`• D. ANTONII
Μ 1 S ί Γ L
'
iN ACADEMIA SALMAN?ICENSt
loris Ciuilis Primarij Pcofefforis,
ΑΠ LEES AVRI
^ (' :..coM ΜΕΝ ΤΑΙ IVM
ABSOLVTISSIMVM:
..
Hxc n.oua Edi ε ío cxteris omnibus long é pr æ ftantior
1
& cmeridatior.
. .,
,
E Y ΙΦ
VGDV ΝΙ,
Τ y ρο gra ρ hi M I C H A Ε L I S
Μ DC. LXIIV.
CVM ΡΕΚΜΙ gSV SVPERIORVM•.
? 1
// /'
Ί .
o Y.
.)
'___
1
.
ε
♦ γ ^A η
,-
i
7
ωι ηι^^η^ι^η/ης^^^η ^^^- ,,^η SςW,γm r `^ 'q 1 t .'Υ ΛI^ ρ' ^? A τ
^W` ^^ •?t ^1^C_ r r
•l^+' ίl Tc) *(Υ i ςY,'^ι7 ^YCη7^`Y•C t .agi r^^^Y
ε ^^') ' C τ4' 1.7 , 77 S r^ τ ^ίι~S^(^i a` ^•R ^1
. ' ' Ψ *Ý + ..Cλ^• •G J••C`X7..G`T'7. .^..^.. .• ^•^4 • ες " ' '& 3 4P^ 7^ί4^ .
A λ monitio act Lcaorern.
N ite τι m L ε c τ o τ I B ε N ε V o τ. ε, An'omj G ο mez τ j
E . Commentari υ m 4d Le ' es ϊL ιυ ri , ort'ue α r ί ι s Ref ο lt^ti*Pt in
/ucem d^ , fiais ex^ υτ tas mendi , melioremqu dt^ ί/1 in ordinen. Nofii g υ a η t ο τ 'm ρΙ ' ι fia exceptum fuerit , c τ4 mque n06ts compert υ m effet, i&4d á n τυ ltis expeti , pr'lo n ο jro fûbiecim" , majori
fané c ιιτ ' quam ante'. Tu interim illo frere , &' '&‚m alii ρ 'm ..
mu' , e Λ r ι emg υ e ng β ram de Literis hac7enús optimé meritam exc ο '.
lirnt", indsq'ksam n οβ tr ιι m tuir excita/f υ&τ s, ηουο fquc adde β im τ d ο s t ι όene υ olentiâ.
- 1 ' r• }i á1J/&iιi ', a
Ι
fb1tΙ .t. ''J .ηiέ iii ^ ♦ i
'I ^ t • i ^' t
r
C ό ι ί en ί υ s
7
/ ,
Confenfus Procuratoris Regij.
O N intercedo Regis causa ne Liber cuius titulus eíi , _Antonia
Gomezij I ιι rif ιοn fuln celeberrim τ Opera on τ nia , imprimatur, & in lucem edatur á M
ic κ A ε τ. ε G o v, huiufce Ciuitatis Typoraphus, cum prohibítionibus aliis omnibus Bibliopolis & Typographis in hoc calu ficri folitis., Lugduni, die . Maij J 673.
VA GIN AV.
L Ι CE Ν TI Λ
ΙΑ 7 ί υκ t confenfum Procurator is Regij , die & anno , vt fuera.
S^v ε ^
e
• a
D. L^.
τ
.
1'
COMMENTARII
LVCVLENTISSIMI
IN LEGES TAVRINAS,
2V 7 V Ν C POS TR EMO AVCTI ΣΤ R Ε COG Ν1Ι t1,
,Per Α N r O N ι v M G O M ε z, Prins'irium Ιυ rú Ct ώ lij
in Λ c'demia Salmant τ ce ψ P Ϊof ι (οτ em,
TEXT VS
R1 M ε RAM ε N τ Σ
por
quantoe1 Se
ιοr Rey don Alfonfo en la villa de Alcala de
Henares, Era de iuil y trecientos , y
ochentay fe
γs aiios,
hizo νnale
γ cercade la
ordenqix le deuia
teneren la
determina-CiOfl y dcci lion de
lospleytus y
cautas: el tenor de 1a=
ηυα
l cs die
queIc f
ιgιι c.
Nue(}ra intencion y
voluntades
que losnuefiros
naturalesy
moradoresde
losnueiiros Rcynos lean
mantenidosen
pazyen j
υΩicia: y
como para ellolea menef}er
dar leyes ciertas pordo
felibrallen
lospicy
-tos,
y
lasconrie.
ιdas
queacaefcen
entre ellos,e ma gnc
queen la n
ιιeflra
cortevfan del
fuerode
las leyes,y aigrinas villas del n
υc
ί rοSciiorio lo
han por fuero,y
ocras ciudadesy villas
han otros fuerosde
partidos:por
lofquales
fe ρuede
η librara!gi.lnos de
lospleytos.
Piro pouque
muchasIon
lascoiitiendas , y
lospley- tos
que encre loshomes acaelccii y
femueucn de
cada dia, qiie no
fe pueden librar por los fueros: porende quericndo
poner remedioconuenible a
ello, ellableC- cemos y rnaiidamos qne
los dichos fueroslean guar-
dadosen aqiicllas colas
que fevfaron: laluo en α giicl-
1ο quenos
hallaremos que fedeuen emendar y
mejo- rar,y en lo al
queIon contra Dios, y contra razon, y contra
las leyes queen eílc nuefho
libro fecomie- n
εn.
Porlalquaks
leyesde cue nue(iro
libroivaiida- nios
que fe libren primeramente todos lospkytos Cíuiles y
Criminales, y
lospleytos y
las contiendas queno !è pridieren
librar por las leyesde effe nuefiro
libro,y
por los dichos fueros, ιrandaιτnos queIc
libren por las leyesde
las Γιete
partidasqiie el Rey don Al- fonfo nucIlro vilabuelo
mando ordenar, como ηυe fa.
11a a
quino
fe halla quefuetTeii
publicadaspot
man- dadodel Rey, iii fiieroti auidas iii recebidas pot
leyes.
Peró nos
mandamos las requeriry
concertary emeii- dat algiinas colas quc cumplia, y alli
concertadasy
rncndadass
porque fueron Meadas y tomadasde
los• Λη;. Gom ιζ ad L". Tακr ί.
PRI Μ V S.
djchos de
losSantos , y de
los dichosy
derechos έ dichosde
muchosfabios
antiguos,y de
fueros,y con- lliimbres
antiguasde
ΕΓραήα , damos laspot
lasnile- liras
leyes.Y
porquelean
ciertas, y no
ayarazon de
tirary emendar en
ellas cada νn l
ο quequilieue,man-
damoshazer dellas dos
librosvno
Echadocon nucliro ,
(ellode oro,y
otrofeliado con nuettro fello de ploino:
para
tenet cii
ηue
ίιταcamera
paraen lo
queouiere diida
quelo concertedes con
ellas,y
tenemospot
bienqiie lean
guardadasy
valederasde aqili
adelanteen
lospleytos, y en
losjoyzíos : y en
todas las otrascolas
queen
ellas Ce contienenen aqiieilo
quen© fiicreri coIltrarias a
las leyesde
euenucliro
libio: y a
los fue- rosfobre
dichos: y
porque loshíjofdalgo de nucíiros Reynos ban en albunas
comarcas tuerode alucdrio : y
otros fueros porque fe juzgan ellos, y his vaITallos :
tenemos por bien que leslean
guardadoshis
fueros,a
ellos, y a
lusvalTallos, legun
quelo
hande
fuero: y
lesfuerotn
guardadosfá(la aqIli.
Otrof en echo de
losriepros lea
guardado aquelvfo
y aquellacofliimbre qiic
fuevfada ,
y guardadaen el
tiempode
los otrosReyes : y en el nue(tro.
Orro
Γι tenemospot bicn
quelea gt
ιardado el
or- denamí
ento quenos agora hezimos en
ellas correspa-.
ra
loshijofdalgo :
clqual manilamos porter en fin dc.
lie nue(lro
libro: y
porqueal Rey pertcnelce, y ha
poderde hazer
fueros,y
leyes: y de
las interpretar,y
declarar,y emendardonde
vierequc
cumple. Tenemospot bieii due
Γιen
los dichos fueros, o en
los librosde
lasparridas fobredi
chas:o en
ellenuciho
libro,o
en
algunas leyes, de
las queen el
Cecontienen,fuere
menefter declaracion , y inter
ρretacion, oemendar,
auiadii: o
tirar,a miidar
pornos
quelo
hagamos.E
Γ alguna contrariedadparefciere en
las leyes Cobredi-
chasentre f
ιmefmas , o en
los fueros,o en qualqiiier
dellos , o
alguna duda fuere halladaen
ello; o algirn
hecho, porque por ellasno
fe pueda librar,
quen
οs
feamos requeridos Cubre elfo, porque hagamos iιτrer- A ρretaciοι^1^
r
2 Antonij G
pretacion y dcclaracion,o etnienda donintendicremos qiie cυmρle, ο hagamos ley nueva , la qυe imendic_
Icmos que cιιmρlc Cubre ello , porque la j ιι^ί icτα , y el derecho Γeα guardado : eιnperù bk! q^ιere:nus y fuffrirnos qiielws libros delosderechos que los labios antiguos hizíeron que ΙΡe lean en los eftudios genera- l e s denuciho Lcfι' iu, porque ay en ellos mucha fa- biduria : y queremos dar lugar que los nue(Iros na- turales fean Cabidores , y ‚can porende mas hnnra- dos. Y agora boros inFormados que la dicha ley no fe guarda , ιιί executa enteramente corno deuia : y porιlιιe nuef ra iι,tencion y νυΙυηdad es que la dicha k y fe guaide , y cumpla omo en ella 1è εοπεicne, Οr.Ιcnamιιs y τπαι^dαmos que codas las nudiras jιι- 1ί iϊ iλs deLlos nueftros Rcynos , y ί ίιοτios anli de rc.i!cngos y abadengos como de ordenes y bchedrias y oiros fei,οriοs gιταίa['qυier, de clυαlduier calidad que Lean, qiie en la dicha orjeiacioii , dcciiion , y dccr- rninacioii de los plcytos y caufas guarden y cumplaii la dichi ley en todo y por todo fegun due en ella fe conεiene : y en guardandola y cυrρliendola en la di- cha οrdcτιαcίυn , y dcci(ioii y determinacion de los pkytos y cauIis, aITi Cimles como Criminales , fe giiarde la orden lîguienεe. Que Io que Γe pudiere de- rcrminar pot las leyes de los Ord. ιιαιτιί eιιεos , y p[agmaticas pot nos hechas, y pot los Rcyes don- de τιπs venimns : y lus Reyes que de nos νiιιíer^n, en la dicha ordenacion , y decíGοn , y determinacjon , fe Igan , y giiardcn como en ellas fe contiene : no embargante giie contra las dichas leyes de ordena - ηl:eηεο , y pragmaticas fe diga y alegue que no ion νfadas ιιί gnardadas. Y en lο que pot ellas no fe pu- diere determinar , mαηd^ιιηοs que le guarden las Icyes de los tυrrοs an del fiicro de las leyes corno las de los fueros rnuiiicipalcs que cada Ciudad , Villa, o Liigar tnukrc en lο que ion , o fueren vfadas , y gū ardadas cii los dichos lagares , y no fueren con- trarias a las dichas leyes de ordenamientos y ρragmα- tícas,
alli
en lu que por ellas elta determiiiado,corno en lο qiie dererminaremos adelante pot algunas le-yes , y ordeuamíentos y pragmaticas , y los Reyes jiie de nos viriíeren : ca pot ellas es nιιeΙΡlrα iiiteii- cion , y voiul]tad que fe dererminen los dichos pley- tos y cauΓ.-is , no embarganre los dichos fueros , y
"fo, y gtiarda Bellos . Y lo que pot las dichas leyes ι e ordenarnientos , y prabmaticas , y fueros no Ic pυ- diere determinar : Mandamos queen tal cato fe recur- ra a las leyes de las tìete partidas hecha pot el Seiιor Rey don Alfonfu nuearo progenitor : por lafqiialcs en dεΓ^έΙο de los dichos ordenamientos , ρragmaticas y fuero , mandamos que fe dcterrninen los pleytos y caiifas am ciuiles corno criminales de qualqiiier ca- lidad , o caiitidad que fean, guardando Ιο que por cl
fiere deterrniiiado como en ellas fe cor,tίene : -]s aunque no 1an vfadas ni guardadas , y no pot otras algunas. Ϋ mandamos que cada y quando alguna dii _ Ja occurricre en la interpreεaciοn y declaracion de las Jichas leyes dc ordenamiento y pragiriaIicas, y fue- ros , 0 de las partidas, que cii tal cab recurran a nos, y a los Reyes qιι° de nos viuiiercn , para la interpreta- εiοη & declaracion dellas:porque pot nos νί ( as las di-- chas dadas declararemos e interpretaremos las clichas
!<yes como fe conuiene a feruicio de Dios , niieflro Seτior, y λ1 bien de nυεί ros fubditos y naturales , y 1a buena
ade
iníf}rαιίοη dc ιιυcί ra jυΙ scia, Y pur quarno nos hemos fecho eu la villa de Madrid en el αi ο que ρaίΓο de noiienta y nueuc·, ciertas ‚eyes y or- denanças lafquales mandamos que fe gnardalLn en la ordenacion : y al,ur,as en 1a decíiιoιi de los ploy.tos y caυ1 s en el iiuc(ko confejo : y en las nucIlras audiencias, y entre ellas hezimos vria ley y ordcnanca qυc habla ccr'a de las opinioiies de Bartolo,y Bαldυ,y
:)mezi j 1. C.
luau Andres, y el Abad :
qual
Bellas fe ‚leiie feguír en duda a falia dc ley : y porque agora foros informa dos qiie lο quic hezimos pot dtαιιαε 1a prolixidad ; y rniichcdiimbrc de las opiniouIs de los Dw&ores ha traydo mayor da(io y incoiiueniente : porende pot 1a preiέ nte reιιocamos , catI'arnos y anullarnos enquan- to
a e(lo ,rodo
lo contenido eu la dicha ley yorde_
nanca por nos hecha en la dicha villa de Madrid : y mandamos que de aqui adelanre no fe vie della , ni fe guarde,ni cuiiipla , porque nucuira intencion y νοlun- tad es , que cerca de la dicha ordcnacioii , y deterrni- nacion de los pleytns y cauCas
fo1arncntc
fe haga y guarde lο contenido en la dicha ley del Scfior Rey don AlfoJo , y en ef}a tiuellra , Id e(f.I,: primi.; , Qxoniam Rex D. Al fonru ι in eppido Cοmρlιιti 'Id Ηιnαriτ.m βυmιη Στα I ; 8(. condidit q::anda:n, k ιm dc ordine , 9ucn in dιcifsòne εaυ/σ- rκm & litium f gui &PI'rte?'·et , cuiuσ ( Legis ) tenor fτc
hαbet,
Mens & vοlττnt6s ηοj?Υ4 e/? , vt indίgefτ'e no/fri , C?
r gηοrττm τήfrorυm inιolæ tn p'ace & iκffιtιa conf ruen- tur , ad y,,odnιcgΤe βr cιrtιιε lrpes dare , ad quarιsm nοrτnιm 1lteJ & εontrο'"rή"s inter ιοs incídenres ftnian- tar : & qi'amvis in nοβτa Curia , LPges qnæ νκΡζ ι ap-. ' pellantκr Fori , fτnι in ( communs ) vfiτ , & aliqua no- βr4 Dίτiοηύ oppida id h'beart pro Foro ( hoc cli pro ιοmmυηί jute ) aliágττr :i'm oppida, tir ciu τatstaliα habιαnt f'ra ( quae diίιιnΙΠr Partitarlirn ) qt'ib" lites
φι: ροffιτηt decidτ.Yerum „iii contrdυιrβt &uites qts' ali it,ter horniιτes ροj] nt cadere , & qx'ot:die moκΡentιτr , ]7' rrτalrψliccs , 9sιgι e itil' Faris decidi non p^ffîint ,
rιmιdiΝm h;'jc iYwommodo ff atιere opportltnbm CiI/) iefl- tes , βatκinιυe ac p ciρimι' , vt ia Fora fιrιlentττr in CZf rebi", in φsib"σ (hat}enus) eors'm vfk tr'/it, iττ ta
-men ιχcιρtύ in gτ:ibιι nas e'i cοrrίgi , at9ue in mclii"
mutari op'rtere deρτehrndimυ' , & in aliύ ,qu 'ι' e fio
Deum, rar:onem, & eaσ leτes, qι in hoc libro ησβro continenmr. Per quaτ libri buiu' „offri Ιe eι pracipimue Vt prim ιm terminentur contrοκΡer/ omnes τιm Ciώ les, tñm Criminales : ea νιrà φι per hz'iad noffri libri liges
aut per pradίΣΣa Fora terminarí non poterunt , prαcipi- mιre , vτ fτniantur per eai legos Se!ptem Ρartitarum , q;ias Bιfav" nοβεr Rex D. Alfonf^se ordinari iuf[t
etiαm f hαΓ1ιηιιs non eonβet , eas iuff" Re'gi' f"x:I,re publi-
Catas , nlpττC «I pro Iigibuá hits ai't receflt4J. .iai
tamen no, iiijTzms' ιxaminari (rcquiri) concord^3ri at- que cΟrri^i in ci' quibuι oportuit lociτ : & ira concorda- tas atque ιοrrιέ7α! ( craft enirn defumptx & acceptæ é di&is San&orur , & è di&is & iuribus, & cx fentenziis inultoriirn veterurn Sapientum , & ex £0- ris & mnribus ΗίΓραni vetuftis ) damos eat ρr^
nοβrύ lrgίbsτe. Qτιιe vt cere' fιnt, & nero in cis pro li ίtο ιyuic9ττσιm demore , 'iut emendare iure po
J
Jit, ilifli--É '„ vt cx ci' fiant duo voliimina , a/sr rum obj natum f^illο noβro aiireo, alterum / ςiΙΙο noflra plumbeo ,&frnt in noβro ckbictilo , Vt confτilatis eat in rebus dub/is:
ac placet nobis Vt ín pοβιrττm fιruentNr, , & /nt valida in caufτs & in iiidicii' : & in rebus aliis οmηibιι.r qu"u in cis CGntiηeηΙ1'r , in quibτfis contraria non fuιrunt 1ι'gίbυf nof`ri hisias libri & Fond fττpradi£líd. Et ιυοníam (Fidalqiii) .ZVobiles not rorum rςgnoreιm in αl^9rιίbus prouuincii' hg- bent Forum (ins) afbitr j , & a/ia Fora (ιuιa) per φι
corusm Γ' f/ 1ίi ( ί ιbditi ) iadicantur, placet ηοί'íσ -'t ii'ra eorum ipfts & Y4f.11sσ /iit' f ruentur , prey' cx Foro
(
iure ) habent , & eia hatiamsfuerunt. Jtirn φ'οd ad Prou&cationes ( puro iiuiic did Defafιos. Rieptos 1-1ifp. ) attinet , is mat & vjui feri"ti'r, qui in alioruins
^ ed ιι?η tιmporíbιτs , & ?lOj7YO f,it /inirntsts.
Item placer iιobίΙ z't j? ιtτιtτιm qu'c nο[ι' n"n:
if hoc comm:tni con"ent:I ( en c1 as cOrtcS) faIl;m;
Ff? pro Fidakjidi ( iiobiLbts) feruetiir: quod in fine huijujinojiri libri reponi iττJ nιιτ. Er son/m ad Rtgem J?t rΙifl4
Commentari in Legem
pertinet , & iρΓ ροtιβ 1ιιτ4 & Ie'ges condere , ιa/gυε τn- terprεt'τri ac decl »wι're , vbi ώ derit e. ρεdirι, pl'icet ηο-
•
h:' , νt fl ίtιρrsd.-aτs Forii (iuribus) 'isit in libri' p.arti- tarum/ ρradίcΊiνι m, 4!' in ηοβrο hoc libro, ant in a/i- qutibsi' 1egibt' ορι-ι erit νt ali9uid declaretκr , & intιr-ρretetιιr ,βι:e corri'g'vi'r , 'iut addatιιr vel adimatt:r aut 7 Wet:1r , id Per noι /'at. Et fi αli9ua contrιdi11ο νι;/::
fìrerit iιιttrρναdίέL1s L des aτit in Fori (íuribus) aiτt in aΙi9 ιο ipf rrrm , 'iiit '&ibiim aliquοd in eifdem occur- rent : alit fa[Zum aligiod (acciderír) quod per ellas dc- cidi non pοjι , vt ea dc re noi interρeυemι'r αεl inter-
rttanditrn , declarandnm aut emendandum , vrai ηοbïσ ι.rpεdίrε ντj:τn fuerit : ara vt Lςgem nouam conda- fι:ιs^, ιqu::lem in eo ηι'ξοtίσ convenire intelleχerimιιs , vt INβitia , & i"4 jQruetsir. C'cterm placet nobú fig per- nittimu' , vt iw C αfarιum & fcripta Ιττri/j'τrnΙentiι omnia , /i/ni Itiru , K veteribii.' fapίentibaτι "nditi , le- gaνtr r in νniuerftatibue no//ri Domin& , in gσι^bιισ
vιί7:ιe ίηιβ malta fapienti & re/in quere Ioc'rn volii- Vt indί eηi ηoβrτ dent operam Sapientii, & Zt mide maicris honores confegιιantττr. Verurn indicatum no- rnrnc cβ , quiod Comρlιτιenfτr /cilicet indicata fuprίι
& ha}lenιtσ repetira , ρradiε7a Lix non fer"etur nec /ncef e íκ e / quυtíonem νPniat , vt par erat. Σι quo-
ηί.έm men:, & vol"nta5 tZOJ?Y4 ιβ , vt ρrαdίΣla Lix οb-
f rllctιsr , & compleatur i"xta [wim tenorem. Οf m»' igiε^,r ac pr'ciρinτιτ vt (Hifp. todas las noItras Iu(lícιas) omnes h4/iεία 'idminij/ri no//roriim honi'm Rtgnoniim & Dominiorιtm tzrn regalii'm & abbiti'ino- rim , φ'ιm ordinum & cornrrninitatl'rn ( Hífp. Belie- trias c a]io;-:irn gιιonιsmc»nqrie dorn&iior"rn ci'i υ/ιι 1' q.ιalιtatij vt in conβitισtioιτe , dεcifτonι & αιιernίηιt- h^oηι li'ii'm & caufαrum objeruent , & implant ρra-
diΣfam Legιm in o'irnib», & ρer oninia provt in e'
Co?7tineN!c & in ii"f οbΓe*t'atiοne & complernentο in litiurn & cστatfιarr:rn tam ciui/is'm quàm cniminaliurn 'on- f/it 'tione , deι;/τone & 'Ieterminauione fιgυιηs ordo [en..
sietu'r , rτmirιιm Vt cjuod defîniri potent per he 'ge: Ordi- natiom"n , & pral rnatίcariιm per ne: condirartim , &
per reges à qz'ibi'i no: fiιmι:a oni.undi ατ4t qrii R ηοbíσ
forint , fiat & obfεnu'eti:r in dιβ ιitiο' e dιcίβone determinatione c'l"fd-utm , provt in αιs ιβ conjiitu- tum : nequie obf7et quod contra pr'τdιΣ1aτ Leget ordί- rτati®nurn feu pragm'uka' excipi atq'ιe '‚Ilegani pote-.
nt , qsiod fιnt obfolete. Σt in is" r'b'i; q,i't dffιnirí per ea' non potent , f?rzcipirnuIi vt obf rιsιnιtsr Ieges Fo- ro . arη , t.qm Fori Ltg'rn, qvàm Fororuim .7fιsniciρa.- ίi$ι n ( hoc e(} ) cιúufÙls civztane aut opρidi ,in iIJ Vi-
deliect rebus in quihuis (' ιt aut {uenint in νΓα obfen'ia- t'c in pr'edίfΙι4 Io"', neqiie pr'ediΣlis Legib": ordina- tionum v Pragmatieττ fiτerint contraria tam à ηob/r iam cσnflk»tiτ , guara in poi?erum conffitιιιndiσ , vi!
à nob vei a Regibus à nοbίσ oriυndίτ. Ninnqu'e per e& eβ no//na men: & υιrlrtηtαι vt dιfτniantκr lite: &
εgΓι/^ , non obj?antib"i ρrιdiΣΣú fans & eoni'm ?if" &
cbfer;satione. C'utern q'&1 per pnidi[Lu ord]nationum le'ges & PraJ matic4ι ac fora dήlnirí non poterit , pni..
ciρiιrns vt in ιiufmodi euεntu recurratur ad Ζιgιs Sιρ- tem Pg'tit'itIrn á Domino R€"ge D. Λ1fο
ο
Pnigenito- ri no/ro condit'is: ρer 91"u neqi'e per „ii'" dcβ iεη- tίbus ρradiιiι:s ondinationibsu I'ragmatici' ac Forί.r , dιfτnίri lites & eai'fu prsciρimτt: tam cru lej qu.^m cni- min'2les cιιi"fιτtrngιrι qualitatis aut qui antitatis fuicnint ,objeruato quad- ρer cii' fu'enir dufjjniει'm prove in ci:
continetur , σtiarnβ ιequc in v/u neφιe oh,'? ruitiane fuc- Tint. Ρrιciρ rηι" præterea , vt qu'otief'uumquie dubi,im aIiql'o'I incidrrit in ρr'εdί t1irιιm L'gi'm ordin'itio n/i, Prστgmaticarum , ac Fororum , (iuie PurtitετYτιm ιnεerρrε- tatione j υe dιclaratione in j»/;di c,'eflttl ad no: recυΡr- rant , & ad Rqe: à robs, ο^ί andσs iid ίpfarι:rn dιclarιι•
ratsonem /inc snterpretatio'lCm. Ιj^ ιιτirn cτιm ,r
v^derτ- m^ ciτιfnodi dub^a deι/α· αbίmυs αι υι int^rprιtabimι
•
Mit.
Gomez ad Leg. TaiiTi.Ι. .3
pradi[/'i leges iu'xta Dci
Domini
no//ri ob/'grtίιτm , /7 bditorum atquie ind'genarum no//no rum vtiIieatem , ς5αd Optirnam lu//it/a n /na adminu//rationem.
Ft queniam Bof in prat?-ito anfo 99. Μadyίti+ Πρ- pido no/Ira condidimus qi'afdam Lege: '# jΙie O-d:yha- τioηιs quαrυrn nonnii/Iaj in Οrdinationσ , & dlia1 in nc- βrο con/ilia & in ro/rί,r .'‚4Ndlentus in dιιίf onε litium
& ca1'farκrn pracιρίmυs βιruarί , aigus inter ιafίlιm ιβ qu'zdarn in qισ aditur dι fιntentíis (1 ιe uρίηιυι,ίλιυ
Bartoli, Ba/di , Jacobi Andrea & Abbαtis , vtra i11 τ -rum teneni debeat in rebus d ιrbiit , vbi dι 7ι Lex , ntttc νeró edotli fu'm;» auòd idq^ιod nosfecimu: 'd vit'mdam prolixitatem, & τιerί tatemoρinionυm inter Doilore: plus
damns atqrie incommode attκlenit ,idcircó Per Prσfιrnem rcuocamus, caffamτιτ "tqi'e annul/amui quaff urn ad hoc jiιΣlαt , quic quid in ea Lige atgτse ordinatione à nobís 111adrít y υρρidο ρrσdiΣίσ condita continetιsr : Pnaci- vt dci nceps non βt in vfκ , neque οbferaιts'r mut ?mpleatur. Si quidem Mens 'tque 1'o/uuiztg' nbflra εfl , vt 9 '‚cd att/net prad k/ am ordinationem & dιcψ'ο- ηεm litium & carifarum, tantunmοdο fτat & obfensietur, quad habcti'r in (upraditia lc'ςe Domini Regis D.A1fon- ii, & in bac noF/ra.
S V
Μ Μ Α
RΙ
VΜ
i Dc/nit/a legis , num.
τ.
& 2.3 ,Q 'ιndo lex /.' mana /iget fί:bditoi in foro confcicn-
tia, n.;. & 4.
f ..Qi rιgaτrantι:r ad validitatem lι^ít.
6
.Ρ
i: po(Jit f τcιre legern.7 .Ρ`rsίι pofJίt lepes dιαbias int:r'pretani.
S De fτc;enεe /ςge recurrits'r ad con jiuctudinιm.
9 De/kiense!. & confuctuidine rcc"rnenzduimejl ad n'
tionem natsuralem.
τ o Dιίτcientibui h/s procedendiim enit ar'σιmιnto ali-
cuiu.r legi:.
τ i Lex noi'i referetis s/Jam lic't non rιριrί'ιτ'^°
valet.
LEX PRIMA.
Ν
Oraex ilia lepe ηιιód in i(loregno
in deciΓιo- iiibus caufaruin ρτiυs & anteomnia
debet iiidi-can
per íltas lepes Tauni. Item cοnΓecutiυè polka per lepes ordínamend & pragmaticas humusregni
&lepes
Partit
,licet
non prohibeac ear urn vfiis,nec
cc nfuetudo : pollca ρer legesFori
qux (uerint in νΓυ & conluecudine. Ροίkeà verb his deficiencibus deber iudicari ρer iιιs commune Rornanorurn Con- lultorum & Imρeratorum ,quod
legicur, , & differi- tur in SιhοΙίι , & fludiis gencralibus fecundum corn- mtrnern opiiiioncrn, ηυæ reperiatur in cafu de quo dubitaturcorrela
lege regia dc Μadríd , qua diΓpο- ncbaε , qυόi
iii deciΓιonibus caufartim , deficiente le- ge ί gυatur opimo Bartοl. & polka Bald, pro cuiu$tamen declaratione
dico
& prxfiipponoquod
lex ρο- τeLl :. uic de6niri. Lex elk commune prxceptum vi.rorum prudencun , deli&orum qiix fροntç vel igno.
rantia contraliuutur coΐ rciιío, communis rcipuhl.
fpon(io. text, elk in
1.τ.
ff dc legib. & ibi comminiter Dο kοres. Velaliter,
&i.
Lx eí1 i.ιιιeηtίο quaedam corre'`1iο & comperIiiio communis ciuitatis , Γeεun- dύ m qiiamomnes
decet viucre : text, elk in 1. τ,f
f d 1ιá, & ibi etiarn communiter DD. Velaliter,
& 3, lex ell diuiiiarum , atque humanarum return notítía.text.eli
in dill ./.i ff dε leg. Vclaliter,
& 4. lex elk fanέ}iο fantIa iubcus honc'lIa , prohibens contraria,texteli
/n 1,τ.
verf, fιη, ff, de leg.& ibi GI. nrdinar. qux refdet cum hac deΗnítione & communiter DΙ), text, iηl.lιg.1 υerce>α, C.dc kg. G1.etiam ordinaria in 4.Lex lnflit.
Α τ
d.
\\
τ
i
"
Anton i jGc
^
dc izire nat.^ent. ιιiuil. & adde qiiod legos fυeruηc fa¿}S & cοnaitæp
ί r 300. armos ante αdυentuιη C κ Π. I s τ τ: c ιnι conIulii earum coiidiiores fiieriiiit jib reιτ'ροre , ita Bart. ín 1, muilisim íιτterιβ , ff.‚k verb. ob/ig^st. i.col"mn. in me'L & ibi Ιαf. ^τn. colurrι.
($1 ante eus Glο(Γ.
ordinar.
in Ι. ρrίdiι. ff, de fιri' , Glaa.etiarn Bart.&alij DD1in 1.7"ιtιa, §. Seia,fde ιτιιro & αYgent. 1tg. & Glο1Τ in ribr. f f. de iυβ. & iar.Item lox iioua feιυρcr rcΓpicit futiira negoria , nοη ve- rt prxierita , text. eft i 1, & cοnβ tι'tionεs, Cod. de Ιegib. text, in 1.ρenιι!t. & fιιr. Cod, de facrσ/ EccL text.
ίrι l.pernilt. Cod, d : (ur. & ί bί communicer DD.
3 Item quxto an & qiiando lox humjna pοfitiva &
eius difpolitio liger fubώτοs in foro coiifcicntix , &
kcuiter & re(oluti υé dico , gυùd h non eli peccaci τιutritiva, e(i: feruanda in foro coifcientix. Narn ex quo lex cit iufia , videtur edita αιιι`Ιοrίtαte ciiuiria per
fuos ιηί nί 11rus, vt in ιaρ. quo inre 8. diβinΣ7. & Pro- iicrb. 8. Per me re' eι rιgnα ε & lΙóυra COflditOYCJ iuβa dιcernunt : ita tenet & concludit Innoc. in εaρ, gτtía ρΙerίgτιe , de immun. Eccl. fιη. column. & ibi εοmmυ-
niter DD. Ιoaτι.Audr, in caρ.gιτιmqυam,de_νf+rίι,lib.6.
Abb. Patormit. in cap, τ , de ισnβίt. 5. colurmi, rlum.9.
& ihi Mοιíerni. S, Τhπττι, τ.. ι. gυιβ. 9G. ιιrtic. 6, gιιοd tameii intcllge quando lex fundaτιιr fuper certu:
ciis νerύ fi fundatur fιιρer aliqua præfumptione , &
fano incerto : quia non tenerur quis cx ea in foro ιοii- fcicnda , fi íìbí conflat
ρ
tΓυmρείοnem iion cue ve-ram fecundum DD.
νε Γuρrà.
4
Ιεcn
ιedam inteilige
quandoagirur de aliqtia re, negotio , vel intererk
principali: Iccus
fiagatur de p
α naper legem impohra :
quianon tciietur debiror earn foliierc in
foroc
οnlcie
τιti
χante condernnatio- iem
,quiacellát ratio principal
ί s legis , qux cli νεriiIli.:ITur dclinquens in foró co
ιιtcnti
οώ .Item
νεaliis lit terror & exemplum , qux ratio ccl'- far in
furopor;n
ίτe
ητί æ. lea GloiLlingularis & vnica inεaρ. fraternιtιυ 1 2. qι β. Ι. ίηgiοf ]YnaI. qIam reputar
Iingidarcm , & vnicam Abb,
in cap. i. de conβirι t. 7.ιο1ινι . rnirn.l i.
& ibi Fdiii. ii. vbi plura inferr.
Ιde
ιτιALb, & Felin.
in cap. audιτsim»σ , de fτron.idern Abb,
in cap. Raynalduι, dc tιβam. 6. column, idem Abb. in sat,βegrejuσ , de iniuir.idcm Abb. in Proixmio decret.q/
in parte, rex ρ cιflcυι, 4. colum. ί dem Abb.in caρ.cτsιn
εanί m, de tef ib. εοlτ{m.s . idem Abh. in cap. dile[1, de arbitri , colum.S, idem Abb, ín ιaρ. fin, deftpu/t. idem
Abb, in ιαρ. final dc ρr&fcriρtiοni6. λbb.in εαρ, /lam dc ρccnι , idem Abb. in ιαρ. quiLi pieriquic dc immuini- trtc Ecclψarτιm , Bald, ín 1. quiib. diebιτ . dominii. in fιυ. f dc ιοηdίt. & demonβraτ. Ιoαη. dc lmal. in 1, βi- pτιlιτtíο iffa, §, a&eri de νιrbor. obligat. 4. co/urn. ΙαΓ. in
§, /ed; k gaidιm : ίnβίς, de al/ion. f ιυrda co/I'rn. Sum-
ma Syli'eII. in part. 1.9. qa4. principali.
S item adde quid ad elíèntiam, & validitatem legis,
rcqiiiruntu[ fcquuina , 1. quód lit íufla , & h
οne
ίL..:Γ
cc
υn
λό gυòd (it pollibilis, & fecundiι m naturam :
tertiog
ιιό d lit necelTaria vel falter vtílis , & conue'-"iens r._ί hυb. ηuarιò ηυód fit comrniinis , non
parti
-cularis refpe ιiu alicuius perfoiis : ηιιintό gυό d lit (a- ha per verba difpoGtiva , & prxcepriila: fextó ηuód fit redaha in fcripturarn publicam , text. e(iqui
οττι- τ:i + ilia comprthendit in cap, eit auitern lex 4. diβιnΣ7.text. in cap. 1, ι. dίβírιΣ7. & ibi communiter DD. &
cerca
ills requifta continentur & verilicancur in his
legibusΤ ^ υ r ί ,
Ιε e ι n ad1 quód foLis Imperator, Rex vel
princeps quinon r&ognofcic Superiorem , potell
(acere,&
eondere Iegem , text,
eli
in 1. non aιabigitυr . Jf de Ιιg.vbi habetur, g
υòd Senatus
populiRomani nun
pote-rat condere legern , led Seiiatiis, & populi.is. Romanus omnem luau
-i potei}aremtranllulít in imperii-im , dt
i&,. τ•
9.
(d Ιοc βιsdíιtTn , Cod. dc vιtιrί iu'rc cnu'-^ η l ^ Ζ l ' 1. C.
cleando.
Ergo hodie loins Imperator , Rex vel Prin-.
ceps
pote!{legern condere. Ex
illofiindarnento &
racionc ,
irare
ιιet ibi G1οίΓ ordinar.& communiter DD, text, formalis & expretTus
in 1, fin. Cod.dclegibu',&: ibi communiter DD, tenet etiam Glo(I. ordiu.Bart.
Alberic. & eommuniter Do&.
in 1. 1 , ff. quod qm/'quie íτsris τext,in
§.j?d & quad ρrincίρi , InJtit, de iuire nat.gen.&
ciuil,vbi GloiLord. & commlJflilcr D
αtlores,
& i
ιicm dilponit,
1.8, tit. i . part. I .Item etiam folus Imperacor, Rex , ve1
Princeps7 poteit leges dubias interpretari vel
declararetext. ell
in 1, ι . C. dc lcgib. text. in 1. final. codera tic. νεrβι. fi
enim cuius verba funt : Si enim ρτef nti tempore Ic-
‚ges condeyc J1 Imperatori ιβ, & /e'ges interρretari Γο- 1υmrnοdà digwam impero ej7 oportet : & ibi notant Do&. & idem cχρ cίsè dicic & difpοnit i(la nolira lex. i. Tauri.
Item adde quod defιciente lege reciirritur ad con- S fiictudincrn legicί mè prxlcriptam per lapíùm decem annorum,& pluralítatem aauum i-ion minus duorum text. cli in kg. de gυιbιτb , ff de/egib. & ibi magilira- liter Bart. & communiter Doά ures antiqui & mo- derni , text. in I. i. & per totuim , Cod. gkte fτt lοηga cοnfΖetκdο , text.
eli
in §, cx non f ripto. Inβit. de iuire nat. ςen. & ciriiI. text, in cap. i. & per totemextra de confιτet. & ibi ccmmuniter Do&ores , &
idem difponιt , I. i , & per totum tituil. Ι. p»lg. i.
vbi notabiliter & per ordinem declarantur ea qus pertinent ad fci-itcnciam , & validitatem confuecu-
diUis.
kern adde gιώ d deficiente lepe , & confuetυdiιιe 9 recurrendum ett ad rarionem naturakm : text, cli notabilis in 1. fιire oportct , §. βιβ cet , ff. dc ιχιυfα- tionι tutor, ibi , dum dicir, 'uiius !idem f iιit fτr-
nιιare ex iρfa naturali iuijlitia , & ad hoc fυrnmè no- ta & cummendat Baldus poll anciqnos, ibidern idem Bald, in 1, cum antiquiorsbu' , Codic. de ii'rc de- liber. ριn, co/tim. lafon Decius & moderni in /e'g.
?ΙΙαrη , Codic. de cot!, loan. Andr, in capite ρaβοralτi', de ide ir,j1it. probar edam text, i I. cum ratio, f.
de bon, damnat. Confirmatur ex fententia Aii lotelis ,
& Phílofophorum dicentiiim qυ erere legem vbi
eli
ratio naturalis , e[I ínfirmítas intelk&us. Item deli- cicncibus his recurrendum cli ad communem opinio-.fern Do&orum arbumenco text. in 1. i. ff de Senat.
text, in 1. Athietai ,f de hi' qui nota. inf. in l.τ. fide ocio q:"αβοrύ text, in cap. noiuimui ‚dc νerbor. figníf.
text. in cap. deindi'ciis 3.q. 3.
quod
intclligc G nun e(i cuidenier fall'a: quia mulcoties vniis cx fubtili in- genio & optimis raτiοnibùs ρύίΓet alios fuperare, ar- gumeiiro text, in cap. Capellanus , de feriw, text. me•lior , de
iure,
in 1. i. g. fed nec , Cod. de vet. iureensuctean. ιυίυs ριι1chra verba Punt: fed nec ex mui/titu- dine aιιthorum quod mcliu's, & igι.iτss ιβ iuidicarc, cι rη ροί1ét vniis furfan & deteriorís fententía & mulios niaiorcs in αΙigυα parte Cuperare.
Item etiam quia Γxρ Deus & Dominus nofter re- 10 uclat ρarυulis , & humilibus qux abfcondic à fapier.- tibus : ita Abbas in capitulo prime de con/litust. co/tim-
"'a fin'zii. Item communi opiriione de fi ciente : ί mó , prorfus deficiente aliqiia
probabili opinione
alicuius Dohoris, prοcedendιιm eríc argiimento alict]ius legis vel inns fcripti in íimili cafu difponente : text. cli in Ι. non ρο, 'nt ,f dc legίb. cuius verba funs, non pc^C funt omnes articuli ligillacim ant legibus ant Sen.-tufconfultis cornprcheiidi : fed cur in aliqiio calii fenceiitia eorum manifella cli , is gυia iurildi&ioni prxeft ad imilía procedere atqiit Ira ίιιs dicere debec:
bonus text us in 1, final. ι od1cι dc hired .inf! itur. texfus in 1. ad £/1»d, Dίgιβύ ad legem Λgώ l. textos in!. pri- ma Paragrapho interdum, Dίgιβύ de fonte , textus x,^
capirτιl. traηβ'ιtο dc cοuψimt. textn3 in cafitul. irney '&term
C ο mmentari' 1
ιætιr.ts , in fn. de refcriρt. Γι vero omnia prædiέta de- ficiaHt , ita quod índex nefciat quid facíat , recuuen-.
durn c1 ad principeni : quia eius eíá declarare cii-
•ί us el: condere : "t in 1, cum de flOr'o , Codice de legib.
• ^& ibi Cynus , & comrnunitcr Do ίλures , & tenet A bb. & alí j in capitulo prirno , dc conflitιst, penult. εο- lυnιηα, nnm. 14.
I I Item adde quod lex noua referees aliarn , & de ea facieiis mentionem , licet non reperiatiir . valet , &
tenet , ita probat text, in 1. admοηe di, j/ dc ii'rei"r.
& ibi expretsè notat Barr. f cιτηda'colWan. & idem eli in feirenria : ηυία Ιι iudex condemnat a[iqiiem , ccr- tarn pcciiniarn vel rem quolibet anno alteri præítare fecundnt" ηuod antece(lóres coiifueueriint , tenetur fι lιιcre , ciiarnli non con[tct quod antecelibres ρræ-
Ι1αιcnε : ita Bart, it, I.cum qui , §. 1ii!i'inus ,j7 de eden- do , faca etiam Gloll. & communis opunio in cap.
guoniam Abbas dc ajicio de/i-g.
Nec obftat text. & ibi G[o(T. ordinaria , & εοm- mυnί s ορί nίο Do&, in aεuthentka, fι qii» in α!iφιο do- Curnerno, Co dice dc edendo, & in aκthσntic, vt 1 οn.
1Rrg. §. & hoc β'ρcr, coliat.X. & ibi etiarn communiter Doι`tοres, vbi dilponitur quod inuirumenrurn ρubli- εnm vel príuatun facíens mentiοneτn de alío inflru- inento non facit dcm, niί producatur originale, irno etiarn( tabellio , vel notarius dícat , & aIkrar fe vi- di(fe & lcgiII'e , non faciat (idem fecundum cos : qiiia refpondeo quod illud habeas locum , & procedit 9υαndο inftrumentum refertυr ab aliquo tabellione vcl norario vel ab alía perfora privata : fetus vero fi à ρdncίρe vel lepe communi: vel uudice dif lnί tiuè pro- iiiiricfando, quia turc bene valet, & tenet & facít pie- narn & perfeè}am (idem, Iicct non conIkt de alla lede relata. lila elk GloIL ordinar, ίυη 1:ο textu in cap. β' 7"ómanorιτm 19. dιβ nΣΙ. ing1oj7 ρen»Ιι. & ibi corn mi'
-iiis opino Dοέbοr. & in cap. Abbate fanΣΙi Silunni de νιrbor. fτgni fιc, in verbo , fι'at , & ábí comm uniter Do- ά ores.
Item finaliter & poliremo ηυa ro an rex vel prin- ceps vel lex hurnana ροfiείυα pornt tollero, & auferre ins ηυxC.cum fubditis, in quo articulo brcuiter, &
ιefοlutiιιè dico, quod bene pote(t ex caula julia 9ιιae fcrnper præfumitur , text, eLk in 1. νerditor , g. /icon- //at , ff. ισmmυη.ρræd. Vbì dífponitur quod (ì qiiis ba-
bet iii fuo fundo vel agi·o lapidicinas , non potell alter Privatus eas tollere vel aulerre , ni( ftante lepe vel confuctudine, & ad hoc iiotat & commendat , Glo ίΓ.
οrdin, Odof;'r. Bartol. Alber. Bald. Andr. Paul. ξlor,
& communiter Do&ores , ibi nec ohilac quod cmlí- bct licet lapides, vel lapídicínas collere vel fodere, vt in 1. qi'ofdam, Cod, dc mιtaΙΙ4riú libr, vudecimo , quia illiid eft verurn quando erres conceilà licencia à do- níno fundí & non αlιàs. Vel aliter & Γecιιndó quan_
do quis velit extrahere ex venis faxorunn qux Cunt iil locas remotis ab aiiqiia domo νe1 ædificío alterius cuí non pο(Γet proueníre damiiurn ye! periculurn dí_
tutionis : quia cunt potent propter publicam vrilita- tem feciindum G1ο(Γ, ordinariam , & communiter Doûor. ibi. Sed i(}e íιιrelleι`tus non placet, qua índí- Ωjnέ è in fundo alieno noti hicet ahicui ii'trare inuico domino, vt in leg.;. f dr acgτιirend. dorme, & in 1, in- iuriara'rn aIiio , §, fn. f . de muir. vnde aliter, & tertio
dico, quod ilk textus procedat & innclligatur quando quis velit tollere , & aufcrre ex venis & lotis publí- cis : narn tunc liberè poteft de iure natiirali. Εε ilium tex rum fn ditl 1, venditor. §. ,δ con/hit, in noftra prin- cipali conclul. in qua fumus , reputat lingiilarern &
meliorem de lure Bartol. in ρrοιcm. digefforum, colum-
ηα
;, probacetiarn textus
in 1, ft ρriιιatιτe , qkf & ' ga ht^, ,quern repucat iingularcm & vuicurn Bartol.
in diΣί . pro&m. dige/lerum , co/Nm'!. ; . Sed certè mile text. pal-urn vel nuhil probaz text,
in leg.
i.& pι r
to-ín Legem I. SI,
tυm, ff, de boni' danmatorum , vbi ratiorie deliCtí εοπn- ττιί Q conffcantur bona delinquentts textus in leg.
prima , & ριr totum , / de bonii prof: teτt, in 1, ιοn- nii7-α, ff de ρυώ . & vellig. text, in atithent. incεβ&, Cod, de inceβτσ nhipt. per ηυa- íura ira tenet Bart, in 1. /in. Cod. (icontra iκe νι1 vtil. pnbl. & ibi commcni-
ter Doc'tores,text. in 1, ι, &per tott:m , f. dc νfιιcaρ.
vbi diΓροί ιio 1egís tollit
alteri
dominíum mediantc vfucapione vel prxfcniptioiie , textus in I. τ . & per totiim , Cod. dc long, tempor. prdfcript.textus in §.
τ.& per tot. in//it. dc vfιtcapionib, textus in 1.Antiσchen- fτιτrη.' de ρrαfcríρt. textus in 1. βηε^l. Cod. de itire dot.
imper. textus in 1, ι. $.cod. Cod. cx qtiib. ιαττ/' (eriii
Pro ρτ libιr. αεεiρι. vbi difρonítur , ηυúd fcruus qui dcnunci t íudicí
mortem
dornini liii , vt contra dcliii-.quentem procedatur, efhcítur liber. Et idem ego di- cerem per argumetntum à fortiori
quando
in vita do- rninurn defenderet in periculo vita; couulicutum , &iclein effet qiiando denunciaret proditionem princiρi- bus fa&arn vel fabricatorem £ilfx rnonetx, vel napTo- rem virginis , vt in I. 3. tit, 2.i. part.4. & ccι:tè idern ego dicerem in caf^bus fimί lί bus , & idem e!1 qiiando fcriius vadic pileatus afsociando cadauer dornini Cui de confenfu ip(ius domini vel hæredum, text, eft fin-.
giilaris in j ure in 1. vnica , g, fed & qNi domini f'inua,
Cod, de latin. liber.tollend. & ibi communícer Dο&ο-
res , & ilium text. reputat mirabilern , Aiig'l. in § fin.
irffσt. de lτbertinι'. Sed adde, quód hodic ilk caώ s 1101] procedcret de
generali
confuetudine : & fur εè ex ít}a caiifa non honirar in ρrædlaa, leg. part, text. in1. τ, & ριr totiim,f.ji' φιa. pau. fe. di, vbi ex damno dato ali a!iqIIo animaui punitur dorninus in (olucione eus , vel tenetur dare animal pro iioxa, & per con- fequens pniiiacur dominio ems , text. in 1.1. & per tot.
de no'a/. text. ,etiam notabilis in cap, rii»iier. 1;.
gιi'β. i. Vbi habetur , gυód lì gιιί s committit crirneii bcίΗale contra naturam , punicur iρ(ι pcιίώ a
parti
-ceps ciimínis & uimiiitcr animal interficitur &
domi- nus príuatur dorniiiio cuis ne fιt memoda ihlius nefan- di crimί nís.
Per refcriptum νeró vel priuílegíum partícularitex alicuí concedendo non ροileτ, ita probar text.in 1. fin.
Cod. /i contra itre νe! νtilit. ριιblíε. & ibi exρτefsè ce-
neε G1o11 ordinar. Bartol. Alber. Baldus , Paul. &
cornniuniner
Do¿}ores, coiifirrnanur ratione ,
quia ιύ m dοminíum fit dejure
nacurali , merιώ per rebeco vel principenτ & ems particulare priuikghurn iolli nonpote(}
, vt in 1. iu' no/ru m, f dc rrgι ί . iιτr. quodtamen intcllige niiì ex caufa publicæ vriliracis , &
tiinc debet preεíum dc
proprio
patrimonio rciliiuerc, Ira probat textus firngularis ,qui
lc debet intelligi, i 1. item f/ verborsim, §. ρrÍmο,ff,
dc rci vendicat. &ibi notat. Σ3arτol. Alberic. Baldus , & communiter Duaores. Σχ quibus iiifentiir, qiiod
(i
rex vel priή - ccps relkituic quem ad bona conflIcara,nori extendítur talis rehlinutío ad bona in aliurntranslata
& alienata.Ι n quo articulo refοlιιtíuè dico , ηυòd fι remifit urn- plicicer ρeenam dcli&i non cxtendatiir talis reltítutio ad hona, etiaα
}
fi repcniaiiti'r penes flh'ciim , & in Iuo parrimonio & non aliciiata, text, elIqui
1ìc deber in.tcliigi in 1, τ . in fin. & in /.2.. & ;. Cod, de fent. ρrο/ &
ihi GloIL ordinar. & cornmunicer Do&ores. Si verú ρrinccρs rellituit quoad ρaeηαm, & quoad bona
turc
benc 1 rcftitutio boiionurn ii non repeniantiir aliena- ta & in alium tranTlata: Γι νeιό reperiantur alienata noiiexcenditur rcltitutio ad ea in præiudiciu ιn tertij, Γι νeώ exρrefsè dicatmir , ηιιδd flat , & extenditir re- hicutio etiam quo ad boiia i!' alium tranílatabene
ex- tenditur rellicutmo ad ma bona:red teή ebitur fifcus ρτeτυυιn rellitnere deproprio
patrimonio : ita ρro- bant prædi&aiura, & ii' terminis tenet, Glofi. (iiiguv'.lan. & unica
in 1. GqLlui', §, & quid / τ anufm, ffdt lib.
A 3