BASADRE GROHMANN
BASADRE GROHMANN
REMOCIÓN DE BORO
REMOCIÓN DE BORO
PARA AGUAS
PARA AGUAS
DESTINADAS A LA
DESTINADAS A LA
AGRICULTURA
AGRICULTURA
TACNA – PERÚ
TACNA – PERÚ
2015
2015
PPRROOFFEESSOORR : : DDrr. . EEDDGGAARRDDO O AAVVEENNDDAAÑÑO O CCAACCEERREESS EESSTTUUDDIIAANNTTEE :: BBoob b EEssppoojja a CCuuaaddrraaddaa
A
AÑÑO O DDE E EESSTTUUDDIIOOSS :: 55ttoo
FACULTAD DE INGENIERÍA
FACULTAD DE INGENIERÍA
ESCUELA ACADÉMICO PROFESIONAL DE
ESCUELA ACADÉMICO PROFESIONAL DE
INGENIERÍA QUÍMICA
INGENIERÍA QUÍMICA
INGENIERÍA AMBIENTAL - I
INGENIERÍA AMBIENTAL - I
T
Trabajo:
rabajo:
Co'+e'$!o
Co'+e'$!o
,
, .UEN.UENTETE// 0
0 BORBORO O EN EN EL EL AGAGUAUA// /
/ GUIAGUIAS S INTEINTERNARNACIONCIONALES %ALES %ARARA A LA LA AGRAGRICULICULTURTURAA11 1
1 M2TOM2TODOS DOS DE DE DE%UDE%URRACIACI3N3N44 10
10 A!sA!sorcorc$5' $5' sobrsobre e 6$!r6$!r5757$!os $!os #e+8#e+8$cos:$cos:99 1/
1/ A!sA!sorcorc$5' sobre ar$5' sobre arc$ac$as s suesueos:os:;; 11
11 I'+eI'+ercarca#b$o #b$o $5'$co$5'$co::;; 14
14 E7+rE7+racc$5acc$5' ' co' !$so<eco' !$so<e'+es or(8'+es or(8'$cos:'$cos:== 19
19 M"+M"+o!os co' #e#bra'o!os co' #e#bra'as:as:,>,> 1;
1; M"+M"+o!os o!os +"r+"r#$cos#$cos::,/,/ 4
4 DI.EDI.ERENTRENTES ES TI%OS DE TI%OS DE BORBOROO,/,/ 4,
4, ?c$?c$!o !o b5r$cob5r$co,/,/ 4/
4/ BorBoro o e' a(ua e' a(ua !e #ar!e #ar,1,1 9
9 CALIDACALIDAD D DEL DEL AGUA AGUA EN EN TTACNAACNA,1,1 9,
9, Cue'Cue'ca ca Uc6uUc6usu#asu#a,1,1 90
90 Cue'ca Cue'ca Sa#aSa#a,4,4 9/
9/ Cue'Cue'ca ca Ca@Ca@$'a$'a,9,9 ;
; DISEDISEO: TEO: TECNOCNOLOLOGÍA *UGÍA *UE REMUE REMUEVE TOEVE TOTTALIDALIDAD DEL BAD DEL BORO %RORO %RESENTESENTEE EN
EN EL EL AGUAAGUA ,;,;
BIBLIOGRBIBLIOGRA.ÍAA.ÍA,=,=
Remoción de Boro
Co'+e'$!o
Co'+e'$!o
,
, .UEN.UENTETE// 0
0 BORBORO O EN EN EL EL AGAGUAUA// /
/ GUIAGUIAS S INTEINTERNARNACIONCIONALES %ALES %ARARA A LA LA AGRAGRICULICULTURTURAA11 1
1 M2TOM2TODOS DOS DE DE DE%UDE%URRACIACI3N3N44 10
10 A!sA!sorcorc$5' $5' sobrsobre e 6$!r6$!r5757$!os $!os #e+8#e+8$cos:$cos:99 1/
1/ A!sA!sorcorc$5' sobre ar$5' sobre arc$ac$as s suesueos:os:;; 11
11 I'+eI'+ercarca#b$o #b$o $5'$co$5'$co::;; 14
14 E7+rE7+racc$5acc$5' ' co' !$so<eco' !$so<e'+es or(8'+es or(8'$cos:'$cos:== 19
19 M"+M"+o!os co' #e#bra'o!os co' #e#bra'as:as:,>,> 1;
1; M"+M"+o!os o!os +"r+"r#$cos#$cos::,/,/ 4
4 DI.EDI.ERENTRENTES ES TI%OS DE TI%OS DE BORBOROO,/,/ 4,
4, ?c$?c$!o !o b5r$cob5r$co,/,/ 4/
4/ BorBoro o e' a(ua e' a(ua !e #ar!e #ar,1,1 9
9 CALIDACALIDAD D DEL DEL AGUA AGUA EN EN TTACNAACNA,1,1 9,
9, Cue'Cue'ca ca Uc6uUc6usu#asu#a,1,1 90
90 Cue'ca Cue'ca Sa#aSa#a,4,4 9/
9/ Cue'Cue'ca ca Ca@Ca@$'a$'a,9,9 ;
; DISEDISEO: TEO: TECNOCNOLOLOGÍA *UGÍA *UE REMUE REMUEVE TOEVE TOTTALIDALIDAD DEL BAD DEL BORO %RORO %RESENTESENTEE EN
EN EL EL AGUAAGUA ,;,;
BIBLIOGRBIBLIOGRA.ÍAA.ÍA,=,=
Remoción de Boro
INTRODUCCIÓN
INTRODUCCIÓN
E boro se e'cue'+ra @rese'+e e' a 'a+uraea @r$'c$@a#e'+e e' &or#a !e E boro se e'cue'+ra @rese'+e e' a 'a+uraea @r$'c$@a#e'+e e' &or#a !e bora+os Es+8 a#@$a#e'+e !$s+r$bu$!o +a'+o e' e #e!$o acu8+$co co#o e' bora+os Es+8 a#@$a#e'+e !$s+r$bu$!o +a'+o e' e #e!$o acu8+$co co#o e' e #e!$o +erres+re La co'ce'+rac$5' e' a ue se @ue!e e'co'+rar es #u e #e!$o +erres+re La co'ce'+rac$5' e' a ue se @ue!e e'co'+rar es #u <ar$a!a osc$a'!o !es!e os ,> #(F( e' a cor+ea +erres+re 6as+a 14 <ar$a!a osc$a'!o !es!e os ,> #(F( e' a cor+ea +erres+re 6as+a 14 #(F( e' os oc"a'os 'o su@era'!o os
#(F( e' os oc"a'os 'o su@era'!o os ; #(FL e' as ; #(FL e' as a(uas co'+$'e'+aesa(uas co'+$'e'+aes E boro @rese'+e e' e a(ua se e'cue'+ra !e &or#a 'a+ura co#o 8c$!o E boro @rese'+e e' e a(ua se e'cue'+ra !e &or#a 'a+ura co#o 8c$!o
b5r$co BOH
b5r$co BOH//K e $5' bora+oK e $5' bora+o
[ [ BIBIOO HJHJ]]--11
&or&or#a#a'!o u' '!o u' eueu$$$$br$br$o o e' e' e ue e ue aa es@ec$e @re!o#$'a'+e es e 8c$!o b5r$co co' $'!e@e'!e'c$a !e ue a es@ec$e @re!o#$'a'+e es e 8c$!o b5r$co co' $'!e@e'!e'c$a !e ue a &ue'+e !e boro sea e 8c$!o b5r$co o u'o !e os bora+os Es+o es !eb$!o a &ue'+e !e boro sea e 8c$!o b5r$co o u'o !e os bora+os Es+o es !eb$!o a ue e 8c$!o es u' 8c$!o #u !"b$ co' u'a co's+a'+e !e !$soc$ac$5' @ ue e 8c$!o es u' 8c$!o #u !"b$ co' u'a co's+a'+e !e !$soc$ac$5' @ aa
!e =,4 A @H su@er$ores a ,> e a'$5' #e+abora+o !e =,4 A @H su@er$ores a ,> e a'$5' #e+abora+o
[ [ BBIOIOHJHJ]]--11
co#$e'a a ser co#$e'a a ser a es@ec$e !o#$'a'+e
a es@ec$e !o#$'a'+e E'
E' a a b$b$bb$o$o(r(ra&a&)a )a se se e'e'cucue'e'+r+ras as !$!$<e<ersrsas as aa+e+er'r'a+a+$<$<as as @a@ara ra rre!e!ucuc$r $r aa co'ce'+rac$5' !e boro Los #"+o!os #8s e#@ea!os es+u!$a!os @ara a co'ce'+rac$5' !e boro Los #"+o!os #8s e#@ea!os es+u!$a!os @ara a e$#$'ac$5' !e boro so' a os#os$s $'<ersa e $'+erca#b$o $5'$co No e$#$'ac$5' !e boro so' a os#os$s $'<ersa e $'+erca#b$o $5'$co No obs+a'+e e7$s+e
obs+a'+e e7$s+e' o+ros @roce!$#$e'+os ue 6a' s$!o es+u!$a!os co' ' o+ros @roce!$#$e'+os ue 6a' s$!o es+u!$a!os co' es+e 'es+e ' co#o @ue!e' ser @rocesos !e #e#bra'as u+ra+rac$5' eec+ro!$8$s$s co#o @ue!e' ser @rocesos !e #e#bra'as u+ra+rac$5' eec+ro!$8$s$s a a!sorc$5' co' co#@ues+o !e
a a!sorc$5' co' co#@ues+o !e 6$!rocac$+a6$!rocac$+a carb5' carb5' ce'$as <oa'+esce'$as <oa'+es
Remoción de Boro
REMOCIÓN DE BORO
PARA AGUAS
DESTINADAS A LA
AGRICULTURA
1 FUENTE
E boro e'+ra e' e #e!$o a#b$e'+e sobre +o!o #e!$a'+e a #e+eor$ac$5' !e as rocas a <oa+$$ac$5' !e 8c$!o b5r$co !e a(ua !e #ar a ac+$<$!a! <oc8'$ca Ta#b$"' se !es@re'!e boro !e &ue'+es a'+ro@o("'$cas e' #e'or #e!$!a E'+re as &ue'+es a'+ro@o-("'$cas (ura' a ue#a !e @ro!uc+os a(r)coas !e basuras !e ea a @ro!ucc$5' !e e'er()a u+$$a'!o carb5' @e+r5eo a &abr$cac$5' !e @ro!uc+os !e <$!r$o a u+$$ac$5' !e bora+osF@erbora+os e' e 6o(ar e' a $'!us+r$a a e7+racc$5'Feaborac$5' !e bora+o a $7$<$ac$5' !e #a!eraF@a@e +ra+a!os a e$#$'ac$5' !e a(uas res$!uaesF&a'(os !e aca'+ar$a!o Muc6as !e es+as &ue'+es so' !$&)c$es !e cua'+$car Es+8'!ares !e ca$!a! a#b$e'+a !e a(ua 0>,4
!P"# $%& '( B"#" ') #'('*+,-'.
- Es u' #$cro'u+r$e'+e #$'era ese'c$a e' @a'+as <ascuares
- Cu#@e &u'c$o'es +a'+o ac+$<a!oras co#o $'6$b$!oras re(ua'!o e crec$#$e'+o #e+abo$s#o !e a @a'+a
- Re(ua e +ra's@or+e !e acares #a'+$e'e e baa'ce e'+re "s+os e a#$!5'
- Es ese'c$a e' a &or#ac$5' !e a es+ruc+ura !e a @are! ceuar - Es u' co#@o'e'+e !e as #e#bra'as ceuares
- I'+er<$e'e e' e #e+abo$s#o !e: carbo6$!ra+os 8c$!os 'uce$cos +o6or#o'as &e'oes Es+$#ua a (er#$'ac$5'
- Es $#@or+a'+e e' a @o$'$ac$5' re@ro!ucc$5' !e se#$as - Es 'ecesar$o @ara a !$<$s$5' 'or#a !e as c"uas
- Es 'ecesar$o @ara e #e+abo$s#o !e '$+r5(e'o - Es 'ecesar$o @ara a &or#ac$5' !e @ro+e)'as
2 BORO EN EL AGUA
E boro es 'ecesar$o e' ca'+$!a!es #u @eueas se <ue<e +57$co cua'!o sobre@asa es+os '$<ees %ara a(u'os cu+$<os @or eje#@o s$ e '$<e ese'c$a !e boro e' e a(ua es !e >0 #(F as co'ce'+rac$o'es e'+re , a 0 #(F so' +57$cas Las a(uas su@erc$aes rara <e co'+$e'e' '$<ees +57$cos !e boro @ero os bro+es !e a(ua as a(uas !e @oos @ue!e' co'+e'er co'ce'+rac$o'es +57$cas @r$'c$@a#e'+e e' as cerca')as !e &aas s)s#$cas 8reas (eo+"r#$cas
Los @robe#as !e +o7$c$!a! se @ro!uce' &recue'+e#e'+e a causa !e boro co'+e'$!o e' e a(ua ue !e boro !e sueo La +o7$c$!a! @ue!e a&ec+ar @r8c+$ca#e'+e a +o!os os cu+$<os @ero co#o ocurre co' a sa$'$!a! a (a#a !e +oera'c$a es a#@$a Los s)'+o#as a@arece' (e'era#e'+e e' as 6ojas #8s <$ejas co#o #a'c6as a#ar$as o secas e' os bor!es 8@$ces !e as 6ojas A #e!$!a ue e boro se acu#ua os s)'+o#as se e7+$e'!e' @or as 8reas $'+er<e'aes 6ac$a e ce'+ro !e as 6ojas Los 8rboes ue 'o
#ues+ras s)'+o#as e' as 6ojas co#o e a#e'!ro se 6aa' (ra<e#e'+e a&ec+a!os se obser<a e' eos u'a e7u!ac$5' (o#osa e' as ra#as e' e +ro'co
La #aor @ar+e !e as +abas !e +oera'c$a se basa' e' os e7@er$#e'+os rea$a!os @or Ea+o' ,=11 u+$$a'!o +"c'$cas !e cu+$<o e' are'a Es+as +abas rePeja' a +oera'c$a co' as cuaes a@arece' os @r$#eros s)'+o#as !e +o7$c$!a! !e@e'!$e'!o !e cu+$<o abarca' !e u'a a +res ca#@aas !e r$e(o Los !a+os or$($'aes !e os e7@er$#e'+os !e Ea+o' os !a+os !e o+ras #uc6as &ue'+es 6a' s$!o re<$sa!os rec$e'+e#e'+e Maas ,=1 c$+a!o e' V$!a Ocaa %ra!as Q Garc)a 0>,4 E $#o'ero a ara#ora so' #u se's$bes a boro +oera'c$a >4 @@# e +r$(o a ceba!a e ($raso a &resa @osee' u'a se's$b$$!a! #e!$a +oera'c$a e'+re >;4 ,> @@# O+ros co#o e +o#a+e so' bas+a'+e +oera'+es 1> 9> e' @ocos casos co#o a(o!5' es@8rra(o #u +oera'+es 9> ,4> No obs+a'+e as +oera'c$as <ar)a' co' e c$#a co'!$c$o'es !e sueo V$!a Ocaa %ra!as Q Garc)a 0>,4
/ GUIAS INTERNACIONALES PARA LA AGRICULTURA
La Gu)a Ca'a!$e'se !e a Ca$!a! !e A(ua es+abece co#o <aor a boro !e >4 #(F @ara cu+$<os se's$bes 9> #(F @ara cu+$<os +oerabes a Boro La .AO es+abece a Boro u' <aor !e >; #(F o ue re@rese'+a '$'(' (ra!o !e res+r$cc$5' !e uso
La Nor#a !e Ca$!a! A#b$e'+a !e Descar(a !e EPue'+es: Recurso A(ua !e Ecua!or es+a 'or#a es+abece a boro To+a u' <aor !e , #(F
La Nor#a @ara @re<e'$r a co'+a#$'ac$5' A#b$e'+a !e %ara(ua es+abece a boro u' <aor #87$#o !e >4 #(F
La Nor#as @ara e Co'+ro !e a Ca$!a! !e os cuer@os !e a(ua !e Ve'euea es+abece u' <aor !e >/ #(F a boro co#o )#$+e o ra'(o #87$#o !e Co'ce'+rac$5' e' cuer@os !e a(ua !es+$'a!a a r$e(o
E #a'ua !e E<auac$5' Ma'ejo !e Sus+a'c$as To7$cas e' A(uas Su@erc$aes !e CE%IS &or#ua os #$s#os <aores ue es+abece a 'or#a ca'a!$e'se
E A'+e@roec+o !e Nor#a !e Ca$!a! @ara a %ro+ecc$5' !e as A(uas Co'+$'e'+aes Su@erc$aes !e C6$e es+abece u' <aor !e >4 #(F !e co'ce'+rac$5' @ara a(uas !es+$'a!as a r$e(o $rres+r$c+o
La Nor#a T"c'$ca Nac$o'a @ara A(ua !e Ho'!uras es+abece u' <aor !e ,> #(F !e co'ce'+rac$5' !e boro e' a(uas !es+$'a!as @ara uso a(r)coa La 'or#a Sa<a!orea es+abece u' <aor !e >4 0> #(F !e boro e' cuer@os !e a(ua !es+$'a!as @ara e r$e(o Es+8'!ares !e ca$!a! a#b$e'+a !e a(ua 0>,4
MÉTODOS DE DEPURACIÓN
La (ra' <ar$e!a! !e a@$cac$o'es !e boro 6ace ue os ePue'+es r$cos e' es+e co#@ues+o +e'(a' co#@os$c$o'es #u !$&ere'+es &a<orec$e'!o !e u'a (ra' <ar$e!a! !e #"+o!os !e e$#$'ac$5'
Au'ue se 6a' @ro@ues+o !$s+$'+as +ec'oo()as @ara a e7+racc$5' !e boro !e !$souc$o'es acuosas "s+as 'o 6a' s$!o suc$e'+e#e'+e !esarroa!as e' e 8#b$+o $'!us+r$a Garc)a 0>>>
Co#@arac$5' !e as !$s+$'+as +ec'oo()as seecc$5' !e os #"+o!os !e e$#$'ac$5' e' es+u!$o:
− %rec$@$+ac$5' !e co#@ues+os @oco soubes − A!sorc$5' sobre 6$!r57$!os #e+8$cos
− A!sorc$5' sobre arc$as sueos − I'+erca#b$o $5'$co
− E7+racc$5' co' !$so<e'+es or(8'$cos − M"+o!os co' #e#bra'as
− M"+o!os +"r#$cos
1 P#'3-+4, ' "63%')-") 3"" )"(%7(')
Los !e'o#$'a!os #"+o!os reac+$<os @ara a @ur$cac$5' !e a(uas res$!uaes se basa' e' a @rec$@$+ac$5' !e os co'+a#$'a'+es e' &or#a !e co#@ues+os @oco soubes so' bas+a'+es ecaces e' e caso !e a+as co'ce'+rac$o'es
La e$#$'ac$5' !e !e+er#$'a!os $o'es #e+8$cos @or @rec$@$+ac$5' a a!$c$o'ar u'a !e+er#$'a!a ca'+$!a! !e u' 8ca$ c8s$co a sea NaOH o CaO es u'a @r8c+$ca 6ab$+ua e' a $'!us+r$a @or su reac$5' se'c$e !e o@erac$5' #)'$#a 'eces$!a! !e eu$@o es@ec$a E' !$c6os +ra+a#$e'+os a a!$c$5' !e u' Pocua'+e ue a(u+$'e os co8(uos $'soubes aceera a @rec$@$+ac$5' o(ra'!o u' ePue'+e !e re!uc$!a car(a co'+a#$'a'+e Garc)a 0>>>
E' e caso !e boro 6a a @os$b$$!a! !e re!uc$r a co'ce'+rac$5' !e es+e co'+a#$'a'+e #e!$a'+e a a!$c$5' !e a(ua-ca @ro!uc$"'!ose a cr$s+a$ac$5' !e bora+o c8c$co La co#@os$c$5' !e os bora+os !e@e'!e !e as co'!$c$o'es !e @rec$@$+ac$5' co#o so' as +e#@era+uras a ca'+$!a! !e reac+$<o e @H ue se !ebe e' e $'+er<ao !e ,,1 >0> a @rese'c$a !e $#@ureas Garc)a 0>>>
La co'ce'+rac$5' !e boro e7@resa!a co#o o7$!o !e boro e' a &ase $u$!a !$s#$'ue !e ,4 - >,; !es@u"s !e #ecar os reac+$<os !ura'+e , / #$'u+os a 04C re!uc$"'!ose 6as+a e <aor !e eu$$br$o Es+os <aores e7@resa!os e' #(F !e B <$e'e' a su@o'er e'+or'o 4>>> #(F !e boro e' e ePue'+e a +ra+ar e'+re 4>> 4/> #(F !e boro res$!ua e' a !$souc$5' Los re'!$#$e'+os e' a e$#$'ac$5' so' a+os !e => @ero as co'ce'+rac$o'es !e boro !es@u"s !e @roceso !e !e@urac$5' es+8' #u @or e'c$#a !e os <aores ue #arca a 'or#a+$<a corres@o'!$e'+e Garc)a 0>>>
La co@rec$@$+ac$5' !e os bora+os c8c$co c@r$co 6ace @os$be a$sar 6as+a u' =4 !e boro !e u'a !$souc$5' ue co'+e'(a e'+re >0>1 !e a@ro7$#a!a#e'+e 9>>-,0>> #(F !e B ue s$(ue s$e'!o $'suc$e'+e
La u+$$ac$5' !e o+ro +$@o !e reac+$<os @ara !ar o+ros bora+os $'soubes co'!uce $(ua#e'+e a ca'+$!a!es !e boro res$!ua e' as !$souc$o'es e7ces$<as ee<a!as
A!e#8s e uso !e es+os #"+o!os !a u(ar a u'a &uer+e aca$'$ac$5' !e a !$souc$5' !e@ura!a s$e'!o 'ecesar$o rea$ar u'a e+a@a 'a !e 'eu+ra$ac$5' a'+es !e <er+$!o Garc)a 0>>>
5 A)"#4, )"7#' 8#49") 6'-:(");
De+er#$'a!os $o'es #e+8$cos e' u' ra'(o !e @H @rec$@$+a' e' su &or#a !e 6$!r57$!os a!sorb$!os e boro e' su &or#a !e bora+os
Se 6a es+u!$a!o e' #aor o #e'or #e!$!a a a!sorc$5' sobre .eOH/
ALOH/ T$OH1 M'OH1 M(OH0 N$OH0 W'OH0 WrOH1 E (ra!o !e
e$#$'ac$5' ue @ue!e aca'arse !e@e'!e !e 6$!r57$!o !e +a &or#a ue cua'+o #aores @ro@$e!a!es b8s$cas @rese'+a e reac+$<o #aor es e re'!$#$e'+o !e a !e@urac$5' Garc)a 0>>>
Es+os @rocesos <$e'e' $'Pue'c$a!os @or <ar$abes co#o a reac$5' !e &ase so$!a-&ase )u$!a a +e#@era+ura e @H
La @rese'c$a !e coruro s5!$co coruro !e $+$o @ro#ue<e a ca@ac$!a! a!sorbe'+e !e c$er+os 6$!r57$!os #e+8$cos W' N$ .e A S' #$e'+ras ue a @rese'c$a !e a'$o'es '$+ra+os coruros su&a+o !$s#$'ue a a!sorc$5' Co' $'cre#e'+o e' a co'ce'+rac$5' $'$c$a a $'Pue'c$a !e os a'$o'es !$s#$'ue a@rec$abe#e'+e Garc)a 0>>>
Se(' Ra!$o'o< Vo$+o<a Ro#a'o<, a ecac$a !e a ca@+ura !e boro !e
!$souc$o'es acuosas @or !$&ere'+es 6$!r57$!os a u' @H e'+re 0 / s$(ue a s$(u$e'+e secue'c$a:
WrO0 X La0O/ X S$O0 X T$O0 X .e0O/ A0O/
Co#o @ue!e <erse os reac+$<os co' #aor ca@ac$!a! sorbe'+e co#o so' os reac+$<os !e c$rco'$o a'+a'o e<a' asoc$a!os os #aores cos+es !e a!u$s$c$5'
Las co'ce'+rac$o'es res$!uaes !e boro e' as !$souc$o'es +ra+a!as <ar)a' e'+re 4> ,> #(F <aores @oco su@er$ores a os ue #arca a 'or#a+$<a O+ras !es<e'+ajas <$e'e' !a!as @or a !$sco'+$'u$!a! !e @roce!$#$e'+o a $'#o<$$ac$5' !e <er+$!o e +a#ao !e as $'s+aac$o'es $'!us+r$aes ue se reu$ere' e' a se!$#e'+ac$5' !e os s5$!os
Las <e'+ajas !e es+os #"+o!os es ue +$e'e' a #)'$#a 'eces$!a! !e +ra+a#$e'+o aco'!$c$o'a#$e'+o @re<$o !e as !$souc$o'es acuosas a s$#@$c$!a! !e +ra+a#$e'+o e' s) A!e#8s a @os$b$$!a! !e !are u' uso @os+er$or a res$!uo ob+e'$!o o !e re(e'eraro @or <)a +"r#$ca 6$ce #8s $'+eresa'+e es+e #"+o!o Garc)a 0>>>
< A)"#4, )"7#' +#((+) = )%'(");
, Ro!$o'o< A I Vo$+o<a O M Ro#a'o< N YaZ The curent of the problema of the elimination of boron from waste waters Russ$a' C6e#$ca Re<$e[s
9>,, ,0;-,0;= ,==,
Las arc$as 'o so' #8s ue #ecas 'a+uraes !e 57$!os e 6$!r57$!os !e #e+aes co#o 6$erro au#$'$o s$$c$o E' e a@ar+a!o a'+er$or 6e#os <$s+o a ec$e'c$a !e es+os reac+$<os e' a e$#$'ac$5' !e boro E' e a@ar+o a'+er$or 6e#os <$s+o a ec$e'c$a !e es+os reac+$<os e' a e$#$'ac$5' !e boro E' cua'+o e' os sueos os co#@o'e'+es so' &u'!a#e'+a#e'+e arc$as cuaro #a+er$a or(8'$ca co' a+os co'+e'$!os e' 8c$!os 6#$cos Garc)a 0>>>
La reac$5' !e boro sobre arc$as 6a s$!o es+u!$a!a0 @ero 'o co'
obje+$<o !e re!uc$r e co'+e'$!o !e boro e' os <er+$!os )u$!os s$'o @ara !e+er#$'ar os #eca'$s#os !e a!sorc$5' !e es+e ee#e'+o sobre as arc$as !e sueo Garc)a 0>>>
E' e a@ar+a!o \boro e' sueos] se 6a rea$a!o u'a bre<e #e'c$5' a es+e @roceso !e a!sorc$5' Se @ro!uce u'a reacc$5' !e as es@ec$es co' os !e a su@erc$e !e as arc$as @rese'+es e' os sueos e' eo coo@era' os co#@ues+os !e au#$'$o 6$erro Ta#b$"' a #a+er$a or(8'$ca bajo a &or#a !e 8c$!os 6#$cos co#o &ac+or $#@or+a'+e e' os @rocesos !e a!sorc$5' !e boro e' os sueos !eb$!o a a (ra' @rese'c$a !e (ru@os OH Ya 6e#os co#e'+a!o !e 8c$!o b5r$co reacc$o'a co' os c$s-@o$oes
La a@$cac$5' !e es+e @roceso !e a!sorc$5' co#o #"+o!o !e e$#$'ac$5' !e boro e' <er+$!os @osee as #$s#as <e'+ajas e $'co'<e'$e'+es ue os #"+o!os a'+er$ores <$s+os A!e#8s es+os @rocesos !e@e'!e' !e as #$s#as <ar$abes e'u#era!as: @H Te#@era+ura co'ce'+rac$5' $'$c$a !e boro reac$5' s5$!o co'+a#$'a'+e +a#ao !e @ar+)cua e+c A +ra+arse @rocesos !e a!sorc$5' os re'!$#$e'+os !e e$#$'ac$5' au#e'+a' a #e!$!a ue !$s#$'ue e +a#ao !e @ar+)cua os es+u!$os co'su+a!os u+$$a' !$8#e+ros ue <ar)a' e'+re 0 >0 ^# As) a u+$$ac$5' !e arc$as es !ec$r #a+er$as @r$#as 'a+uraes co's+$+ue u'a !es<e'+aja a ue se <a' a reuer$r +ra+a#$e'+os @re<$os @ara @o'er a @u'+o es+os #a+er$aes e' cua'+o a +a#aos !e @ar+)cua @ara co'se(u$r u'a 6e+ero(e'e$!a! e' sus @ro@$e!a!es @ara e$#$'ar @os$bes recubr$#$e'+os su@erc$aes !e os @u'+os ac+$<os @ara a a!sorc$5' Es+os +ra+a#$e'+os so' e' (e'era co#@ejos co'su#$!ores !e +$e#@o a '$<e !e abora+or$o cua'+o #8s a '$<e $'!us+r$a Garc)a 0>>>
> I,-'#+67" 4,";
La e$#$'ac$5' @or $'+erca#b$o $5'$co 6a s$!o es+u!$a!a +a'+o co' 'es a'a)+$cos se@arac$5' @reco'ce'+rac$5' co#o co' 'es $'(e'$er$es +ra+a#$e'+os !e <er+$!os $'!us+r$aes urba'os
La !"b$ ac$!e !e H/BO/ @ _ =0 'o @er#$+e u'a se@arac$5'
a!ecua!a !e boro !e os <er+$!os #e!$a'+e e uso !e res$'as +)@$ca#e'+e a'$5'$cas !e base &uer+e (ru@o &u'c$o'a a#$'o +erc$ar$o u'$!o a u'a #a+r$ !e base @o$a#$!a co#o so' as Do[e7 , Do[ C6e#$ca Co#@a' USA o a A#ber$+a IR 1>> Ro6# Q Haas Co#@a' USA %ara os a'$o'es #8s co#u'es se @ue!e es+abecer a s$(u$e'+e ser$e: Su&a+o X cro#a+o X c$+ra+o X '$+ra+o X arse'$a+o X &os&a+o X ace+a+o X coruro X bora+o s$e'!o e 0 ere' R Gas+ R G Bar-Yose& BZ pH-dependent borom adsorption b Na-montmorillonite So$ Sc$e'ce Soc$e+ A#er$ca' jour'a 14 14-1 ,=,
bora+o e $o' ue @r$#ero es e7+ra)!o @or o +a'+o ue @eor se re+$e'e a +e'er baja a'$!a! @or a res$'a Garc)a 0>>>
La +ras&or#ac$5' !e $o' bora+o a $o' +e+raPuorobora+o au#e'+a a re+e'c$5' @ero s$(ue s$' ser suc$e'+e/ %or o+ro a!o a b$b$o(ra&)a $'!$ca
ue e co#@ejo !e 8c$!o b5r$co co' #a'$+o @ue!e ser re+e'$!o e' u' $'+erca#b$a!or $5'$co @ero e @roce!$#$e'+o a@or+a <aores 'u#"r$cos Ya 6e#os co#e'+a!o ue a &or#ac$5' !e co#@ejos !e boro co' co#@ues+os 6$!ro7$a!os !a u(ar a a e7a+ac$5' !e su ac$!e @or o ue a euc$5' !e es+os co#@ues+os e' u'a res$'a !e $'+erca#b$o &uer+e#e'+e a'$5'$ca !ebe ser re+rasa!a @ero 'o !ej8ba#os !e +e'er u' 8c$!o !"b$ ue es co#@arabe co' e 8c$!o ac"+$co ue 'o se re+$e'e a!ecua!a#e'+e e' es+e +$@o !e res$'as Garc)a 0>>>
%or o +a'+o se 6ace 'ecesar$o e e#@eo !e res$'as es@ec)cas La res$'a !e $'+erca#b$o #8s e#@ea!a es a A#ber$+a IRA-;1/ +a#b$"' co'oc$!a co#o A#ber$+a `E-01/ Es+a res$'a @er+e'ece a (ru@o !e sorbe'+es @o$#er$a!os co' (ru@os &u'c$o'aes a#$'o@o$o sorb$+o co#o e (ru@o N-#e+$(ucosa#$'a R-CH0-NCH/-C9HOH4K u'$!os a #a+r$ces !e
es+$re'o 6$!ro&5b$cas !e +$@o @o$es+$re'o co@o$#er$a!o co' !$<$'$be'ce'o Garc)a 0>>>
F?%#+ 1; $'+erca#b$o $5'$co
Usa'!o es+as res$'as es @os$be re!uc$r a co'ce'+rac$5' !e boro 6as+a <aores cerca'os a , #(F As) #$s#o se co'ser<a a co#@os$c$5' !e ePue'+e +ra+a!o co' es+as res$'as @ara +o!os os o+ros co#@o'e'+es
La res$'a #ues+ra a+a seec+$<$!a! e' #e!$os 'eu+ros o aca$'os a ue e boro $'+erca#b$a!o !ebe es+ar e' &or#a a'$5'$ca co#o
[ BIOHJ]-1
E' #e!$os 8c$!os a ca@ac$!a! !e es+as res$'as !$s#$'ue brusca#e'+e a es+ar e boro e' &or#a 'eu+ra co#o BOH/ Es+e as@ec+o es !e (ra' $'+er"s
a a 6ora !e e<auar a @os$be re(e'erac$5' !e a res$'a u'a <e a(o+a!a su ca@ac$!a! !e $'+erca#b$o
E $'cre#e'+o e' e co'+e'$!o !e (ru@os 6$!ro7$o e' as res$'as au#e'+a a ca@ac$!a! !e $'+erca#b$o co' res@ec+o a boro E' e caso !e res$'as ob+e'$!as e' a URRS1 a secue'c$a es AV-,; AV-0= AN-0. EDE-,>%
AN-/, E7$s+e u'a escasa $'&or#ac$5' sobre as carac+er)s+$cas !e es+as / Bo+ D . Gupta H. Colorimetric determination of non-metals ,==
res$'as a!e#8s +$e'e' e $'co'<e'$e'+e !e su ause'c$a !e @ro!ucc$5' $'!us+r$a co' as ca$!a!es reuer$!as
%or +$#o e 8c$!o b5r$co @ue!e ser a!sorb$!o es@ec)ca#e'+e e' Se@6a!e G-04 (e e' !$souc$o'es aca$'as !esorb$!o re<ers$be#e'+e co' !$souc$o'es 8c$!as La a!sorc$5' es !eb$!a a a &or#ac$5' 'ue<a#e'+e !e u' co#@ejo e'+re e $o' bora+o as u'$!a!es !e (ucosa !e u'a #a+r$ (e
@ E9-#+4, ", )"(*',-') "#?:,");
La e7+racc$5' !e boro co' so<e'+es or(8'$cos es u' #"+o!o a+a#e'+e e&ec+$<o seec+$<o Los e7+rac+a'+es #8s ecaces so' os co#@ues+os or(8'$cos 6$!ro7$a!os Se(' au#e'+a e '#ero !e (ru@os 6$!ro7$o se $'cre#e'+a b$e' !$s#$'ue'!o e @eso #oecuar !e aco6oes #o'o6$!r$cos o b$e' $'cre#e'+a'!o e '#ero !e (ru@os OH e' a #o"cua @asa'!o a @o$aco6oes
E' &u'c$5' !e os !os @roce!$#$e'+os $'!$ca!os e7$s+e' !os !$recc$o'es e' e es+u!$o !e a e7+racc$5' !e boro
E' e caso !e aco6oes #o'o6)!r$cos a ecac$a !e @roceso !$s#$'ue a #e!$!a ue au#e'+a e @eso #oecuar se(' se 6a $'!$ca!o a'+er$or#e'+e e' (e'era e (ru@o aco6o e' @os$c$5' , es #8s eca E' @rese'c$a !e saes $'or(8'$cas co#o e' e a(ua !e #ar as $so-es+ruc+uras so' #8s ecaces s$e'!o os aco6oes $so-@e'+$ os #8s $!5'eos Garc)a 0>>>
De'+ro !e a se(u'!a o@c$5': u+$$ac$5' !e @o$aco6o a #aor)a !e os co#@ues+os es+u!$a!os so' !e +$@o !$o
E' e @roceso se &or#a' co#@ejos (e'era#e'+e es+eres e'+re es+os reac+$<os e boro s$e'!o @os+er$or#e'+e e7+ra)!os e' coro&or#o +oue'o o #e+$-$sobu+$-ce+o'a Los e7+rac+a'+es #8s ecaces so' os ue @osee' os (ru@os 6$!ro7$o e' @os$c$5' a$&8+$ca ,-/
La +aba 1, reco(e os reac+$<os #8s u+$$a!os !es!e u' @u'+o !e <$s+a a'a)+$ca !e !e@urac$5' Los e7+rac+a'+es $'<es+$(a!os e7+rae' 8c$!o b5r$co e' u' a#@$o $'+er<ao !e @H
E' (e'era @ue!e !ec$rse ue e (ra!o !e e7+racc$5' au#e'+a a #e!$!a ue au#e'+a e co'+e'$!o !e e7+rac+a'+e e' e !$ue'+e E coec$e'+e !e re@ar+o #87$#o se obser<a @ara u' e7ceso #oar ,> <eces #aor !e e7+rac+a'+e A!e#8s os DB !ecrece' co' e $'cre#e'+o !e @eso #oecuar !e os ,/-!$oes S$' e#bar(o !$oes !e -= 8+o#os !e carbo'o De e'+re +o!os os reac+$<os !e a +aba /, !es+aca e 001-+r$#e+$@e'+a'o!$o-,/ ue &or#a u' "s+er #u es+abe co' e 8c$!o b5r$co e' coro&or#o a +e#@era+ura a#b$e'+e Garc)a 0>>>
1 Ro!$o'o< A I Vo$+o<a O M Ro#a'o< N Ya The current state of the problema of the elimination of borom from waste waters Russ$a' C6e#$ca
Re<$e[s 9> ,, ,0;,-,0;= ,==,
E boro @ue!e +a#b$"' ser se@ara!o #e!$a'+e co'<ers$5' a $o' +e+raPuorobora+o B.1K se(u$!a !e a e7+racc$5' e' coro&or#o !e @ar $o'$co co' e ca+$5' +e+ra'$arse'$co a @H 0-/
Los #"+o!os !e e7+racc$5' @osee' co#o <e'+aja @r$'c$@a e a+o (ra!o !e e$#$'ac$5' o+ras <e'+ajas so' a !e ser &8c$es !e au+or$ar @o!er e<arse a cabo e' co'+$'uo
Co#o !es<e'+ajas se +$e'e' a co#@ej$!a! !e eu$@o a @arc$a soub$$!a! e' e a(ua !e os e7+rac+a'+es !$ue'+es or(8'$cos e#@ea!os o ue @ro<oca @"r!$!as !e reac+$<os e co's$(u$e'+e r$es(o #e!$oa#b$e'+a crea!o as) co#o os cos+es asoc$a!os a es+e #"+o!o Garc)a 0>>>
T+7(+ 1; Reac+$<os e7+rac+a'+es @ara e 8c$!o b5r$co
R'+-*" '9-#+-+,-' G#%3" +-*" Propiedades de extracción intermedia ,0-C$co6e7a'o!$o -CHOH-CHOH-0-%$r$!$-0-@ro@a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-0-E+$-0-#e+$@ro@a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-01-%e'+a'o!$o -CHOH-C-CHOH-Be'o$'a
-COH-CO-Propiedades de extracción buenas
00-D$&e'$@ro@a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-0-E+$-0-bu+$@ro@a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-0-Me+$@e'+a'o!$o-01 -CHOH-C-CHOH-/-Me+$@e'+a'o!$o-01 -CHOH-C-CHOH-0-Bu+$oc+a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-0-Iso@ro@$-9-#e+$6e7a'o!$o-,/ -CHOH-C-CHOH-0-E+$-,/-6e7a'o!$o -CHOH-C-CHOH- M&-"") ", 6'67#+,+);
E7$s+e' cua+ro @rocesos co' #e#bra'as !e $'+er"s e' a@$cac$o'es !e co'+ro !e co'+a#$'a'+es ue so':
− Os#os$s $'<ersa OI − U+ra+rac$5' U. − Na'o+rac$5' N. − Eec+ro!$a$s$s ED
O)6")) ,*'#)+; Su e#@eo se 6a !$s@ara!o e' es+os +$#os aos e' $''u#erabes $'!us+r$as: a$#e'+ar$as recubr$#$e'+os su@erc$aes $'!us+r$a 'ucear e+c
Es+a +"c'$ca co's$s+e e' e @aso !e a(ua a +ra<"s !e u'a #e#bra'a se#$@er#eabe $'cre#e'+8'!ose a car(a co'+a#$'a'+e sobre a su@erc$e !e a #e#bra'a %ara o(raro se 6ace 'ecesar$o a@$car u'a @res$5' suc$e'+e ue ser8 a os#5+$ca #8s a crec$e'+e @"r!$!a !e car(a @ro<oca!a @or a acu#uac$5' !e car(a sobre a #e#bra'a es+as @res$o'es suee'
es+ar e' u' ra'(o 0>;> a ,>/4> %a E (ra!o !e e$#$'ac$5' !e@e'!e !e &ac+ores co#o e +a#ao !e as #o"cuas !e co'+a#$'a'+es ue suee es+ar e'+re >>1 a 9>> 'a'o#e+ros a <ae'c$a !e os $o'es
Es+a +"c'$ca 'o @rese'+a '$'(u'a seec+$<$!a! @or e boro $'$c$a !e boro e' a !$souc$5' a +ra+ar Los re'!$#$e'+os <ar)a' e'+re u' 04 - 4>
Ta#b$"' e' e caso !e boro se 6ace 'ecesar$o +e'er @H a!ecua!o ue 6a(a ue a es@ec$e @re!o#$'a'+e sea' os bora+os @ara o(rar u'a re!ucc$5' #87$#a e' e co'+e'$!o !e boro Es a @ar+$r !e @H = cu'!o se e#@$ea a $'cre#e'+ar a e$#$'ac$5' as) e boro se e$#$'a !$s#$'ue !e => a @H a ,, 6as+a /> a @H @or a &or#ac$5' !e @ue'+es !e 6$!ro(e'o a b$b$o(ra&)a 'o $'!$ca a co'ce'+rac$5' $'$c$a !e boro e' as !$souc$o'es S$' e#bar(o #uc6os #a+er$aes u+$$a!os @ara a &abr$cac$5' !e #e#bra'as co#o e ace+a+o !e ceuosa reu$ere' ra'(os !e @H 1 a ;4 @ara #$'$#$ar os @rocesos !e 6$!ro$s$s Los es+u!$os !e as #e#bra'as @ara a e$#$'ac$5' !e boro se !$r$(e' 6ac$a #a+er$aes @o$#"r$cos 6e+eroc)c$cos co#o as @o$a#$!as Puor$a!as
La a!$c$5' @re<$a !e co#@ues+os co#o #a'$+o o ceuosa ue co#@eje' a boro @ue!e $'cre#e'+ar os re'!$#$e'+os e' a e$#$'ac$5'
E e#@eo e' (e'era !e #e#bra'as @ara a se@arac$5' !e boro !e u' <er+$!o se 6a re&ora!o @or ser u' @roceso co'+$'uo 'o reuer$r re(e'erarse @er#$+$r recu@erar co#@ues+os <a$osos
S$' e#bar(o @osee !es<e'+ajas ue e'carece' e #"+o!o
- La 'eces$!a! !e #a'+e'er a es+ab$$!a! !e as #e#bra'as &re'+e a <ar$ac$o'es !e @H +e#@era+ura @rese'c$a !e o7$!a'+es e+c
- La 'eces$!a! !e @re+ra+ar e <er+$!o @ara aar(ar a <$!a +$ !e a #e#bra'a e$#$'a'!o aueos co#@o'e'+es !e as !$souc$o'es susce@+$bes !e co#a+aras @or reacc$o'es !e @rec$@$+ac$5' co#o s5$!os saes !e 6$erro o saes c8c$cas o !e @ro!uc$r su 6$!ro$s$s @re#a+ura co#o so' os co#@ues+os cora!os
- Es+e +$@o !e @rocesos @ro@orc$o'a cau!aes !e <er+$!o !e@ura'!o rea+$<a#e'+e bajos @or o ue !ebe' u+$$arse #5!uos e' &or#a !e es@$raes ue co'+e'(a' (ra'!es su@erc$es !e #e#bra'a @ara @ro@orc$o'ar cau!aes a!ecua!os a @res$o'es rao'abes
- Ha ue rea$ar @er$5!$ca#e'+e u' a<a!o !e a #e#bra'a co' u' a+o cau!a !e a(ua @ara e<$+ar a &or#ac$5' !e e+a@as !e co'+a#$'a'+es ue @u!$era' @ro!uc$r ob+urac$o'es
U(-#+(-#+4,; Es u' #"+o!o !e e$#$'ac$5' !e boro co#@a+$be co' o+ros @rocesos !e +ra+a#$e'+o !e a(uas E' es+a +"c'$ca a se@arac$5' es bas+a'+e a'8o(a a a OI @or o ue co#@ar+e sus <e'+ajas e $'co'<e'$e'+es La !$&ere'c$a #8s s$('$ca+$<a es+8 e' e +a#ao !e sou+o ue !e@e'!$e'!o !e a @oros$!a! !e a #e#bra'a u+$$a!a !ebe es+ar e' u' ra'(o !e >>04 a ,>> ^# @esos #oecuares a@ro7$#a!os e'+re 4>> a 07,>9 (F#oZ as @res$o'es ue se u+$$a' 9=-9=> %a so' e' es+e caso
#e'ores ue e' OI Las #e#bra'as u+$$a!as e' U. @ue!e' o@erar 'or#a#e'+e a a+as +e#@era+uras e' u' ra'(o !e @H ue <a !es!e , a ,1
Las #o"cuas !e 8c$!o b5r$co o !e $o' bora+o so' #u @eueas @ara ser re+e'$!as e' #e#bra'as !e U. Es+a +"c'$ca a@ro<ec6a 'ue<a#e'+e a reacc$5' !e co#@ejac$5' !e@e'!$e'!o !e @H e'+re e 8c$!o b5r$co u'a #acro#o"cua ue co'+$e'e (ru@os !$o <ec$'aes @ara $#@e!$r ue e boro @ase a +ra<"s !e u'a #e#bra'a !e u+ra+rac$5' A(u'os !e os reac+$<os u+$$a!os co' es+e ' so' @o)#eros soubes e' a(ua ue co'+$e'e' (ru@os &u'c$o'aes a#$'o@o$o co#o e N-#e+$-D-(ucosa#$'a NMG ue es e #$s#o (ru@o &u'c$o'a !e as res$'as !e $'+erca#b$o $5'$co es@ec)cas !e boro co#o a A#ber$+a IRA ;1/
Los @robe#as es@ec)cos asoc$a!os a a a@$cac$5' !e es+e #"+o!o !e U. $'cue' a seecc$5' !e &racc$o'es @o$#"r$cas co' @esos #oecuares suc$e'+e#e'+e a+os e !esarroo !e ca@as !e @oar$ac$5' e' as #ebra'as o a @rec$@$+ac$5' !e os @o)#eros s$ os <er+$!os $'!us+r$aes @ese' u'a a+a car(a sa$'a
N+,"(-#+4,; Es u'a +"c'$ca !e se@arac$5' co' #e#bra'as rea+$<a#e'+e rec$e'+e $'+er#e!$a e' su @o+e'c$a !e se@arac$5' e'+re a OI a U. E' es+a +"c'$ca o ue se @re+e'!e es a @er#eac$5' @arc$a !e saes Es+e rec6ao !e saes <a a !e@e'!er !e a 'a+uraea !e a #e#bra'a !e as $'+eracc$o'es eec+ros+8+$cas e'+re os $o'es !e as !$souc$o'es as car(as jas s$+ua!as sobre a #e#bra'a O+ro &ac+or !e (ra' $#@or+a'c$a !e es+as #e#bra'as !e N. es a seec+$<$!a! ue @er#$+e u'a recu@erac$5' se@ara!a !e saes !e ee<a!a @urea
Es+u!$os rea$a!os co' #e#bra'as !e 'a'o+rac$o' !e +$@o Do[ C6e#$ca N. ;> 6a' !e#os+ra!o su $'ec$e'c$a co' res@ec+o a boro4 Es+os
resu+a!os 'o @ue!e' ser e7+ra@oa!os a o+ros +$@os !e #e#bra'as @ero e' a b$b$o(ra&)a 'o se 6a' e'co'+ra!o #8s re&ere'c$as a es+e caso co'cre+o
E('-#":()); Co#@ar+e os #$s#os $'co'<e'$e'+es !es<e'+ajas !e a OI $'cue'!o a!e#8s e (as+o !e e'er()a e"c+r$ca Los +rabajos rea$a!os e' es+e ca#@o +$e'e' co#o ' sobre +o!o e recu@erar #e+aes <a$osos e$#$'8'!ose e boro co#o co'secue'c$a secu'!ar$a se 6a' a@$ca!o sobre +o!o a as $'!us+r$as !e recubr$#$e'+os #e+8$cos E ee<a!o (as+o e"c+r$co soo ue!a jus+$ca!o @or a recu@erac$5' !e !$c6os #e+aes <a$osos au'ue e !esarroo !e os #a+er$aes @o$#"r$cos es+8 6ac$e'!o ca!a <e #8s 6ab$+uaes su e#@eo
Las #e#bra'as 'or#a#e'+e u+$$a!as suee' ser !e +$@o #e#bra'as )u$!os basa!as e' c$s-!$oes oca$a!as e'+re !os @ar+$c$o'es se#$co'!uc+ores ,9=K Los #8s u+$$a!os so' e bu+$oc+a'o!$o-,/Z e 0-@ro@$6ec+a'o!$o e 'o'a'o!$o-,/ !$sue+os e' 6e@+a'o be'ce'o corobe'ce'o o aco6o $so@e'+)$co E @H 5@+$#o !e a e$#$'ac$5' se s$+a e'+re =,-=9 e re'!$#$e'+o au#e'+a co' e au#e'+o !e a co'ce'+rac$5' !e c$s-!$o e' a #e#bra'a $u$!a A!e#8s a e$#$'ac$5' <a a !e@e'!er +a#b$"' !e a co'ce'+rac$5' $'$c$a !e saes
10 M&-"") -");
4 Doss$er e bore et le nic!el dans les ressourses en eau Tec6'$ues
Sc$e'ces Me+6o!es Oc+obre 99;-;>; ,==9
Los #"+o!os +"r#$cos se basa' e' a e<a@orac$5' !e !$souc$o'es r$cas e' boro @ro!uc$"'!ose u'a co'ce'+rac$5' !e a@ro7$#a!a#e'+e e 04 e' 8c$!o b5r$co <aor !e sa+urac$5' ue @os+er$or#e'+e a e'&r$ar a !$souc$5' cr$s+a$a Se e#@ea' e' ce'+raes 'uceares a <eces e' &8br$cas !e recubr$#$e'+os su@erc$aes e' as ue se e#@ea B.1-
E #aor $'co'<e'$e'+e !e es+os #"+o!os es ue so' (ra'!es co'su#$!ores !e e'er()a @or o +a'+o so' !es&a<orabes !es!e u' @u'+o !e <$s+a eco'5#$co E ee<a!o cos+o !e e'er()a reu$ere ser e#@ea!o ju'+o a o+ros #"+o!os !e e$#$'ac$5'
11
DIFERENTES TIPOS DE BORO
12 " 74#"
E boro @rese'+e e' e a(ua se e'cue'+ra !e &or#a 'a+ura co#o 8c$!o b5r$co BOH/K e $5' bora+o
[ BIOHJ]-1
o co#o @o$bora+os bora+os !e +$@o NaBOH1
E' !$souc$o'es acuosas !e bajas co'ce'+rac$o'es !e boro ,>#(F a es@ec$ac$5' !e boro es+8 @r$'c$@a#e'+e co'+roa!a @or e @H !e #a'era ue e' e ra'(o !e <aores !e @H 'or#aes e' a(uas 'a+uraes a es@ec$e !o#$'a'+e es e 8c$!o b5r$co S$ au#e'+a a aca$'$!a! a $o'$ac$5' !e 8c$!o b5r$co co'!uce a a &or#ac$5' !e $5' bora+o Ge+a Bosc6 Q be!a 0>>4
A #aores co'ce'+rac$o'es a es@ec$ac$5' es+8 a!$c$o'a#e'+e co'+roa!a @or a +e#@era+ura a sa'$!a! a @rese'c$a !e a(u'os ca+$o'es ue @ue!e' a&ec+ar a a !$s+r$buc$5' !e as es@ec$es #e!$a'+e a &or#ac$5' !e @ares $5'$cos su e&ec+o sobre os coec$e'+es !e ac+$<$!a! as co's+a'+es !e eu$$br$o
La $o'$ac$5' !e 8c$!o b5r$co:
3 + ⇔
- a
0 1
BIOHJ H O BIOHJ aH
Ha s$!o e7@er$#e+'a#e+'e es+u!$a!a e' !$souc$o'es sa$'as se#eja'+es a a(ua !e #ar se 6a co#@roba!o ue as +"c'$cas #oares !e as es@ec$es BOH/
-1
BIOHJ
e' u' a(ua !e #ar 'or#a @ _ /Z @H _ 0 so' !e >, >,= res@ec+$<a#e'+e Ge+a Bosc6 Q be!a 0>>4
121 B"#" ', +?%+) )%7-'##:,'+)
E boro e' a(uas sub+err8'eas se e'cue'+ra 'or#a#e'+e a #u bajas co'ce'+rac$o'es co#o $o' #$'or$+ar$o o co#o ee#e'+o +raaZ s$' e#bar(o a@or+es $(a!os a a(ua !e #ar a sa#ueras c$er+os Pu$!os (eo+er#aes o a a#b$e'+es e<a@or)+ocos @ue!e ee<ar a@rec$abe#e'+e su co'ce'+rac$5' 6as+a su@erar a co'ce'+rac$5' #e!$a !e a(ua !e #ar
La @rese'c$a !e boro e' as a(uas sub+err8'eas !e@e'!e !e su sa$'$!a! !e co'+e'$!o !e boro e' as rocas as$ca!as La a!sorc$5' !e boro re+e'c$5' @or as arc$as es+8 a&ec+a!a @or #uc6os &ac+ores: sa$'$!a!
!e as a(uas +$@o arc$a cr$s+a$'$!a! @H +e#@era+ura &uera $5'$ca !e a souc$5' co#@os$c$5' c$cos !e 6u#e!a! seue!a! !e a arc$a @rese'c$a !e sus+a'c$as or(8'$cas Deb$!o a es+os @rocesos !e a!sorc$5' e boro +$e'e c$er+o re+ar!o 6$!ro(eou)#$co e' #e!$os !e a(uas sub+err8'eas co' a+o co'+e'$!o arc$oso @ero e' acu)&eros !e a+a +ra's#$s$<$!a! @ue!e ser co's$!era!o co#o u' +raa!or co'secu+$<o Ge+a Bosc6 Q be!a 0>>4
1/ B"#" ', +?%+ ' 6+#
E boro e' e a(ua !e #ar +$e'e u'a co'ce'+rac$5' !e or!e' !e 14 #(F as es@ec$es !o#$'a'+es e' a(ua !e #ar so' 8c$!o b5r$co +r$(o'a BOH/ e 8c$!o b5r$co +e+ra"!r$co
-1
BIOHJ
La rea+$<a a+a co'ce'+rac$5' e' boro !e a(ua !e #ar $'!uce a co's$!eraro co#o $'!$ca!or !e @rocesos !e $'+rus$5' #ar$'a S$' e#bar(o e' a(u'os casos os ee<a!os co'+e'$!os !e boro co' res@ec+o a )'ea !e #eca +e5r$ca a(ua !e #ar a(ua !uce se reac$o'a' co' a $'Pue'c$a !e o+ros +$@os !e sa$'$ac$5': co'+a#$'ac$5' !e or$(e' a'+r5@$co Fo Pujos !e c$rcuac$5' @ro&u'!a Ge+a Bosc6 Q be!a 0>>4
1
CALIDAD DEL AGUA EN TACNA
15 C%',+ U8%)%6+
T+7(+ <1; A'8$s$s &)s$co-u)#$co e' a boca+o#a Uc6usu#a e' e Aro Cue'ca Uc6usu#a
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
T+7(+ <2; A'8$s$s &)s$co-u)#$co e' @ue'+e !e Aro Cue'ca Uc6usu#a
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
1< C%',+ S+6+
T+7(+ </; A'8$s$s u)#$co !e a(ua r)o Es+$ue - Cue'ca Sa#a
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
T+7(+ <; A'8$s$s u)#$co !e a(ua r)o Sa#a @+e To#as$r$ - Cue'ca Sa#a
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
T+7(+ <; A'8$s$s u)#$co !e a(ua r)o Sa#a @+e Boca !e R)o - Cue'ca Sa#a
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
1> C%',+ C+3(,+
T+7(+ <; A'8$s$s &)s$co-u)#$co Cue'ca Ca@$'a
D')#34, 3H %, L+7 T%#7' UNT C",%-*+ %S6 B"#" 6?( R$o Ca@$'a e' Ca$e'+es = >// ,,9 0= Remoción de Boro ,9
Ma'a'+$a Ca$e'+es e'
Boca+o#a Ca@$'a 9;0 >4, ,941 />
Boca+o#a 1; 0 ,/> ,,
.ue'+e: Ma'r$ue Q Va!erra#a 0>>9
1@
DISEO; TECNOLOGÍA QUE REMUEVE TOTALIDAD
DEL BORO PRESENTE EN EL AGUA
.u'!ac$5' C6$e +ras aos !e $'<es+$(ac$5' !esarro5 a +ec'oo()a !e aba+$#$e'+o !e Boro ABAR aba+$#$e'+o !e boro e' a(uas 0>
E s$s+e#a ABAR re'e $#@or+a'+es <e'+ajas o@erac$o'aes ue o +ra's&or#a' e' u'a +ec'oo()a a+rac+$<a @ara !ar souc$5' e&ec+$<a e' aueas &ue'+es e7ce!$!as e' Boro .CH
La a+a @rese'c$a !e boro e' as a(uas !e 'or+e !e C6$e Ar$ca su@era e' #8s !e 1> <eces os '$<ees reco#e'!a!os @or a OMS as re(uac$o'es c6$e'as <$(e'+es (e'era +o7$c$!a! @ara as @erso'as @ara e #e!$oa#b$e'+e a a&ec+ar a @ro!uc+$<$!a! !esarroo !e os cu+$<os a(r)coas E' es+a )'ea .u'!ac$5' C6$e !esarro5 ABAR +ec'oo()a '$ca ue re#ue<e a +o+a$!a! !e boro @rese'+e e' e a(ua @o+abe urba'a rura !e r$e(o s$e'!o u' @roec+o !e a+o $#@ac+o @a)s C6$e 0>,/
La $'$c$a+$<a es u'a +ec'oo()a $''o<a!ora a+a#e'+e ec$e'+e !e bajo cos+o basa!a e' u' @roceso !e $'+erca#b$o $5'$co o@+$#$a!o ue u+$$a u'a res$'a es@ec)ca @ara a re#oc$5' !e boro !e a(uas 2s+a @asa a +ra<"s !e cou#'as e#@aca!as co' res$'a e' u'a co'(urac$5' $''o<a!ora ue @er#$+e re#o<er a +o+a$!a! !e boro @u!$e'!o ser usa!a @ara co'su#o 6u#a'o r$e(o 'es @ro!uc+$<os
E boro e' as a(uas !e 'or+e 6a a&ec+a!o os cu+$<os !e c$e'+os !e &a#$$as a(r$cu+oras E' es+as o'as a&ec+a!as escasa#e'+e se !a a&a&a #a) es+a'!o $#$+a!os o+ros cu+$<os co' #aor <aor co#erc$a %or es+a ra5' a @ro!uc+$<$!a! !e es+as o'as es+8 !aa!a
D')#34,
Las carac+er)s+$cas !escr$+as e o+or(a' a es+e s$s+e#a u'a ser$e !e <e'+ajas E'+re eas cabe !es+acar:
− Mejora sus+a'c$a a s$s+e#as !e $'+erca#b$o $5'$co @rese'+es e' e
#erca!o Ca@a !e re#o<er sobre e == !e Boro @rese'+e e' as a(uas
− %er#$+e re#o<er e Boro 6as+a os '$<ees reuer$!os @ara r$e(o a(ua
@o+abe OMS NC6 ,/// DS => NC6 1>=
− La corr$e'+e !e re(e'erac$5' e'+re(a u'a souc$5' co'ce'+ra!a !e Boro
o ue 6ace @os$be su rec$caje @ara ob+e'er 8c$!o b5r$co #8s co'ce'+ra!o @uro
− Es !e o@erac$5' s$#@e
− Ca@a !e +ra+ar a#@$os ra'(os !e cau!aes , a X 1>>>> #/F!)a
co'ce'+rac$5' !e Boro @H
− No reu$ere !e @re+ra+a#$e'+os sa<o e$#$'ac$5' !e +urb$e!a! − No (e'era o!os
− Ge'era e'+re ,0 !e <ou#e' !e rec6ao
− No a(re(a a!$+$<os u)#$cos a as a(uas
− E +ra+a#$e'+o @ue!e co#@e#e'+arse &8c$#e'+e a o+ras +ec'oo()as
@ara aba+$#$e'+o !e saes 6$erro #a'(a'eso ars"'$co
− %er#$+e recu@erar sub@ro!uc+os !e <aor co#erc$a − %osee bajos cos+os !e o@erac$5'
− U+$$a es@ac$os @eueos
− Ge'era a(uas !e a+a ca$!a! @ara co'su#o 6u#a'o r$e(o − Es !e o@erac$5' co'+$'ua
− Te#@era+ura: A#b$e'+e
− A#@$o ra'(o !e @H !e o@erac$5': 4 a = − C$co re(e'erac$5': , ,> !)as
− T$e#@o !e res$!e'c$a: 0 a ,> #$'u+os
− %er#$+e +ra+ar <eces #8s <ou#e' !e a(ua co' Boro
− %er#$+e #$'$#$ar as corr$e'+es res$!uaesFeu$!os , <ersus 4 − I!ea @ara co#u'$!a!es $'!us+r$as @oba!os escueas e+c
F?%#+ >1: %a'+a !e re#oc$5' !e Boro e' C6$e
\Es+e @roec+o 'os abre u'a o@or+u'$!a! !e #erca!o @ara +rabajar co' a(r$cu+ores sa'$+ar$as #$'eras a ue es+8' $#$+a!as re(ua!as !eb$e'!o re#o<er e boro !e a(ua @ara su !esarroo @ro!uc+$<o Las +ec'oo()as e7$s+e'+es e' e #erca!o 'o so' +a' ec$e'+es co#o ABAR a sea @orue 'o @er#$+e' a re#oc$5' co#@e+a !e boro so' !e a+o cos+o !e $'<ers$5' o@erac$5' o (e'era' a+os <o#e'es !e res$!uos As) a a+a !e#a'!a !e a(ua !e bue'a ca$!a! +ec'oo()as cos+o-ec$e'+es abre' u'a o@or+u'$!a! @ara a creac$5' e $#@e#e'+ac$5' !e ABAR] sea5 Jua' Ra#5' Ca'!$a (ere'+e !e A(ua Me!$o A#b$e'+e !e .u'!ac$5' C6$e
\Nu'ca a'+es se 6ab)a co'+a!o co' u'a +ec'oo()a abor!abe e' su @rec$o ec$e'+e e' u' === Co' a(uas !e ca$!a! e ca#b$o @os$+$<o @ue!e ser +ra's&or#a!or se be'ec$ar8' es@ec$es <e(e+aes a'$#aes co' e co'secue'+e $#@ac+o e' os cu+$<os @ro!uc+$<$!a!Z #ejora a sau! !e as
@erso'as se e<$+a' e'&er#e!a!es se @er#$+e ue @rocesos $'!us+r$aes #$'eros +ra+e' sus a(uas] a(re(5
E boro se @ro!uce e' &or#a 'a+ura a ser $bera!o !es!e a cor+ea +erres+re a +ra<"s !e a eros$5' e $'+rac$5' 6ac$a os cuer@os !e a(ua Es !ec$r 'o es @os$be !e+e'er su a@ar$c$5' Da!o es+a co'!$c$5' e @robe#a ue abor!a ABAR es !e !urac$5' $'!e'$!a o ue a 6ace sus+e'+abe e' e +$e#@o De es+a &or#a ABAR es+8 abr$e'!o u'a ser$e !e o@or+u'$!a!es !e !esarroo @ara a o'a 'or+e 'o s5o a '$<e a(r)coa s$'o ue a '$<e !e @rocesos #$'eros e $'!us+r$aes sa'$+ar$as e+c
1
BIBLIOGRAFÍA
− Ar$as M C 0>>= Reducción en a"uas procedentees de la desalacion.
A$ca'+e
− C6$e . , !e Oc+ubre !e 0>,/ #undacion Chile Ob+e'$!o !e
6++@:FF[[[&c6cF&u'!ac$o'-c6$e-!esarroa-+ec'oo($a-ue-re#ue<e-+o+a$!a!-!e-boro-@rese'+e-e'-e-a(uaF
− $st%ndares de calidad ambiental del a"ua. ,0 !e Ju$o !e 0>,4
Ob+e'$!o !e
6++@:FF[[[!$(esa#$'sa(ob@eFDE%AF$'&or#esd+ec'$cosFGRU%O0>DE 0>USO0>/@!&
− .CH s& &istema 'B'R. Ob+e'$!o !e
6++@:FF[[[#a'a'+$acF!$'a#$cosF!escar(asF+ra+a#$e'+o-!e-boro@!&
− Garc)a M ! 0>>> (ise)o * desarrollo de un sistema de tramiento para
la eliminación de boro en +ertidos industriales. Ma!r$!
− Ge+a J L Bosc6 A % Q be!a J B 0>>4 '"ua, minera * medio
ambiente. Ma!r$!
− Ma'r$ue J Q Va!erra#a J 0>>9 Gobierno re"ional de Tacna
"erencia de estudios * pro*ectos. Tac'a
− V$!a J M Ocaa D C %ra!as E G Q Garc)a A V ,0 !e Ju$o !e
0>,4 $studio de la contaminación por boro de las a"uas de los campos de Niar * de (alias * de las cuencas baas de los rios 'dra * 'ndarax.
Ob+e'$!o !e
e:FFFC:FUsersFTos6$baFDo['oa!sFD$a'e+-Es+u!$oDeLaCo'+a#$'ac$o'%orBoroDeLasA(uasDeLosCa#@-00,0>4,@!&
ANEO
EL INTERCAMBIO IÓNICO
I'+ro!ucc$5'
E $'+erca#b$o $5'$co es u'a +ec'oo()a @o!erosa au'ue @oco co'oc$!a La e$#$'ac$5' @or $'+erca#b$o $5'$co 6a s$!o es+u!$a!a +a'+o co' 'es a'a)+$cos se@arac$5' @reco'ce'+rac$5' co#o co' 'es $'(e'$er$es +ra+a#$e'+os !e <er+$!os $'!us+r$aes urba'os
A(ua
E a(ua es a@are'+e#e'+e cosa se'c$a: es u' )u$!o co#@ues+o !e #o"cuas !e a(ua &5r#ua H0O No obs+a'+e sabe ue es+a
s$#@$cac$5' 'o <ae ue a rea$!a! es #8s co#@eja
To!as as a(uas 'a+uraes co'+$e'e' sus+a'c$as e7+raas e' @eueas ca'+$!a!es E a(ua !e r)o !e @oo !e (r$&o e' su casa 'o es soo H0O
s$'o co'+$e'e:
• Sus+a'c$as s5$!as $'soubes co#o are'a o &ra(#e'+os <e(e+aes E'
@r$'c$@$o se @ue!e' +rar
• Co#@ues+os soubes ue (e'era#e'+e 'o se <e' 'o se @ue!e'
+rar Es+os co#@ues+os +$e'e' u'a or$(e' #$'era u or(8'$ca @ue!e' ser $o'$a!as car(a!as e"c+r$ca#e'+e o 'o
Los co#@ues+os soubes 'o $o'$a!os e7$s+e' e' e a(ua e' a &or#a !e #o"cuas !e +a#ao !e &5r#ua <ar$abes @or eje#@o:
• E (as carb5'$co as burbujas !e su a(ua co' (as es u'a #o"cua
@euea co' u'a &5r#ua se'c$a: CO0
• E acar sacarosa es u'a #o"cua #8s (ra'!e co' &5r#ua
co#@$ca!a abre<$a!a C,0H00O,, No obs+a'+e os acares 'o se ja'
e' res$'as $'+erca#b$a!oras !e $o'es
S$ !esea e$#$'ar !e a(ua es+as sus+a'c$as e7+raas o @ue!e 6acer co' $'+erca#b$o $5'$co s$e#@re ue sea' $o'$a!as
Io'es
Las sus+a'c$as soubes $o'$a!as !$sue+as e' a(ua es+8' @rese'+e co#o $o'es ue so' 8+o#os o #o"cuas e<a'!o car(as e"c+r$cas Los $o'es co' car(a @os$+$<a se a#a' ca+$o'es os co' car(a 'e(a+$<a a'$o'es %ues+o ue e a(ua es (oba#e'+e 'eu+ra e"c+r$ca#e'+e s$ 'o o &uese su&r$r)a#os u' c6oue e"c+r$co cua'!o su#er($#os 'ues+ra #a'o e' e a(ua e '#ero !e car(as @os$+$<as 'e(a+$<as !ebe ser e7ac+a#e'+e $(ua
Los $o'es @ue!e' e<ar u'a car(a o #8s (e'era#e'+e e'+re , / Los $o'es @ue!e' ser u' 8+o#o soo $o'es #o'oa+5#$cos o u'a co#b$'ac$5' !e <ar$os 8+o#os ju'+os @o$a+5#$cos co#o #o"cuas
Eje#@os:
• U' ca+$5' #o'o<ae'+e #o'oa+5#$co: e $o' so!$o Na • U' ca+$5' !$<ae'+e !e u' #o'oa+5#$co: e $o' cac$o Ca • U' ca+$5' #o'o<ae'+e @o$a+5#$co: e $o' a#o'$o NH1 • U' a'$5' #o'o<ae'+e #o'oa+5#$co: e $o' coruro C • U' a'$5' #o'o<ae'+e @o$a+5#$co: e $o' '$+ra+o NO/ • U' a'$5' !$<ae'+e @o$a+5#$co: e $o' carbo'a+o CO/_
• U' a'$5' !$<ae'+e @o$a+5#$co co#@ejo: e $o' cro#a+o CrO1_
• E ca+$5' +r$<ae'+e #o'oa+5#$co au#$'$o A 'o e7$s+e s$'o e'
souc$o'es #u 8c$!as 'o e' a(ua f'or#af
• No 6a a'$o'es !$ o +r$<ae'+es #o'oa+5#$cos e' a(ua 'or#a
Los $o'es 'o es+8' jos: se #ue<e' e' e a(ua 'o es+8' a+a!os a $o'es !e car(a o@ues+a S$' e#bar(o a su#a !e as car(as !e os ca+$o'es !e os a'$o'es es $!"'+$ca La (ura , re@rese'+a esue#8+$ca#e'+e $o'es e' a(ua
#i"ura /0 os iones no est%n atados en a"ua. a suma de las car"as es constante.
L+) )+(') so' sus+a'c$as cr$s+a$a!as e' su es+a!o seco ue co'+$e'e' u'a @ro@orc$5' ja !e ca+$o'es a'$o'es %or eje#@o a sa co#' +$e'e