
qui promífsoris obligatio augeatuf, íi pro í l i p u k - torc faceré cogatur, quod ílipnlacor ipíc faceré de*
beat.á Finge deberé me tibí crophytcuiicatiutn cai nonem annuum foluendum certa die,Si nihíl pr^- terca promiíiü íic, non cogar ad diem tibí folucrc:
niíi cu exigasjquia nec ad á o m ü tuamfolueiadi cau=
fa iré dcbco.4Icaq5 l i vinum auc framencum debea- tur,quod poft dié pctatur.non quanti p Inri mi m c r « fuit pr^ftabittu/cd l i quidem mercis prctium ab co tempore dccreuerit liberabor dando mcrcem»5 íín cecuerití ratio quidem iuris fuaderet, v t p e r í n d é mercem folucre debcrcm,quia licet mora nulla cu- rradla íit 5 non co minus tamen verum eft mercem t i b i deberi, quam fi haberes tanti venderos , quanti nunc cft:$lcd tamen ftatuti noftri xquicatc máxima aduerfus doiofam creditorum impictatcm & auari*
tiam proípcclum eft, vt libcrari debeam, fi tibi camt prxftcm mercis ¿cítimationeni, qtix tum fuit cum cu petere debuiiti.'Ne quod fui n c g l i g e n t i o r i n í o l - uendo tibi proí¡t,qiii ctiam i n exigendo diligentiot- clfcdcbucras. 8 It¿ Senatus ex tempore in publico audicorio,io.Cal.Aug.i55)i. iunge Dcíin. 15. D c i m * cmphyt.
1 Nec (í ponas pánakm fuiíTe prortiiííionetn , quo cafií folet dici & verum eft diem incerpellare pro ¿omine, vt di- xi Defn.proXuaum.j.fxLmagmm 11, Cod.deetntr.&committ*
fiipul.
-% Hoc enim regulariter réquiritur ad Contrahendam raoram, l.morap. DJevfan l. Tilia Stio 87. §. vjuras. de liA gat.i. •
3 Sic enim fieret vt promifforfe veluti Procuratorem ñi*
pulatoris conftiruere cooereturjquodeffe non debe iante 44.Í. vlt.D.ad SC. Trebell.
4 Baxt.inl.item illa,%erf.eadem ralione, D.de conjl.peenn. A- huan.conf.^i.mfa.vol.'yMyaCingirent.j.oh/er.^.vbi citat tex- tum fatis accommodacum tn l.fiin dtem 46; D.de íondiñ,^ d«k
menfif.
5 Quafi nulla dum contrata mora.
6 Nam hodie faltero dandum eft, quod iatti olim datí 9¿
portijit, vt ratiocinatur IC. inl.fiflerilfíii.$ cum per vendiu*
wm.D.de aSionumpti.
7 Itaenim vetere ñatoto Sabaudise diferté cautom eft.
Vide üúi.ítdl.vltm.'verfi.mode generaliter,C.ds eendiS.
inferí.
8 Qiiafi hoc cafa íacienda íít velutiqujedam competí?.
fauoinutu« negligcati^rtí» l.fiambo^o.DjecotúptnJNii^
T t t 5 i i j
«©5® G O D I C I S F A B R I A N í L I B . V I I I T 1 T heratMnd.Q.
D E F I N l t l O I I I .
StipdaHomm conditiones fetroirahuniuf etiam m prdudicium tertijyfifintea fu des v e l
míxtd,nonetíiimfi})oteJtatma,
Tipulationum é o n d i t i o n e s q u a n d o c u n q u e exi- ftcntes ad ftipulacionis tempus recrotrahuncur.1 Sed ü medio tempore ius aketi qu^íicum p r o p o n á - tur,dííl:itiguenda; funt eafLialcs& imxt;t ab iis,quas noftd poteftatiuas vocanti H x íiquidem i n príeiu- d i d u m aiieni í u d s rctrotrahi non pofsunti2ídeo ni- mirum iíc fine in-poteftate debicon'scondttioncm i m p l c n t i s a l c e r i q u f í k u m i u s imminLiercJCafualcs
& mixtx fcmpci rcc'i-ocrahuntiir,propccrea quod ex
«íubio ¿uefttu , non ex íolo debicoris auceiedicoris á r b i t i i o pendeant.4Jí4 Senatm ex ternporc in publi- co auditono,Pnd.Cal.Scpt.i58il.lunge Í3efin.i. qui potior.in pignor.hab.
i Sciücet in ptíeiudiciutn promiflbrís, quia cum flipula- ííonis conditio tándem extititjperindeíiabenda eft, atque íi áb inicio pura fuiffec ñx^ühúo^potior^i.D.quipotior.inpign^
hah.vtff.videamuijn fim
z d.Upetior.i» frinc.l.i.in fin.eod.tit.
3 lMt.D.dtpaÜ.l.Griinitif,yi.$.pmult.'D.defdeiujJileg.%.'D.
quodviátit clam.
4 áA.p0tior,verf.vide»mm)lqUib/ilfieiim)$t& ddA.inpr'mc, B.qutpbtiir.m pign.hab.
t ) E F I N I T I O I V .
Mtiamíura condiHoHaüdiarñ mta^VÉnlüñtinge^
nerdijlipdatione,licet eorum conditto eueneñti
H
Víc Gonfequcns eft,vt contrafta pígnódsven- diuone fub ea cünditiottcíi ad díem pecunia non í'oluerectuV excepta camen vendicoii facúltate redimendi,1 íi vendicor hic ante diem íbkitioni dí- étam donauerit tibi, auc etiam vfindidedt qu^cun- que habeat rerum quas alienafsct redimendarum iura, tum eonditio prioiis venditionis extiecnc. ius íllud redimendi, quod i n priorc venditíone csce- p t u m diximus poíleitore contuadlu, tranílatum vi- dcacurmon íecus, ae íi iam eo tempore piiods alfe- nationis conditio cxtidííet, quia necakerius vlüus intereíl:., Qnod cum e u e n i t ^ í h i l caufíc eft,cur non Conditio quxlibct rctrotrahatur; Nec aliud cdt,ta- tnelfi venditor hic ante diem euénicntis codditto- üis dcccfseíit^clicio heredéjqui íua intercírc dicat, Vt tanto locuplctiorem babeat hereditatem.4 Nam Cum eadem heredis q u ^ dcfundi perfona efse i n - telligatur,5 non magis heredi prodefse ca ratio po- ícft,quam venditoti5íi viucret, prodefse deberet ad h o c v t opulenciore patrimonio frucrctur. 6 Ittttta- étatum e/iin publico audicorioá riondum tamen de- cifum.í Vt inl.Jifund(ti,ié.§.vlt.tiJepigH.
z Vt in Lz.C.depa£l.mtiempt.& véndt
3 Prseterquara debitoris in cuius pndudíciüm Goüdicio
^¡uxlibet retrotrahiturjVt dixi júcfimprox.nu.i.
4 Éíl enirti lócupleíior hereditas, ({tíx confiftit in corpo- nbus,qu3m quae" confiftit in pecunia, l.verum,jt S.filócupUti, tJ-deminor. quia pecunia res fragilis eft, & quse facilé amuíi poteft./.jí c¿flc«í,79 1.1. dé legar.
j Ñóuettjfc.Betureitir.a,morim.pfiflit.hpñnt.
6 Nec eríim cíe perfona heredis conditio obligationís ímnautart foleí>l.í..s.ex hKiB.dewrb.ohiig.
D E F I N Í T I O V .
Stffuldtio Ínter comrahcnm pr^fimítuf ex p ú ~
i n f i i f u U ú o n e n o H t i j i $ ü $ u i fromíf- fum dichur fuent abfens.
C
V m i n ínítcumenco í c d p t u m eíl:, praífentem prxfend promifilíe , liect non fít adicdtum ac- cepcatam \ parte^auc a notario promiíííonem, eius tamen cui prómifs^m eít ídpulationcm interuenif- fe credimusjVt a ¿tas valeac.'Non idem ciic l i abfen- te parte folius nptad j pr^fentia interucnedt.Eifi c- nim generali Jocorum confaetudinc rcccpcunri eft, vt etiam abtenti ñotárius quilibet ferui publici e, xemplo íh'pulari p o í l l t , & per ílipulationem fuani acquircre/non tamen ca res facit,vt ftipuíacus fu i le credehdus íit3fi non exprcíscrit; sAclcoque, nec íi is,qui pcomil¡i,fidcm íuam iureiurando in cam rcm obftdnxedt. 4 Quumquam hoccaiuincurrcndi per- íurij metu a b í b l u d o n e m á iuriiiurandi vinculo íni- petrad neceíls eft.J ItA Senutia ex tempore in publi, co auditorio, Idib.N0uembr.1590. itcmque Jdibus Decembr. í c q u e n t i b u s , in cania íoannis AntoiiiJ Gieyron.Sc Ioannis Crifpini,contra D.de Moyron.i /. i.C.hoc tit.l.fdendam.íb.vbt noLD.ds vevb.obltg.
z Vt pluribus traftat Antón.Teflaur.fi'íci/rri.
5 Stipulatio cnim non tantum fafti ett, fed etiam fuas habet folemnitates, congruam feilicet interrogauoncm, &
congruatn refponfíonem,/.x.D.de verb.obligat.
4 Nec enim iuíiurandum facit ftipuiatioiiém , quá; írtser abfentcs contrahi non poteñ,¿ lA.D.de verb.oblig.
í Cum poíllt hoc iuíiurandum feruari citta difpenditjth faluíis xtcxnx:,cap.z depáñ.in 6.cap. mm coatingut, eap, d«- bit ores,Bxtr.de mrtÍHr.Guid.Pap.qu/t/i,zi,
D E F I N I T I O V í .
jDiesiñterpcikt pro hofniñe in cmfts fifcdihm^*
pcendíhisfied hoc itafifaena mfiipiUtioM J¡t,non i n c e w m i n a í i o n e
tmtum.
N
O n aliter dies interpcllat pro homfne ad coii- iHtucndum i ti mora debitorem, quam íi ver- letur fauor fííci,1 aut pcena cum die adiedla propo-; na tur. 1 Quid íi diem homo adiccedr, lex pcenamí1 A e q u é contraóla mora intelligctur, & pcena com- mittetur, fed purgad mora poterit ante l i t í m coit- tcllatam ad euitandam posnam.5 Q n p d n o n í i m ü ú ter diceretur, íi diem & pee nam ab hominc di ¿la ra, proponcres.tametfi nihil intercífet ftipulatods. Ñ e - que cnim adiedla poena quserédum eíb an aut qua- tenus adoris interíit, fed tan tum an poma c o r o m i t fa fitj & qua; quantitas dedadta fuedt in ídpulatio-*
nem/adcoqjpurgari hoc cafu mora non pofset.Secí hoc ita íi pcena cxprc/Iim,pr^císé & aíSrmatiué po- íita íitin ftipulatione & obligatione,non íi tantum in comminationc. Nam íi,vt picrunq; fit»dcbitor íc ad certam diem foluturum promiferit, his vulgad"
bus verbis additisjrf$eme dé tonsdejpens dümn:ages&
interefis, pednde quidem mora per debitorem cori- tradta videbitur, licec poft lapfum diem interpciía- tus non fuedt ácrcditore,'ifed mora tamen purgad potedtJlla enim p e n » q u í d a m potius commina- tio3quarii certa ílipulado círeinteilígitur.5-ídeóqud excuíationem quodammodo merctur debitor, vt moram purgare p o í l i t , qui fui creditoris facilitatí
& humanitati confídens n i h i l ci tacenti offert. ^ Poena igitur,vt o m n í m o d o debeatur , nec purgan mora poffit, i n ftipulationcm precise deducenda eft , hoc m o d o : Si ad diem mti Jdüeris , fro~
mutis fxnd. nomine esmum , aut quanti tn~
tererit}aut v f u m i m t m m . «EonimiiumeaíM dies , ,. v ÍOÍUS
m s t i o n t a n . t i l m pro homine intcrpeilaret, ae de- bicoi-eminmoraconilicuercc/ fcd ctiattt pargano- ncmmovx impedirec Q i u d íi pro die ^cus adtc- dus lic.? Polt clapfam diem.qui raeue mclt ttipula-' tioní, id eit . i n t m quemadctim locii petacnirt po- tuii;,,D c-oinpctct crcditori arbitraria''id Id qnod in- tctcll.ii non aitqapd ipíius eredicoris fdéium inccr- uenire debueric,q*aod prxcederc opércaiti. 1 ItaSe-
« ^ m Pnd.id.lanij 1591.
I l.cumpolftpr^.vlt. t>. de cenfib. l x $ i . C.de capie»d.^
dijlr.pign.tribHt.cmf.lib.i0.tit.il.
1 l.tmietinu i^.ver/Je illo, D . de ohlig. attion. l.magnitm U . C . h o c t i t J . f i m M $.vbiglofD.fi>lut.matr. I. »ddier»77.D.dt verb.obligat.
3 Guid.Pap.gr.iyi ex n o t . ^ e x t m . t n l f i i n f d a m ^ D ' d e 'uerb.obl.{$ ht l.i.D.depen.legat.
4 l.fH/ia'Mio i f i x ^ . § . a i t e r i , D e v e r b : M t . . *
y Hippol.de M a r l i ^ . H / . é " 3iiMynCm.,centíir.$.obfer.c.
ty.Viác l.mora p.D.de v / u r . A á i e Defi.ó.ér 7.fstp.de vfur.
6 Comminatio aucem nihil prxcife difponit,¿.-t/»*í. C.co-
tnirmt .epiñ.programm.vim teg non haber.
7 ArgX.cum quídam 17,$.Ü/»*» P i ú í . p . d e vfur.
8 Ve itaftipulacio ipí'aGcpGehalis././/'^ H.C.depABA.
$r&dia zft.D.de tiñio empt.
9 d.l.magnam u . C . h o c t i t . ^ d . l t r H i e ñ i t U x ^ . v e r f . d e t ü o ^ i oblig.Of <tíi i pecunia 9 §A.D.devfur,
10 {.* $ qtiiitaftipHlaturÜJemqüodcert.loc.lcontmum^T.
§.cum ita,0.de verh.oblig.
II Dseoquod cerco locó, ¿. r.e§»/oí.í<V. I>. ¿«eá ^«¿ísrí.
l o c . L w c . C . vbi tonutn.qui cert.hc.dar.protkijjl
iz Vt in ca ípccie.quam nos traftauimus bef.i.fufr.
D E F I N I T I O V I L
F f u r a e t i a m l e g i t i m a & i n f l i p u l a t u m d e d u c í a m ú d e b e n t u r o h f o l u m d i e i k p f u n h f i e x c h i -
r o g r a p h o a g a í u r .
Q
V o d tamen diximus, Dedudis In ftipnlatío- nem víliris k g i t i m i s d i ad d i d a m diem peeu-•Ria/.oiuta non cíFet > moramexfolo dieí ¡apfu con- í t a h i d n d e q u e víurátum ftipulationcrn c o m m i t t i , "
íocum non habet ^ íl Pragmacicis noftris credinlus, qnocics ex chirographaria ítipulatione agituir. T ü c c n i m n ó niíi á die chirograhi agnici, auc per calam liiam denegati^vfliras debed placuic.1 Pr^terquam íicxtraiadicialis incerpcllatio ,* aut folutio parcis
<iebiuj4vel vfararum príeceííllíe proponacur.Eoque i u r c S e n a t u m n o f t r u m y t i e o n f t á c . ItatraStaíümefi in cadem caufa.
1 l.pecténu$4.i.'D.devfár.
i Sieutnec tiífi ab eo die chirographum íiabet fSHuiíe- gium tacita hypothecá.Vidé qjsefcripfi i» E n o r a . Becad.i.
De erroribui pragtnái.
3 Nam & illa fufficit ad conftituendü debitoretn in mo-
zz,l.moTí¡ ¡ z . D J e vfur.l.Titia Seto %7.§.vfaros,deleg.i.
4 Nam cjui loluiepartem debici vel vfurarmiijfatis agho- rdcchitographum./.^/o/wíww^y.c^ere ¿«¿/c. íunge Defin.
D E F I N I T I O V I I I .
D e v f u r i s c h i r o g m p h a r i í s ,
R
Eceptum eft inueterato Pragmaticorüm no- í l r o r u m e r r o r c , v t í i q u i s debitorcm fe chiro- grapho proteílas i i t , & ad cercam diem foluerepro-\ miieric/abieda etiam poena vfürárum, expéfarum,
& quanti incerforct credicoris, nec ád diem fatísfe- c'cricnó nifi a die reeognid , aut male denégati chi- rographi.advrLitascondemnetur.'QnariVeroquód ad debicorem ipfum perdnct,quieqaam interíit,an é h i r o g r a p h o , an publico mftrumento quid promi- ferit. * Cum taincn.etiamli nulla feriptura pfoferre-
conuentarum acprómiíiaiurri vfürárum^ fifeai hcü?
requidmus, ve chirographo dies adicé^us fie j f'cí ConÍLil3aÜt¿ciam ^t fintlubfcripcs tabuls,íim'oiÍd coníiet de cb , quod inter debitorcm & c r c d í b t c r i i geftum eft. 4 Nequcenirtli dubitad ^ o t c ^ q u i n diefi incerpellet pro hom¡ne,íaltem quotíes pcená aliquá 1 fine víurarum íiac alia fubicíSta eíl:.5Plané fi de alib"
rum creditOrum.ííuchypochccanorum, íiue c h í r o i graphariorum pi sciudicío agerctur; facile adroitte-.
rem íupradictam Pragmaticorüm renicntiam.Quo- niatn q u x ratio facit, vt hypothccíc c ó u c n t i o i n í c r - ta chírbgrapho nullum creditorí ius tdbuat ad ciá- í é q ú c n d a m priuilegium tcmpOris,adiieríus cuteros creditorcs55eadett1 Faceré dcbct3nc i n cotum neceen principóle debitum vñirarum acceííio^caugeatU5¿, Prius enim eft,vt debitum legicinoecoMCradam cííc conftct,quam vt de vfiuis quírratur:'Eadémqi fub- eft vtroque cafu facilitas fraudis comminircende}&
confcqucntcr cadem íuípicio fraudis ínSíx, * q u o i n o n l i m i l i t e r i n perfona ipíius debitods cuenit, q u l nec volens libiiplí fraudem faceré potuit.10 Quiam obeauram nec de illo dubicandum eft, q u i n í i c h i - rographo contincatur s pignoris conuentio poffic creditor aduedus debitorcm reflaagere hypothc- caria, pdus ctíam quam cgciit pcrloiialidcchiro»
grapho, & fuíHccre ei poíle ad vióloriam.íi q u á d o - ciinquc chirographum exhibeat, nulla falíicatis fy- fpicione debilitatnm. 11 Qjjixnam t nim, obíecro3iri eo fiat,aut ficri poffit iniuria debitod, qui ipfe cbn- uenic de pignOrcP'^Si tamé pecna nulla Tubieiíla íit:¿
fatéboí" libcnti{íimea non pbíTc debitorem á die claií"
píi terminí ad vfaras condemnad ¿quia ñeque cííct:
condemnandus , tametíi ex publico & authentic*
inftrumento conuenírecur. Poftquam co iurc V t i - mur, vt n ó alíier dics intcipcllct pro hominc, quan»
li pee na f u b k d a lit. ls Excipiendi tamen funtij ca- íus,in quibus vfur.'E debenttir citra moranl, puta íi fauor minods í r c a t l s i n t e r u e n i a t ^ ' a u t íi predum e i cauía empeionis debeatur. Sic traclSam in Senatii in ea caula,de qua SC.S.fupr.in quib. cauí! pign.vcl liypoth. tacit.contr. Se ruríum in alia3qii,TÍn p u b l i - co auditorio agitata eftinter procuratorem laeo^
bumCombct3& Francifcum T r u f t b n ^ . Cal.Mart.
1595^
i fee tjuo érrore vide q u s fcripfi plutiíjus i» É m t X t í í i cad. I. De error.pragmat.
a Curo tamen inftrufnrnta non fiant ad ifíducéncíam ob»
ligacionehijfed tan rum ad habendam ihdufláe iám &contrá-
á x ob!iga£ionisprob3cionem,%.4,13.«íe/!ir¿». l.q.D,defld.m¿
jlmment.
J Nihil enim rcffert.an quid probetur per feripturath, aa per teftes>¿.i» exercendu \s. C.defd.infirumi
4 l.cümttthernum sj-.í.i.D.depigtt.
J Vcdixi Deji.i & ó.fupr.
í> Quibus alioqui facile fraus fieti pottetilfmptkrds n.$¿
qui potior.inpigh.hab,
7 GumvfuraxUindebicutijhabeacidempriuílejgiumKetn"
poris.quod habet principalejí.ÜMdííi iS.D.etóííh q m p o ü e r M pignor. hab.
8 Cum vffíra; tanquam acceffionespendeahtá íueprin-
cipaliji. eos qui zó.iaprin. C. de 'vfHr.vitl^.cap.atcejforiulm.dé regí inr.in 6.Uúmprmcipalis 178.D eod.
9 •A'g-l-qwteflamenttírmjjl.deprobat. Not. ñdMuth.fsÁ iam necfJfe,C.de donat.ant.nupt.
\á Ñon enim decijiiturjqiiiáfeipífb átQifittiXtkhámfid^
ñor zú.D.dgréi vindic. \ i i d.l.ciim tábetñítm 34 §.i't3-depfgñ*
l i li.l.q.tfpajf.eod.tit.
IJ V t d n i Defí.i.gf S.fstpr.
14 /. fitia. Seto 87. §. vftttiu > delegai. i . t. cum qieidam fupilio, D . d e v f á r . L^.Cod.in quib. caüf. riflit.mintegrMceJfl
nm eft.
* u M « í W p o í í c t F o b a d o , q u a ^
MI