De iure nouae urbis condendae, & incolendae : libri tres ...

Liber Secundus. Caput Secundum» 157

feiftentiáffl fiiiiiiTe proSmirneis, authofeftTacit.lib.4;

■Qüodíi Éthniclcaiigine ve- tufti erroris merii tatitam adhi- bilerunc diligentiam in Tem­

plis condendis, quanto magis ideritdicendiim ¿ Chriftiano Principe in vera luce conditu­

ro nouam Vrbem eondentej ? -

Porro t Conftantinus Impera- .

tor Religioiiifimus adeo fuit faerorum lefa ChriiHTemplo- rumpius ciiltoFj vt in l.prouin- ciariim , C.deoper, pubJ. iíTj ■ Cod.Theod. Secundo PrxfedO Pretorio refcripferitin h'ec ver- ; ba j P m in cia m m ludiccsm nm o- neri pra cipim u i, yt nihil fenoui operis ordinari ante debere cogno- [cantyquafn, ea compleuerintj qua d i

decejloribus inchóata funt y exce­

p tis dumtaxat Templorum a d if- . cationibusÁAttx; quoque midt ad t omnes gentes Imperij, vt repu­

diatis Idolis Chriftianam Re- . ligionem amplederentur, Templa vbique terrarum, Deo aedificari iufiit,vt fcribut Theo- doret.lib.i.cap.i

.& Niceph.

lib.7,cap.4(?. &in omnibusCi- ukatibns ex publicis tributis certum vedigal deduxit, quod voluit applicari Ecclefijs, Gericis ipldrumCiuitatum; vt narrat Sozomen. lib. i . cap. 8.

cuius.pijflimum exemplum imi tati ali) Sandiiiimi Imperato-^

res,Reges, & Principes,fuccef- fiuis temporibus adeo incubue­

runt in «dificandis, & ditandis Ecclelijs, vt non immerito eo­

rum Principatus fecundifiime floriiilfe pateat,ex quibus iiuuc infercre fragmentum litteram Caroli Magni. Religiofiirimi Im peratoris , de quo fit mentio apud Suri, in Comment. rerum inorbegedarfi fub anno 155a*

Caroius Diuina faiiento

* Gratia Imperator Augudus. ,

Si Sanbiorum Monañericrum lo- ca, ne labantur s frequenterfufen- tarnusi fuflentando ditamus» non folum Deum per hoc nobis placa­

mus :fed etiam noftri totius Regni Statum corroboramusy&c. quod quidem reipfa eomprobauit &

Veneta pietas , in primis- g!oriatur,primaiua t fundame- ta eius Vrbis á facrjeredisconfe- cratione c^pifie, vt extat apud Egnat. lib. i . Exempl. in prine.

Plures quoque Illudres.Ciuita- tes iecide dindamenta ab ali­

qua Sandorum ade, ex varijs authorum fcriptis patet ex ijs, qux accurate collegit Philippus*

Ferrar. Seruita in fua Topogra- phia, feu addit.ad Martirolog, Roman.

_ Cxterum fuperfitu edifican- di Templa in noua Vrb^e, varix fiieriit antiquorum opiniones;

Plato

PJatoeníiTilib. ó. delegib.ita». Probabilior tatncndeíitu»»' 7 fcribit > i Templa circa F m n u . difican di Templi eligendo, vi-

jlruantur,iuxta hac Tdagiflratuu, dettiropínio relatad Paufam in Iuácum fiTalatia,m quibusquafi Beotic. íiue lib.p^ vbifcriBitj >

facratiffimis iufiam & accipient, 8 /» t ^ofané Tanagm pracipuanu

& fem ntfententiam ,partim qui- quandam p r acunéis Gracis fleli- áam tamquam derehus facris lu - gionis rationem mihi habuiffe v i- á ica tu ri: partim rero tamquam dentur,quod feorfum dprophanis \ ludicantium Deorum ibifint Detu- M ib u s Deorum Templa adifican- b ra , vhietiam iudiciaria domici- da curarunt,in J . reafcüicetpura, ■ lia,in quibus de homicidijs,c<eterif- & ab hominum negcciationibus que capitalibus iniurijsiudicatur¡¡ feiunUa: quod quidem Paufanig bfcPlato.Ariftotel.quoquelib. didiim, data loci, 6c fitusapti- 7. Politic. cap. 12. ait. Templa tiidineftiagis congruit difpoíi-

^ i j s immortalibusdicata,& prin- tioni factorum Canonum,vt & ' cipales Magifiratuum domos lo- Chriíiifídeles in £ccleíiarum_, cum opportunum, & eundem ha- f diíicatione loca feligant feiun- beredebent: & paulopoftfubij- da á prophanis «dibus,maiori- citj Sed cum Ciuitatis multitudo busin circuitu paífiuim 40.fpa- in Sacerdotes, & Tñagifiratusdi- tium attribuant, &minoribus iiidatur,locum conueniendiSacer- , 3 o. cxceptis Ecclefijs, vel Ca- dotihus iuxtd ¡acras ades conflitu- pellis,qu« in Caíleilis extruen- tumejfe decet.i Tdagiflratibusau- d x eíTent; non enim talis exi- , tem , qui contraUuum curan ha- gentia refpedii angufti« loco*

hent, quique caufarumfcripturis, rum in eis requiritur, vt habe- c¡terisfim ilibusprafunt,lccuscir- tur in cap. íicut antiquitus, &

ca Forum , & publicum aliquem.^, cap.quifquis, & cap.qu«fíi. 17.

conuentum debet ejfeconfiitutus; qufft. 4.

h«c Ariílot. & fecundum Pía- Sed paucis hís delibatis circa tonis, & Ariftotelisfenfum vi- íitiim idoneum ad erigendas demus, quod & modo extant Eccleíias, modo breuiter pro- Templa admiranda coníuii(

a_j fequendo materiam, dicendum cum Palatio Magiftratuum Ci- p eft,quod plures funt f cauf«,ex

«itatis, prout patet praesteris quibus Eccle% noua in Vrbej in ftrudura , & íitu mirabili funt sdificand^;Etenim primo, Biui Marci Templi VenetfVr- & principaliter eriguntur, vr

bis » prouideatur incolis illius pe/

mi-

158; De Iure nouíe Vrbis condenda &c.

míniíí't'acioiiemS'acráfnentpEií, thoritas Superioris ia ea refi- vt préííentur BaptíTma, Pceni- ' ciaida. ita Feiiii. in cap. cuiij tentia,at etiam fucciirracur ani accelBílént, coL yit.de c.oaftitvi iriabiis infirmorum in mortis :L

autem jn.quo st.difi-.

articulo confiitutonim, vt di- canda edi Ecclefia, aoii gaud^ti cunt-Canonifif mcap.ciim Mar 14immunitateEcclefiafiica f^an- ciis Ferrarienfis de confiit. tequa faltim primus lapis fue- 20

fdificmtcs Ecclefiam tenen- uit ibi per £pifc.Qpum.pQfiius

rüt' Oam ronuenienter dotare.. Hailienfi inxap..!Sc.cle.fiailic®:

cap.nemo ^dificet, de confecra. in prine, in i vef boyxeieEtantur ' difi.r.&cap.ficutjdeconitcra. dcimmiraitatíEcóIefi&jbíloav, Ec’clef. vel Altar, que dotatio And.verficJnglof.i.&Anchay 1 r t non ex-igiturin edificatione^ ran.num.29. imo non fufficercC

Empiicis Qpellfv Autb.vt nui-, primum lapidem; ibi. fuiffe po­

lus ^dificerrS. i; verfic..finan-» íitumper.EpiícQpmnyniíietiani tem.-íeriiandaqífiintrequifita, diuina: offibia ibi.cfp.ta fint ce­

de qtfibus agitur iir Auth.dc> íebrariGlofi i.-ind;Gap.;EccIer Wonach. Nouell, V. cap. r . vt fiaiiicy,deimmun,EGclefi& re-;

hocnon prius liceat quam Deo- ferr,.ac fequiturGabriekoram., 12 amabilis f locorum Epifccpiis conel.lib,i .de pra'fumpt.concl»

aduocctur,qiii raánus extendat i2'.Qn.od.,fi locu.s ipie eíe¿tusad ad Cglum, & perorationem lo- confiruendam Ecclefiam-- effet cirm eonfeerer DcOjiigensin ea nimis anguftiis ex coheretia lo- falutis nofirf fignuiti , & tunc 15 cipriu'ati,'p,oreruntf vicinko- inchoetur ^dificium ficnul* gi vendere loca illa prinati iu- iatenus Ecclefia potei! fundari ris>fauore,Religionis,vtEccle-.,

fineeonfenfii Epiicopr Di^cefa- . fie fitusreddaturhabilis,ficne- ni, prourqfuoque pluribus com- ceifitate exigente^iti voluit Gii prebat loatmes Seliia in trad:. lielm.de Cim. in ]. fi quis fepul- debeneffc. 2.:paf; q.

. perto- chriimr., £ de Relig, & furapc*- tum, 8¿- noiiifiimefiatuitConi- fun.qiremfecutifuntFlorian.in cil. Tf iden tin^felfio. i f . cap. 7.

.3 .§.Iociis,ff¡eod. Bald'.&'Angí, demior. Regul. in fin. quod inJ.j-f£folut.matrim. Imol.iii quidem intelligitur de Ecclefia cap,Apoílolicíc,in princ.de do- noua edificanda, non aurem fi nat. & ita refert /e obtfnuiífeji ijq u is vellet t dirutam reficerer Veronie C^poLin trad. feruit.

' quia tlinc non exigitur illa au- -.y-ri>an.pred. coJ,vk, dicens hoc pe^

Libtr Secundus . Caput Secundum. 157

i ⁶ o De Ture nou^ Vrbis condendíe &c.

perpetuó, & fíngulariter mentí cíle tenédum, amplians vt pro­

cedat tam in Ecclefia, qux re- xdifícaretur, quám in inchoan­

da de noiio:qiiía magis fauetiir Ecclefijs fundandis de nouo, quam iam fundatis j idemquo­

que voluit loan. dePlathe. in 1.

vnica, C. de íltid. liberal. Vrb.

Rom.lib. I r.vbi dixit,quod pro Ecclefia amplianda vicinus co­

gitur vendere domum, refert,&

fequitur eandem conclufionem Francifcus Marci, in fuis decif.

qiixft.djfopar.a.&Padill.inl.

altius, num. 21. C. deferuife &

aq. dicit hanc opiníonefti com­

muniorem, & receptiorem cir- cumfcripto quod-fieret foloin- tuitti Religionis,-non autem ex alia caufa,cum fiimma fit ratio;

qux pro Religione facit, vt ibi per eum.

PrxmiiTa autem vera funt, dummodo iufte,& rationabili- i 6 ter pretium rei ablatf f vicino foliiaturNam nec etiam Prin­

ceps,quieft folutiis legibus po­

terit auferre rem fuam ftibdito, vc ibi xiiificet Ecclefiana , non rcftifo prerio rei ademptx,'Vt pluribus iprobat Ruin, in con- Jil. 31. &inconfi<

o.num, i r.

V0I.5 .£c notabile circa hoc ex- t..t,exemplum relatum d Pau­

lo -iEmiliO magn^authoritatis ifcriptore rerum .GallicarunL,

lib, 3. in fin. fic enim fcribit:

17

cidielmus Rex tA ngliá Tem­

plum exm xera f aliena, in Airea, nec perfoluerat pretium domino, qui tunc agens pompam funebrem, catumq; Trocerum m hil veritus in mediam profequentium Regium funus celebritatem y mirantibus cunilis, exclamans aufus eft impe­

dire Regium funus yin alienum fo-.

Ium inferrendi mortui ius n m i-.

ni effe defendens y fimulincendium, incertum forte ex fraude immamu ortum laté domos propinquas y a- desq; facrds depafcit; vndique a i ejctinguendam fmientemflammam.

concurfus fit y circa Regium cada­

ver folitudofrSayVelutimanifeflra fluminis iraterritus Henricus B^- gis m onui filius y qui f olus Troce-

tum diuelli d feretro non potuit»

rem y prafenti domino fundi luit ; ita manes patris fraude i noxaq; li­

berati; h x c ih'u

Gxteriim fi Ecclefif reditus non fufficiant ad eredioneni_.

18 fabricxillius, potefi fEpifco- pus loci cogere quemlibet d o Clero, vt contribuat pro t a t iu rediruum in illam, caufam cap, fin. de Ilis, qux fiunt á maior, pa rt. cap. vbi Abbas, & ali j, &

tenmit Rip. Refpon.í4. nu.28.

lib.

& fac. Corcil. Trident, fefi 0.23. cap.i. vuit.quodfa- ipbricx t Ecckfix attribuantur fruótLis Epifcoporum abfentiú,

quando

quando fuiflent male percepti, cap, fi haredes de tefiam. & in

& feflio. 25.cap. 14. fiatuit ei- AuthJicet, C.de epifco. & der.

dem applicari debere per Epi- & ita tenet Roinan. conf. i 3 5, fcopumloci tertiam partem fru num.4.in qiurtodubio, vbi di- duum, obuentionum, & pro- cit, qiibd hac eft veritas, quam uentuum beneficiorum quorú- opinionem Canoniftanim fc-

$ 0 cumque, f & penfionnm Cleri- q uitur Federic. de Sen. & poft eorum qui reperti fuiíTent in_j cura omaes communiter,in c6- concubinatii ,/Vt h oc medio ne- fil. i a 3. & tenuit idem Romau, ceifaria Ecclefiarumreparatio- in conCi j.num.4. licet num. 7, Ili quantum fieri poteft fuccur- de termino quinque annorum ratur. 2 3 variet, dicens, quod f Epifco-

Sed hic non inutiliter qiiari pi,vei ludicjs facularis arbifrio poteft, fi teftator relinquat cer- illud tempus conftitui poterit, tam pecuniarum fummam, vt vt ibi per eum.

exea, Ecclefiaconftruatur,& 24 Ecclefiarumautemaliafdb Z r dotetur, f quanto tempore hf- cuntur Matrices,alia Parochia-

redes, vel hi, quibusiniundum les, fiueBaptiTmales; Matrices eft praceptum voluntatis exe- accipiuntur dupliciter, primo

cutmuin , poterunt adimplere pro Cathedrali cap. venerabili ordinationem illam ? & vide- de verb. fignific. & pro materia turdari annusd diemonitionis neceifitate in dubio appdlatio- fada per Epifcopum, vteft ca- ne Matricis venit Cathedralis.

fus in cap. 3. de teftib. & plene glof. in cap. quibus, iii verbo, not. in l.nulli, C. de epiCcop. & Matricibus de priuileg. in Cie- a 2 cleric. Si autem opus f eifct in- ment. Deci, in cap. ex parte ia cfcoatum, tenninusquinq; an- 2. notab.d e relcript.nifiquali- norumconftítuituradperfícié- tas materia repugnet, cap. ex dum Auth. de Ecclef. tit.§. fi tranfimiTa, Sc cap. veniens,vbi quisadificationem: fin autem Imol. de praicript. Secundo re incompleta, aut non inchoa- Matrix Ecclefiadicituralianim ta,hac lapfa fint tempora, ttinc adicularum, & capeiJaruin ma- in inre exequendi fuccedir Epi- ter, & orincipalis, quando alias Icopus, Sc inftituti haredes pri- fub fe habet, qua interdum vo- uanturaurhoritatedelata, vtin caciirPJebania. cap. i. necJer.

didis iuribus probatur, S ciix , vcl Monach. in 6. Sc Dec.ind.

cap.tuanos, cap.loannes,

^ cap.exparte, & ibi Abb.

X Ec-

Liber Secundus. Caput Secundum. 1 ⁶ 1

Eccleíí»' vero- Baptifinaíes Eccl'eíiar: Matríci Eibtrahi po^

fiinriliaf, in quibiiS' Fonies^itr- font, &adiuíikarinoii« Esde- funt, vt Paroebkni ibi bapti- f¡^ FaroehiaJiad Ime vt eiu»

stentur, qua fub viutermina*- Curatus poBit congrua fiiften*

tione piwditatem non admjt- tari, Abbrin capead audientia^

funr, vt ftatutum eft in Concik ilprim ^» de Ecclef. adif.-verfic.

Tokt. cap. pkres i á..q. i •• fccundDprindpaliíerpondera, quod diGJtirr fnb vna téEnrina* pro q,uo aiiegatcfuas gioftvnan?

tione,declaratur per gfofnbi in¡ jn tap. sniii -pp. dift. & aliam ^ d.verhc/ub vnavíVtfcilketpJn- qua verius’ loquitur in cap. i, ralitas illa non exiftat intráL, mft» lO» & píoné congerit ma«

3 5 eofdem limites, quia | Ecekftf teriam Stephr Bertranddn cotí»

Baptifmaks debent habere Ii- £l.j<í.vol.2.

mites diftinaos, fiuepertinen- Non ©mmiftendumtamciu tías feparatas,ne confundanmt i8kft,qu0tit í^Statu Veneto ere*

inukem. gio£ ibidetn in verlic. aio Icckáarum, Monaftério**

non poftunt, vbi adducit cap. i. rum, & hniufmodi non poteft j j .q- .1. & pkné tradit R e ^ C fieri,mili prius caufa cognita ab in traa.de decim.quarít.'b.niu Exeelkntiflimo Senatu, pEOiis fi. cumfeqq* cautum, videtur lege promiil*

Kincinferturq.uod»drfic»- gatadeanno i<í0=j. loiíanua*

Sdtio, & eteaio t Ecckfi« noiiá r i | , & inuiolaté fcruari vidÉ permittitur in prgiudkiom.ma- quoties cafiis occurrit*

triéis propter locorum diftan-

tiam ,©bquam decederent Pa-» ■ ... . rochiani fine Conféflione,

alijs Sacramentis ;qiíiíKuaenb D e HofpkaíibuSy & €bn*

fcl™,p«icujun, tomhret ^

pulO', kd etiam Curato diaaf V>

- . Wacrkisle€kfí«.cap.fiqüisde' C-ftput lertlUUl*

corpore, & cap J presbyter.

q. 6, Ítem fi gentes Párochiaks $ F ' M M J / f M » excreuenint in cali numero , vt

non pGftitPkroehusilí&s Paro- í ’Tauperesim aíidlexpuBicalaf^

chi«{uppkre,erigitupalia£c- gitateáebm fubueniñr

ckfíainParocHialem,&lkca- % B irca m s f it k prim usm é o v e ti 27 fibus t oblarionei & decim» ie n d ih o ¿itd e pauperum --

3 <?2 De Iurc non« Vrbís corrdencíx fltc»

3 SantÍM sZofm sprim ushterChri regrkii recipiantur, íenes ,pa- fiianos erexit H o frm lia - tr iibus orbati, infantes, &mirc- 4 H o f f it d im cura pertinet ad rabiles perfooícaianíiir,l.fanci- T ra k m ru m folUcitudinem ddj mus, C.de faoiofand. EccIeC

iureCanom co* aj.q.?. tributum, §.fancimus,

I Tm ^resdicunturpotiffim apars & incap.de Xnodochijsde Rc- C iu ita tis. Jig. Domi, pauperes cnim ho­

li H o¡fitale»in& quattdogauieat mines,qui, & inopiaientifunt»

priu ile^ o F c r i i & filis corporibus laborantes, 7 tlofritale ab antiquo S ftruS um vd male affedijíieceíTarium vi-

m n pra fum tur fundáuim au- ¿tumfibiaon pdTuntpararo»

th orita teE pifc^ L «einedia conficiantur, debent g ^Authoritas Superiom non prx* t cx pobisa t iargitate in bos

/u m itu r interumffe in M u ge- vfus deftinata , fubuen tioneni flofTtifiJpecifképrobemr. ra:ipere ,qux ad viiftum fuifi- f .CoáfratemitatesfutttvülesCim- ciati cuius Jaudabilisinjftituti

tatibus, authOT originarius digno en-

t o Confratemitatesquid fm tfecm - % comio celebratur f Hircanus,

• ■dum \A riJiottlem »& alios? quipriraum Hofpicalecxtruxic t l Collegia fodalitiaSm atuiR o m - Hierofolymis, vt teiianturlo- nom ir^uam fdacuerm t. feph lib. 13, Antiq.tedaic.capo

M exander Sem usicorporaom - t í, & Hegefipp. bb. Hinc nium oirtmm in/uocxtuconjlh- Confianunus iiJe Magnus po<

tuit, ftea(|aam i San<

:o SilucRr®

i3 Fraternitate Religiofa quando Pontifice ieprafuit mundatus i permittantur? vt refert Mtcbad <i^c.in ter- Fmter,nitatesyfeuCotifratmwH tiaparte Annal. & noiiamEo- ibabentpriufie^um inmumita- main, hoc eft Bizantium illu-.

ftisjv e ÍF o n , ftrare, & ampliare decreuiflet*

inter alios ili iftres viros, quoe

( 'sAnon{cxian<ftioncs,&re- feciimiii Comkatu aífiimpfit#

J galia inftituta, .qux refei- fuitZoticns iile virsidtiflimus , ciiint pifblicam Vtbiumvtilita- dequo

extat elogia tem, reqiiirere videntur, vtra inConftitutione 'Leonis,& An­

carum fingnla extent Xnodo- themij A A. ad I^oicorum Prx-

c h ia ,

OrphaiTGtrojffiia,

fimi- fcdum Prxtorio inbomnia.,, lia loca, in quibus pauperes pe- Cdcepiicop.&cleric.& dequo

Liber Scctindus. Caput Tcrtiutn. x

Cardin.Bafímiiisagiü'r vti inter adifiGjjsriiínofis,coinpelbtdo^

Dmorum cftní» relatoin Mar* minasadea reficiendum,& ad- tirolog. fubdie vítima Decem* nerfusdetrcdantes competen- bris: ís inquam f Zaticus' pri* ti remedio vtatur, & hoc ratio.

mus incer Chriftian'os huiuf. nepublic® vtilitatis,qu«verfa- modi pietatis offieiú exercuit, turne Vrbsdeformetift ruinis,.

extrudis in illa Vrbe Xnodo» v£dicieufinl.?r«fes,fF.deollic, chijs,Orphano£rophj/s,qtííbiis Pr®fíd. vtique e'a®dificia,quaE' quoad vixitrmnítiáCirm chari- annexam in íe habenf prsci- tateprxfuit, & cui inoffido puaííiconferaationemVrbisdi»

fuccelfit Nicon, vt Ícribíí Pro- ligenter cuftodiéda funt, nem- cop.in íib.de xdifíc.Iuftin.Pro- pe ne pauperes pereant,qui po*

inde vt tam laudabili, & necef- 5 tilíimá Ciuitatis vocan- fario operiprouideatur, ne Vr- turá I. C. in í. 2» £. de nundin»

bes deftituta? remaraeant prin* quem tex. ad hoc aflegatSurd, cipali requifiro Sacri Canon, in¡ trad. de aliínent.qusft. 77* . jubentjVtHofpitaliwmconííru- num.5,

dio, &gHbernatioTpedet prin- Solet autem controiiertí ín~

. dpaliter adf Prolatorum folii- terDD* an Bofpitale vtatur citiidinem in cap. quídam 18

tpriuilegio Fori,&: diñinguunt q.2,& Guiidm.Diirand.in ira- quod quandoexprefsépatet il- dat. de modo General, Concil, Jud íuili'e funtdatum authorita*

celebran. paF.3. Ruhr. 19. dicit te Ipifcopí, & fint figiudeno*

©mtiino expedire ad Vfbiutiij tantia, quod fit locus religio- vtilitatem, vtfiabantiquoha- fus,gaudeatimmunitate, prout buerunteouftimtaHorpitalia, alia loca Ecciefiaftica , ita di- quo n-adu temporis fint dilfi- cuntCanoniftoin Clement.Iit- pata, vel non exten t, refici, & teras.de probend.&in Cleméf.

renouari debeant; & vbi noru quia contingit de Relig. Do*

iiiernns, de nono Epileopali irrib.& eosíequitur laf.in l.ple*

prouidentia conftitnanfur, & rique, if.de in ms vocá.& Corn.

idem in Ri;br.

. parte vkima_, conf.aió.vol.i. Signaautem, sniK hk contra Profatos de Ho- qiiooílenduntíociim eífe Reli- fpitalibuscuratíi non habentes, giofumponunturd Mafcard.de quod detefiabile elTe dicit

Si probarion. concfuf 8Ó9. voí.2•

enim leges Ciuiles íniiingunt fcilicet quando efi ibi eredum Praíidi Prouiíídsr, TSinfpedÍ8 Campanik eum Campana, qu£

puf*

I ^4 De H 0 U 31 : Víbis condenda &c.'

pnlfeeur publice ad homines pro diuiiio Officio congregan­

dos fecundum Abbat. in cap.

pacen tib. de priuileg.rel eriara ÍÍ Miil* ibi celebrenciir, cap»

vniciiique de coniecrat. dift. i . vel ibi fit Aleare fixum, & con- fecratiim,vc notat Fdin.in cap.

De quarta, deprx-fcript.narrL, tunc cenfetur eife beneficiunu fpirituale, & fubditum vifita- tioni Epifcopi, & acqiiifitam iuspatronatusxdificanti, ficuti acquirit ilJe, quiconftruitEc- clefiam. cap. inter diledos d o donat. & not. Mafcard. d. con- cluf.Sdp.num.iy. Qiiandoau- tcm appareret Hofpitale fuiffe authoritate priuatarum perfb- narum conftru¿him,ficetpoftet dici locus pius,quo ad exercen­

da in eo pia opera, non tamen cifet locus facer, ac Religiofus, fecundum Imol. in cap, inter dileftos de donat. & tunc non haberet priuilegia loci Religio- fi, vt voluit Baldiis in auth. hoc ius porredum 3. coi. C. de fa- crofand. Ecclef, imó fi fuiiftt

7

fab antiquo conftrndum

dubio non prxfitnierernr fun­

datum authoritate Epifcopi; &

8 ratioeft, quia f authoritas eft folemni tas extraiudieia lis, q u«

non prafumitutvnifi probetur, iquscumque, §. qui ¿ populo,

£depublic.& i.fciendum>if.d&

Liber Secundus .

verb. obligat. & itacaitclufiufi ten11itMar.Anguiif.inc6r.37x»

num. J.’ vbi pluribus ibi addu- dis rationibus probat, quod re-

Caput Tertium.

ger

nces Hofpitalia , qux non_, conflat fuifle authoritate Epi- fcopali fundata > fi conueniati- tur, fiue pro rebus Hofpitalis, fiue pro rebus prophanis, co­

ram ludice laico conueniri de­

bent, necipfi poffunt opponere exceptionem Fori; nifi eiiiden- ter appareat Hofpitale fiiifle-a eredum cum folemnitatibusre- qiiifitis ad faciendum locum., ReJigiofum, agereturq; dcre- bus Hofpitalis, non autem pro­

phanis fecundum dodrinanu Specui, in tit. de ftat. Monach»

verfic.30.

Hxc autem,quf dida fnntde Hofpitalibus poifunt quoquo adaptari,& extendi ad Confra- p ternirates, fquas VrbibusfíTc vtiles, ex authoritate Solonis , dixit I.C. in l.fin. Cdecoll.

cotqior. Con fra tern itates an tenj fecLindiim Bude. in annotat, in PandedaSyvocantur ab Arifto»

lotek I Goniientus quidam ho- minum,aut etiam Conaen ticii- la, quafi pagi, propria fibifa- cra, pcculiariaq; communiter habentium, ex eo did« Phra- tri.T , quod comnumi Putheo vtantur, quo nomme prinuuii eas, quas Conftatrias hodie di-

eimiiSj,

cimusjideftconununein quan- i i v t Lamprid. akrn f Alcxan»

dam Religionem appellatas ef- dro genero, ídem Imperator feputant: Verumtamcn Rebiif, Solomslegemimjtatus,corpora in Conftit.Rcg.in tra ^ d e con- omnium Artium m fuo proprio fra trijs, feu

miñe,

dammodobabere. b verum, £ Sed reuertcnijo-ad rcm no- pro foc. Vade eadem ratione i j ftramífFraternitates^quxRc- Societas ad cultum inuentiL^ ligionis caufa eriguntur licitas diuinnm# dicitur Fraternitas, sñt»fepcrmiilibiJesinVrbibiis»

quafi Societas, & Fraternitas pracedente autoitate publi- ad vnumculturaíqiiiafuntom- ca I. Collegia, §. infomtna,C nesfr^resinChri'fto. cod.cap.fiqursClaricorimi i i ,

Cfterum apud antiquos Col- q. i . & vocantiu' CoJJegiunL, g I legia f fodalitia nunquam Se- pium , & eodem iure víuntur,

natui placuifle refertTacit. An- quo alia Collegia pía , íednon nailib. 13. imó mandatis Prin- Sabcnt priuilegium imjnunita- cipum fuiife iniundum Prxfí- tis, vel Forijfedtamquam cor­

dibus Prouinciarum, vt cftus, pus laíciim reputantur fccuu- dí conuenticula, quibiisin vnú dum Bald.ind. Auth. hocius fiominesafibciurí, fecoirepo- porfedum,C.defacrdámft.Ec- terant, excepta Religionis caii- def. & Ancbar. in cap.auditis, fa , exprefsé prohiberent dicit de reftit. ín integr.

1, notab.

Martían. b C in i j.ff.de C0II.& Ideo de rebis eorum, qux

corpor. potuit enim continge- cadunt fub materia mere fpiri- re,& illis tepor&ussvt frequen- tiiafí» Prxíkles Pwüínckfolent tescftiis faáiorortim hominnm cogiKyfcere; necpolTe Iirfdiccn- íine publica autboritate,maJo tes inferiores fe intromktero pubikofierent,eapropterS.C. circa cognitionem rcmm ad Sc pluribus legibus óbiiiain.. ‘Confraternitatesfeedantiirm , itum fuit, referuatisCb!legÍTS decreuit Prxíes Prouinck Foii Artificum , in quibus opifices Iiiljj armo 1Í3 i.inter Commu- tantum verfari debebant;Nam ncMortcliani.» á DD- deStra-

foJ*

i S$ De Iure nou« Vrbis condendar

foldoIocíIurdíceTires,annaíía- tik m T m e ip is ,

to mandato eorum nomine fa- i i 'P d a tkm yfiue ¡[e g ia T n m p k do Camerariis , vt patet íjl» vnde nomen deduxerit ficu w - adis Arcliiuij Vtineniis. dum Dionem i'

12 tp£dificixprohahim ione7iiagi^

^ — —— firatiium » quomodio fmt

De F o ro lu d ic ia li , &re- ForiJrea^qflTlateay/kntidem , rum venalium n o u x 14 'Plateavndediñu?

15 Tldtea dicuntur pars Ckitatb»

* 1 $ vSd ijicia contm decorm faciem C a p u t Q u a rtu m . ciuitatis extrudla » funt di­

ruenda.

$ V M M .4 F M . 17 A ch ab^exíud prutnuiurdD íF*

mino fueritpunitusi

I Ciuitas fm eM agif ra tib u sm fi- i8 S ix tu s fa rtu s Summ.’Pontifex . fierenequh. quid fancmerit circa adificia»

Z Forum caufammjquo iit hco F r- conf ruenda ad decorem F rb is?

his ñ a tu i debeat t i g Forum lu d icid e, & Forum rc*

3 Forum \om anum erat fa tuis v i- rum venathm funt inter, fe js rorum iduflrkm repletum, eormexa.

4 Forum lu ik k k F f lJ - u d it o m m 20 Forum rem nvenalkm ».vBifi'a^

emfarum pro fynonintis acci- tui debeat ? fecundum A rflo i,.

piuntur iit iure , 21 FaBum hominis diti in eodm » f M it o r iu m aliquando aceipim r ftatu, quod maneat ydifficilsefl,,

profchela, 22 Leges humana fecundum varieta-

Sacri V o l a t V r a t o r i j w m i - tss,temporum debent regularL

ne defignatur locus kdieiorum ,

7 T datiadfeciditer dicuntur ades. i Vbníám f Ciuftas finO' publical^eBorum Frbis,. MagiftratibtisneGeflári^, I Valatia deputata pro Tuftitiaj» confiftere nequit,vrfGcibit Ari*

exercenda in Frbibus,funt Vrm : ftot. Politic. lib. 6, cap. 8- pro*

c ip k . pteredpcE conditorem nouf Viv

^ tp£diftciaprikatarummndehenf bis neceife erit, vt Ciuilisgu- cobprere V datiopublico Frbis,. be^atio ftatuatnr, & Prirfedi,.

IQ m b ik s , .& probataperfpm „ v t qui iura debeantrcddere ,,ordi- p lu rim m h a b im tp e n e s F a k r nenuir;fiq;iidem,vtinquiti:€.

ia

Liber Secundus. Caput Quartum. i Sj

in 1.2. §. poíl originem, £ d o fi P^t- vbi d ic it h e iim ip?

orig in . iur. farum efiíusinC iui- fum,vbicaur«audiiintiir, &ins (ate eff e, nifi fint qui iura reddere redditur, Taurini A uditorium pc//í«í. Proindé ad ludida exer- nuncupari j taínetíi ibi dicat

cenda eligendus erit locusop- 5 Cagnol. j-Auditorium quoqiic 3 portunus, inqucfForumeau- pro Scholis etiam accipi perl, farum ftatuatur, cuius poíítío vnicam, Cde ftud.liberal.Vrb.

fecundum Ariftotd. fcufumiti Conftantinopol. lib. 10. & i lib.y.Politic.poni debet in loco cum fundo, in iin.íF.de iur.dot, Ciuitatis confpicuo, ad hoc vt &ideó fcholares auditores nun Magiftratuum pr«fentiaauto cupariin 1.Titius, tf. deadion»

oculos poíita facilius retrahat empt.&ínl.2.§.pofthos,ffdc homines ab operatione damna- orig. iur. fed proprié Audito- ta, & vbi facilis fit accefiiis vni- rium dici, vbi caufe, & iudicia cuique intereflato j & fic anti- aguntur idem Cagnol. confir- quitus Rom?, Forú Latiumex- mat ibidem num. 3. & verba»,' titifle, 8c Forum C«íáris, & Fo- Martiani I. C. in d. l.j. & VI- nim illud Augufti de quo me- pian.inl.minor.ff.demitior.ex*

minit PJin. lib. 3 6. vbi exerce- prefsé id probant.

bantur Indicia elicitur ex Sue- 6 Sacri f Palatij, & Pr?tori;

ton.in Auguño cap.ap. in qui- quoque nomine locus ludicio- I bus quoque fForis eorum Ci- ruin appellatur ab Imperatore

uium, qui aliquid infigne pro in

. fin. C. de o£. Pr?. Prouinc, Patria peregifient, pofits fuere vbi prohibet ludrcibus, ne pri- ftatu«, fiue columna; cum in- uatorum domos ad habitandú feriptionibus rei geft«, vt refert fibi vendicent, fed facratifiima Cuiac.obferuat.iib.i.cap. 13. modisomnibus habitent Pala- infin. ^ ^ tia, & Pretoria, vthacnecefti-

Sciendiim tamen quod in iu- tate compellantur eorum repa- 4 re noftro f Foram ludiciale ap- rationi proiudere, & íic exilio pellatur Auditorium Caufarú, tex. colligit Reftaur. Caftald.

vt colligitur ex verbis Pauli de Imperatore, qu«ft.86.quód

^ I.C.inl.contra,§.isqui,ff.dere licet proprié Palatium dicatur iudic. & ex Martiano in

.). in Imperatoris, & Pap«: attamcn fin.íF.nedeftat. defiind. refert, 7 f Palada ípecialiter dicuntur

& fequitur Cagnol. in

. lefía», omnia, qu« in Ciuitatibus funt eft in Auditorio num.a. & 3 .íF. publica pro PrsefidibusProuin-

cia-

Í ⁶ ñ De Iure nou^ Vrbis condendae &c.

1

ffarutn, & Ciuitatiim Rodori- deátur ciirn eiuidem Fori Area;

bus,.&iiht’P'aktiadep»tata_i. quxmagno, &latépaí^ntiax^- il^GiuitacibuspToiuftmexhi- feitucoiiiiftat : Jtaenimprifco- ‘ benda,Iunt Principis, vt dicit riitn Fora fbiife conftruda me- Bald. in,cap. r. coi, fin. qux fint morat Panfan. in A hiic. fiue Regal.-fe ibi lacob. AJuarot. & lib. 7. & iftx Arex moderniori iftis Palatijs, fiue Regis, fiiio x 3 yocabülfef Platee appdJantur,

non debentcolifreré-- iti quibus popUlus Ciuitatis c

-

«dificiapriuatoruraib qnicum^- iqúenire iolet,& dicitur f Plateii, qtie,Cde oper.public.im0nod- qiiialataeft,‘cmnplitosGrxce poteft iuixtá.P.alatium habitare J fignificét' latitudinera fecundii alius,quam qunslegitimus Rc^ Fre'ct.dé fLibfeud.Cap. 1. nu. 13 * gix Maieftatis vfiis, & Rdpu- 15 & hocrefpedu fPlatexdicun- blicx diiciplina>delegit: quippe turpars Ciuitatis authoritate, exiimpeifesRegalePalatiiito.vCi & vtilitate publica, in quibus i 0 piurimumfe NobilesyprGbatxkl p^oh ¡ bitum eft aliquid xdifica-

qiie peribnx morantur, vt ia** ri,vél immitti, ne earum ambi- nuit tex.in boranium, C.dete- tus, & pulchritudo anguftetur, fiam.in ptincT Palatium autem vel deformetur, vt e ii tex. in

* 11 vocari t Regiam Principis, vei xdificia,C.deoper.public.& ia

Prxfidis Vrbis, inde dedudum l.vnica, C. de Camp, Mar, irL, tradit Dion. lib. 3 3. Hiftor.eo; Cod¿ Theodof. lib. 14. Hinc quod Auguftus Gxfarinmonfe' quoque ftacutumeft, qttódd i- Palatino habitauerit V & eius r

rui f debent omnia, qux con-

«des ob id Palatij nomine voci- tra ornatum, commodum, ac tatas fuifle i toto illo monte_»; decoram faciem Ciuitatis ex- quocumque enim fucceflbres tradafunt, vtnot.inl.prcfcri- ' Imperatores diuerteruntxdes, ptib. C.eod. de oper. publjc, 8c eorum habitatio Palatij nomen in aliquibus Italix Ciuitatibus , obtinuit r & fic omnesalix Ci- extant ordinationes, & ftatuta, uitatesid miituaruntj vt infert quod quando quis velit laute, ibi Dion, &fplendidc xdificare; vicinus

Aduertendurh tamen, quod etiam inuitus tenetur eidem do Í2 fxdificiaifta,qu€proiurered- mumTuam feompetenti pretio '

dendo , & habitatione Magi- . vendere, contra quas 'ordina- ftratunm extruiintur, debent tiones inueh'it Alciat. in Refp.

taliter difpoxii, vt connexa vi- dy.nmd.quia dititeifdem con- '

Y tra-

Liber Secundas. Caput Quartum. 169

tranari ius,.diiunuqi n :>£tenifii fi aft|£.ctkíí.a.Si'& Mífiiafteriá^

lib'.j.Reg.cap.M.dificiirquod ,&alm:pia ioeaipérniiérentpro 17 pe,its!piuiiuit f Achab fietioiianaeñ picndoos probos,

jadseorum, qui yoiiijtcoinpql- & expertos.viiros perxfiramque iere i^aboth vicinum,'vtven- partem eligendosdeternuiuai*

deret vineam, v% pofiet Jautius do,, & declarando, & prout Jp

«didcare' Paiatiam -ffiomi*. tiiisindidis Jictena Poatihcijs hocqiuiiisiobtuiifiet iibix$uod-i cétinemr,.qtiam ordinationem cumqi pretiumvejictjéí de hoc - i AJexatideribexciiSriuhusSecuh'*.' étiaiñ ¡némiiVitToCéph. de a)j.| tbsfi fe peo Recinuis coiihru-U'|>

tiq. Iuda.;iib.. 8. c.ip.:in*;& iidl W , vtpa£etie)¿ CJonftitiitioná, qaaüuns ibi agereturdd05110- eiuidem Leonisdeanno 1.516»

mmcopublico, vidpicefdeor- ■ ¡quortOnonas Dceembris: imOj nam.n.tp Palatjj Rcgfs-j tameq-; i

Q¿íiPpntifex

rQ;ro.uendis.cS«

ntiri iicair Regi coaipeIlereinr> i|ru^ji

aib,MS , fe amphationi*

iiiCiim, & reiuctantem: qnaffm. ? buS;«

íifi<¡ipru.m&iíicpro-Vé« o J tafuen propoíídonem Álciati ’ bisoRnameBto,:&bonoiÍpuhlicq) abfoluté.noncenreo.ampleéten-, de a,ii;ío 151.9,1 oJanuarjj alia»

dam: fed cura illomoderami íe litteras mocii proprio fcripíitp conteiito i'n litteris, Íeu-Gmifti- ' qiiibus cauity quódá fententijs :

tiitióiie f Sixd'Qnarti%mmij latisfiiper;«difÍGÍjs& aiijs'bo- Pontificis de apno 1480? pridie > nis appejlarimon poilit v fed’ an- KVl íulí/mopa.;propr¡q«di|a»,.^ frii.certum; tempus ad.Came- cirpa fíiifícia, & noiiq,operari» : aram ApoftoJicamrécurrcreíiirf cañftfuencia.ad.decorem Vrbis. adeo.deledabatursdificiornra Rom« ; inter alia enim fauci- Ifeudiira, .fe decore, vt mirum tum eft pro .publico bonp, videri non debeat, fi,Roma ip*- decore, a c , p u l c h r i t u d i n e f a fiibeodem Pontifice detreije?

amplitudine illiu-s Vrbis,fe pr?- rit adiillam inhabitantium frtf--:

fertim nonarum Pjatearuni ftrii qtientiam,¡quam vti iiotabflrm dúía,feantiquarúdiiat.itione, reeeniiut touiusHiftor. lib. 23, qa:>d domina domorumquani- C«tenhii quia de Foro , .vbi libet priuatarain eis coliereii- exercenda fmit Indicia,egimus, timp, fe qu« locari funt fo|it«; fubnefeendus-quoque eft fer- ' non a,!,itcm per earura dominos 19 mo f de foro reriiiii venalium 1 inb ibrarp poíÍintcom pelli,ach«cdum habent inter feqiian- cogi ad illas vendendiim etiam , dam connexitatem,vt quod ftu-

i f o De Iure nou^EiVrBis condenda ( 5 íc.

tujtur

I ¹

mitnrin vno , videatur ftatu- ; qu^ nouiter adiiicanttir» 'vei

^ t|im& iñaltero, vtpatetexk.de priofem applitudinemnonex- Fer.cap. r. ceirerint: fedinil]is,qufadim•- Sdehd^m ergo quod Ifiter meofem quantitatvtn iiicola- neceiraria requifita ad fuinan- runi periicnerunt, & latiorem dum ftatum nou® Vrb:s poni- ambitum obtinuerunt; vltFa_, turGibariofum copja qPlatone particularia rerum venaliunu inlib. 8. de legib. & proindo Fora , poterit ordinari Forum Ariftqt.ip ddtb.j. Poljtic.poft-; generale omnium rerum vena- qiiam egit dcv Foro ludiciali Iliim,.vtperegrini,& incolafa- fubreqaicur per h®c verba_,:, ciliorembabeantaditumemen- ao t Fendiuypi- autem rerum d iu d d i, ¿

< commutandi qu» defide-

Forum effe debet, gfl d ip loco f i- rant, ftciiti fadum fuit Rom»»

tum,accejju fficile,q u o & d terra, vt teftatur Varro in lib. 4. de

& d m arifiuilis fit importatio om Jing.Iatin. & obferuatur paflim m m ., &. ftfi colligitnrqpod in » in maximis Ciuitatibus, vbi fre

^co prorilis feparato

Foro Iu- quentiftinius eft hominum c

- oiciairdeftinari debent Fori uentus mercandi caufa: Nanii^

Area? prq rebus venalibus fe- vt inquit Plak relatus ab Arift.

eundum diueríitatem generum in h b. 5. Pol itieor. cap. 13. im- ipfarqnvrerum, itá qupd altera poflibile eft fecundum natura, ordinetur ad yendeñdijm píin- 21 f quod fadum ab homine iiff, nos, aiia ad caiciamenta,& alia eodem ftatii iierriianeat, & iit ad alia, vt li^ facilius expedían- ambitu quoddam temporis mu- tur commutationes, & emptio- tationem non recipiat::plerum- nes , aim quifque tum melius que enim Vrbes parua habent fcire poftit locum determinatu mitia, 6e ex . tenui populo con- ad vnumquodque commutabir- iiftunt, aliquando tamen accia liuih j vt ibideip declarat Diu.us dit, v t Ciues bené inorati,& op- Thomas ; & ftc Rom» fuiífe» timis legibus inftrudi ad ina- olirripoftta Fora, videlicetQli- gnam fuccrefcantquantitatem, torium,Suarium,Pifcarium-.;, & efficiatur populusunumero Boarium , deprehendimur.^ex ampliffimus,, ficutquoqjecon- antiquis Scriptoribus, neenp|i trario ruentibus moribus, C i- exinfcriptionibus marmoreis^ ¡ .uitates etiam prapotcntes ad qu» adhuc extant: hoc aiitenu interitum dediicuntun,jitaut fe- poteft ordinari in illis V rb ib ii^ , eundum fuccelliui temporis fe-

liber Seéundus ..Caput Quartum. 17 i

■ íf il De ÍLire Vrbis condendíe

■ licitatcm píura?qoóq»evetíiant • ' * •* *'' ;!*; • /■ .

- regulanda ,& angenda } -prout De H'GrTe'lS< pUDlieiS infe»

32queque lii t legibus*hiimanis jgoua Vrbc erigcndis-.'

kaA 'ideturdi.rpofituir,vcftciin- k- “ ; ^ '

! dum varietates temporum ha- - CdpUt Q ü in t u ril . , beant.variati,fe regiilurijvü di-

€jturin cap. non dekt-ext.de S

M M J . K h ^ j confanguink.& afii'riit. - ...i. .. <

Cura autem rerum vena liu,. i'C th m o m M topiajn Ciukatibkt fe cibariorum, antiqtiitusfpe- 'é i deneeeffiíáteréqmritur, . t dabatadediGinm Prsfedi Vr- a c iu ita i» <iefeíiüin áméntefl

•bis., vt dicitiir in I. j. |.eura car- r m patiturypericúlosé inhabi* ' nis,íF. deoffic.Prxfed. Vrb.ex * tatur, ' ' ■ ‘

‘jllis ver bis ;,Cura carnis e m m ;yt Honreórwm conftru'Bioyquo ip lb^

iufio fretio prabcatuy9ad tkram • cóPrbisffieridebédtl"' -

■‘Pjáfcíl.urie pertinet'y & 'ideb'y & 4 'v f difrpans'penes h m éa piibli*

f o ru m Suari umfubipfius-c'ura efl: ■ c f'y íe k e fu r dimitterefraiiufé- fed & exterorum pecomm y flúcA) ’ decempedúrn tib e ria e m . ' armentomm y. qux ad huirfmcAf y ñ o f r U in W e'y ' fiabúieido accl- prxbitienemffeéiantyadipfíuscu¡- - piantur f i ' i ' (a m pertm rít.i M.4(Íh v t r & plth- 6 ^M-ohemn p a r fm k ré y & F if im jibrtsin ioeisconilitmincufpar' ■ • 'tiUníyintervíitésimpenfas'ko?d;

ticU:liares.Magiflratu-s-,'qui Ííi- ¡ -numerantur f i- , ‘ iiigilant, nein rebus-venalibiiS 7 'Fruges'quémódo confiantiir^Pafi fraus commirt’atur ,■ muldan- rijsin iocis?: f i' " ' doccntrafaGÍentes,ifrogando- 8 MenforesFrumentarij habent m que poénam á lege particKlari' exeufatioms-,

ipiius Vitfais ftatn'Éám, qubshiV p - Vtem nrgrárificurab ordínt Ci* ' y tiniíuratos Gommuni-s appek uitatis'co'nfiituinonpcfrit ?

..feainus, ad quos- rpeá-ár in- 10 i'u sA n rm á eft de'Régálibusy &

,n;qiiirGre:deomníge- ' - foliVrincipireferuatum , , u! ...,;,nereGÍbariorBm. ■ 11 R e g d i’a nuniqúaú ycniunt ii».

contrd veo«- conceffídne Trineipis , nifi ex*

dentes; ^'ffefé communicentur. ’ in . í2 Muli'éry&famoflaccufantesau- fraudem Je»’ dknturyoccaflonereiflumentar

- ’ r k é iq h id deferentes i

- i !

‘ *^-dhm éaffi^oriqm if^ % p M ic i.

'^m ésfténS tíir ■ cénkibkcre'- á d i$ •‘V^^i^ht-D élphm tm

i

"iVjkmíp/o

horreoYepofrén'áúmi

-; -

jf^ Tn fiugdm ¿oplrópdñédp'kdfih %g J.nnonaietm exífiente, horren

'

• • ■•' ;

' ‘'

3 ó '

I f^'Frdges‘x '^ ñ m tú rd lbclsvei'h H - dommh&nanumcaufa,

"

31'

■

' ;

‘

i g F u }d é íh ¡k i-T & ifiid » ‘1^ - fYttns'fkme l a b o r a r e t ; '■

3

t o íih erdn a s fngrM ris Ciuitatis txvendere'y^nrn^Annonaexi-

* Ftíminalendis paiiperibíístern : ' git?

porefiimisí

■ * '

ai

■

•

, ' ‘ • '

- 3 S

3 5

'

fynatn accipere, tates,

33^

35

t f f Tlato nis cpinio de mendicantibus m carkatem Añnona.

d ciuitate expellendis,

37

grauioris Annona ex H ififnia nem feminis ,

cxpeÜuntnr, '

'

■36 Frumentum antío i6 íg J n F o 'r o ergdfiibditosincpialaborantes, Julio, ad quak pretium afeen-

3^

deútd

■ * '

y k

thiiutum itAtHommpmtM rff >

iti fijo. ip.

4Ó Uem apotfft.arSarUcLem ndm «iificqtio Rpc?ííí^ri|

aliqaidcoaB é. v' 3 te xqio-

41 Morrea principalitercottjlitutin- eoádoflpq non longe a Forofe-, tu t,n epauperibusalimentade- tum yen^liinn>vtfacilms,&(^

ftnt, cum miiioriimpenfa frumenta,

,, ,, , .&bkdaemptarepppantiir;nec „

P Rscípuum muniíspondíto- ( íi iocus patiatiir) debent co- ri noucE Vrbisiniungitur, vt hítrere ^diticijs pmjatoriippj, diligenter profpicere,,& curarp')'5 fe

omninp abéis fecludi,.velu- debcac,

Ciuitati á fe condit* ti inlnílila pofita j vt coljigitur 1 f cibariorum copia ad nutrien- ex tex.it} 1.3. íF. deoíF. pr?,fec.

dos Ciues neceíTaria deficiat vt rigil. tum propter, p.e.rici}íunu inquit Tulli, lib. 2. deoffic. po- .wqen

ii;^, tum eriaiR^alterius , íifiimum autem inuigilandum - c exitij; quo cafu fi aliqujisjkiua- ' eft , neres frumentariadefide- 4 ius. v,eíkkextri>ere| .«c|ifequm..

2 retur; t Ciuitatem enim alimé- , aliquod-pepesHorTeapublica torum defcdu.k’porantempe- tenetur dimittere Tpatiitm fal-, riculofutn eft inhabitare, ex tim decem pedumlibenaeris, quo nil durius fame,;qa* f«pe • perl.m?níana, C.detedíf.pri- cpmpejht homines in,fuamf«- uat.&l,í}pui,C.eod.iicetCon-, ilir.e naturam, & populus fame ftantin. Imperator in

., Omnes preíTus nec Principi parcqre fo- la prim a i C. de oper. pub. (n C.

jet, quin in eum rabido furore ■ Theodof. ftatujfte prius videa- iquehatur, prout contigiífefci- tur,quód ceiitum pedes ffiftent musTheodof.Iuniori annoChri «dificiaá publicis Horreis; di- /IÍ431. qui. fuit ápopulo,kp!"; citur:enim ibi, Omnes intracen-. . dibiis,impetitus; vtex Marccl- ' tum pedes viciriitus quantum ad ' li.teftaturB.arondii Anual. Ec- Horrea pertinet arteantur, ac ft ckf.rubannoprsdifto. -Proin- qddconjiruBum fuerit,diruaturi ■.

de ad euitanda huii’fiuodi mala quoniam experimentis nuperrimis inftitutiim eft, vt Vrbes habeát' palam fk£lumeft,adificiorum,qua fua Horrea publica, feu grana- H qm isa d h m ba n t ,incendiis,Fi- na bladi, vt carifti* temporo; fealefcopias laborafft^ . ¿u od f i ex ipfis fubueniatur'Ciuibus qt^is§difica^d¡amorepublicadam-’

propter necefi:tatem ,fani|s,vt .. na neglexeriunonfolum quod con- colljgitunnl.j.Cvtnemm.Jic. ' ' firuxit,fed omnes m eiu sj& qu id y

quid

J 74 De Iuren6ti^¡yi;bis c(?-ndendae,&cí

, JtoúuW yhabuk E ifcc d d k - Piftrinum,& Hgfééutngdytilf- dkari p rm p im m ..qiiodípúít-ea tatera'tóhimi pertinrA?ijuia Jo- Arcad. & Honor.'refirmafiíhc cari poteft feeundiim.iüciar..ini td prxdicianiintéiidapedijieiiti. üdua-ípeafxjnurá.y. Frugc&aur decempedumtanr;*nc)v-ytín fu- 7 tem f condi confueuiflénonTo pra'citatiS' ícribiispatet b&tra* Jiim; in Horreis hac; de caufa_í dic qábqitqCíEp<:fe..de feru.víb; «dañclitis , ■ íedieciam in foliéis . prxdia.caqy;7íkíuái.Í2!.!'.'‘ . t M fubter.fabeis.ycérciniieft j 8¿ibÍ 8 5 «, Horres éiibnifeaYcipiin'feitU aífoDüafiiiipfout'iivíiiniftbusfo*!

reomfolurófero ]¿)CO#éftihato Eréis fftibicrra®eis' graüia tmticí ad-'eufidd^muffitgnrnifeirbJtó condendr in 'Sijbiirbijs Pifan»

iiitis, fed .Ibaritín qncq^ íeriun u Vrbis de luribiis Ecciefix San-;

fepofitariim á - quotidiano 1 vfu aí-Murci, in-pulchro cafu con- ad ■ priuatk»'ívcilifatcni' ipcrfoi foluit Antón.Cioff cDnf.8p.peé fiarunt£CJínpeíiinaisJeíkiíet.in'di totum Jib.2.u£t deíimHorreow taberaá1m.í!&? fqiiigfiíiímpitíex rtim jfe qualiaeffedcbéáat, ^ fpondit fofid.iííp vbi confeíiíenda plañe traduii-t firuCéTvbñb'C. facítineíifiondm Plin.H'íft. Nat.lib. i 8. cap.30.

de ttorreó vinariiO'ex fententía Goilumcl. de re Rtift. Jib.i .cap.

Papiniam.qiiod'&aniíüádwií- Í.Paiiad.ineodwlíb.r.tit.ip.de;:

tit, Grapa!, de parribus xdiüin Horfok; &G|apaJé.'departibi.

lib. i.de Apotbec.cap.^kquilJos ^dKjiíb.í.in verboiGranariumí úi loci^feGi Joquiturde Hprreo ¡ad qnbriim fcriptainhociudi?

ipfo particulari, protirfe inT. iiiiduolegentesreijcio.

impeníx, ff.de verb. íignif. vbi Cxteriim qniá fnper hac ina- inter vtiles non autem ncceP- teria rei Frumentaria vri gra- farias impenfas connumeratur uiíftma, & Imperatores Roma- é f Horreiun,& Piñrinnm j &rbi mi, & Iureconf.vaii}sfanáionír Alciat.ponderatiiJamdiófioné, bus , & rcfcriptispr'ouiderunt plerumque, adieáaíTiálcgiíla- pro vbertate in Ciuitatibuscó- torejna'fflíi fundusvbiHorreum feruanda, iccircó opei^pretium deber xdifcari, eft magnusfe erit hic rcccnfcre promliones frugum ferax, & plurima fami- ipfas , qux tcndnntprxcipue ad Jiacolatiir., & Piftrini& Hor- firmandum ili tum noux Vrbis, rei nccdfaria eft in.penfa,

. j. vr dixir Imperator in 1.

C. de

§.pen. if.deimoenf. in reb.dot. oífrc..Pixf:d.Víb.Proind¿con-, <

Lc. fi vero modi cus fitfundus, ftatquod Marcusimpcratorvi­

tra

LiberSécundus. CápurQuintum. ' 175

traaliapriuiiegia pereuracqn* .meti,6í niixti Impefij,&

P

ceíTa í de quibus plené loquitur fnod* Íurj.fdi¿iionis niíi exprcC.

lulius Capitolinus ineiusvita, sé;¿ Principe communicentur, voluit,vt Menfores frumentarij yt ajiás.dixiin cap. 3. primi Ii- haberentius excufationis ( fci- bri,&probauitquoq;RoJand.

Iicetá tutela,& cura) & fieeum incoflli i.muin. 1$. Vol. 2. feffi

’ fcripfiíTereíponditPaul.I.G.i» cQfif.3. num..47..&/48. vbi Afe 8 í.f Mérores,f£d&excufat.S.eue-i flid. PariftiferiGwnvmat.citat, rus quoque,& Antoninus refari Infuper caufas ad Annondmj, \ pferunt > vt¡ ius non effét; ordim pertinenteseífe adeó fáitorabk p cuiusque Ciuitatisf pretium grani iescenfuertintipfikgjflatores j.

confiituere» ne fcilicet ipfi, qui de 12 yt f ronlierem aliqwd deferen- erdinefunt, nempé nobiliores T le- tem occáfionc: rei Frumenta-!

bem pro friuato commodo in J.n -. f ie, audiendam efle ftatuerint ,' m nam grauarevaleajk. 1. fin.íin licetidelatiotie muJicres'arcea princ. & §.i.£adleg.Iül.dejf reflturínecnon& famoíosqub- Annon.l.non debere,ff.atdMii- queaccufáites, vcpátétm l.q.' nicipal. l.Dectiriones, ff.de. ad- §ffinal.íf.ad leg-Iul.de Annon.

mini. rer.ad Ciuit.pertin. HinO & feriios quoque ■ deferentes 10 dicitur quod ius f Annon* eft querelam aducrfus Dominosin de Regali bus, & per confequens cadem materia: efle audiendos foli Principireferuatum cap* ij, iubet tex.in d i. j.íF.eod. '

& ibi And. de Ifern. & Baldi in Qu? aute m fiierit dignitas,’

tit.qu? íintRegai.quód quidem póteftas Prsefeái Annona alias Pr?fetío Vrbí, & Pr?fe¿lo apud antiquos , colligi poteft Annon* fuifle demandatum», non folum ex legibus iam cita- conftatex diáa

. j. G. de Pr«- tis: fed pundualiter ex forma fec. V rb.; %iocirca fi Feudata- huius.M agiftratiisquam Gaf- rij,& lufdiceíites habentes mcr fiodcr. lib.ó. variar, prafcribit rum, & mixtíim Imperiúm in in h«c verba, qu?,licet pauló aliquo Oppido velint aliquid fintlongiora,attamenforfitaii flatuere in, re Annonaria cirrd non erunt iniucunda, cum of- confrmationem fiiperioris,:il- 13 ficium, & f dignitatem ipfiuS ,iiid Decretumeft nullum, quia Prefedifpecificé cftcndant.

deficit authoritas in ftatuente; . 'si ad hanc menfhram cenfend*

Il'fe ratio eft,quia-j Regalia min- fum dignitates, vttantb-quisho- quam yeniunt in conceRiono norabUishíétatur,quanto Ciuibus

pr<v

17<í De Inre no'D^ Vrb'k coridend^é

«»

'profuiffe cognofcitur» is certé dchtt f í oc te exemplum im itet ad pro*

e(fe gioriofus j qui ad copiam Rp~ dfcra» qmndo ille honoris tui lo- mam Vopidi probatur eleU us. T u i tum egijje cognofcitur» quem f e lix fiquidem ftudij efl jV tficra tiffim x Rcma mirdbatu r . f e quis autem V r b i prxparetur jtn nona»vbique putet, abieblis te hominibus impe- redundet panis copia y & ta m m a - rarcydignitati quoque tu fpiflorum ' gnus populus, tanquam vna menfa iurafnnmlatafunt, qux per dluer-

fatietur. V er officinas V iñ o ru m » fas M undi partes pojftffione latiffi cibosq; difcurris,penfumt & mun- fim a tendebamurxnc inopiafkcicn- ditiam panis exigis > nec vile iu - te vihfceret>quod B¿manxcopia dicas ejjeyvnde te pojfit Rpmalau- laudabili famulatione fe ru ire t, d are. meritojquandoglonafmgu- Suarijq: oque>Romanxtopixcan­

taris efl» illius Ciuitatis ajfeblust fa rep erti» tuo deputati videntur qffine quod agis aliquid putetur ex- ' examini ♦ Gloriare priuilcgijs ac- tremum y carpentum V rx fe & iV r- quifitis. Tribunal tuum non efl bis mixta glorificatione conflendis, inter minimas dignitates, quando

T u

concitet y tupromiflor vhertatisfe- Sed nonminorlaus efl y dfleifatio*

ditiones ciuicas momentanea fa - nem probabilem facere, quam flu­

tis fablione diffoluisy&per te pr o- menta colligere y quando in quauis flicitury ne quid d Vopulisconque- abundantia querela non tollitur , f l rentibus excedatur, fo n immerito panis elegantia nulla feructur. Sic Vompeiusfertur y copix quantitate Ceres frumenta dicitur inueniffe»

prouifa y yfque ad rerum perueniffe Van autem primus confharfas fru- fafligia i 'quia merito fmgulis efl ges coxiffeyperhibetnr, Vndeó*

amor populi y cum potuit d flenuria 'nomine eius panis efl appellatus, lib era ri. Hinc ille gratificationem Ita & illa p rxd ica ta efl yqux repe- meruit y plaufumq; popularents. r ijt y & if ie laudatus efl,qui deccn- B inc vnicé flm ptr amatu s e i i , & ter edenda humanis yflbus appH- itigratia Ciuium y omniútnvicit canit. vAtque ideo cognoflentes fnB a malorum y qui ne aliquhndo 'indufmam tuam , qua flr. per efl in honore dicdretury cum nomhis 'amica fapientieyVrffie&urm J .n - taxatm e vocabatur Magnus, nonx per illam mdiVtionem ncflrx

Z tibi

Liber SecunAis. Caput Quintum* 177

tibiá eB ioneá efm n m s. Confide- biitionibüs omniiim, nnifopf»

fanim e^quianonlicet a liqu idfu - nitiis cxcufaío, ícrmaricapjtu­

m i ¿eposií/o. Ham q u cd in C i- le peciiniunim , qu» in hunc tutatibus damno committitur yfi- vfum conuerri debent fecim- lent-wnon cplattir, nefcit plebs ta- dinn Clof. Burt. & loannem de cere, quando interdum & hoc lo- Plat.in d.l.j.Nec vnqiiam com*

quitkr,quodd nemineperpetratur, parutiodidi ffiimentieltomit- Jn fraudulentos difinnge > pañis tenda aliquo pratextu, nee ex- fondera3 aquus examinator inien- pedandum quód vrgeat necef- dejolicitusauropenfetur ,V nded ütas; etenmi lieucim pacepa- Q u iritib u sv ik itu r. Q uiagratior ranttir,qu»bcJli tempore funt nobisefiktm ajkuentispopuhB p- 1 5 ex vfu futura, fie in | frugimi manh qudm copia frecio/lffinu m e- copia, oportet profpicefe m fu-

talliJm uere certé quod loquimur, turum inopi» j incertum eniras

^ ú d habes melius quod optes, eft qiiandüfameS,& bellum im«

qudrn illius pepuU gratiam quare- mineat, q uid ve futiifum tem- re^quamnosetiarnconfiat,optare, pus fcrat, & ideó parandunu

h»Gibi, maturé fubfídium, ne defit, cú

Sed quoniam conditori no- tempus poñulanerit, vtinquijt 11» Vrbisprofpiciendum eft, vt Pbilo relatus á Percr. in Cener prouifiones pro vbertate con- .^fimtom.^.fol.jsyS.vbiquoq;

íémandarefpiciantfutura tem- lóaddit,quód f fruges nonpur- pora, nevnquam fibi v itio ver- gat», fedin fpicis, & mampiiiis ti poflit, quód populus Annon» condit» diutius, & melius con*

caritate prematur, & iccirco ad feruantur j quod tamen videtur íiotiasqiutrendas fedesdilaba- . refragariopiniomColumejí.de tur,curare poterit, víiuxtapm- re Ruftic. cap, pen. lib. 2, circa denter fancita per Anaftafinm finem, qui di x if , Frumentafiitt Imperatorem ind. Lj. C. vt ne- mrios reconduntur repurgari debe- min# lic. fiatcon parado piibli- re ynam quanto funt expolitiora, ci frime! ti per omnes Ciuita- minus d curculionibus exeduntur i iqfem inhabitantes, vt fomneS f n protinusvfuidefiinam unnihil

proportfcnabiiiter fecundum-, Attmetrepoliri, quod ik nos piu- vires patnmonij ciiiiifque con- ries experti fiimusjn hac Prq;

currant ad coemendum friimé- iiincia. Subdir quoqtie Perer.

tum in publico Horreo repo- quód h»c curacomnnttendaj aeüiium jdebet eaim cx contri- eft viro prudenti,nccauaro,qu*

pof-

17 8 De Iure ^ñOU« Vrbis condends Stc.