• No se han encontrado resultados

Commentariorum pragmaticae in fauorem rei frumentariae, & agricolarum, & rerum, quae agriculturae destinatae sunt, libri tres

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "Commentariorum pragmaticae in fauorem rei frumentariae, & agricolarum, & rerum, quae agriculturae destinatae sunt, libri tres"

Copied!
260
0
0

Texto completo

(1)

pecac,textus cxpreílüs,vbi Bartolusín l.ctfifídcíuffifj' JfF. de re iudicata, & D o d o r c s in l.tám mandatori, G . de non numerata pecunia, tradit Hippolicusin d id a rub.dc fideiuí.num.27 5. Et hinc infertur, quód fi quis ceíTerit bonis,52 traditus fuerit cum argolla ferrea c r e ­ ditoribus iuxta Icges Regias, 3¿ de eo habeant c r e d i­

tores fideiuíToremjpoterunt cum ccnucnirc,&: ab eo debitum e x ig ere, cüm cefsio b on oru m per principa­

lem fa d a eius fideiufíbribus non profit,tcxtus in §. f i­

nali,inftit.de replicat.82 tcxtus inl.3 tic. 15.partita y.in- fertur cciam , quód fi quis dilationem á creditoribus obtinuerit, faltim á maiore eorum parte , iuxta t e n o ­ rem text.in Icg.final.verficui & f i q u i c e m , C . qui b o ­ nis ced.polT.i.82 fuum h « red e m , §, final.cum l.feq u cn - cijff.dep adis, 82in le g .y . tit.i 5. paitita 5. cum traditis per Alexand. ín confil 205. volum . 2. quamuis c o n u e ­ niri n ou pofsir, tamen eius fideiuffor poterit conueni­

ri ab ülis, qui dilationem non co n cefleru n t,cü m bene­

ficium dilationis quinquenni) ad fideiuilbres non c x - ’ tendatur, per c o t u m ín Jeg.íi p r«ccdcntc,§.huius,ff.

mandati,M athcfilanus in norabili lo y .Ia fo n in d. Icg.

82 íüum h*redeni}§.hodie,numero-2.in é . limitatione, ft'.depaótusPaulus C aftrcnf.in Icg, refcrípturn, ff. c o ­ dem tituio.

S u m m a r i u m c a p i t i s d e c i m i q i i a r t i . C X communicatum puhlieé vitandum ,ipfum^ alioS v i-

" ta n dcbet€,traditur,fi quando,num.\.

Cumquibus licite foteft cxcommunicatus communicare, f i id in numero fequenti continuatur.num.2.

Dominus anpcfitt cum exeommunicaio de fua fam ilia com mufiicart? m m -i.

C iúff-

Commcnt. pragmaticas

(2)

C u iu fdam legis P a r t iu ratio defen d itu r, de eo, qu i potuit,

¿ f non prohibu it clericum percu ti,reeen fetu r opin io. ».4.

^ i s non d ieilu r p ojfe ilIud,quod h on ejlé m in i m e f e r i poteft.

ffu m .s . ^

)_yfaricolaexcom m u n tcatm a n a g r icu ltu ra sntedere p o fit, qu&ve illi de ture Cano n ieo im m u n itas con cedatu r ? nu. s . A n p eceet trafgrejfor legis ob p u b lic a m v tilita t e m f a B a , ^

d e obferu atíon e huius leg is in fo r o E c c le fia ft ic o fn u m .j.

A n q u in o n c a p i pro d eb itis p o fit, pro eifd em p o f it e x c o m ­ m u n icari? n u m .8 -

E x officio etiam p u b lita v tiU ta s er it cura-tda,eam f^ a d iu d i CCS E cclefiofticos pertin ere qu o£, m a x im e p roba tu r n u .9 . L eges ciu iles ob p a b lic a m v tilita t e m fa B a s diu in itu s p er o r a P rin cipu m ejfe p > om u lg atas,iu ra C an on icatefiatu r.

num ero 1 o.

M otus proprius P f ^ i n t i in fau orem agncultur^t refertu r,

¿r huius tr a d itu r quaft tonis refolu tio. num . , i .

t&An agrtcoU pro cmilthus dehitis excom­

municari íllís fe x menfibus pofitntf Capot X I I I I .

E S agricolationis a d e ó f a n d i ab antiquis ha­

bita eft, adeoque facra ab autoribus appella-

• ta , vt meritó incer alias ciuiles h * c ca n ó n i­

ca qaxftio veniat inferenda, an q u em a d m od u m a g ri­

cola ¡llisfex raeaílbus pro ciuilibus debitis capi non p o t e ft ,it a pro eifdem á iudiee E cclelíaftico e xco o i- xnunicarinon pofsit? Q u o d in dubiuna adduco c x e o , q u o d * q u e per excominunicationern, ac per incarce- rationsm abagricultura am o u ea ca r, quia excom m u-

io fauorem reí frum .Lib.TL n g

nicacus. i

(3)

nicatu's publicé, denuntiatione praemiíTa, om ninó ví- cándus e ft , v t habetur in conftitutione Concilij Ba- fihcníis,qu« incipit,I n fu p c r adeuítanda, 85 ex com»

m íini D o d o r u m traditione, vc patct ex latifsime tra ­ ditis per dom inum C o u a r r u u .in c a p . alma maccr, de fententia excom m unicat. lib. 6. in i.p a rc e .§ .i.c u m §.

feqiient.Sc'per lo a n .G u t ie r .in c a n . quteft.capit.i. v b i d c vero in te lle d u C o n cilio ru m in hoc cafu Baíilienf.

3¿ Conftancienfis Ia te,& in íig n ite r c g it ,v c h is allega­

tis,fuperoacua: ali« m cricó fin t cefendíe allegationes, v b i hx’ cexpreíTa fententia traditur, & e x o rn atu r. E t quia nec ante d en u n tiatio n em p u n d u m quídem c o m municationis re lin q u itu r : nam e tfi,n ifi publicé d e ­ nuntiatus,eciamfi notorius fic, ab aUjs non fic v ita n ­ dus ( omitto, quse de clerici percuíTore tradunturjca- m en ip fe agricola,v e l alius í qui excotnmunicatus fit, etiam ante d e n u n tiatio n e m alijs com m unicando re*

gulariter pcccat, 8¿ poft denuntiationem granius ipfe p e c c a c , quám alij cum e o com m un ican tes, 85 confe- quenter ante, vel poft den untiacionem,tenetur fe ab- f t i n c r e á fidelium co m m u n io n e, 8¿ c o n f o r t i o , v t eft te x t. 85 ibi gloíT. 85 D o d o r e s in capit.illud de clerico cx com m .m in ift.S y lu eft.in fu m m a verbo, cxcom muñí cario j.in q u x ft. j.la t e Couarruu, in d. capit.alma m a­

ten i.p a r t e .§ .z .n u m .il.85 idem Gucierr.vbifup.cap.i.

num.38.S5Nauarr.in cap. i . § . laboree dc poenitentia d iftin d .á.n u n i.aq .in epilogo,verfic.con ftacítera.N cc oberit fi dicatur,agiicolam plerumq; opus,85 miniftc- rium agricultura per fu b d ito s ,v x o r e m fcilicec, filios,

& a lio s de familia facere,qui omnes cum licite pofsint, 85 abfq; peccato cu m ipfo agricola, licet excom m uni­

c a to ,c o m u n ica re ,v tin cap.quoniam muiros, xi.q.?-&l D iu u s

Comment. pragmaticae

(4)

d iu n sT h o m . in 4.cliftina:. q 2,art q .N au ar vbi fu- pra v c r f ic .f a c it j& C o u a r r .in d .c a p ic alma m a te rio T.

p a r t e ,§ i . n u r n . 8 . & r c x t u d f iure R e g io i n l . 34 ritufo 9 parc.l ibi: Otro/f no ferum defewulg.'dos los fijos y tas fisas, que fo» e» poder dei padre que fus f e de f comulgado, ntaquer feacompa-ajfen co» el,nin los firutentes de cafa, m» los labradores a foldado^,qt*e labrajfen fus heredades.

N a m h o c p rocedit ratione ncceisitatis,qu« in ifta c6 - municatione confiftit,vt de creditore dicitur, qui cum excom m u n icato licite com m unicare poteft ad p e te n dam ab eo debitam p e c u n ia m , v c in capite ÍI vero de fententia excom m unicat, capit.intellexim us de iudi- cijs, 52ibr com m uniter D e d o r e s , C o u a r. vbi fupra n u m .8 verfic. fic & in capitulo, 82 in his terminis no' tat Nauar. in M a n .L a t. cap. 27. d e c c n f, Ecclefixnu*

raer.27.d;benccriim patres v x o r i 82filijs, om n iq u e f a ­ milia: alimcnc.a, ficuti debitor pecuniam creditori, á qu o in u ito e x ig i a lim en tap o flu n c,vt h a b e tu r c o m m u niter in 1. fi quis á l!b e r is ,y .fiq u is e x his, ¿2ib iantiqui D o d o r c s,52 Atiton.de Lara Jat c, fF.dc liber, sg n o fc. tn textu, ibi fttion preflet^pignoribuscaptisfi dijtrei.

Bts, cogetur fententia fatisfacere.

Q i ^ racio fpecialis vera eft in fu o cafu, fed non eft vniucrfalis ad refolutionem iftam,de qua n u n c a g it u r ; nam daretur, quod extra neccfsicacis huius caufam fi- lij, 82 de familia reliqui, com m unicare non deberent.

V n d e Nauarri ratio in d.num .27.vbi fupra, n5 videtu r poíTecafus omnes com p reh en d ere,fed text.in d I. 34.

tfcido 9>parte 1.52 ¡bi G re go riu sin ve rb o , A o ipadres,ni tos JenereStidco dicit procedere,vc e x co m m u n ica to d o ­ m in o ,o m n e s de familia pofsint com m u n icare, non c contra, quia dominus p o t c il facile in d u c e r e , vt ab

infauorcQi rei frum. L j K I L

¡ t o

e x c o m -

(5)

excom m u n ication e pofsic, qui excom m unicatus efl-j reced ere Sed lu c r a t io n e v id e t u r ,qu ód magis poiTcc patet vel dominus inducere fubdjtum excom m unica tu m , fiipii co m m u n icare concederetur. V n d c h * c ra tio,quam ex Hofl;ien{e,5i alijs traxit C o u a r . vb iiu p ra, nequaquam ei placere poteft: dicit tam cn, qu ód pro- c e d it cx eo, quód focius p o c tftc o m m a n ica rc cum fo ciocxcom m un icacojC X glof.in cap.i. 4 i.d iftin d . & e x alijsibi traditis.

Sed harc domini C o u a r. rad o minus facisfacerc po tcnscft.cuin il cx focietatc procederet, ficuci vxor, aut filij excom m unicato m arito, aut patri com m unicare poflunt, ica p a te r ,a u t maritus poiTec vxori, &filijsex,*

com m unicatis c o m m u n ic a r e , cum ratio focictacisin omnibus pariformitcr proccdac.Scd quia noftrum noa cftjicg cs Regias reprehendere, aut d c caru validitate difputare,vt in l.factilcgij, C . d e diueriis refcriptis, de, fcn d o ratione text.in d.l.34 partitq, taquam veriorem

& efficaciorem , perpera á nonnullis in t c l l f d j : inquic enim: Eftaes porque loj padres alos hqos,i les fefioresalos vaffallos hipoderto delosenfeKar,edelos caftigar, quefegatrr den de fazer tales yerros, porque los ajan de def:omal7ar,lo que ellos mn podrían fa z e r a los padres,ntn d losfeiíores,eft lo non fiziejfenfonen culpa:3cfíÁixcv\t marico, aut patrí tune im putandum ,íl cum cxco'm unicato fubditoconi municaueric. E x quo facilé potuerit fubditam vxdrcm aut fiüum, aut alios d c familia ad farisfaólioncm facieft d am .abfolu tion em qae petendam compeliere, vc C a IíxtusP.apa inquic m c. f i c u t ,7 .q l q aod alterius vxor, necadulterari aba!iquo,vcl iudicari, aut diiponí, nifi a proprio viro, c o viaen tS permittitur. Probadqnc po tefi:ex A p o íl.7 . ad R o m a n o s,v b i aic: i^lligata é jlv x o f

Ifgi

Comraent.Pragmatic^

(6)

i b i o p t i m a 'glofTa i n d & c a p . f i c u t , i n verbo i u d i c a r i , c c x c . i n c a p . p i a c u i t . y j .

useft 2 cexc.clegans i n c a p . q u a n t « d c fencencia cx- coramunicat.vbi e íl cx com m u n ica tu s pcrmicrens ele- ricum percutí, fip o tc r a t p r o h ib e r e , 8¿ non p r o h i­

buit,62 quia v x o r c s á virisjnon virí ab vxoribus defett ciuncur,vcml.2.ft.deiniuri}s. P e r q u « i u r a h a n c ratio­

n e m afsignatHoftien Os i a fu in m a d c fe n t c n t ia c x c ó "

muni.§i.&: q u * fie poeaa,vcrficuUex excufat circa m e - d m m , & id voluit G r e g o r .L o p .v b i fup.ex I.i.íF.de iu- ftic.&iiire.l.liber homo Ja 2 .ff.ad leg. Aquiliam , v b i n e ccffc eft,íuperioribu'SÍn h ifc c o b e d ir e Q u i cquid h o c íic,ad tneum tatnen propoficum fufficit,quód e x c o m - muQÍcacus tenetur vitare aIio-s,quanuisa!iinon tenea­

tur vitare ülum, vt tradit A iphonfus dc Caftro lib. 2.

d c poteft, Jeg.peen.cap.i y. vcrfic.circa iftos, N.iuarr in d.§.laboree,in fine v e ríic.p o n ó ,ex fine cxrrauagaaú?,

& id antea difputat erudíce,vt folec, dom in as Cou arr.

in d id .ca p .alm a m a ter.i.p a rt.6 .2 .n u m .fin a !.& D o m í.

d e S o t o in 4 .d iftin d .i2 .q .i.a 'rd c.4 . ín veríic. fecunda comcluf.& loan .G ütierr.in diól.cap.i. n u m .58. 5¿ f c q .

& fic nullo m odo poteft a g ric o ía excom um catus cu m alijs communicare,& per c o n fe q u e n s , nee a g ric u ltu ­ ras v a c a r e , quod fine aliorum com m u n icatio n e p er­

quam difficile,52 pene inapofsibile erit id effici ; nam q u o d honefté non fit, a u ü u s eft credendus id poíTe e ffic é r c , vt inquic Papinianus in I,filius, ff. de co n d it, in ftit.ib i:N a m q u « faéfa ]«dunc pietatem, exiftim a- t io n e m , verecundiam n o f t r a m , & v t generaliter di*

xerim , q u « contra bonos mores f i u n t , nec fa c e r c nos poíTc credendum eft; &2ex his q u « pracceranti.

Ajuiores iü diól. h fijjystradic A uendanius in - r c íp o n f o

S-.nura.

in ñ ü o re m rei frum . Lib J I . 15 0

(7)

8.UU59. Vides e r g o agricolam , fi illis fcx monfibus cx*.

cpíijraúnicccur,cúm vitare com itiunioncm debcat, ac cónfortium hominura,agricuItur? non poffc intcndc- re. Ipfa e n im m ct excom m unicatio id cx p o ftu lacp er propriam fignificationem ,cúm fit ab E c c l e f í * ,& fide­

lium c o m m u n io n e 8z conforcio fcgrcgatio, vt latifsi- m é declarat id e m Couarruu. vbi fup. á p rin cip io, 6c N a u a r.in Manuali Latino capitc 2 7 .d n u m .i.c u m f c q . 6z fic vidctur,quód cúm ob publicam vtilitatem agri­

cola illo te m p o re capi non pofsit pro ciuilibus debitis, ita eodem te m p o re pro eifdem non pofsit ex co m m u ­ nicari; nam ius ciuileobfcruandurn e il in f o r o Eccle*

fiafticoin b is ,q u * contraria iuri Can on ico non fint, v e lq u a iiu re Can on icodifpofita non inuen iuntu r, vt c fte e x t.in c a p ic .i.d c noui operis ouotiationc,gloflá ibi,6z P an o rm itan . numero 3, & communicer D o d o - r e s , & g lo ffa in v erb o tccr.por.aUum, in capic. cum ad verura.9 6.d iftin d . Archidiac.in cap. fi mtcr Epifcopos

¿.qu*ft:.4.idem Panorm itan. eleganter in cap. E ccle­

fia f a n d * Maria:,num, 13.deconflitut.Fclin. in cap.i.

vcrfic.tdrtiadeclaratio,de conftitut. tcxc. in cap. cle ­ rici,6z ibi gloiTa,6z Decius num I. de iudicijs gloíT. ia cap.cceccrum dedonat.Sz D D .com in u n icer i.il.priui- le g ia .G .d e facrofandisEcclefijs.Q jrpd cúm icafit,por tiori ratione difpofino huius pragmatica: in foro Ec- clefiaftico obferuari debet,cúm ius Canonicum ,cuius fem per in co obleruancia vigere d cbec, idem ferme difponecc videatur in capite fin.de tregua 6z pace,vbi A lex a n d er C e r t i u s ,i n q u it , In n o u am u s, vc presby.^

t e r i, m onachi conuerfi , peregrini, m ercatores/ru­

ftici e u n te s , v e l redeuntes, v e l ia agricultura exi- ftcntcs,&; animalia,quibus arant,5z femina portant ad

agruna

Comment.Pragmaticáe

(8)

a é r u m ,con gru a fccuritate laetentur. C o n tra qu e te x *

t u m n u l l a gaudebit agricultor fecu ricatcjfi ad eó grau í

tem p ore raefsium in carceracion ieccIefiaftica:ceru r«

fubiaccat. , , . . , ,

E tq u facu m p ro h ib itió huius pragmaticae o b publi*

cám vtilicatcm principaliter fa d a f u e r it , cranfgrcfloc peccabit mortaliter, vel venialiter,iuxta quantitatem , v e l qualitatem c o m m o d i, aut in com m o di publici, e x fententia D . T h o . i .2.q .jó .a r t.q .q u e m fequitur ibi C a - icc.&:Adrían.quodlib.í.arc.2.tradunt In n o c .A n d r. &C Panormican.in cap.quin plerique,dc ímmunic. E cc lcC ídem Anc ¿5 P anorm it.in cap.2. d e maiotac. & o b e d . vb i adducitur illud ex libro R e g u m , no» obeditrit Pñncipumortemoriatur. Q u o d fie incelligúc om ncs ibi,

& i n c a p . ná concupifcentiam, 6c ibi D cciu s clegan ccr prope finenijde confticut.text.de iure regio fic intclli*

g e n d u s ln l. 16. tít. i. part i . & ibi G r e g o r , v e rb . A»//»

carrera de la m uirte,bcne vc feraper d o m . C o u a rru u . ín cap.quaíiuis p a é tu m d e p a d is lib . 6. 2 . pare. 4.2 n u ­

mero 7.65 idem Couarr.in cap.i.n um .i 5 .d e teftam.&:

Ídem in epitome dcfponfalib.2.pafc.cap.7-4-7-num 9. loann,M atien.in 1.2.tic.2 lib.y.nouq Com püac.glof.5.

n ú . i i .5¿ alijs in n u m e riscongeftis per M c x ia P o n t, ia pragm.pnnis, concluf. 6. á numero 2. neceíTarió e r g o obfcrüanda erit. N e c video, cur inEcclcfiaftico f o r o huius legis difpoficio non fieferuanda, praecipue cu m fu p rá fa cis m a n ife ílcp ro b a u crim in h b .l.in cap.1 1 . dc- cifionem prsefcntcm obfcruandara in fáuorcro cleri­

corum , & m o n a fte r io r u m , alteriusvequiufvis E cc lc- fiafticirquód fi con tra alios velinc ecclefiaftici hac v ti conftftutione pragmaticae,ncccíre eft, vc aduerfos fe, aliosque ea vci patian tur,vc in fimilibus pafsim p roce-

Q^ d ere

infauorem reifrum .Líb.IT. m

(9)

d ere iure optimo dicunt Bald.in I.d c quibus, num .zg^

fF.delegibus.Panorm ican.in cap. ecclefia f a n d * M a ­ r i* ,d e conftitut.nu.52.A lcxand.in confil.209. ftatutis au tem perrpedis,col.penuIc.vcrf.fecúdó principaliter, voIu m .z.P h ilip p Franc.in c a p .poffcíTor,colum . 5 .de re g .iu f.lib ¿.B alb u sd e prxfcripc.in i . p . q q i n t * partis principalis, in princip.nu. i y.verf. quinto fallit, vb i air, q u o d e x quo ecclefia affumit pro fe adminiculum fta- cuci, d eb et etiam recipere contra exceptionem c x eo­

d e m ftatuto proueniencem,vc etiam á mc fupra in d id . c ap .ii.traditu m eft.

J Q i^ r e ex c o quod ius ciuile C a n o n i c o non obuians in foroecelefiaftico cflec c b fc r u a n d u m , dicebat G ó ­ m e z de Leon in fua iuris in fó rm .ccn tu r. d ec.14 . quod fieut mulier pro debito ciuili incarcerari non poteft, ita n ecex c6 m u n icari:& : ita ipfo patrocinate in Hifpa*

lenfi tribunali fuiíTe pronuntiatum affirmat, quod ego in co cafu, Sz in cafu nobilitatis, v b i priuato fauore in ­ ducitur, ne pro ciuilibus debitis nobilis capiatur, con­

trarium in foro eccicfiaftico feruari f*p en u m ero vi­

di, in qu o quotidie contra illum,qui aiias pro * r e alie­

no non capitur, fententia excom m unicationis profer­

tur, cum ficdiuerfutn ex difpofitione, q u * principali­

ter vtilitatem priuatum concernit, v t coftat cx Couar.

in did.cap.quanuis pa£tu,de p s d is |ib.¿.2.p.§.2. nu.¿.

6z D D . c5muniter in c.cum contingat, de iureiurado.

E cd iu erfu m etiam fic, vbi fauore publico in tro d u ci­

tur: tunc enim iudices im p e n fe cu ra re d cb e n t, vt nihil inten tatum relinquant,quin omnibus modis, Az ratio­

n ibus iaquiranc,etja ex officio,vt q u * ad publica fpe- (ftanc vtilitatem, e x a d e opere copleant, cxecudcniq;

m an d en t,cx l.co n gru ic. fF. dc offic. Pr*fiJ. Alberic . in l.qai

Comment. pragmaticas T

(10)

I q u i m c t ú , § . m iles,ff.de r e m llíc.te x t in I.i. S.cura,fF. ; d e officio P r g f c f f i vrbss. E t h in c c ft,q u ó d iudex e x ó fc f i d o p o te ft com p ellere p a t r e m ,v t filia :c ó ftitu a t c o n ­ g r u a do té,fauore R d p u b ! i c x , q u i vcrfacu r fu per d o t e , f i.ff.roiuc.matr.1.3. p o ft p r in c . f f d e iur. d o t . c x t r a d i - c í s p c r P alac.R u b .in c . p c r veftras in 3. n o t a b . ín § 2 y . n i . B i I d . N o u c l . d e d o c e ,7 . p .p riuilegio l y . B o c r . decif.

z y o . B a e g a d e d o t e c . i 5 . n . ) 7 . A t q u iin o m n i d u b i o fe- q u e n d u m cft, q u o d m s g i s fa u e t p u b l i c g v t illta tij v t n o t a t u r a Barc.6¿ ibi c o m u n it c r a b o m n ib u s in ! . i . ff.

foluc.roatrim.tex.&: ¡bi B a rt.in l.v n ic a , §,fin. C . d e ca- d u c .to llen .tc x .in l.h o c m o d o , ff.dc c o n d it. Se d c m o f t .

& Ia cifs im é profequitur R o b e r .M a r .in t .in fpec. áu reo d e ord.iud.p.6 á 11.122.cura m ultis feq. v fq j ad fin e m , c o m áxim e q u ó d legib u s, S 2 fta tu tis,q u « p u b lic a rc fp i c iu n t vt¡lita tcm ,cccle fia fticiq u o q ; lig e n tu r ,& t c n e a n t u r ,v t I n n o c & P a n o r m .n o c a n c in c . a b E c c i c f i a r ú , d e offic ordin .o ptím é P a la c .R u b .ín d.c. p e r vc ftra s in 3.

n o ta b .in ^.1.0.13. A u e n d .l ib .i d c m a n d . e x e q . c 13 n .7 . Sílatirsimé per M c x . P 6 t . i n p r a g .p a n is , c ó c .y . n .4 . an*

t c ic p oft,vbi multa, q u * h u c f p c d a r , affatim allegana tu r .E x quo patct, no b c n é á íudicibus ecclefiaftícis fie»

ri, fi illis menílbus contra a g r ic o la s in a g ric u ltu ra exi»

c a m v c f e p r e p a r a n t e s ,e x c o m m u n ic a t io n is fcntcciS prorau lgarint,cú publica, p e r t u r b e t vtilitaté.

N c c v t i q ; n o poffc fieri d i c o id, q u i f c i l p rclato seccic*

f i * p o te ft a tc c x c o r a u n ic á d iá iu r c d i u l n o c ó c c f f a m h a ' b e r c j v c cruditc annotat d ñ s C o u . i n d.c. alm a m a t e r in ínit.m 8 fed ab eo fe a b ft in c r c ctia e x o ffic io , c ú pu bli - ca rcfpicíat vtiíicaté, & f a n d a E c c lc fia le g u m c iu iliu fa n o n rcfpuat fa m u lata m , q u * viftigfa i u ftic i* , Sc ?quÑ tatis im itantur, vc in capic. f u p e t f p c c u b , d c p riu lle g i

Q ^ z c a p .

ín fauorem rcifrum Lib II. m

(11)

eap.cüm veniffent,de cosqui mittitur in poflcfsioncm;

& in cap.csecerujdc donat.capít.2. de arbitris libr.6. 8c habetur in cap,clcrici,de iudicijs,cüm ius ipfum cano­

n icum dicat,8¿ apertéconficeatur, Icgcs cíuiles diuinl- tus per ora Prindpum cflé prolacas, ficuti lo a n n c s P a p a V l I L f c r i b i c Ludouico R e g í in cap .n cm o , dq an n orum num ero i6. q.3. vnde iudex Ecclefiafticus regulariter omnt tempore, 8c contra quoslibet f u * iu- rifdiétionis, ctfi excommunicandi imperio vti pofsit:

n o n carneo id cxequi fem per n c c c ífe c ft ,e x 1 no quid- quid, ff. dc iudícijs,vbi non q u icq aid iudicis pottftaci perraitcicuf,iufubijcitur iuris necefsitatij prtefertim.cu h o c c x p r e f ic per ius canonicum approbatum reperia- t u r i a d c.fiii.de tregua S¿ pace.

I I E xtatq; raotus proprius S. D . N . Pij diuina proui- dentia P ap q V . editas atmo i }66. die v e ro 20. mcn • fis O élob ris, fuique Pontificatus annp i. in fauorcm rei frum entarie,ac artis agricuTcurq,incipit: Motu pro­

prio, ¿ c . cupientes pro eommijfo nobis, ¿ c . v h i multa dc vtilicacc rei fr u m e n t a r í* ,& in teralíah xcj quq híc re- fcrrem,elegi:inquit enim in principio: cum, ad res frumentaria negotiumgquod pracipua pro eorum- dem pauperum fuftenlatione , ¿ v i B u e u r a eget, animunt noJlrumintendmm,¿cJ8£pe}fíca,(uh\\c'\v.VoLumas etiam, quod venientes ea de caufa ad vrbem,videlicet,adfrurnéta, c .■ blxda^ pr&ditia cónuehenda,iuii pmnino (¡nt ab ómnibus eiuilibus exeeutionibuskdm pro eorum debitis,qudm pro Ca meralibus quibtifcun¡ifeia5íionibu$,¿reprefalijs,qíiaeu- quede caufa,¿rcotraquofcum£decretis,feu diecernédts,irri tii ¿inanedeeernéies,qmdquikco(ra ¿ aduerfuspradiBos,, Jeu eoru animalia,¿ resquas fecu pradiBa decaufa detule:, rim,tdin accedédo ad vrbé, ibiá eommorado per biduu ad,

^ efeBum-

Commcnt. pragmaticae

(12)

efeBum vendendi eA4mumierint,qukmtthmin redenn.

do ad eorum CoUtum hahitatmqmexeeuwm, vel quocum^

modo attentatum fuerit. Inhibentes omnibus euiafcum^

generis exesuterihusffeucurumimftm,ne pr^diBos diBa deeaufa abvrbem aceedentesdbi%{vtpr4fermr\comrnora.

tes, feu inde difeedentes moleBare prafumantffub poenis ar­

bitrio PrAfeBimnone pro tempore infiigendisieos etiam,qui agricuitur/tmipfampro comuni bonoUudabiliterintra qua­

draginta ab vrbemilliaria exercent,dignisfauoribus,¿‘ pri uilegijs profequi volentes,tam me fium, quam feminumtem- pore,dum feiliceteBÍligendo,velfeminando tritico verifmi- liter occupantur,ab omni fupradiBa executione ,etiairft ex obligatione informa C amer aproeeJferit,tutos omnino,ac Jal • uosfore,¿g ejfe declaramus, dummodo aliunde,qudm ex agri-

cuUurA fruBtbus foluere non poflint: boues vero aratorios, omnia f. inflrumenta ad agricultura, neceffaria, n1> fupradi- 5Hs temporibus tantum, fed perpetuo pro quauis ciuili obli­

gatione auferri-aut alia ratione impediré prohibemus.Decla­

rantes injuper de tacitis quibufeunjj hypotheeis,d quocunff.

quauis de caufa mduBts,prAdiBosboues, aliainflrum enta pr&diBa minime comprehenfafore: ¿T in fumma, pradiBis rebus agricultura inferuientibus,uqudmcomoditatis,immo necefsitatis publicA injirumentis, omnia pimilegia come4 dentes, qua b onis dotalibus de iure conceffa fjferepermntur, Sicf^ per q»ofeunqueiudiees,¿‘e .E tirritum, ¿rinane,¿gc.

H a d en u s fandiisimus felicis recordationis Pius P a - pa Quintus, de quo cciara mcminic A z e u e d o i n l .7.ti' tu I o2i.libro 4 .n o u * C om p ilatio n is,n u m ero 5o.circa finem. In foro igitur E cclefiailico feruanda eft h^uius pragmatica: difpofitio, cura non iuri C a n o n ic o cotra- ria,fcdab c o approbata re p cria ti)r,& in d, cap.i- glo f Az com m uniter D o d o r e s de noui operis nuntiarj

in fauorem rei frum. L ib .II.

3

(13)

A n c h a rá n cap.canonum ftatuca,in i q u x í l . d c c o c ft í- tutionibus,glof.ín d id .c .c « tc r u m ,d é d o n a c . & i n l p ñ u ile g ia ,& ibi notatu r.C .d e fa croía n d . cccicf. cum alijs daté coRgeílis per R o b cr.M a ra n .in quasft. feu diiputa»

t i o n e S .n u m . i / . c u m f e q q . vbi apertifsime dem óftra- tu r, has fduberritnas legcs fauoribus publicis refertas á Pontificibus,á¿: Impcratoribjas, 6c Ethnicis confultis com m endatas in ecclefiaftico foro efle potifsimuni obferuandas.

S u m m a r i u m capi t i s á e c i m i q u i n t i .

A

n dijpofitio htiíuspragmatica addecimas, f i reditus ecclefiajlkos extendatur? num, i .

'Becimarumquotadeiurepo¡ttiuo,fi folutio neccjfariadt^

iurediuino ejlyfi an iuspercipiendi illas pofsit competere laico,late dijjeritur.num.2.

S lu i fubtrahí(,aut impedk foluídeeimas,aíit primitias, iure Optimo excommunicari debet. num.

^UA bona demum fint eccleftaftica, f i an patrimonialia clericorum comprehendantur? num. 4.

D e quibus bonis cleriei decimasfoluereteneantur, f i dealqs bonísecclefiafiieistradttur,fian alienaripofsir4?nu, 5.

Condutíores rerum ecelefm quid debeant pramU(ere,vt ab ecclefuiudke pofsintiudicari' num. $.

Ratieneret, fiÍHramentí,ad iudicem ecelefiafkum laieus poterit trahi, fiq u a rt.j. num. 7.

/» prMudiciumecelefmleges ciuiles non funt ferenda. nsi.$.

Duabus rationibus primum, f i quartum prngrnatica caput ad bona ecclefiaflica non extenditur, num.9.

An per inuocationem braeh^feculans agricola conduBor ad requifttionemecclefiafiict capi pofsit?num,\o.

D tJ

Comment.pragmaticíe

(14)

*D^ agrkolhfoltdtíoni de cim arum ohrjoxijs, d e^ earumdem con 4u B oribus diligens explanatio. Cap XV*

Q

V apro p térn o ti miru, fi in d u b iu m addu ftuni effcc, an d e cim q , vel alij rcditus E cdcfiaftici huius p ragm aticx difpoficionc co m p re h e n ­ derentur? Ec inílaotia reucrendiisimt Car<?inalis Ar*

cbiepifcopí T o l c u n i , & totius ecclcfuftici ftatus no*

ininc, per R e g iu m cófijium declaratum fuitin ptim o t c in quarto capiccn oo c o m p r e h e n d i, vc patct cx d c •

«laratioiic v ig cfim o o d a u o dic menfis A p r iü s a n n o 1 594.f a d a , q u x prqlo iam madata ^ cuiufdá cafus d e - eifionc ad manus pcrucnit,qux fic fe haber: D ixtfoqü t declarsuay deelararen,no fe tntéder.ni fe coprehedcr enloS dichos dos capitules primero j quarto déla dicha prematica U sditzm osyretas ecleftafticas, a fi délo que los labradores [• n obligados a pagar por los frutos y retas que cogiere,como délos que fuercnarrendadores, jlo s ouieren cebrado ennobre délas ygltfias: por que en qualqaiera de los dichos cafes no fe huze.maedad ninguna por la dicha prematica,o bligavdoje los arrendadores ala paga de losdiehos diezmos, y retase- eleftaf}ieas,con juramento,y fcmetieadofe a la juridicio ecle fiafiica-T a fi lo declararon y mandare A ,¿c. Q u x fcntcn*

tia cuch Principis fic, 65 vcniac ad declarationem du- bij propofiti, facic ius qtioad om ncs, 65h a b c tv im g e ­ neralis conílitudonis, vt in 1, fi imperialis , 65 ibi nocat J5aid.!i.i.85 Barc.85 com m uniter D D . C . d e legibus, 55 text.in 1 1 4.tic.r.p,i. cum tradtcis ibi per G r e g . in glof- vnica.Et merito quidem huiufmodi declaracíoco m o­

do prodita cfl: nam fifgperiüs lib I c .i} tributa R egla

Q _ ff c o n tra

infauoremreifmm,Lib.n. 124

(15)

c o n tr a rufticorum pnuilegia fo lu u n tu r ,m ultó tnaghr d e c i m * f o i u i d c b e n t , c u in foliitionc om nibus tribu tis fin t p r * fe r e n d * , vc ex Innoc.in c.cu no fic in hom ine, d e d c cim . ncc á Sacerdote peti,fed pr*ftari debeant, vicroq; inferri d eb ea n t a ru ftico in horrea D e i fummi, h o c cft,in theiauros tépli,vnde habeant presbyteri, leuit?,qni D e o miniftrac,c¡bcs,exc.reuertimíni, i6 .q . j . q u a t a n t * etia funt pr*rogatmac,vc fine d c d u d io n e fe m ín is ,a u te x p c n fa rü ,q u ? f r u d im ratione f a d ? fuht>

d e b e a n tu r ,v tin d .c .c u n o i i ii n t ,5z ib iP a n o r .d e dccim . c.cua n os,c.paftoralis,eod.tic.cu traditis, per R e b u f. in c o c r a d .d e d e cim is,q .ii. n u m .j. Ec fic quoties decim ? c x negGCiatioae debentur, impeni? deduci d eb en t, v t c x d.Gap.paftotalis infert Ig n a t.d e Lafar. in fuis addic, ad t r a d . d e dcci«v. em p . 6z p e rm u t.c .2 ¿ .n .i. & ibi c x E uerarJn locis a r g .l e g ,lo c o domin.3d fiic n.2. Az tra­

dit validáeíTe a r g u m e n tu d e tributo ad decimam, vel e contra.. V n d e n it n ir u f iq u o d Regia tributa fibi v e n - d ica ru n tjd ecim ? D c o d cb it? fib iv cn d iccn t, Azeo raa- xim éjquia h o c aullo-meliori m o d o poccft agricola o m nes fc u d u s accepcos D e o ferre, c x R enato diccntc, ^ p rim u m h o c a g r ic o I ? f a n d f t i u s eíTcd e b et, dijsim m or talibus acceptam , referre, v o t ifq ;,a c muncribusobla*^

tis facu n d itatem foliad fcrib crcjfru g u m q j vbertacemi.

v t in lib. de priuil.ruftic.,lib.i. p r.cap.7..

Irarnó(ni fdllor)a!icer illi Rcgijicofiliacij liceratifsimi.

decern ere nequiuifset; n á ctfi lex de fbluedis decim is, quoad' q u o t a fcilicet,vt fo lu afp o tiu s pars decim a,qua alia nyinor,auctaaior,poiitiuo iu r e in tr c d u d a fit, tñ v t foluantur o m n in o ¿>*fuftentatione neceffaria miniftris E cclefi? diuinoiuceintroducitur, v t pacet cx L u c 10.

fzDigms efimenenams mercede fidiSLtex.in c.decimas;

Dcoj»

Comment.Pragmaticae

(16)

D co.ií.q 7* Ó5 in c. décimas á populo,& in c.rcucrti- ininijlfi.q

1.85

tradúPanoF.&r ibiDD.inrub.de decitn.

& in c. parochianos,n.i.&

5.65

cod.tit.65 in c.exhibí ta,n.

4

.de rer pcrnnic.exprcírus text in c.tuanobis, d

2

.in verfinímís profeóToide decim.latc Aret.in c. dcci*

njqi

6

.q.í.D.Th.

22

.q.

7 7

. art.i. Ñauar Jn apol. dere- djc.Eccí.q.i.monito

69

.n.i.65 in Man. Lar.c.

21

. num.

z

8

.qur multisalijsidprobat autoritatibns, 65latifsime,

65

mcIiüsdom.Couar.Iib.r.variar, refol.c

17

. per totu.

Ac quacenus pragmatica ifta folutionem decimarum impcdiretaliqupmodo,opinor,nec Pontifice ílacue- repotuiíEcrCÚ cx eo q, iftx dccímx debeantur ex prq- cepto díüi;no,vt dixi,85 cx Couar.vbi fup. n.z. per Pa­

pam cotrauenírin5potetit,nccc6traillud difpéfari,vt Ín c.liceras,

4

.opinioni,de rcft.fpol. c.fín. de rrafaét. na cú Deu.s décimas fibi retinuerit in fignú vniuerfalis do mínij,vcínc.tuanobis,dc decimis,65in hocDd honor verfetur,non poterit Papa efficere,vt ifte honorcrea- tori no exhibeatur.

Q u x

racio ica fortifsima efl:,vc gra.

uifsimos impulerit viros ad cencdumjac nó minus cÓ- fulendú, q fummtrs Pontifex nequit concedere laico priuileglü percipiendi, 85exig:cndi omncs decimas a- UcuiusEcclefiq in perperuu, 65 quód huiufmodi priuí- legiu non valeCjtamquSlatu contra prohibitione CÓci- lij Latetanenfisjvrin ©.prohibemus,c.quamuís,

85

c. ad!

hqcjde dedmis,c z.4.fané,eod.cic.lib.5. cu traditis per Barb. in coní.

3

y. n

.3

.

6 5 4

. vofum.2.65 per Dccíum in conf.

113

.vol.

2.65

per Bélcrand.in conf.i yo. n.z. vol.z.

ctfi cócrariu verius exíftimcm, praxi

65

cÓmunitcr te - ceptú: ítnmó vt huiufmodi priuÜegiu valeat, laico per Pontificem conccíTum, vt viderc eft ex congeñís per Hoft.in fua fum.tit.dedecimis,num.ij.vbiin verEícd

eerce

infauoremrcifrum.Lib.il. 125

(17)

c c tté co n d u d ir.q u ó d (icut parcem. d c cira a m m ,

ita Sff

in tocum Papa potcfi: con ced ere laico lílud ius p e rc i­

piendi decimas in aliquo l o c o , fiue ad tem pus, íiue in p erp etu u m ,refert,&: feq u itu rH en ric.B o h ic, in cap. á nobis,dc d c imisjcol i . v c t f dic cñjfccúdu H o ft. 5¿ id c H éric.in c.quauis.eodé tic.«S£ Hoft.in c. cú apoftolioa, d e hisjqua: fian cá pr«l»úne co n fen .co l. fin. ic A n t. da B u tr.ib id en i num. 17. ¿ ¿ id e m tn cap.oauíamque,d«s prgrcrip.n.6 ibi: ^ i a iusdecímarum non caetifinlateam, ntfi exd'jpenfationePapa: i c t t í d k Balb. in fuo t r a d . d q praefcrip. i.p quintar pirtis principalis,q 7. nu. 1 9 . R ip a tn cap.dccernim us,ae íudic.n.74 C o u a r .v b i fup. n. d*-

& t f x t i n I .2j.tir .to .p .i.ib i; 7 aun puede les otor^ardemat deflo^que tomen diezmo de algunas jglefias por tiempo fei 'a- tado,o porfiempre fegun lo tuuierepor bttn: $c ibi Grc gorJ Dofter,verb.Tí>/»e» diezmos, N c c ubftac,quód d e c i m * d e b e a n tu r ecclefijs dc iurc diuino, quia refpondctur, q u ó d qugdam fume prgcepta moralia d c iurc diuino„

« q u i b u s non feruatur aliquate m p o ra lis,fiue pduaca vtiíicas, nifi d e trim e n tu m alterius faciat, auccom m ic ^ tac aliquiSi vc ín furto, & ¡ n calibus,quia fine peccato com m icti non poíTunt, Papa dirpcnfarc non potcftá A li a vero funt, in quibns verfatur priuata, fiuc cempcíi4 ralisv a licas ,q u g a d E c c le fia m f p e d a t , v t i n dccimig, primitijs, & oblationibus, per qasc ncmíni generatur pTg.udicium;fed non fo lu e n t c s p e c c a n t :& cú ifta t t m poralis f p c d c t ad D e u m , cuius V icarius vniuerfílís cft P a p a , p o te ft in his ft :tuere, & de his d ifp o n e r e , fi­

cu t placee, cap 1. i¿ 2. de translac. Epifc. U ca p .c im d * p e r m undurn 9.q 3, Ec fic poteft Papa concedere íat- co, quód percipiat decimas aljcuius lo ci, vel q u ó d d e - cimiis ipfe n o n foluat.Ita rcfpondit B o ft. in fua fumín.

tic.

Coroment.PragtBaticóe

(18)

tíc.de decimis,í iu r o . i 5 .vcrfic.d icu n t aliqui,cuiüs v e r ­

ba

£efcrCj&: fequitur H e n r ic u s B o h ic m d.cap.a nobis, dedscim is: S cm a U x a lix fo r tifs im * ,a c c ic g a n tifs im * racion es,q u *totam hanc d ifficu ltatem faciHimo n e ­

g o c i o diff-luunc-peti p o te r u n t ab eod em H a ftie in d . cap á nobis,& ah H e n r ic .A n t. Anchare. & A bbat.ibi,

& á d o m . C o u a r . i n d : d . o a p . i7.lib .í. vaj-iar. n u .i . j.A z 4 . & á D id a c .F e r e z in l.l.tic.J.lib.l. O rd in a m . & i n t e r eas h * c , q u * á principio laca eft ratio, q u o d decimarii foJucio quoad Oei m iniftrorum c o n g ru am fuftetatio- iié,cft de iure diuino, fed r c í p s d u q u o r * de pofitiuo, Sc fuper ifta folct, &: poteft c a m laácis diípéíári, diuino iure üljcfo remanent*.

Vndefequiturjfum tnaiufticia itadcclaratum fuífte, cura nulla Principis cofticucio pofsic efficcrc, vt deci- m x non foIuStur, vcin cap.tua nobis,el p n m c r o d c d c - ciraisjózibihocac Panorm.mi. i.A zin Oap.vcniés. nu.9.

de pr*fcr. Iramó quí q u o lib e t m odo áibcraherc, auc alia viafolui impcdiret,fentencia:excomraunÍGationis fubiaceretsVt conftac ex C o n cil T rid .in fef.2 r g, ¡ 2. dc reform .vbi prarcipitur ü c :J ^ id é c im a s aut fuhtrahunt, a«tfmfediut,excomunicentur,neeab hoc crimine,mfi plena reJlimtione,abjoluantttr,vtcx.iz.iwázúzxzt N au arr.ia d.

ManualiLat¡no,c.25-n,}2.S¿ Ídem de prfmitíjs intelii- g e n d u m e ft ,c ú m fu b e o d e m p r e c e p t o coprehéndan - tu r,vt patee cx cap.t.Azibi P a n o rm m u .S . dcdccina. Az

ex

D .T h o r a .2.2.q.8 6,5z ex

N

mar. vbi fup. in fine.

Id em de reditibus ecelcfiafticis ftacuítur,de q u o ­ rum origine,Az natura non p o teft ita breuicer aüquid explicari,quin akiorcm in d agin em , Az peculiarem cra- ft it u m requirat, VE videro e ft apud D . T h o m . 3 2. q.

l8 y .arc.7 .A zin q u od lib .6 .art,i4 .A rch id .in c.ftacuicur, i¡. aílef-

in fauorem rci frum. L ib . II. 126

(19)

S.aírc-íTorcmjCol.penult. dc refcript.Iib.6. &c in princíp.' 44.dift.85in ca p .fiEpifcopus. 12. q. I . C ard. Zauar. in C i e m quia co n tin git,in 2 q.de rclig. dom ib. &c in C ! e -

m en c.g ratix de refcrip.col penul & i n c a p , fin.de pe- cul.cleríc.85íbi H o f t ic n f 85 alij plutimi citad per Fran c ifc .S a rm ie n t.d e rcdíc Ecclef.&: M art.N auarr.indiél.

Cra£t 85 íterum ifte in apol. de red. 85 iíle in dcfenfio- n e l i b c l l i d c rcdit. E cc ie f.v t mirum fitjin toe, a c t a v a ­ rias á D oótofibus icum fuiíTe fentendas. N ihilom inus a d h o c p r o p o fit u m facit, vc in tc liig a tu r ,c a fo lu m hu c fp e d a re b o n a ,q u x ve ré ecclefiaftica dici poíTunt, q u x principaliter applicata funt miniftris e c c le fix ,55fecun- darió pauperibus,aut q u x principaliter dcftinata funt ccclefíjs, 85 pauperibus, 85 fccundarió miniftris, v t in d.CIcm enc quia co tin g it, §.vt a u te m ,d e relig, dom ib.

85in C 0 n c iI.T rid e n t.fe f.7 x a p . 19.85 in fcf. i y. c. 8. de rcform .85 tradit idcm N auar.in d .a p clo g . monico.20.

n .2.85 3 85 g lof.in v e r b prouideri,in G íc m . per literas, d e p r x b e n d . N o n vetó de patrimonialibus bonis cle ­ ricorum in telligitu r, nam ipfi liberé poíTunt difpo­

n erc de ipfisj x q u é aclaici libere difponunc de rebus fuis ad libítum, vc habetur in c.E p ifco p i.ia.q .l.85 ín c.

fixum l i . q y.85in cap. quia n o s,d c teftam. 65 ibi d o ­ m inus G ouarr.n um .i.Ñ auar, vbi fupra monito. 2 2.cui a d d e D e c iu m ,85 P a n o r m .o p t im e lo q u é ce s in c.E ccIc- íia f a n d x M a r ix nu.5 d c c o n ftic .85 idem Gouar.Iib.í.

va r.c.4 .n u m 3. S e d a n de clerici patrimonio, ad cuius titulum facros ordines is r e c e p e r it , intelligatur, diu bíum eftinam Bcrnard.in c.Epifcop. d e prqbend.fcrí- pfic,om nia priuilegia bonis Ecclcfiafticis concclTa illi co m p e te rc ,q u c m ícq u u c ifu n t Bald. tic. de pace conft.

c o l.y .D c c iu s in d.cap,Epifcop.85 idem m cap.Ecclefia

^ ^ fan£b?

Comment.pragmatícíc

(20)

gcclefia f a n a * M a r i « , n u m . l 8 Sed c o n tr a r iu m opti- mis r a tio n ib u s,& fu n d a m e titis ícquunrur P anorm it.

I m o I . & Felin.ín d .c a p .E c c k f ia f a n d g M ari« ,n u m ló.

pro u tetiam iftos refere, ¿¿fequitur ídem C o u a r. in d.

líb .i.v a ria r.c a p .4 .n .4 .& hgc ramqoám vcrior videtur approbari fencenciaexdirpofiríone fa n d i Gociiij T ri*

dentini fcf.zr.cap.z. de reform atione, vbi íi id parri*

m onium ,cuius titu loq u is facris eft ordinibus initiatus, alienari, e x tin g u í, aut remitti, nullatenus poteft, d o ­ n ec beneficium Eccieííafticum fufficiens fie adeptus, vel aliunde habeat, vn d e viucrc pofsit,non ideó p ro - cedit, v t vllo quidem temptare tam quam quid Ecclo- fiafticum habeatur, fed n e qui diuino minifterio ad- fcripri fine,cum ordinis d edecore mendicare c o g a n ­ tur, vc colligitur ex prgfatione illius capitis, vt in d . c.

Epifcopus de pr«bend, vbi communicer traditur á P e d o r i b u s .

A tq u i de fo lu tio n e decimarum b en é percipitur,' qu « fi n c b o n a Ec cie fia ft i car n a m cx i ft i s p 1 er u m q ^ d c _ eim « nonfofuunrur: idq u eap ertifsim e declaratur ex text.in cap.nouum g e n u s ,d e d e c im is . E x quocoU igi- tur,clericos de patrimonialibus bonis, & de alijs per eos acquifitis,decimas foluere d e b e r e , n o n vero de bonis pro doceE cclefig confticutis, &c glof. ibi, & In - n ocen t. ¿2 Panormic. n u m .4 .52 communicer P O . 52 abdicto ad Panorni.ibi,qu,amuis id sq u o d .p rod o te Ee- glcfi«confticuitur,nom iulli qu od fabricaediputatum eft,arbitrantur^ non v e ro reliqua pro v i d u miniftrorU' E cc le fi* bona,

ecfi

non videarur cile de m en te texe l-Z.cíc.zo.p'.r.. ibi: Ejptmifmo tsde Isi tambi.efr losdeuen ellos dar combhsjegos de todo lo que huuie/emfue:-.

ras ende de aquelfjs heredades que han de. las ygiejias-y id»

: ftru e n :

in fauorem rei frum. Lib.l 1.127

(21)

Jirue»:Scia 1.2.tit.iy.lib.i.Nou.Cotnpil.ibi:7oiroy;w^- damss. E cq u q veré bona Ecclefiaftica fint, vkra fupra cicacos aurores rurfus claxe percipitur cx C o n e . T i id.

fef.22 c. 11 .de refor. ib i: AlicuiusEeclef$ct,jeu emufuisfe- euUris,vel regularis beneficij,montiumpietatis, aliorum piorum locorumJurifdiBi6»es,bona,eenJus,acima£tiafeu- d a lia ,¿ emphpeuiica,frtf¿íus,emolumenta,feuquafcum^

0buenlicnes,quA irt niinijlrorum, ¿pauperum neeeptates eomenidebent,Vack text.in cap.res E cc ic fix jS c iu c a p . Ci psdic,o5 per totii,i2.q.i 85q,2 A ib cr.in traéí:. de v e ­ ro cler.Üb z.c.y i.P a n o r m .in c .c o m eilcs,dc tcftam &

Güuar.m d.c.quia nos,eod.tit.8¿ in d .0,4.variat, l i b . i . idem Panor.in c.v!t.& ibi com m uniter D D . d c pecul.

d c r . & Nauar.in libello de fed(iÍE.Ecclef.q.i.n.7. & i n apuiog, iterum, q.i. m onito 27. n .i, cum feq, vel ex co m axim e co gn ofcu tu r,q i alienati nullo m o d o p o ffu n t, c x c.n u lii,& per to tu m ,d e rcbus E c c lc fix , v d falce de iu r e c e ttu eft,ad validitatem alienstionisrciu im m o ­ bilium E cclcfix duocopulaciue ¡equiri, caufara nepc,

& folenicatc Vi eft tex.in c.h o c coniultifsimo, d e reb.

E cclef.n o n alicn.lib 6.ibi: s^ liem do in forma,¿ cafihut sureexprefiis,¿permifts:Sc in c .i.iu n d a glof.eodem tic.

ítb.é. G te m .i.& iib i giof. eodem tic.Et prqdiiftaiurair- ricant alienationes fioc caufa 8c iofemnitace fa(ftas, &

m c f ico,quia ifta duo requifita pro forma requiruntur;

cnius dctcftus vitiat a¿tunj, l.c u m i j, §.fi p rx to r, ff.de- craoD£f.& eft glof.Ordln.in c.l. v e rb .rc d ire ,d e in in te gtutnreftic.V eroi.ln d.c.nolii,n.26. D eciu s in confil.

142.4 n.S.Couar.lsb.2,variar.c 17. m tm .i.G reg o r.in I.

stetb. Agramado, tit. iS . p .5. vetitas enim c a u fe j85 folemniras fortnx requiritur,v t valeat alienatio fecunv dfim F edctic. d c Senis in coafil. j42.B síb.coñ fil.40 *'

lib.l.

Gomment. pragmatica

(22)

lib .l- A u c d . d e cxequen.m and i.p ,c ,4 .n .3 4 .& q u a n m s P a p a pofsit in bis alienationibus tollere folemnicatem, cam encaufam nequaquam tollere p o te ft, q u * d t b c t c flc necefsitatis,pietatis,vtilitatis,vcl incom m oditatis 'vitand*,vc p ef g !o f.in fn m .i2.q. 2. Abb. V ero i. & a !ij ind.c.nuU i.nu. jS .id q ; expreíTe habctur in l.i.tic. 14.

p. y.ibi; J Im cejas de la y gk fm no f e puedan e n a g e m r fm o p o ra lg u m d e jla s ra z o n e s fe ñ a la d a m e n te ,¿ g c .Q n x quide prohibitio,quod attinet adcaufain, v t fi.-.eea tion v a ­ leat alienado,procedit etiam in Pap a,vc cft t e x t c x - pccffusin cap.non üceac P a p * . l i . q . z . vbi Archid, per tcxt.ibi dicit,quód Papa non p oteft res ecclefi* p r o ­ digaliter alienare,veluti fi v c iic td a r e r e s e c cie íi* co*

fanguin cis,vt eos diuites fa c ia t, S¿ vt ipfi indq conflí- tuanc palacia. Q t u m d o a f i u a m co m in en d an t Abbas in c a p eonfl:itutus,nimi-i6.da rclig.domib. G regor, ia

1.

y.tic, j.par.i.in vcrh. Les beneficíos,z¿ finem ,vbi dicíc,

■Q -io d guando non fubeft ca u ía alienandi,& manifcfte P a p a dijapidac,poteft ci in faciem rcfiíli,ficu cP áu las PctcOjVtin c . Paulus.2.q.7.Az idera tenet C a ftr.in ’cófi.

4i4.infa(fta pr*renti.n.4.lib.i. vbi dicit,quód quando P a p a dilapidaret bona ecclefi*, non eft parc!idü,qiiia tune non facic tanquara Papa, fed tanquain priuátus.

Q uodlatifsim o ferm one profequitur Lanceloc. in fao lib.Tem p lurn om nium ¡udicuto.§.4.vérf.3o.pr*cipué n u .i.ad mcdiu quia Papa n o n cft d o m in u s bonoiiimi ecclefiaru,fcd fidelis difpenfacor, Azadmmiftracór, vc Paul.ad C o r .c q ..x b i:S k n o s e x ijim e í hom o.U t Luc.c.ia.

ibi: .^ í s p u t a s e f i jidel(S,¿rc.explicat S o to deiüílíua Á¿

iur.lib.3.q.6.a ft £,in fine in refpoliíione ad qUintom.

Sed in dídtqdeclaratíonc am pliusadijcicur, vc fupra traditu cGcprocedac ia conduiftoribus decim-árum,3nc

redi-

infáuórem rci frum. Lib.IT. 12S

á

(23)

redituum ccclcfiaílicoru m , fi cum juramento fe a¿É.' ftrinxerinc, & ¡o b ligau erin c,& iurifdidioni ecclcfiaftl- c * f e fub mifcrint,inquo lili fapictifsimi, & fu premi iu ­ dices cura iudicio anim aducrtunt: quód ecíi regu lari­

ter cauf* decimarum ad iudicem ecclefiafticum pcrti- neanr,eciamfi quteftio fa d i tantúm fic examinanda*

C3p.perucnit,cap.nuncios, de dccímis, cum alijs tradi»

cis per C ouar.p rad icar.qu xft.cap . jy .n u m .a .in princ.

T a m c n nonnun quam ad iudicem fecularcm fpedac h * c co gn itio priuatiué,cúm decima* e x p o té fta c c P6*

cificiSjdequanuper in fuperiori cap.difputaui,in P rin . cipem b ic u m transiat* funt, v t cx M o h n ? o & R upc*

laño affirm atidem C ouarr.vbí fupra, verf, t e r t i o quo- ties:& quando laicicontra m orcm , & confuetudinem décim as infolitas, vcl legitim o tcirp oris curfu pra:- fcriptas foluere com p ellu n tu r á iudicc ccclcfiaftico:

nam tu n cp er illorum querelam apud R e g ia p r* to ria caufa detin etur,e x l.¿ .tit y d i b . i . n o u * Compilationis,

& e x traditis per eundem Couarr.lib.i,variar, cap.17.

num . 8. vcrfic. nono principaliter, prarfertimquia b ic agitur p o tiú sd c condudoribus d e cim a ru m , qui iure o p tim o Coram iudiee fecularieonucniunturjcúro qua­

tenus ab eis decim ardebit* exigantur,fuper re tem p o ­ rali,ac profana veluti fuper fru d ib u s t r a d a t u r , vt in­

quit F rcderic.conf.245.3 cideó meritó coram fccularí debenc co n u cn iri, vc tradit C a ch e ra n u sin dccif.Pe- d e m o n .}2 ,C o u arr.v b ifu p ra in d.cap 3 y.num.2. vcríí.

quintó nó v id eo , etfi A zeu ed o in l i o , tit.T..Ub.4, noií.

C o m p il.n u m .y S .v ctfi. tamen in tribunalbus, dicat, in P iafen ci* ciuitate per P in c i* A u d ito res hascaufascc- clefiafticoremiíTas vidiíTerquod quidem opinorpro- c e d e r e e x fpecialiillwsdicEccfis confuetudine, q u * i n

dcct*

Comment. pragmaticae

(24)

decimis Colct cíTc magiftra,52 g u b e r n a t r ix , v t eft v u l.

ga tu m ex cap.i pacocb, cum alijs, c u nihil diftce ab

e a q u « ftio n e d s laico virtute locationis fibi á clerico fad « :n am coram fccularilaicum c o n d u d o r c m debeat

c o n u e n i r e f u b poena Icgls regn i,cu h ic agatur d c q u a :^

f t i o n e f a d i , n 6 do iure decim arum ,fed d c pretio foluS-

d o , q u o d eft com m oditas temporalis, & profana. Ita C o u .v b itu p .& :C u m a ,in c6 f.8 4 .n u .3 .A zcu ed .vb i fup.

n . 5 9 . v b i gaudet inueniiTchuius ecia fentcci* autorem

C a f t e U n L6.Taur,vcrb.r?c^«/i/^«/Vr,4 2in 1.3-nu. 9,Sc z o . a e p r o p t c r e a a d i e d u f u i t , v t ifti c o n d u d o r c s dcci<

m a f u , v t pofsint h o c v d p r iu i! c g io ,v t c u i u r a m e n t o fo o b I jg e n c ,5 2 iu r ifd id io n ic c c lc fia ftic « fe fu b m itca n t: 52 d i d i o i f t a ,52,p o fita ib i c o p u l a t i u a c f t , q u * v c r u m q ; v©

r u efle r e q u ir it,e x l.fi htercdi plures. f f de c o n d it, inft.

c u alijs. V n d c v id e tu r,q ifu b m ifs io d e p e r fe, aut iu ra - m e n t u , n o fufficiat. S ed co n trariu m v e r i u s a r b itr o r c x d i r p o f i c ! o n e l9. l o .5 2i r , t i t . l . l i b .4.n o u .G o m p iI . v b i ii c o d u d o r c s ifti fe iu b m ife rin t c c c l e f i a f t i c * i u r if d i d i o - ni,auc p r « f t i t e r i n t m r a m c n t u m , c o r a e c c l c f ia f t ic o c 6 - ueniun cur,vc a n n o ta u it e tia id e G o u . v b i fup, lo q u c n s p e r d i d i o n c m , a u t , q u * d i s i u n d i u a e f t , v t p a t c t in fin o illius v e r f , q u in tó n o n v id e o , 52 exp refie id c o llig itu r c x d 1 10. q u « in caufis ad ec c lc fia f p c d a n t i b u s f u b m i f - fio n c m Cias iudici fieri n o n p r o h ib e t, 52 e x 1. feq. quae fep aratim in c o n c r a d ib u s re ru m ccclefise ctia p er lai­

c o s iuram en cum p r« ftari p erm ittit.

Q uare dlcédueft,fubmífsioné fola fufficerc in h o c cafu,fuper quo in iudicio contenditur, qui a d e cclcfia ”»

fticu fp c d a t,ex c.dcccrnim us.c.quato,cu alijs,’d c indi.»

cijs,5c i n c . i . d c f o r o c6p.52 in c.continua, cum m ultis

•lijs.ii q .i.5¿ in 1.J7 .tit.7 .p .i.52in 1. y . tic.3. hb. i . n o u * R C o m pii.

in fauorem reí frum.Líb.IT» iz9

(25)

C o m p . t i a e d am fine fubtnifsione, q u x caufam cótiiiéc piecatis,5£ religionis,cora ecclefiaftico iure optimo á laico pcci,& exigi poíTunt,ex G uid. P ap .in decif. D e l ­ phi.576.0U.2. qué refert5&fequitur A z e b e d . in d .l.10.' n. y o. A c non raínus d e per fe luramentú fufñciens eft, vceiu s virtute pofsit quis corara iudicc ccciefiaftico co.nueniri,ytpote quód res fpiritualis fic, & cognitio c- iofdem cau fx ad iudicem fpcdccEcclefixjVc tradic H o ftienf.in cap.tua,íuper gl. fin.de ord. c o g . Pan orm . in c.fignificante,de pign.in i.n otab . H ip p o l. de M atf.in fin g .55 7 .B crn de L u c .i n r c g 573.ccxc.in C3p .c u m G e Icftinuslaicus dcfor.com p.in 5.vbi propceriuram entu acquiritur iudiciecclcfiaílicoiusiudicádifupcp rc,qua in terponitur,adeó v c h s r c s iílius,quiiurauit, pofsit c6- p ellip c re cc lefia ftic u m adimplere iu ram en tu ,v t tra­

ditur com uniter incap.licct v n iu e rfis d e vo to , & per P a n o r m in c.fin,nu.4.dc fepulr.& idé A zebed.m l.ii.

tic.l.íib.4 nou,Compil.,n_u,2. &:ideó ifta íex vndecinia R egiafu ram a r3tioiiej&: perpéía delibera r/onefancita e ft,prohibes iuramécum interponi in c6tia¿libtis,qul fine iuraméto validi fiuC,ne regia iurifdiélio dim iniuf, d c cums validitate,85dcfenfionc, abfq; eo q, fie contra liberratem ecclefix,m ulc.3 tradita funt á D D .q u o s c ó - geru n cG u tierr.in A u th ét.fa c r.p u b .n u .a y i, cu muitis leq, A zeb ed .ib i n 2.á verChis tñ no obftatibus, Parlid.

lib .i.rcr.q u o tid .ca p .4 ánu. y 5 .cu feq. V n d e cú fie de rcbus ccclefiafticiSjqux in eeclcfix tribu-nali funt expe d io n d x jtraéletu r 5 mérito fie ifta declaratio fa-éla eft, cúaÜccr pragra,itica,táqua.in prxiudiciuni ecclefi*.& 5 b o o o rú ciu sfad a,n eq u aq u á fuftinefi dcbuiíTcr, vr in.

A u ch en .C afia .C ,d efacr.e$ cl. c.no minus c.aducrius, deimrr!unít.ecel.8¿ c.ecclcfia-fanax Marig, de coftic.

& i b i i a t é P anor.05 D e c . á n u .i . &: comuniter D D . 3c D i d .

Comment. pragmaticae

(26)

D id a c .P é r e z in l.a.ríc.ij. lib .i.o rd cu eraditis per M3- chac.üb.i.deCuczcí'.creat.g lo .n cü alijs, I.3. tit.3.

&; per tacú iib .r.N o u .C op . A tq u i cu vel íubmifsio fola v e iiu r a m é tú ,v e i ipfius rei pictas & p r iu ilc g iü fufficc- retjpacccdeclarationé iñSfuiíTe fupcrfluani, vel minus fapien tcrfadá.quatenus copulatiué 6z fubmifsionem, Sc íuramcntú requifiuit, cu quodlibct de per fe dc iure A 'a ltre t,v tp re m iíru m eftfu p rá.S :d a d u crte ,v te fF ed u s declarationis,Az eiusperpéía deliberatio Az iuftitia p er­

cipiatur,q» duse rationes fatis diuerf? in e a cófideiácur.

Prim a, q ii* dc obligatione cú iuram éto Icquicur, ad l.

cap.pragm.refer fjV tfcilicet v c e a capi túe om ninó p o f fine inítruméca aratoria, Az tcliqua ibi cocenta. Secun- d a jq u e d e fubtniísione iu d ic ic c c le fia ftic o fa c ic n d a d if p o n i t , d c 4 . pragraaticsecapite iníelligiturjVCin eo c a ­ fu ílladifpoíidonc quarti capitis non o b ftan te, fubmif- íio fa d a procedat, v tp a te t exillis verbis, No fe entender, nieomprehender enlos dichos dos capitulas primero y quarto déla dicha prematica los diezm os,ffc.quq dc inftrumetis -ñon capiendis, Azdefubm ifsione per sgricolam fiénda loqinmtur: Az fic fecundum tjuodJibec iftorú cap itu m fubmifsiOjAziuramentumintelIigcndum eft,ita v c f u b . mifsio in vno, Az iuram ecúdc per fe ín altero fufficiat,' non o b ftá tc d id io n e ilia c o p u la tiu a jq u * quado cadic ín ter duierfas orationes r e fp e d u díueríorú e ff e d u u m np rcquiric,vtruqj cíTa verú,fcd alteru tantú, prout te - qairitdífiundiuajVt in I.ea tam en a d ie d ío , ff.d e le g .j.' Az in 1.1.ff.dc bis,qui not.infam. 1. fi T it i o , ff. d e vfufr.

l e g I.quí R o m * ,§ . Flauiiis, ff. d e v erb .o b lig. Bart.in 1. fi finita, § .e le g lte r ,n .7 .ff.de dán.infec.B ald.in l.fi.n.7.' verf. folutioquoties, G .d e c o d i c i l. Ec quia copulatiua quoties iuris difpoficioni rcpugnaCjaíTuinic natura dif-

R 2 iun-

infatsorem reif r u m X i b I L 150

(27)

íu n d iu q , vtin qu ic Bart- in 1. fx p é ¡ca, n .i.f f de vérb.fi*

Q gnif.Ed fie perpenfo iudicio declaratum extat;n cq ; de

* ca p ta ra , aut incsrccratione fuit ncccflária declaratio, c ü id ab ecclefiaftica iuriídidion c contra laicos fit alie n u m ,e x l.fin.tic.i.lib 4 . N o u .C o m p il & ex traditis ibi per A z e b e d . 55 in l.prqced.n um .4.cum feq.nifi forté in d u h iu m velis adducere, cpconduOror rerum , feu re d i­

tu ó EcclcfiaftÍGorum agrícola fic,&: cúfubmifsiQne, 85 iuramento in forma h íc tradtta fc obligauctit, & pro- peer rccardacafolutioné perin uocationé brachijfecu- laris capi poft;uletur:55 eocafu in his fex menfibus,nec implorandum auxil'um á iu d ic c ecclefiafticoiaee á fe - culari ¡mpartiendum arbitror: tu quia difpoficio dc c a ­ piendo a gricoíain hac declatationcom.ifl'acft,85-rema n crc d e b et ín difpofi.ctoneiutiscomunis, v t in l. c c m - modifsimé, íE delib. 85 pofth.cum vulgatis :tü m quia fecularis iti cafibu s,qu i ad cius iurifdiélionena quoque fpe£tant,non ten etu r auxilium impattiri ad requifitio*

n em ecclcfiaftict,niíi priiis apparcac,omnta rité,ac r e * f t é faétafuiíTe,ex R o la n d .c 6 f.j7 .n u m .p e n . & fin . v o l . 1 85inconf.39. n . i i . 8 5c x l 55. tic 5. p .i.infin.85idcm . A z e b e d .m d .l.fin .c it.t.lib .4 .N o u .C o m p . n.5.& ?•

S u m m a r i u m c a p i t i s d e c i m i f e x c i .

F cernina ¿ nobilis,quare pro debitis ex deliSíü dependen­

tibus capi pofiint? ¿ an idem de clerico fit? num.u Rasio.propter quam agricola pro dehitisex deliBodefcenden

tibm capiaiuryaccuratifimtperpénditur.num.2-

ad animA fauorem,rnommve correBíonem ffeBant ,pH- h ltcA ,¿ fif rali ratio ni prAponenda. num. 3

non habetin bonis,vt incorpore luat,quomodofítintet- Íigendum.num.-{.

\yín

Comment. pragmaticae

(28)

:jH etiam ñgr$coU}rM U$sexq;oaftAeliBed^

Deagrfeola tnmdUffettgregelfuosimwittenteio mejftt aUenaUtumdeUbemktUM inopinati, num. 6.

De eodem4uih»m liberMlien/utitfet* ahpondiiit,vt fuper . tffent frehibiis,m quihusexemtiofierino» pojfet. na. j . Debitartniomsdelum eommittenssmtttitfrimlegíUMjM

adáerfus creditores toHeeJpm.num.S.

AgritoU,quifidetuJfor fuit intaufa criminali, 4n pofsit pra co.tdemnutfone pecunuinearctrari?fU4M.9.

§¿U;dre agñcólafro dehHis ex deítCld defce->

dentibus ca p ip o fít,d d ü cí4s'cxf Iica^^

C a j p u t X V L

S

Ed iam ad alia mea rlccriús progrediatur oratlozná pro c o m p lc m c to huius interpretatiónisreliqum n e ft,v t jriqüiratn,quarcfllísfex'ihcñlíbusjquil>us pro ci*

uilíbus débitiSagricola c á p io o n pofeftjpro-dcbids t a ­ quen c x d d i d ó dcfcen¡6ÍcncibuscspÍátur:fubijcit nam ­ que, no pueda» fer prefos por deuda ninguna

,

quen»

deciendá de delito. Id em in on ioib u saU js íimili pracro- gatiuágáUdeodbus eoottitututrt- cffe p crfp icio : nata fcetnina pro debito cíuili n on poteft carcéri m a n c i­

pari,étíamfiiliudftfcalé fic,nec p é í tiitelam: fiJíj per c í admlniftratatfjjVt colligitur cx l.k .82 AiJihc'nc. ibi p o - fita.C .d c óf.diri.íud.l lo .d t.j & i.8 .c ó d .tic .Iíb .y . nouJ G6pÜ.&: vtrobiq; U té M á c i& 5 2 A z c u c d . & tamen fi d e b itu m ex d e lid o d c fc c n d a t, ture o p tim o íñ carcerS inittt poterit, v t i n ca i. lO cxprcíFédirpohitur, Jatcq;

tra d itu rá B a éia deinO pc deb ito re,cap l y . p e r to tu m . Idcmq-, iiísco n O k u tu m eft in nobilibus, qüi pro d c- buis ciuiiibus in catcerem d e c r u d in o n p o ír u n t,v tin

R. i l.m c ­

infaiioTcmrcifruin.Líb»IT. i^n

(29)

l.m e d ic o s.C .d e prof.Sz tned.Hbvio.M cnchacad? fue- c c f.crc a t.i.p lib.5.§.22.na 75. B a e j a vbifup. cap.

11U47. & I 0 .I .9 . tiM d ib .6 .n o u .G o m p íl. M atien.in l.g.

tic.i7.1íb.5.ciufdé C o m p . in g lo f 5 . & tam en in gen u o

■fatédu cft,nobilé pro debitis e x d e líd o d c ío c n d é tib u s í a p i pofle.l.á.tiCiZ.líb.g.Rccop.&iBaejá vbifu.p q a m . Z7.idem dc cicrico dicédíí cft, qui ctfi in cá rcc rc ¡pro x r e alieno non mittatur,ex Bald. v b i füp. c.i'7.6c C o - Bar;lib.i.variar.c.i.camcndl debitum cx d c l id o defcé- datjproculdubio capiédus é ft,v tib iB a c 9 a n u .i. copio- fe M a rfin praxi crim .in § attinga.nu.70 .& d e rd iq u is dcbítoribüs,qül iq ca rG créfletru d in o n pqflun t, intel- Jigédu eft,quos iuftifsimu eft raitti in c a r c c r é p r o p t e r pecuniam»qua pCrfcñcéíitiá'debch'tex d c lid b r d c lid u ením expiatur pecunia,5c fic captus cx pecn m a,q ü am d eb et cx delidOyVidetur captlisex ip fo d c lid p .E t b * c cft ratio T a u r in * leg.ii5 79. fie dicebat B aegay bí fup d, n u 27.ÍQ fin.,Et nC/occafioncihuius qxcm pfionisinuf.

fcnturgid delinqujandiím, S¡>c ye huips pcenacqccaGpnc fugiant,5c eaueantiádclidís, prout etiam confiderauit M a t ie n ? in 1.6,tlt.v8.1ib.y.nou£e C o m p il .g l o f .i ,n u .4 .;

E t ficin hisp alí;bu?facilisfclpp fioeftjeu vcilitaspu- ' biica,quíB;i^q4(^i^3rí} punitiQtjiqeQfiftiq^fir pi;*fcrcda cuiii^bf^tiytíjitatipriuac*, Sí p i iu d f giq, y t ytüíraSi C .d e primipil.hbvíj2.#¿ ;5íoca,t(#í tP !.iutiPjT>us.,7,bi Bald.

nu.i, C .^ e facrof.eccief*, cuíitnií, Ac jn neftrp'cafujqui publicam c o n cern it v c i!ita tc ,iz no peculiare alieuius priiiilegiújaliter r.efpódédu eptjcü putíbca vtiliras pu.

^licS ripponatfyEiliutijfeipub..enim expedit,ne deJida m a p c a c im punita,&jeiqj'dc cft pubjic* neccfsítaris, ye kp^ee-n^cCsiüfbí {em ibu 4gricukores no capíantJidcp dtxit'Ba,rápI.Q.2¿-ff-foluc.m3Crimjon.q!,vtilit4SpubUca n o a

Commcnt. pragmatkse' ?

(30)

» ó n p r x f e r t ú r á í^ e r i püblída?;fcü p>ribi^pa a m ^

biilaiíCivc dé doté “ prímiegv

f t fc k Q u b d fi in fpecie fíroipo&alta pífct,'daretur equí-

»,detn, vcíiiis «íenfibus p r a d e b ir ó e x delietodcfcendff

t i a g r i c o l a non caperetur, fi pritts q u á'h oc d ebito gra- Barecur,téputfnVetóiú,& feminum acccfíiíTec: q u o d c í l c o n t r a Icgetn iftam . V n d c cogitaiii,m e d i o c r e m R e i p u b l i c x vtilita tem c x cfFciftu b aiu s p r a g m a c r c x c b u c 'n i.

r e , r e f p c d a ülíus m a x im i, & incredibilis com m odi,?

q u o d R c ip u b lícaec x d c lid o r ú p u n itio n e d im a n a t: v a l d c c n i m R e ip u b lic? ÍRtC(-cft,ncdelida mane ac im p u n i t a . l i t t d d i d is ,/ .c fiid p m in u s ,ff.d e n o x a l.a d .-v b i Ullius P a u lu s a it,im q u u n i ciT c, m aleficia liwpunitú rciin q u f, l.fiiongius-,§ii.fF.dfeiudiciis,l.fi á reo,'§.fin. f f . d e fid c- iuf. v b i pOctias, inqfuic G rius.ob maleficia folui, magrt^

'ratio fu a d e C jte x in Lfi ita vulnerat*,in fin .ff a d l, A q u ih c u m ibi n o ta tis . Q u o d c x co , v c l m axim e co lligi p o ­ te ft, c u m a lite r fdCilc q u is ad maleficia profiliatt v t i»!

1. p er o r o n e s , C . d e d c fc n . ciuic. & m I. fi op eris, G.dei p o e n .Q u a re di*ic P a rif.d c P u t . d c f y n d . in i. p. in verb*

iu d e x , verf. iud iccs p u ras , n u m .lp quód ju d e x , q u i re u n o c e n t e m abíoluic,p róditor & p r ? d a t o r eft ,c u m d e n e g c t fatisfad io n em pccnac, quas p r o fa t is fa d io n e R r i p u b Iip q d e b c cira o o n i,lJ ic ic atio ,§ quOd illf€j*b;>ff. d e p u i blican d.fi p r o f u r c ,$ i . d e c o rtd id . f u r . ^ ^ ^ n . d e o t d j iu d .6 ^ itt .9 T i& A u c n d . d c iuiur.n.2.4. I m i n o fi Refptt;

b lic a,ad t fiideic talia pctpctrari n o n p ro h ib e r e t, fi p io - b ib e r e , aut oibuiarc p o tuiffet, in a x im o p c r c delinque^

m , v t late F c h n .in c a p .c u o m n c c , n . j i . d c c o n f t i t u t . ic p erea,q u *b < ?n e 8¿ e l e g a n te r c r a d id it id e A u e n d v in d ; traél.dieiníur.á r i.a z .c ü m fc q .R ic a rd , in 4 . lib .fe n c e n - .artv j . q y. c a m alijs p e r Najaar. in M a n . L a t in ,

R 4 in

in fa u o re m re ifriím .O b Ili 1^2

(31)

In cap.iy.num .8. & á n u m . i l . v b i de peccatis illo rü m , q u i fubdicos á m alcficfis n o n cobibcnt>agitur, texe, c ft in cap.duo ifta2iji.q.4,£acit illu d A p oftoli y . ad Timoca

Siquhautent fuurstf», f i maxime domefifcoruf» curam no»

hahet,fidem no»hahet,fi efi infideli deterior: Sctx

S.Aur to n in o 2 .p.tit.y.cap .9 .§.2i.& idem Nauacwvbi fupra in

cap .14 .n u m .2 1. ;i. ' ,

Q uam obrem com m unitas ten etu r cx d clid o fuor u ciuium ,exquo cum poiTet obuiarc,& nec fccit>nccc«

rauic, vifa eft confentirCjVC in cap.oftcdic Propheta, &

in cap.qut poteftobuibre,25,q 3. text. in cap.error,di- ftin.&3s.vbi In n ooait; quippe^eum pofiis pertur%

bareperuerfos^nihil efi aliud,qudmfoucre:tcxtAti c.quart ta:,dc feiiccnt. cx com nsunic. glof. celebris in Ciem .x*

depoeniSjVcrb defenfauerit, verfeiccm fciendu, quod canon,text.in 1. fcientiam, ¿2 ib lg lp f i. ff,.ad 1.Aquih Diccius in l.culpa caret, numero 2.f£dc rcgul.iur. nam dominus ex crimine ferut, pater ex flagieio filij, 52 he*

riis eic maleficio famuli, fi potuit obuiarc, & non ob*

uiauit,tejietiir>vt eft textus in l>in delidis,.if. dc npxal.

adi«S¿exfuperionbuspatct.Eridcm deprglato^quidif fimuiat concionatocem in fuadioecefifaifa pratdican- cem ,a u tin d o n iin a d u k a ci$ rq u i n o n perfequiturla­

trones fpqhaotes in fuo territorio, v t cxB clcn co inL

<íapitaliui®j§{^mGfQS,num.i 1 4. ff, depqeois: exempli- ficat luLG iárñh praxi in S, fin.in quaeft. 87* y f s t f h x c autem omnia. Et fic eodem m odo ciutcas> v e l domi­

nus pcdagiotG d ebet itinera tu ta j52a latronibus fecu- ratcoere:nam fi fiealiquarobaria in e iu sd iilrid a , aut tertitóriojvbi cxigijutur. attranfieuntibus.pedagia^ccnq tu r ca rcftitucrei vcl raalefadorem exhiberCitcxtJa i n e r ^ i d innaufragijs, f f d,eipcend.cair».&na«^r9g-

Bart*

Comment. pragmaticae

Referencias

Documento similar