pecac,textus cxpreílüs,vbi Bartolusín l.ctfifídcíuffifj' JfF. de re iudicata, & D o d o r c s in l.tám mandatori, G . de non numerata pecunia, tradit Hippolicusin d id a rub.dc fideiuí.num.27 5. Et hinc infertur, quód fi quis ceíTerit bonis,52 traditus fuerit cum argolla ferrea c r e ditoribus iuxta Icges Regias, 3¿ de eo habeant c r e d i
tores fideiuíToremjpoterunt cum ccnucnirc,&: ab eo debitum e x ig ere, cüm cefsio b on oru m per principa
lem fa d a eius fideiufíbribus non profit,tcxtus in §. f i
nali,inftit.de replicat.82 tcxtus inl.3 tic. 15.partita y.in- fertur cciam , quód fi quis dilationem á creditoribus obtinuerit, faltim á maiore eorum parte , iuxta t e n o rem text.in Icg.final.verficui & f i q u i c e m , C . qui b o nis ced.polT.i.82 fuum h « red e m , §, final.cum l.feq u cn - cijff.dep adis, 82in le g .y . tit.i 5. paitita 5. cum traditis per Alexand. ín confil 205. volum . 2. quamuis c o n u e niri n ou pofsir, tamen eius fideiuffor poterit conueni
ri ab ülis, qui dilationem non co n cefleru n t,cü m bene
ficium dilationis quinquenni) ad fideiuilbres non c x - ’ tendatur, per c o t u m ín Jeg.íi p r«ccdcntc,§.huius,ff.
mandati,M athcfilanus in norabili lo y .Ia fo n in d. Icg.
82 íüum h*redeni}§.hodie,numero-2.in é . limitatione, ft'.depaótusPaulus C aftrcnf.in Icg, refcrípturn, ff. c o dem tituio.
S u m m a r i u m c a p i t i s d e c i m i q i i a r t i . C X communicatum puhlieé vitandum ,ipfum^ alioS v i-
" ta n dcbet€,traditur,fi quando,num.\.
Cumquibus licite foteft cxcommunicatus communicare, f i id in numero fequenti continuatur.num.2.
Dominus anpcfitt cum exeommunicaio de fua fam ilia com mufiicart? m m -i.
C iúff-
Commcnt. pragmaticas
C u iu fdam legis P a r t iu ratio defen d itu r, de eo, qu i potuit,
¿ f non prohibu it clericum percu ti,reeen fetu r opin io. ».4.
^ i s non d ieilu r p ojfe ilIud,quod h on ejlé m in i m e f e r i poteft.
ffu m .s . ^
)_yfaricolaexcom m u n tcatm a n a g r icu ltu ra sntedere p o fit, qu&ve illi de ture Cano n ieo im m u n itas con cedatu r ? nu. s . A n p eceet trafgrejfor legis ob p u b lic a m v tilita t e m f a B a , ^
d e obferu atíon e huius leg is in fo r o E c c le fia ft ic o fn u m .j.
A n q u in o n c a p i pro d eb itis p o fit, pro eifd em p o f it e x c o m m u n icari? n u m .8 -
E x officio etiam p u b lita v tiU ta s er it cura-tda,eam f^ a d iu d i CCS E cclefiofticos pertin ere qu o£, m a x im e p roba tu r n u .9 . L eges ciu iles ob p a b lic a m v tilita t e m fa B a s diu in itu s p er o r a P rin cipu m ejfe p > om u lg atas,iu ra C an on icatefiatu r.
num ero 1 o.
M otus proprius P f ^ i n t i in fau orem agncultur^t refertu r,
¿r huius tr a d itu r quaft tonis refolu tio. num . , i .
t&An agrtcoU pro cmilthus dehitis excom
municari íllís fe x menfibus pofitntf Capot X I I I I .
E S agricolationis a d e ó f a n d i ab antiquis ha
bita eft, adeoque facra ab autoribus appella-
• ta , vt meritó incer alias ciuiles h * c ca n ó n i
ca qaxftio veniat inferenda, an q u em a d m od u m a g ri
cola ¡llisfex raeaílbus pro ciuilibus debitis capi non p o t e ft ,it a pro eifdem á iudiee E cclelíaftico e xco o i- xnunicarinon pofsit? Q u o d in dubiuna adduco c x e o , q u o d * q u e per excominunicationern, ac per incarce- rationsm abagricultura am o u ea ca r, quia excom m u-
io fauorem reí frum .Lib.TL n g
nicacus. i
nicatu's publicé, denuntiatione praemiíTa, om ninó ví- cándus e ft , v t habetur in conftitutione Concilij Ba- fihcníis,qu« incipit,I n fu p c r adeuítanda, 85 ex com»
m íini D o d o r u m traditione, vc patct ex latifsime tra ditis per dom inum C o u a r r u u .in c a p . alma maccr, de fententia excom m unicat. lib. 6. in i.p a rc e .§ .i.c u m §.
feqiient.Sc'per lo a n .G u t ie r .in c a n . quteft.capit.i. v b i d c vero in te lle d u C o n cilio ru m in hoc cafu Baíilienf.
3¿ Conftancienfis Ia te,& in íig n ite r c g it ,v c h is allega
tis,fuperoacua: ali« m cricó fin t cefendíe allegationes, v b i hx’ cexpreíTa fententia traditur, & e x o rn atu r. E t quia nec ante d en u n tiatio n em p u n d u m quídem c o m municationis re lin q u itu r : nam e tfi,n ifi publicé d e nuntiatus,eciamfi notorius fic, ab aUjs non fic v ita n dus ( omitto, quse de clerici percuíTore tradunturjca- m en ip fe agricola,v e l alius í qui excotnmunicatus fit, etiam ante d e n u n tiatio n e m alijs com m unicando re*
gulariter pcccat, 8¿ poft denuntiationem granius ipfe p e c c a c , quám alij cum e o com m un ican tes, 85 confe- quenter ante, vel poft den untiacionem,tenetur fe ab- f t i n c r e á fidelium co m m u n io n e, 8¿ c o n f o r t i o , v t eft te x t. 85 ibi gloíT. 85 D o d o r e s in capit.illud de clerico cx com m .m in ift.S y lu eft.in fu m m a verbo, cxcom muñí cario j.in q u x ft. j.la t e Couarruu, in d. capit.alma m a
ten i.p a r t e .§ .z .n u m .il.85 idem Gucierr.vbifup.cap.i.
num.38.S5Nauarr.in cap. i . § . laboree dc poenitentia d iftin d .á.n u n i.aq .in epilogo,verfic.con ftacítera.N cc oberit fi dicatur,agiicolam plerumq; opus,85 miniftc- rium agricultura per fu b d ito s ,v x o r e m fcilicec, filios,
& a lio s de familia facere,qui omnes cum licite pofsint, 85 abfq; peccato cu m ipfo agricola, licet excom m uni
c a to ,c o m u n ica re ,v tin cap.quoniam muiros, xi.q.?-&l D iu u s
Comment. pragmaticae
d iu n sT h o m . in 4.cliftina:. q 2,art q .N au ar vbi fu- pra v c r f ic .f a c it j& C o u a r r .in d .c a p ic alma m a te rio T.
p a r t e ,§ i . n u r n . 8 . & r c x t u d f iure R e g io i n l . 34 ritufo 9 parc.l ibi: Otro/f no ferum defewulg.'dos los fijos y tas fisas, que fo» e» poder dei padre que fus f e de f comulgado, ntaquer feacompa-ajfen co» el,nin los firutentes de cafa, m» los labradores a foldado^,qt*e labrajfen fus heredades.
N a m h o c p rocedit ratione ncceisitatis,qu« in ifta c6 - municatione confiftit,vt de creditore dicitur, qui cum excom m u n icato licite com m unicare poteft ad p e te n dam ab eo debitam p e c u n ia m , v c in capite ÍI vero de fententia excom m unicat, capit.intellexim us de iudi- cijs, 52ibr com m uniter D e d o r e s , C o u a r. vbi fupra n u m .8 verfic. fic & in capitulo, 82 in his terminis no' tat Nauar. in M a n .L a t. cap. 27. d e c c n f, Ecclefixnu*
raer.27.d;benccriim patres v x o r i 82filijs, om n iq u e f a milia: alimcnc.a, ficuti debitor pecuniam creditori, á qu o in u ito e x ig i a lim en tap o flu n c,vt h a b e tu r c o m m u niter in 1. fi quis á l!b e r is ,y .fiq u is e x his, ¿2ib iantiqui D o d o r c s,52 Atiton.de Lara Jat c, fF.dc liber, sg n o fc. tn textu, ibi fttion preflet^pignoribuscaptisfi dijtrei.
Bts, cogetur fententia fatisfacere.
Q i ^ racio fpecialis vera eft in fu o cafu, fed non eft vniucrfalis ad refolutionem iftam,de qua n u n c a g it u r ; nam daretur, quod extra neccfsicacis huius caufam fi- lij, 82 de familia reliqui, com m unicare non deberent.
V n d e Nauarri ratio in d.num .27.vbi fupra, n5 videtu r poíTecafus omnes com p reh en d ere,fed text.in d I. 34.
tfcido 9>parte 1.52 ¡bi G re go riu sin ve rb o , A o ipadres,ni tos JenereStidco dicit procedere,vc e x co m m u n ica to d o m in o ,o m n e s de familia pofsint com m u n icare, non c contra, quia dominus p o t c il facile in d u c e r e , vt ab
infauorcQi rei frum. L j K I L
¡ t oe x c o m -
excom m u n ication e pofsic, qui excom m unicatus efl-j reced ere Sed lu c r a t io n e v id e t u r ,qu ód magis poiTcc patet vel dominus inducere fubdjtum excom m unica tu m , fiipii co m m u n icare concederetur. V n d c h * c ra tio,quam ex Hofl;ien{e,5i alijs traxit C o u a r . vb iiu p ra, nequaquam ei placere poteft: dicit tam cn, qu ód pro- c e d it cx eo, quód focius p o c tftc o m m a n ica rc cum fo ciocxcom m un icacojC X glof.in cap.i. 4 i.d iftin d . & e x alijsibi traditis.
Sed harc domini C o u a r. rad o minus facisfacerc po tcnscft.cuin il cx focietatc procederet, ficuci vxor, aut filij excom m unicato m arito, aut patri com m unicare poflunt, ica p a te r ,a u t maritus poiTec vxori, &filijsex,*
com m unicatis c o m m u n ic a r e , cum ratio focictacisin omnibus pariformitcr proccdac.Scd quia noftrum noa cftjicg cs Regias reprehendere, aut d c caru validitate difputare,vt in l.factilcgij, C . d e diueriis refcriptis, de, fcn d o ratione text.in d.l.34 partitq, taquam veriorem
& efficaciorem , perpera á nonnullis in t c l l f d j : inquic enim: Eftaes porque loj padres alos hqos,i les fefioresalos vaffallos hipoderto delosenfeKar,edelos caftigar, quefegatrr den de fazer tales yerros, porque los ajan de def:omal7ar,lo que ellos mn podrían fa z e r a los padres,ntn d losfeiíores,eft lo non fiziejfenfonen culpa:3cfíÁixcv\t marico, aut patrí tune im putandum ,íl cum cxco'm unicato fubditoconi municaueric. E x quo facilé potuerit fubditam vxdrcm aut fiüum, aut alios d c familia ad farisfaólioncm facieft d am .abfolu tion em qae petendam compeliere, vc C a IíxtusP.apa inquic m c. f i c u t ,7 .q l q aod alterius vxor, necadulterari aba!iquo,vcl iudicari, aut diiponí, nifi a proprio viro, c o viaen tS permittitur. Probadqnc po tefi:ex A p o íl.7 . ad R o m a n o s,v b i aic: i^lligata é jlv x o f
Ifgi
Comraent.Pragmatic^
i b i o p t i m a 'glofTa i n d & c a p . f i c u t , i n verbo i u d i c a r i , c c x c . i n c a p . p i a c u i t . y j .
useft 2 cexc.clegans i n c a p . q u a n t « d c fencencia cx- coramunicat.vbi e íl cx com m u n ica tu s pcrmicrens ele- ricum percutí, fip o tc r a t p r o h ib e r e , 8¿ non p r o h i
buit,62 quia v x o r c s á virisjnon virí ab vxoribus defett ciuncur,vcml.2.ft.deiniuri}s. P e r q u « i u r a h a n c ratio
n e m afsignatHoftien Os i a fu in m a d c fe n t c n t ia c x c ó "
muni.§i.&: q u * fie poeaa,vcrficuUex excufat circa m e - d m m , & id voluit G r e g o r .L o p .v b i fup.ex I.i.íF.de iu- ftic.&iiire.l.liber homo Ja 2 .ff.ad leg. Aquiliam , v b i n e ccffc eft,íuperioribu'SÍn h ifc c o b e d ir e Q u i cquid h o c íic,ad tneum tatnen propoficum fufficit,quód e x c o m - muQÍcacus tenetur vitare aIio-s,quanuisa!iinon tenea
tur vitare ülum, vt tradit A iphonfus dc Caftro lib. 2.
d c poteft, Jeg.peen.cap.i y. vcrfic.circa iftos, N.iuarr in d.§.laboree,in fine v e ríic.p o n ó ,ex fine cxrrauagaaú?,
& id antea difputat erudíce,vt folec, dom in as Cou arr.
in d id .ca p .alm a m a ter.i.p a rt.6 .2 .n u m .fin a !.& D o m í.
d e S o t o in 4 .d iftin d .i2 .q .i.a 'rd c.4 . ín veríic. fecunda comcluf.& loan .G ütierr.in diól.cap.i. n u m .58. 5¿ f c q .
& fic nullo m odo poteft a g ric o ía excom um catus cu m alijs communicare,& per c o n fe q u e n s , nee a g ric u ltu ras v a c a r e , quod fine aliorum com m u n icatio n e p er
quam difficile,52 pene inapofsibile erit id effici ; nam q u o d honefté non fit, a u ü u s eft credendus id poíTe e ffic é r c , vt inquic Papinianus in I,filius, ff. de co n d it, in ftit.ib i:N a m q u « faéfa ]«dunc pietatem, exiftim a- t io n e m , verecundiam n o f t r a m , & v t generaliter di*
xerim , q u « contra bonos mores f i u n t , nec fa c e r c nos poíTc credendum eft; &2ex his q u « pracceranti.
Ajuiores iü diól. h fijjystradic A uendanius in - r c íp o n f o
“ S-.nura.
in ñ ü o re m rei frum . Lib J I . 15 0
8.UU59. Vides e r g o agricolam , fi illis fcx monfibus cx*.
cpíijraúnicccur,cúm vitare com itiunioncm debcat, ac cónfortium hominura,agricuItur? non poffc intcndc- re. Ipfa e n im m ct excom m unicatio id cx p o ftu lacp er propriam fignificationem ,cúm fit ab E c c l e f í * ,& fide
lium c o m m u n io n e 8z conforcio fcgrcgatio, vt latifsi- m é declarat id e m Couarruu. vbi fup. á p rin cip io, 6c N a u a r.in Manuali Latino capitc 2 7 .d n u m .i.c u m f c q . 6z fic vidctur,quód cúm ob publicam vtilitatem agri
cola illo te m p o re capi non pofsit pro ciuilibus debitis, ita eodem te m p o re pro eifdem non pofsit ex co m m u nicari; nam ius ciuileobfcruandurn e il in f o r o Eccle*
fiafticoin b is ,q u * contraria iuri Can on ico non fint, v e lq u a iiu re Can on icodifpofita non inuen iuntu r, vt c fte e x t.in c a p ic .i.d c noui operis ouotiationc,gloflá ibi,6z P an o rm itan . numero 3, & communicer D o d o - r e s , & g lo ffa in v erb o tccr.por.aUum, in capic. cum ad verura.9 6.d iftin d . Archidiac.in cap. fi mtcr Epifcopos
¿.qu*ft:.4.idem Panorm itan. eleganter in cap. E ccle
fia f a n d * Maria:,num, 13.deconflitut.Fclin. in cap.i.
vcrfic.tdrtiadeclaratio,de conftitut. tcxc. in cap. cle rici,6z ibi gloiTa,6z Decius num I. de iudicijs gloíT. ia cap.cceccrum dedonat.Sz D D .com in u n icer i.il.priui- le g ia .G .d e facrofandisEcclefijs.Q jrpd cúm icafit,por tiori ratione difpofino huius pragmatica: in foro Ec- clefiaftico obferuari debet,cúm ius Canonicum ,cuius fem per in co obleruancia vigere d cbec, idem ferme difponecc videatur in capite fin.de tregua 6z pace,vbi A lex a n d er C e r t i u s ,i n q u it , In n o u am u s, vc presby.^
t e r i, m onachi conuerfi , peregrini, m ercatores/ru
ftici e u n te s , v e l redeuntes, v e l ia agricultura exi- ftcntcs,&; animalia,quibus arant,5z femina portant ad
agruna
Comment.Pragmaticáe
a é r u m ,con gru a fccuritate laetentur. C o n tra qu e te x *
t u m n u l l a gaudebit agricultor fecu ricatcjfi ad eó grau í
tem p ore raefsium in carceracion ieccIefiaftica:ceru r«
fubiaccat. , , . . , ,
E tq u facu m p ro h ib itió huius pragmaticae o b publi*
cám vtilicatcm principaliter fa d a f u e r it , cranfgrcfloc peccabit mortaliter, vel venialiter,iuxta quantitatem , v e l qualitatem c o m m o d i, aut in com m o di publici, e x fententia D . T h o . i .2.q .jó .a r t.q .q u e m fequitur ibi C a - icc.&:Adrían.quodlib.í.arc.2.tradunt In n o c .A n d r. &C Panormican.in cap.quin plerique,dc ímmunic. E cc lcC ídem Anc ¿5 P anorm it.in cap.2. d e maiotac. & o b e d . vb i adducitur illud ex libro R e g u m , no» obeditrit Pñncipumortemoriatur. Q u o d fie incelligúc om ncs ibi,
& i n c a p . ná concupifcentiam, 6c ibi D cciu s clegan ccr prope finenijde confticut.text.de iure regio fic intclli*
g e n d u s ln l. 16. tít. i. part i . & ibi G r e g o r , v e rb . A»//»
carrera de la m uirte,bcne vc feraper d o m . C o u a rru u . ín cap.quaíiuis p a é tu m d e p a d is lib . 6. 2 . pare. 4.2 n u
mero 7.65 idem Couarr.in cap.i.n um .i 5 .d e teftam.&:
Ídem in epitome dcfponfalib.2.pafc.cap.7-4-7-num 9. loann,M atien.in 1.2.tic.2 lib.y.nouq Com püac.glof.5.
n ú . i i .5¿ alijs in n u m e riscongeftis per M c x ia P o n t, ia pragm.pnnis, concluf. 6. á numero 2. neceíTarió e r g o obfcrüanda erit. N e c video, cur inEcclcfiaftico f o r o huius legis difpoficio non fieferuanda, praecipue cu m fu p rá fa cis m a n ife ílcp ro b a u crim in h b .l.in cap.1 1 . dc- cifionem prsefcntcm obfcruandara in fáuorcro cleri
corum , & m o n a fte r io r u m , alteriusvequiufvis E cc lc- fiafticirquód fi con tra alios velinc ecclefiaftici hac v ti conftftutione pragmaticae,ncccíre eft, vc aduerfos fe, aliosque ea vci patian tur,vc in fimilibus pafsim p roce-
Q^ d ere
infauorem reifrum .Líb.IT. m
d ere iure optimo dicunt Bald.in I.d c quibus, num .zg^
fF.delegibus.Panorm ican.in cap. ecclefia f a n d * M a r i* ,d e conftitut.nu.52.A lcxand.in confil.209. ftatutis au tem perrpedis,col.penuIc.vcrf.fecúdó principaliter, voIu m .z.P h ilip p Franc.in c a p .poffcíTor,colum . 5 .de re g .iu f.lib ¿.B alb u sd e prxfcripc.in i . p . q q i n t * partis principalis, in princip.nu. i y.verf. quinto fallit, vb i air, q u o d e x quo ecclefia affumit pro fe adminiculum fta- cuci, d eb et etiam recipere contra exceptionem c x eo
d e m ftatuto proueniencem,vc etiam á mc fupra in d id . c ap .ii.traditu m eft.
J Q i^ r e ex c o quod ius ciuile C a n o n i c o non obuians in foroecelefiaftico cflec c b fc r u a n d u m , dicebat G ó m e z de Leon in fua iuris in fó rm .ccn tu r. d ec.14 . quod fieut mulier pro debito ciuili incarcerari non poteft, ita n ecex c6 m u n icari:& : ita ipfo patrocinate in Hifpa*
lenfi tribunali fuiíTe pronuntiatum affirmat, quod ego in co cafu, Sz in cafu nobilitatis, v b i priuato fauore in ducitur, ne pro ciuilibus debitis nobilis capiatur, con
trarium in foro eccicfiaftico feruari f*p en u m ero vi
di, in qu o quotidie contra illum,qui aiias pro * r e alie
no non capitur, fententia excom m unicationis profer
tur, cum ficdiuerfutn ex difpofitione, q u * principali
ter vtilitatem priuatum concernit, v t coftat cx Couar.
in did.cap.quanuis pa£tu,de p s d is |ib.¿.2.p.§.2. nu.¿.
6z D D . c5muniter in c.cum contingat, de iureiurado.
E cd iu erfu m etiam fic, vbi fauore publico in tro d u ci
tur: tunc enim iudices im p e n fe cu ra re d cb e n t, vt nihil inten tatum relinquant,quin omnibus modis, Az ratio
n ibus iaquiranc,etja ex officio,vt q u * ad publica fpe- (ftanc vtilitatem, e x a d e opere copleant, cxecudcniq;
m an d en t,cx l.co n gru ic. fF. dc offic. Pr*fiJ. Alberic . in l.qai
Comment. pragmaticas T
I q u i m c t ú , § . m iles,ff.de r e m llíc.te x t in I.i. S.cura,fF. ; d e officio P r g f c f f i vrbss. E t h in c c ft,q u ó d iudex e x ó fc f i d o p o te ft com p ellere p a t r e m ,v t filia :c ó ftitu a t c o n g r u a do té,fauore R d p u b ! i c x , q u i vcrfacu r fu per d o t e , f i.ff.roiuc.matr.1.3. p o ft p r in c . f f d e iur. d o t . c x t r a d i - c í s p c r P alac.R u b .in c . p c r veftras in 3. n o t a b . ín § 2 y . n i . B i I d . N o u c l . d e d o c e ,7 . p .p riuilegio l y . B o c r . decif.
z y o . B a e g a d e d o t e c . i 5 . n . ) 7 . A t q u iin o m n i d u b i o fe- q u e n d u m cft, q u o d m s g i s fa u e t p u b l i c g v t illta tij v t n o t a t u r a Barc.6¿ ibi c o m u n it c r a b o m n ib u s in ! . i . ff.
foluc.roatrim.tex.&: ¡bi B a rt.in l.v n ic a , §,fin. C . d e ca- d u c .to llen .tc x .in l.h o c m o d o , ff.dc c o n d it. Se d c m o f t .
& Ia cifs im é profequitur R o b e r .M a r .in t .in fpec. áu reo d e ord.iud.p.6 á 11.122.cura m ultis feq. v fq j ad fin e m , c o m áxim e q u ó d legib u s, S 2 fta tu tis,q u « p u b lic a rc fp i c iu n t vt¡lita tcm ,cccle fia fticiq u o q ; lig e n tu r ,& t c n e a n t u r ,v t I n n o c & P a n o r m .n o c a n c in c . a b E c c i c f i a r ú , d e offic ordin .o ptím é P a la c .R u b .ín d.c. p e r vc ftra s in 3.
n o ta b .in ^.1.0.13. A u e n d .l ib .i d c m a n d . e x e q . c 13 n .7 . Sílatirsimé per M c x . P 6 t . i n p r a g .p a n is , c ó c .y . n .4 . an*
t c ic p oft,vbi multa, q u * h u c f p c d a r , affatim allegana tu r .E x quo patct, no b c n é á íudicibus ecclefiaftícis fie»
ri, fi illis menílbus contra a g r ic o la s in a g ric u ltu ra exi»
c a m v c f e p r e p a r a n t e s ,e x c o m m u n ic a t io n is fcntcciS prorau lgarint,cú publica, p e r t u r b e t vtilitaté.
N c c v t i q ; n o poffc fieri d i c o id, q u i f c i l p rclato seccic*
f i * p o te ft a tc c x c o r a u n ic á d iá iu r c d i u l n o c ó c c f f a m h a ' b e r c j v c cruditc annotat d ñ s C o u . i n d.c. alm a m a t e r in ínit.m 8 fed ab eo fe a b ft in c r c ctia e x o ffic io , c ú pu bli - ca rcfpicíat vtiíicaté, & f a n d a E c c lc fia le g u m c iu iliu fa n o n rcfpuat fa m u lata m , q u * viftigfa i u ftic i* , Sc ?quÑ tatis im itantur, vc in capic. f u p e t f p c c u b , d c p riu lle g i
Q ^ z c a p .
ín fauorem rcifrum Lib II. m
eap.cüm veniffent,de cosqui mittitur in poflcfsioncm;
& in cap.csecerujdc donat.capít.2. de arbitris libr.6. 8c habetur in cap,clcrici,de iudicijs,cüm ius ipfum cano
n icum dicat,8¿ apertéconficeatur, Icgcs cíuiles diuinl- tus per ora Prindpum cflé prolacas, ficuti lo a n n c s P a p a V l I L f c r i b i c Ludouico R e g í in cap .n cm o , dq an n orum num ero i6. q.3. vnde iudex Ecclefiafticus regulariter omnt tempore, 8c contra quoslibet f u * iu- rifdiétionis, ctfi excommunicandi imperio vti pofsit:
n o n carneo id cxequi fem per n c c c ífe c ft ,e x 1 no quid- quid, ff. dc iudícijs,vbi non q u icq aid iudicis pottftaci perraitcicuf,iufubijcitur iuris necefsitatij prtefertim.cu h o c c x p r e f ic per ius canonicum approbatum reperia- t u r i a d c.fiii.de tregua S¿ pace.
I I E xtatq; raotus proprius S. D . N . Pij diuina proui- dentia P ap q V . editas atmo i }66. die v e ro 20. mcn • fis O élob ris, fuique Pontificatus annp i. in fauorcm rei frum entarie,ac artis agricuTcurq,incipit: Motu pro
prio, ¿ c . cupientes pro eommijfo nobis, ¿ c . v h i multa dc vtilicacc rei fr u m e n t a r í* ,& in teralíah xcj quq híc re- fcrrem,elegi:inquit enim in principio: cum, ad res frumentaria negotiumgquod pracipua pro eorum- dem pauperum fuftenlatione , ¿ v i B u e u r a eget, animunt noJlrumintendmm,¿cJ8£pe}fíca,(uh\\c'\v.VoLumas etiam, quod venientes ea de caufa ad vrbem,videlicet,adfrurnéta, c .■ blxda^ pr&ditia cónuehenda,iuii pmnino (¡nt ab ómnibus eiuilibus exeeutionibuskdm pro eorum debitis,qudm pro Ca meralibus quibtifcun¡ifeia5íionibu$,¿reprefalijs,qíiaeu- quede caufa,¿rcotraquofcum£decretis,feu diecernédts,irri tii ¿inanedeeernéies,qmdquikco(ra ¿ aduerfuspradiBos,, Jeu eoru animalia,¿ resquas fecu pradiBa decaufa detule:, rim,tdin accedédo ad vrbé, ibiá eommorado per biduu ad,
^ efeBum-
Commcnt. pragmaticae
efeBum vendendi eA4mumierint,qukmtthmin redenn.
do ad eorum CoUtum hahitatmqmexeeuwm, vel quocum^
modo attentatum fuerit. Inhibentes omnibus euiafcum^
generis exesuterihusffeucurumimftm,ne pr^diBos diBa deeaufa abvrbem aceedentesdbi%{vtpr4fermr\comrnora.
tes, feu inde difeedentes moleBare prafumantffub poenis ar
bitrio PrAfeBimnone pro tempore infiigendisieos etiam,qui agricuitur/tmipfampro comuni bonoUudabiliterintra qua
draginta ab vrbemilliaria exercent,dignisfauoribus,¿‘ pri uilegijs profequi volentes,tam me fium, quam feminumtem- pore,dum feiliceteBÍligendo,velfeminando tritico verifmi- liter occupantur,ab omni fupradiBa executione ,etiairft ex obligatione informa C amer aproeeJferit,tutos omnino,ac Jal • uosfore,¿g ejfe declaramus, dummodo aliunde,qudm ex agri-
cuUurA fruBtbus foluere non poflint: boues vero aratorios, omnia f. inflrumenta ad agricultura, neceffaria, n1> fupradi- 5Hs temporibus tantum, fed perpetuo pro quauis ciuili obli
gatione auferri-aut alia ratione impediré prohibemus.Decla
rantes injuper de tacitis quibufeunjj hypotheeis,d quocunff.
quauis de caufa mduBts,prAdiBosboues, aliainflrum enta pr&diBa minime comprehenfafore: ¿T in fumma, pradiBis rebus agricultura inferuientibus,uqudmcomoditatis,immo necefsitatis publicA injirumentis, omnia pimilegia come4 dentes, qua b onis dotalibus de iure conceffa fjferepermntur, Sicf^ per q»ofeunqueiudiees,¿‘e .E tirritum, ¿rinane,¿gc.
H a d en u s fandiisimus felicis recordationis Pius P a - pa Quintus, de quo cciara mcminic A z e u e d o i n l .7.ti' tu I o2i.libro 4 .n o u * C om p ilatio n is,n u m ero 5o.circa finem. In foro igitur E cclefiailico feruanda eft h^uius pragmatica: difpofitio, cura non iuri C a n o n ic o cotra- ria,fcdab c o approbata re p cria ti)r,& in d, cap.i- glo f Az com m uniter D o d o r e s de noui operis nuntiarj
in fauorem rei frum. L ib .II.
3
A n c h a rá n cap.canonum ftatuca,in i q u x í l . d c c o c ft í- tutionibus,glof.ín d id .c .c « tc r u m ,d é d o n a c . & i n l p ñ u ile g ia ,& ibi notatu r.C .d e fa croía n d . cccicf. cum alijs daté coRgeílis per R o b cr.M a ra n .in quasft. feu diiputa»
t i o n e S .n u m . i / . c u m f e q q . vbi apertifsime dem óftra- tu r, has fduberritnas legcs fauoribus publicis refertas á Pontificibus,á¿: Impcratoribjas, 6c Ethnicis confultis com m endatas in ecclefiaftico foro efle potifsimuni obferuandas.
S u m m a r i u m capi t i s á e c i m i q u i n t i .
A
n dijpofitio htiíuspragmatica addecimas, f i reditus ecclefiajlkos extendatur? num, i .'Becimarumquotadeiurepo¡ttiuo,fi folutio neccjfariadt^
iurediuino ejlyfi an iuspercipiendi illas pofsit competere laico,late dijjeritur.num.2.
S lu i fubtrahí(,aut impedk foluídeeimas,aíit primitias, iure Optimo excommunicari debet. num.
^UA bona demum fint eccleftaftica, f i an patrimonialia clericorum comprehendantur? num. 4.
D e quibus bonis cleriei decimasfoluereteneantur, f i dealqs bonísecclefiafiieistradttur,fian alienaripofsir4?nu, 5.
Condutíores rerum ecelefm quid debeant pramU(ere,vt ab ecclefuiudke pofsintiudicari' num. $.
Ratieneret, fiÍHramentí,ad iudicem ecelefiafkum laieus poterit trahi, fiq u a rt.j. num. 7.
/» prMudiciumecelefmleges ciuiles non funt ferenda. nsi.$.
Duabus rationibus primum, f i quartum prngrnatica caput ad bona ecclefiaflica non extenditur, num.9.
An per inuocationem braeh^feculans agricola conduBor ad requifttionemecclefiafiict capi pofsit?num,\o.
D tJ
Comment.pragmaticíe
*D^ agrkolhfoltdtíoni de cim arum ohrjoxijs, d e^ earumdem con 4u B oribus diligens explanatio. Cap XV*
Q
V apro p térn o ti miru, fi in d u b iu m addu ftuni effcc, an d e cim q , vel alij rcditus E cdcfiaftici huius p ragm aticx difpoficionc co m p re h e n derentur? Ec inílaotia reucrendiisimt Car<?inalis Ar*cbiepifcopí T o l c u n i , & totius ecclcfuftici ftatus no*
ininc, per R e g iu m cófijium declaratum fuitin ptim o t c in quarto capiccn oo c o m p r e h e n d i, vc patct cx d c •
«laratioiic v ig cfim o o d a u o dic menfis A p r iü s a n n o 1 594.f a d a , q u x prqlo iam madata ^ cuiufdá cafus d e - eifionc ad manus pcrucnit,qux fic fe haber: D ixtfoqü t declarsuay deelararen,no fe tntéder.ni fe coprehedcr enloS dichos dos capitules primero j quarto déla dicha prematica U sditzm osyretas ecleftafticas, a fi délo que los labradores [• n obligados a pagar por los frutos y retas que cogiere,como délos que fuercnarrendadores, jlo s ouieren cebrado ennobre délas ygltfias: por que en qualqaiera de los dichos cafes no fe huze.maedad ninguna por la dicha prematica,o bligavdoje los arrendadores ala paga de losdiehos diezmos, y retase- eleftaf}ieas,con juramento,y fcmetieadofe a la juridicio ecle fiafiica-T a fi lo declararon y mandare A ,¿c. Q u x fcntcn*
tia cuch Principis fic, 65 vcniac ad declarationem du- bij propofiti, facic ius qtioad om ncs, 65h a b c tv im g e neralis conílitudonis, vt in 1, fi imperialis , 65 ibi nocat J5aid.!i.i.85 Barc.85 com m uniter D D . C . d e legibus, 55 text.in 1 1 4.tic.r.p,i. cum tradtcis ibi per G r e g . in glof- vnica.Et merito quidem huiufmodi declaracíoco m o
do prodita cfl: nam fifgperiüs lib I c .i} tributa R egla
Q _ ff c o n tra
infauoremreifmm,Lib.n. 124
c o n tr a rufticorum pnuilegia fo lu u n tu r ,m ultó tnaghr d e c i m * f o i u i d c b e n t , c u in foliitionc om nibus tribu tis fin t p r * fe r e n d * , vc ex Innoc.in c.cu no fic in hom ine, d e d c cim . ncc á Sacerdote peti,fed pr*ftari debeant, vicroq; inferri d eb ea n t a ru ftico in horrea D e i fummi, h o c cft,in theiauros tépli,vnde habeant presbyteri, leuit?,qni D e o miniftrac,c¡bcs,exc.reuertimíni, i6 .q . j . q u a t a n t * etia funt pr*rogatmac,vc fine d c d u d io n e fe m ín is ,a u te x p c n fa rü ,q u ? f r u d im ratione f a d ? fuht>
d e b e a n tu r ,v tin d .c .c u n o i i ii n t ,5z ib iP a n o r .d e dccim . c.cua n os,c.paftoralis,eod.tic.cu traditis, per R e b u f. in c o c r a d .d e d e cim is,q .ii. n u m .j. Ec fic quoties decim ? c x negGCiatioae debentur, impeni? deduci d eb en t, v t c x d.Gap.paftotalis infert Ig n a t.d e Lafar. in fuis addic, ad t r a d . d e dcci«v. em p . 6z p e rm u t.c .2 ¿ .n .i. & ibi c x E uerarJn locis a r g .l e g ,lo c o domin.3d fiic n.2. Az tra
dit validáeíTe a r g u m e n tu d e tributo ad decimam, vel e contra.. V n d e n it n ir u f iq u o d Regia tributa fibi v e n - d ica ru n tjd ecim ? D c o d cb it? fib iv cn d iccn t, Azeo raa- xim éjquia h o c aullo-meliori m o d o poccft agricola o m nes fc u d u s accepcos D e o ferre, c x R enato diccntc, ^ p rim u m h o c a g r ic o I ? f a n d f t i u s eíTcd e b et, dijsim m or talibus acceptam , referre, v o t ifq ;,a c muncribusobla*^
tis facu n d itatem foliad fcrib crcjfru g u m q j vbertacemi.
v t in lib. de priuil.ruftic.,lib.i. p r.cap.7..
Irarnó(ni fdllor)a!icer illi Rcgijicofiliacij liceratifsimi.
decern ere nequiuifset; n á ctfi lex de fbluedis decim is, quoad' q u o t a fcilicet,vt fo lu afp o tiu s pars decim a,qua alia nyinor,auctaaior,poiitiuo iu r e in tr c d u d a fit, tñ v t foluantur o m n in o ¿>*fuftentatione neceffaria miniftris E cclefi? diuinoiuceintroducitur, v t pacet cx L u c 10.
fzDigms efimenenams mercede fidiSLtex.in c.decimas;
Dcoj»
Comment.Pragmaticae
D co.ií.q 7* Ó5 in c. décimas á populo,& in c.rcucrti- ininijlfi.q
1.85tradúPanoF.&r ibiDD.inrub.de decitn.
& in c. parochianos,n.i.&
5.65cod.tit.65 in c.exhibí ta,n.
4.de rer pcrnnic.exprcírus text in c.tuanobis, d
2
.in verfinímís profeóToide decim.latc Aret.in c. dcci*
njqi
6.q.í.D.Th.
22.q.
7 7. art.i. Ñauar Jn apol. dere- djc.Eccí.q.i.monito
69.n.i.65 in Man. Lar.c.
21. num.
z
8.qur multisalijsidprobat autoritatibns, 65latifsime,
65
mcIiüsdom.Couar.Iib.r.variar, refol.c
17. per totu.
Ac quacenus pragmatica ifta folutionem decimarum impcdiretaliqupmodo,opinor,nec Pontifice ílacue- repotuiíEcrCÚ cx eo q, iftx dccímx debeantur ex prq- cepto díüi;no,vt dixi,85 cx Couar.vbi fup. n.z. per Pa
pam cotrauenírin5potetit,nccc6traillud difpéfari,vt Ín c.liceras,
4.opinioni,de rcft.fpol. c.fín. de rrafaét. na cú Deu.s décimas fibi retinuerit in fignú vniuerfalis do mínij,vcínc.tuanobis,dc decimis,65in hocDd honor verfetur,non poterit Papa efficere,vt ifte honorcrea- tori no exhibeatur.
Q u xracio ica fortifsima efl:,vc gra.
uifsimos impulerit viros ad cencdumjac nó minus cÓ- fulendú, q fummtrs Pontifex nequit concedere laico priuileglü percipiendi, 85exig:cndi omncs decimas a- UcuiusEcclefiq in perperuu, 65 quód huiufmodi priuí- legiu non valeCjtamquSlatu contra prohibitione CÓci- lij Latetanenfisjvrin ©.prohibemus,c.quamuís,
85c. ad!
hqcjde dedmis,c z.4.fané,eod.cic.lib.5. cu traditis per Barb. in coní.
3y. n
.3.
6 5 4. vofum.2.65 per Dccíum in conf.
113.vol.
2.65per Bélcrand.in conf.i yo. n.z. vol.z.
ctfi cócrariu verius exíftimcm, praxi
65cÓmunitcr te - ceptú: ítnmó vt huiufmodi priuÜegiu valeat, laico per Pontificem conccíTum, vt viderc eft ex congeñís per Hoft.in fua fum.tit.dedecimis,num.ij.vbiin verEícd
eerce
infauoremrcifrum.Lib.il. 125
c c tté co n d u d ir.q u ó d (icut parcem. d c cira a m m ,
ita Sff
in tocum Papa potcfi: con ced ere laico lílud ius p e rc i
piendi decimas in aliquo l o c o , fiue ad tem pus, íiue in p erp etu u m ,refert,&: feq u itu rH en ric.B o h ic, in cap. á nobis,dc d c imisjcol i . v c t f dic cñjfccúdu H o ft. 5¿ id c H éric.in c.quauis.eodé tic.«S£ Hoft.in c. cú apoftolioa, d e hisjqua: fian cá pr«l»úne co n fen .co l. fin. ic A n t. da B u tr.ib id en i num. 17. ¿ ¿ id e m tn cap.oauíamque,d«s prgrcrip.n.6 ibi: ^ i a iusdecímarum non caetifinlateam, ntfi exd'jpenfationePapa: i c t t í d k Balb. in fuo t r a d . d q praefcrip. i.p quintar pirtis principalis,q 7. nu. 1 9 . R ip a tn cap.dccernim us,ae íudic.n.74 C o u a r .v b i fup. n. d*-
& t f x t i n I .2j.tir .to .p .i.ib i; 7 aun puede les otor^ardemat deflo^que tomen diezmo de algunas jglefias por tiempo fei 'a- tado,o porfiempre fegun lo tuuierepor bttn: $c ibi Grc gorJ Dofter,verb.Tí>/»e» diezmos, N c c ubftac,quód d e c i m * d e b e a n tu r ecclefijs dc iurc diuino, quia refpondctur, q u ó d qugdam fume prgcepta moralia d c iurc diuino„
« q u i b u s non feruatur aliquate m p o ra lis,fiue pduaca vtiíicas, nifi d e trim e n tu m alterius faciat, auccom m ic ^ tac aliquiSi vc ín furto, & ¡ n calibus,quia fine peccato com m icti non poíTunt, Papa dirpcnfarc non potcftá A li a vero funt, in quibns verfatur priuata, fiuc cempcíi4 ralisv a licas ,q u g a d E c c le fia m f p e d a t , v t i n dccimig, primitijs, & oblationibus, per qasc ncmíni generatur pTg.udicium;fed non fo lu e n t c s p e c c a n t :& cú ifta t t m poralis f p c d c t ad D e u m , cuius V icarius vniuerfílís cft P a p a , p o te ft in his ft :tuere, & de his d ifp o n e r e , fi
cu t placee, cap 1. i¿ 2. de translac. Epifc. U ca p .c im d * p e r m undurn 9.q 3, Ec fic poteft Papa concedere íat- co, quód percipiat decimas aljcuius lo ci, vel q u ó d d e - cimiis ipfe n o n foluat.Ita rcfpondit B o ft. in fua fumín.
tic.
Coroment.PragtBaticóe
tíc.de decimis,í iu r o . i 5 .vcrfic.d icu n t aliqui,cuiüs v e r
ba
£efcrCj&: fequitur H e n r ic u s B o h ic m d.cap.a nobis, dedscim is: S cm a U x a lix fo r tifs im * ,a c c ic g a n tifs im * racion es,q u *totam hanc d ifficu ltatem faciHimo n e g o c i o diff-luunc-peti p o te r u n t ab eod em H a ftie in d . cap á nobis,& ah H e n r ic .A n t. Anchare. & A bbat.ibi,
& á d o m . C o u a r . i n d : d . o a p . i7.lib .í. vaj-iar. n u .i . j.A z 4 . & á D id a c .F e r e z in l.l.tic.J.lib.l. O rd in a m . & i n t e r eas h * c , q u * á principio laca eft ratio, q u o d decimarii foJucio quoad Oei m iniftrorum c o n g ru am fuftetatio- iié,cft de iure diuino, fed r c í p s d u q u o r * de pofitiuo, Sc fuper ifta folct, &: poteft c a m laácis diípéíári, diuino iure üljcfo remanent*.
Vndefequiturjfum tnaiufticia itadcclaratum fuífte, cura nulla Principis cofticucio pofsic efficcrc, vt deci- m x non foIuStur, vcin cap.tua nobis,el p n m c r o d c d c - ciraisjózibihocac Panorm.mi. i.A zin Oap.vcniés. nu.9.
de pr*fcr. Iramó quí q u o lib e t m odo áibcraherc, auc alia viafolui impcdiret,fentencia:excomraunÍGationis fubiaceretsVt conftac ex C o n cil T rid .in fef.2 r g, ¡ 2. dc reform .vbi prarcipitur ü c :J ^ id é c im a s aut fuhtrahunt, a«tfmfediut,excomunicentur,neeab hoc crimine,mfi plena reJlimtione,abjoluantttr,vtcx.iz.iwázúzxzt N au arr.ia d.
ManualiLat¡no,c.25-n,}2.S¿ Ídem de prfmitíjs intelii- g e n d u m e ft ,c ú m fu b e o d e m p r e c e p t o coprehéndan - tu r,vt patee cx cap.t.Azibi P a n o rm m u .S . dcdccina. Az
ex
D .T h o r a .2.2.q.8 6,5z exN
mar. vbi fup. in fine.Id em de reditibus ecelcfiafticis ftacuítur,de q u o rum origine,Az natura non p o teft ita breuicer aüquid explicari,quin akiorcm in d agin em , Az peculiarem cra- ft it u m requirat, VE videro e ft apud D . T h o m . 3 2. q.
l8 y .arc.7 .A zin q u od lib .6 .art,i4 .A rch id .in c.ftacuicur, i¡. aílef-
in fauorem rci frum. L ib . II. 126
S.aírc-íTorcmjCol.penult. dc refcript.Iib.6. &c in princíp.' 44.dift.85in ca p .fiEpifcopus. 12. q. I . C ard. Zauar. in C i e m quia co n tin git,in 2 q.de rclig. dom ib. &c in C ! e -
m en c.g ratix de refcrip.col penul & i n c a p , fin.de pe- cul.cleríc.85íbi H o f t ic n f 85 alij plutimi citad per Fran c ifc .S a rm ie n t.d e rcdíc Ecclef.&: M art.N auarr.indiél.
Cra£t 85 íterum ifte in apol. de red. 85 iíle in dcfenfio- n e l i b c l l i d c rcdit. E cc ie f.v t mirum fitjin toe, a c t a v a rias á D oótofibus icum fuiíTe fentendas. N ihilom inus a d h o c p r o p o fit u m facit, vc in tc liig a tu r ,c a fo lu m hu c fp e d a re b o n a ,q u x ve ré ecclefiaftica dici poíTunt, q u x principaliter applicata funt miniftris e c c le fix ,55fecun- darió pauperibus,aut q u x principaliter dcftinata funt ccclefíjs, 85 pauperibus, 85 fccundarió miniftris, v t in d.CIcm enc quia co tin g it, §.vt a u te m ,d e relig, dom ib.
85in C 0 n c iI.T rid e n t.fe f.7 x a p . 19.85 in fcf. i y. c. 8. de rcform .85 tradit idcm N auar.in d .a p clo g . monico.20.
n .2.85 3 85 g lof.in v e r b prouideri,in G íc m . per literas, d e p r x b e n d . N o n vetó de patrimonialibus bonis cle ricorum in telligitu r, nam ipfi liberé poíTunt difpo
n erc de ipfisj x q u é aclaici libere difponunc de rebus fuis ad libítum, vc habetur in c.E p ifco p i.ia.q .l.85 ín c.
fixum l i . q y.85in cap. quia n o s,d c teftam. 65 ibi d o m inus G ouarr.n um .i.Ñ auar, vbi fupra monito. 2 2.cui a d d e D e c iu m ,85 P a n o r m .o p t im e lo q u é ce s in c.E ccIc- íia f a n d x M a r ix nu.5 d c c o n ftic .85 idem Gouar.Iib.í.
va r.c.4 .n u m 3. S e d a n de clerici patrimonio, ad cuius titulum facros ordines is r e c e p e r it , intelligatur, diu bíum eftinam Bcrnard.in c.Epifcop. d e prqbend.fcrí- pfic,om nia priuilegia bonis Ecclcfiafticis concclTa illi co m p e te rc ,q u c m ícq u u c ifu n t Bald. tic. de pace conft.
c o l.y .D c c iu s in d.cap,Epifcop.85 idem m cap.Ecclefia
^ ^ fan£b?
Comment.pragmatícíc
gcclefia f a n a * M a r i « , n u m . l 8 Sed c o n tr a r iu m opti- mis r a tio n ib u s,& fu n d a m e titis ícquunrur P anorm it.
I m o I . & Felin.ín d .c a p .E c c k f ia f a n d g M ari« ,n u m ló.
pro u tetiam iftos refere, ¿¿fequitur ídem C o u a r. in d.
líb .i.v a ria r.c a p .4 .n .4 .& hgc ramqoám vcrior videtur approbari fencenciaexdirpofiríone fa n d i Gociiij T ri*
dentini fcf.zr.cap.z. de reform atione, vbi íi id parri*
m onium ,cuius titu loq u is facris eft ordinibus initiatus, alienari, e x tin g u í, aut remitti, nullatenus poteft, d o n ec beneficium Eccieííafticum fufficiens fie adeptus, vel aliunde habeat, vn d e viucrc pofsit,non ideó p ro - cedit, v t vllo quidem temptare tam quam quid Ecclo- fiafticum habeatur, fed n e qui diuino minifterio ad- fcripri fine,cum ordinis d edecore mendicare c o g a n tur, vc colligitur ex prgfatione illius capitis, vt in d . c.
Epifcopus de pr«bend, vbi communicer traditur á P e d o r i b u s .
A tq u i de fo lu tio n e decimarum b en é percipitur,' qu « fi n c b o n a Ec cie fia ft i car n a m cx i ft i s p 1 er u m q ^ d c _ eim « nonfofuunrur: idq u eap ertifsim e declaratur ex text.in cap.nouum g e n u s ,d e d e c im is . E x quocoU igi- tur,clericos de patrimonialibus bonis, & de alijs per eos acquifitis,decimas foluere d e b e r e , n o n vero de bonis pro doceE cclefig confticutis, &c glof. ibi, & In - n ocen t. ¿2 Panormic. n u m .4 .52 communicer P O . 52 abdicto ad Panorni.ibi,qu,amuis id sq u o d .p rod o te Ee- glcfi«confticuitur,nom iulli qu od fabricaediputatum eft,arbitrantur^ non v e ro reliqua pro v i d u miniftrorU' E cc le fi* bona,
ecfi
non videarur cile de m en te texe l-Z.cíc.zo.p'.r.. ibi: Ejptmifmo tsde Isi tambi.efr losdeuen ellos dar combhsjegos de todo lo que huuie/emfue:-.ras ende de aquelfjs heredades que han de. las ygiejias-y id»
: ftru e n :
in fauorem rei frum. Lib.l 1.127
Jirue»:Scia 1.2.tit.iy.lib.i.Nou.Cotnpil.ibi:7oiroy;w^- damss. E cq u q veré bona Ecclefiaftica fint, vkra fupra cicacos aurores rurfus claxe percipitur cx C o n e . T i id.
fef.22 c. 11 .de refor. ib i: AlicuiusEeclef$ct,jeu emufuisfe- euUris,vel regularis beneficij,montiumpietatis, aliorum piorum locorumJurifdiBi6»es,bona,eenJus,acima£tiafeu- d a lia ,¿ emphpeuiica,frtf¿íus,emolumenta,feuquafcum^
0buenlicnes,quA irt niinijlrorum, ¿pauperum neeeptates eomenidebent,Vack text.in cap.res E cc ic fix jS c iu c a p . Ci psdic,o5 per totii,i2.q.i 85q,2 A ib cr.in traéí:. de v e ro cler.Üb z.c.y i.P a n o r m .in c .c o m eilcs,dc tcftam &
Güuar.m d.c.quia nos,eod.tit.8¿ in d .0,4.variat, l i b . i . idem Panor.in c.v!t.& ibi com m uniter D D . d c pecul.
d c r . & Nauar.in libello de fed(iÍE.Ecclef.q.i.n.7. & i n apuiog, iterum, q.i. m onito 27. n .i, cum feq, vel ex co m axim e co gn ofcu tu r,q i alienati nullo m o d o p o ffu n t, c x c.n u lii,& per to tu m ,d e rcbus E c c lc fix , v d falce de iu r e c e ttu eft,ad validitatem alienstionisrciu im m o bilium E cclcfix duocopulaciue ¡equiri, caufara nepc,
& folenicatc Vi eft tex.in c.h o c coniultifsimo, d e reb.
E cclef.n o n alicn.lib 6.ibi: s^ liem do in forma,¿ cafihut sureexprefiis,¿permifts:Sc in c .i.iu n d a glof.eodem tic.
ítb.é. G te m .i.& iib i giof. eodem tic.Et prqdiiftaiurair- ricant alienationes fioc caufa 8c iofemnitace fa(ftas, &
m c f ico,quia ifta duo requifita pro forma requiruntur;
cnius dctcftus vitiat a¿tunj, l.c u m i j, §.fi p rx to r, ff.de- craoD£f.& eft glof.Ordln.in c.l. v e rb .rc d ire ,d e in in te gtutnreftic.V eroi.ln d.c.nolii,n.26. D eciu s in confil.
142.4 n.S.Couar.lsb.2,variar.c 17. m tm .i.G reg o r.in I.
stetb. Agramado, tit. iS . p .5. vetitas enim c a u fe j85 folemniras fortnx requiritur,v t valeat alienatio fecunv dfim F edctic. d c Senis in coafil. j42.B síb.coñ fil.40 *'
lib.l.
Gomment. pragmatica
lib .l- A u c d . d e cxequen.m and i.p ,c ,4 .n .3 4 .& q u a n m s P a p a pofsit in bis alienationibus tollere folemnicatem, cam encaufam nequaquam tollere p o te ft, q u * d t b c t c flc necefsitatis,pietatis,vtilitatis,vcl incom m oditatis 'vitand*,vc p ef g !o f.in fn m .i2.q. 2. Abb. V ero i. & a !ij ind.c.nuU i.nu. jS .id q ; expreíTe habctur in l.i.tic. 14.
p. y.ibi; J Im cejas de la y gk fm no f e puedan e n a g e m r fm o p o ra lg u m d e jla s ra z o n e s fe ñ a la d a m e n te ,¿ g c .Q n x quide prohibitio,quod attinet adcaufain, v t fi.-.eea tion v a leat alienado,procedit etiam in Pap a,vc cft t e x t c x - pccffusin cap.non üceac P a p * . l i . q . z . vbi Archid, per tcxt.ibi dicit,quód Papa non p oteft res ecclefi* p r o digaliter alienare,veluti fi v c iic td a r e r e s e c cie íi* co*
fanguin cis,vt eos diuites fa c ia t, S¿ vt ipfi indq conflí- tuanc palacia. Q t u m d o a f i u a m co m in en d an t Abbas in c a p eonfl:itutus,nimi-i6.da rclig.domib. G regor, ia
1.
y.tic, j.par.i.in vcrh. Les beneficíos,z¿ finem ,vbi dicíc,■Q -io d guando non fubeft ca u ía alienandi,& manifcfte P a p a dijapidac,poteft ci in faciem rcfiíli,ficu cP áu las PctcOjVtin c . Paulus.2.q.7.Az idera tenet C a ftr.in ’cófi.
4i4.infa(fta pr*renti.n.4.lib.i. vbi dicit,quód quando P a p a dilapidaret bona ecclefi*, non eft parc!idü,qiiia tune non facic tanquara Papa, fed tanquain priuátus.
Q uodlatifsim o ferm one profequitur Lanceloc. in fao lib.Tem p lurn om nium ¡udicuto.§.4.vérf.3o.pr*cipué n u .i.ad mcdiu quia Papa n o n cft d o m in u s bonoiiimi ecclefiaru,fcd fidelis difpenfacor, Azadmmiftracór, vc Paul.ad C o r .c q ..x b i:S k n o s e x ijim e í hom o.U t Luc.c.ia.
ibi: .^ í s p u t a s e f i jidel(S,¿rc.explicat S o to deiüílíua Á¿
iur.lib.3.q.6.a ft £,in fine in refpoliíione ad qUintom.
Sed in dídtqdeclaratíonc am pliusadijcicur, vc fupra traditu cGcprocedac ia conduiftoribus decim-árum,3nc
redi-
infáuórem rci frum. Lib.IT. 12S
á
redituum ccclcfiaílicoru m , fi cum juramento fe a¿É.' ftrinxerinc, & ¡o b ligau erin c,& iurifdidioni ecclcfiaftl- c * f e fub mifcrint,inquo lili fapictifsimi, & fu premi iu dices cura iudicio anim aducrtunt: quód ecíi regu lari
ter cauf* decimarum ad iudicem ecclefiafticum pcrti- neanr,eciamfi quteftio fa d i tantúm fic examinanda*
C3p.perucnit,cap.nuncios, de dccímis, cum alijs tradi»
cis per C ouar.p rad icar.qu xft.cap . jy .n u m .a .in princ.
T a m c n nonnun quam ad iudicem fecularcm fpedac h * c co gn itio priuatiué,cúm decima* e x p o té fta c c P6*
cificiSjdequanuper in fuperiori cap.difputaui,in P rin . cipem b ic u m transiat* funt, v t cx M o h n ? o & R upc*
laño affirm atidem C ouarr.vbí fupra, verf, t e r t i o quo- ties:& quando laicicontra m orcm , & confuetudinem décim as infolitas, vcl legitim o tcirp oris curfu pra:- fcriptas foluere com p ellu n tu r á iudicc ccclcfiaftico:
nam tu n cp er illorum querelam apud R e g ia p r* to ria caufa detin etur,e x l.¿ .tit y d i b . i . n o u * Compilationis,
& e x traditis per eundem Couarr.lib.i,variar, cap.17.
num . 8. vcrfic. nono principaliter, prarfertimquia b ic agitur p o tiú sd c condudoribus d e cim a ru m , qui iure o p tim o Coram iudiee fecularieonucniunturjcúro qua
tenus ab eis decim ardebit* exigantur,fuper re tem p o rali,ac profana veluti fuper fru d ib u s t r a d a t u r , vt in
quit F rcderic.conf.245.3 cideó meritó coram fccularí debenc co n u cn iri, vc tradit C a ch e ra n u sin dccif.Pe- d e m o n .}2 ,C o u arr.v b ifu p ra in d.cap 3 y.num.2. vcríí.
quintó nó v id eo , etfi A zeu ed o in l i o , tit.T..Ub.4, noií.
C o m p il.n u m .y S .v ctfi. tamen in tribunalbus, dicat, in P iafen ci* ciuitate per P in c i* A u d ito res hascaufascc- clefiafticoremiíTas vidiíTerquod quidem opinorpro- c e d e r e e x fpecialiillwsdicEccfis confuetudine, q u * i n
dcct*
Comment. pragmaticae
decimis Colct cíTc magiftra,52 g u b e r n a t r ix , v t eft v u l.
ga tu m ex cap.i pacocb, cum alijs, c u nihil diftce ab
e a q u « ftio n e d s laico virtute locationis fibi á clerico fad « :n am coram fccularilaicum c o n d u d o r c m debeat
c o n u e n i r e f u b poena Icgls regn i,cu h ic agatur d c q u a :^
f t i o n e f a d i , n 6 do iure decim arum ,fed d c pretio foluS-
d o , q u o d eft com m oditas temporalis, & profana. Ita C o u .v b itu p .& :C u m a ,in c6 f.8 4 .n u .3 .A zcu ed .vb i fup.
n . 5 9 . v b i gaudet inueniiTchuius ecia fentcci* autorem
C a f t e U n L6.Taur,vcrb.r?c^«/i/^«/Vr,4 2in 1.3-nu. 9,Sc z o . a e p r o p t c r e a a d i e d u f u i t , v t ifti c o n d u d o r c s dcci<
m a f u , v t pofsint h o c v d p r iu i! c g io ,v t c u i u r a m e n t o fo o b I jg e n c ,5 2 iu r ifd id io n ic c c lc fia ftic « fe fu b m itca n t: 52 d i d i o i f t a ,52,p o fita ib i c o p u l a t i u a c f t , q u * v c r u m q ; v©
r u efle r e q u ir it,e x l.fi htercdi plures. f f de c o n d it, inft.
c u alijs. V n d c v id e tu r,q ifu b m ifs io d e p e r fe, aut iu ra - m e n t u , n o fufficiat. S ed co n trariu m v e r i u s a r b itr o r c x d i r p o f i c ! o n e l9. l o .5 2i r , t i t . l . l i b .4.n o u .G o m p iI . v b i ii c o d u d o r c s ifti fe iu b m ife rin t c c c l e f i a f t i c * i u r if d i d i o - ni,auc p r « f t i t e r i n t m r a m c n t u m , c o r a e c c l c f ia f t ic o c 6 - ueniun cur,vc a n n o ta u it e tia id e G o u . v b i fup, lo q u c n s p e r d i d i o n c m , a u t , q u * d i s i u n d i u a e f t , v t p a t c t in fin o illius v e r f , q u in tó n o n v id e o , 52 exp refie id c o llig itu r c x d 1 10. q u « in caufis ad ec c lc fia f p c d a n t i b u s f u b m i f - fio n c m Cias iudici fieri n o n p r o h ib e t, 52 e x 1. feq. quae fep aratim in c o n c r a d ib u s re ru m ccclefise ctia p er lai
c o s iuram en cum p r« ftari p erm ittit.
Q uare dlcédueft,fubmífsioné fola fufficerc in h o c cafu,fuper quo in iudicio contenditur, qui a d e cclcfia ”»
fticu fp c d a t,ex c.dcccrnim us.c.quato,cu alijs,’d c indi.»
cijs,5c i n c . i . d c f o r o c6p.52 in c.continua, cum m ultis
•lijs.ii q .i.5¿ in 1.J7 .tit.7 .p .i.52in 1. y . tic.3. hb. i . n o u * R C o m pii.
in fauorem reí frum.Líb.IT» iz9
C o m p . t i a e d am fine fubtnifsione, q u x caufam cótiiiéc piecatis,5£ religionis,cora ecclefiaftico iure optimo á laico pcci,& exigi poíTunt,ex G uid. P ap .in decif. D e l phi.576.0U.2. qué refert5&fequitur A z e b e d . in d .l.10.' n. y o. A c non raínus d e per fe luramentú fufñciens eft, vceiu s virtute pofsit quis corara iudicc ccciefiaftico co.nueniri,ytpote quód res fpiritualis fic, & cognitio c- iofdem cau fx ad iudicem fpcdccEcclefixjVc tradic H o ftienf.in cap.tua,íuper gl. fin.de ord. c o g . Pan orm . in c.fignificante,de pign.in i.n otab . H ip p o l. de M atf.in fin g .55 7 .B crn de L u c .i n r c g 573.ccxc.in C3p .c u m G e Icftinuslaicus dcfor.com p.in 5.vbi propceriuram entu acquiritur iudiciecclcfiaílicoiusiudicádifupcp rc,qua in terponitur,adeó v c h s r c s iílius,quiiurauit, pofsit c6- p ellip c re cc lefia ftic u m adimplere iu ram en tu ,v t tra
ditur com uniter incap.licct v n iu e rfis d e vo to , & per P a n o r m in c.fin,nu.4.dc fepulr.& idé A zebed.m l.ii.
tic.l.íib.4 nou,Compil.,n_u,2. &:ideó ifta íex vndecinia R egiafu ram a r3tioiiej&: perpéía delibera r/onefancita e ft,prohibes iuramécum interponi in c6tia¿libtis,qul fine iuraméto validi fiuC,ne regia iurifdiélio dim iniuf, d c cums validitate,85dcfenfionc, abfq; eo q, fie contra liberratem ecclefix,m ulc.3 tradita funt á D D .q u o s c ó - geru n cG u tierr.in A u th ét.fa c r.p u b .n u .a y i, cu muitis leq, A zeb ed .ib i n 2.á verChis tñ no obftatibus, Parlid.
lib .i.rcr.q u o tid .ca p .4 ánu. y 5 .cu feq. V n d e cú fie de rcbus ccclefiafticiSjqux in eeclcfix tribu-nali funt expe d io n d x jtraéletu r 5 mérito fie ifta declaratio fa-éla eft, cúaÜccr pragra,itica,táqua.in prxiudiciuni ecclefi*.& 5 b o o o rú ciu sfad a,n eq u aq u á fuftinefi dcbuiíTcr, vr in.
A u ch en .C afia .C ,d efacr.e$ cl. c.no minus c.aducrius, deimrr!unít.ecel.8¿ c.ecclcfia-fanax Marig, de coftic.
& i b i i a t é P anor.05 D e c . á n u .i . &: comuniter D D . 3c D i d .
Comment. pragmaticae
D id a c .P é r e z in l.a.ríc.ij. lib .i.o rd cu eraditis per M3- chac.üb.i.deCuczcí'.creat.g lo .n cü alijs, I.3. tit.3.
&; per tacú iib .r.N o u .C op . A tq u i cu vel íubmifsio fola v e iiu r a m é tú ,v e i ipfius rei pictas & p r iu ilc g iü fufficc- retjpacccdeclarationé iñSfuiíTe fupcrfluani, vel minus fapien tcrfadá.quatenus copulatiué 6z fubmifsionem, Sc íuramcntú requifiuit, cu quodlibct de per fe dc iure A 'a ltre t,v tp re m iíru m eftfu p rá.S :d a d u crte ,v te fF ed u s declarationis,Az eiusperpéía deliberatio Az iuftitia p er
cipiatur,q» duse rationes fatis diuerf? in e a cófideiácur.
Prim a, q ii* dc obligatione cú iuram éto Icquicur, ad l.
cap.pragm.refer fjV tfcilicet v c e a capi túe om ninó p o f fine inítruméca aratoria, Az tcliqua ibi cocenta. Secun- d a jq u e d e fubtniísione iu d ic ic c c le fia ftic o fa c ic n d a d if p o n i t , d c 4 . pragraaticsecapite iníelligiturjVCin eo c a fu ílladifpoíidonc quarti capitis non o b ftan te, fubmif- íio fa d a procedat, v tp a te t exillis verbis, No fe entender, nieomprehender enlos dichos dos capitulas primero y quarto déla dicha prematica los diezm os,ffc.quq dc inftrumetis -ñon capiendis, Azdefubm ifsione per sgricolam fiénda loqinmtur: Az fic fecundum tjuodJibec iftorú cap itu m fubmifsiOjAziuramentumintelIigcndum eft,ita v c f u b . mifsio in vno, Az iuram ecúdc per fe ín altero fufficiat,' non o b ftá tc d id io n e ilia c o p u la tiu a jq u * quado cadic ín ter duierfas orationes r e fp e d u díueríorú e ff e d u u m np rcquiric,vtruqj cíTa verú,fcd alteru tantú, prout te - qairitdífiundiuajVt in I.ea tam en a d ie d ío , ff.d e le g .j.' Az in 1.1.ff.dc bis,qui not.infam. 1. fi T it i o , ff. d e vfufr.
l e g I.quí R o m * ,§ . Flauiiis, ff. d e v erb .o b lig. Bart.in 1. fi finita, § .e le g lte r ,n .7 .ff.de dán.infec.B ald.in l.fi.n.7.' verf. folutioquoties, G .d e c o d i c i l. Ec quia copulatiua quoties iuris difpoficioni rcpugnaCjaíTuinic natura dif-
R 2 iun-
infatsorem reif r u m X i b I L 150
íu n d iu q , vtin qu ic Bart- in 1. fx p é ¡ca, n .i.f f de vérb.fi*
Q gnif.Ed fie perpenfo iudicio declaratum extat;n cq ; de
* ca p ta ra , aut incsrccratione fuit ncccflária declaratio, c ü id ab ecclefiaftica iuriídidion c contra laicos fit alie n u m ,e x l.fin.tic.i.lib 4 . N o u .C o m p il & ex traditis ibi per A z e b e d . 55 in l.prqced.n um .4.cum feq.nifi forté in d u h iu m velis adducere, cpconduOror rerum , feu re d i
tu ó EcclcfiaftÍGorum agrícola fic,&: cúfubmifsiQne, 85 iuramento in forma h íc tradtta fc obligauctit, & pro- peer rccardacafolutioné perin uocationé brachijfecu- laris capi poft;uletur:55 eocafu in his fex menfibus,nec implorandum auxil'um á iu d ic c ecclefiafticoiaee á fe - culari ¡mpartiendum arbitror: tu quia difpoficio dc c a piendo a gricoíain hac declatationcom.ifl'acft,85-rema n crc d e b et ín difpofi.ctoneiutiscomunis, v t in l. c c m - modifsimé, íE delib. 85 pofth.cum vulgatis :tü m quia fecularis iti cafibu s,qu i ad cius iurifdiélionena quoque fpe£tant,non ten etu r auxilium impattiri ad requifitio*
n em ecclcfiaftict,niíi priiis apparcac,omnta rité,ac r e * f t é faétafuiíTe,ex R o la n d .c 6 f.j7 .n u m .p e n . & fin . v o l . 1 85inconf.39. n . i i . 8 5c x l 55. tic 5. p .i.infin.85idcm . A z e b e d .m d .l.fin .c it.t.lib .4 .N o u .C o m p . n.5.& ?•
S u m m a r i u m c a p i t i s d e c i m i f e x c i .
F cernina ¿ nobilis,quare pro debitis ex deliSíü dependen
tibus capi pofiint? ¿ an idem de clerico fit? num.u Rasio.propter quam agricola pro dehitisex deliBodefcenden
tibm capiaiuryaccuratifimtperpénditur.num.2-
ad animA fauorem,rnommve correBíonem ffeBant ,pH- h ltcA ,¿ fif rali ratio ni prAponenda. num. 3
non habetin bonis,vt incorpore luat,quomodofítintet- Íigendum.num.-{.
\yín
Comment. pragmaticae
:jH etiam ñgr$coU}rM U$sexq;oaftAeliBed^
Deagrfeola tnmdUffettgregelfuosimwittenteio mejftt aUenaUtumdeUbemktUM inopinati, num. 6.
De eodem4uih»m liberMlien/utitfet* ahpondiiit,vt fuper . tffent frehibiis,m quihusexemtiofierino» pojfet. na. j . Debitartniomsdelum eommittenssmtttitfrimlegíUMjM
adáerfus creditores toHeeJpm.num.S.
AgritoU,quifidetuJfor fuit intaufa criminali, 4n pofsit pra co.tdemnutfone pecunuinearctrari?fU4M.9.
§¿U;dre agñcólafro dehHis ex deítCld defce->
dentibus ca p ip o fít,d d ü cí4s'cxf Iica^^
C a j p u t X V L
S
Ed iam ad alia mea rlccriús progrediatur oratlozná pro c o m p lc m c to huius interpretatiónisreliqum n e ft,v t jriqüiratn,quarcfllísfex'ihcñlíbusjquil>us pro ci*uilíbus débitiSagricola c á p io o n pofeftjpro-dcbids t a quen c x d d i d ó dcfcen¡6ÍcncibuscspÍátur:fubijcit nam que, no pueda» fer prefos por deuda ninguna
,
quen»deciendá de delito. Id em in on ioib u saU js íimili pracro- gatiuágáUdeodbus eoottitututrt- cffe p crfp icio : nata fcetnina pro debito cíuili n on poteft carcéri m a n c i
pari,étíamfiiliudftfcalé fic,nec p é í tiitelam: fiJíj per c í admlniftratatfjjVt colligitur cx l.k .82 AiJihc'nc. ibi p o - fita.C .d c óf.diri.íud.l lo .d t.j & i.8 .c ó d .tic .Iíb .y . nouJ G6pÜ.&: vtrobiq; U té M á c i& 5 2 A z c u c d . & tamen fi d e b itu m ex d e lid o d c fc c n d a t, ture o p tim o íñ carcerS inittt poterit, v t i n ca i. lO cxprcíFédirpohitur, Jatcq;
tra d itu rá B a éia deinO pc deb ito re,cap l y . p e r to tu m . Idcmq-, iiísco n O k u tu m eft in nobilibus, qüi pro d c- buis ciuiiibus in catcerem d e c r u d in o n p o ír u n t,v tin
R. i l.m c
infaiioTcmrcifruin.Líb»IT. i^n
l.m e d ic o s.C .d e prof.Sz tned.Hbvio.M cnchacad? fue- c c f.crc a t.i.p lib.5.§.22.na 75. B a e j a vbifup. cap.
11U47. & I 0 .I .9 . tiM d ib .6 .n o u .G o m p íl. M atien.in l.g.
tic.i7.1íb.5.ciufdé C o m p . in g lo f 5 . & tam en in gen u o
■fatédu cft,nobilé pro debitis e x d e líd o d c ío c n d é tib u s í a p i pofle.l.á.tiCiZ.líb.g.Rccop.&iBaejá vbifu.p q a m . Z7.idem dc cicrico dicédíí cft, qui ctfi in cá rcc rc ¡pro x r e alieno non mittatur,ex Bald. v b i füp. c.i'7.6c C o - Bar;lib.i.variar.c.i.camcndl debitum cx d c l id o defcé- datjproculdubio capiédus é ft,v tib iB a c 9 a n u .i. copio- fe M a rfin praxi crim .in § attinga.nu.70 .& d e rd iq u is dcbítoribüs,qül iq ca rG créfletru d in o n pqflun t, intel- Jigédu eft,quos iuftifsimu eft raitti in c a r c c r é p r o p t e r pecuniam»qua pCrfcñcéíitiá'debch'tex d c lid b r d c lid u ením expiatur pecunia,5c fic captus cx pecn m a,q ü am d eb et cx delidOyVidetur captlisex ip fo d c lid p .E t b * c cft ratio T a u r in * leg.ii5 79. fie dicebat B aegay bí fup d, n u 27.ÍQ fin.,Et nC/occafioncihuius qxcm pfionisinuf.
fcnturgid delinqujandiím, S¡>c ye huips pcenacqccaGpnc fugiant,5c eaueantiádclidís, prout etiam confiderauit M a t ie n ? in 1.6,tlt.v8.1ib.y.nou£e C o m p il .g l o f .i ,n u .4 .;
E t ficin hisp alí;bu?facilisfclpp fioeftjeu vcilitaspu- ' biica,quíB;i^q4(^i^3rí} punitiQtjiqeQfiftiq^fir pi;*fcrcda cuiii^bf^tiytíjitatipriuac*, Sí p i iu d f giq, y t ytüíraSi C .d e primipil.hbvíj2.#¿ ;5íoca,t(#í tP !.iutiPjT>us.,7,bi Bald.
nu.i, C .^ e facrof.eccief*, cuíitnií, Ac jn neftrp'cafujqui publicam c o n cern it v c i!ita tc ,iz no peculiare alieuius priiiilegiújaliter r.efpódédu eptjcü putíbca vtiliras pu.
^licS ripponatfyEiliutijfeipub..enim expedit,ne deJida m a p c a c im punita,&jeiqj'dc cft pubjic* neccfsítaris, ye kp^ee-n^cCsiüfbí {em ibu 4gricukores no capíantJidcp dtxit'Ba,rápI.Q.2¿-ff-foluc.m3Crimjon.q!,vtilit4SpubUca n o a
Commcnt. pragmatkse' ?
» ó n p r x f e r t ú r á í^ e r i püblída?;fcü p>ribi^pa a m ^
biilaiíCivc dé doté “ prímiegv
f t fc k Q u b d fi in fpecie fíroipo&alta pífct,'daretur equí-
»,detn, vcíiiis «íenfibus p r a d e b ir ó e x delietodcfcendff
t i a g r i c o l a non caperetur, fi pritts q u á'h oc d ebito gra- Barecur,téputfnVetóiú,& feminum acccfíiíTec: q u o d c í l c o n t r a Icgetn iftam . V n d c cogitaiii,m e d i o c r e m R e i p u b l i c x vtilita tem c x cfFciftu b aiu s p r a g m a c r c x c b u c 'n i.
r e , r e f p c d a ülíus m a x im i, & incredibilis com m odi,?
q u o d R c ip u b lícaec x d c lid o r ú p u n itio n e d im a n a t: v a l d c c n i m R e ip u b lic? ÍRtC(-cft,ncdelida mane ac im p u n i t a . l i t t d d i d is ,/ .c fiid p m in u s ,ff.d e n o x a l.a d .-v b i Ullius P a u lu s a it,im q u u n i ciT c, m aleficia liwpunitú rciin q u f, l.fiiongius-,§ii.fF.dfeiudiciis,l.fi á reo,'§.fin. f f . d e fid c- iuf. v b i pOctias, inqfuic G rius.ob maleficia folui, magrt^
'ratio fu a d e C jte x in Lfi ita vulnerat*,in fin .ff a d l, A q u ih c u m ibi n o ta tis . Q u o d c x co , v c l m axim e co lligi p o te ft, c u m a lite r fdCilc q u is ad maleficia profiliatt v t i»!
1. p er o r o n e s , C . d e d c fc n . ciuic. & m I. fi op eris, G.dei p o e n .Q u a re di*ic P a rif.d c P u t . d c f y n d . in i. p. in verb*
iu d e x , verf. iud iccs p u ras , n u m .lp quód ju d e x , q u i re u n o c e n t e m abíoluic,p róditor & p r ? d a t o r eft ,c u m d e n e g c t fatisfad io n em pccnac, quas p r o fa t is fa d io n e R r i p u b Iip q d e b c cira o o n i,lJ ic ic atio ,§ quOd illf€j*b;>ff. d e p u i blican d.fi p r o f u r c ,$ i . d e c o rtd id . f u r . ^ ^ ^ n . d e o t d j iu d .6 ^ itt .9 T i& A u c n d . d c iuiur.n.2.4. I m i n o fi Refptt;
b lic a,ad t fiideic talia pctpctrari n o n p ro h ib e r e t, fi p io - b ib e r e , aut oibuiarc p o tuiffet, in a x im o p c r c delinque^
m , v t late F c h n .in c a p .c u o m n c c , n . j i . d c c o n f t i t u t . ic p erea,q u *b < ?n e 8¿ e l e g a n te r c r a d id it id e A u e n d v in d ; traél.dieiníur.á r i.a z .c ü m fc q .R ic a rd , in 4 . lib .fe n c e n - .artv j . q y. c a m alijs p e r Najaar. in M a n . L a t in ,
R 4 in
in fa u o re m re ifriím .O b Ili 1^2
In cap.iy.num .8. & á n u m . i l . v b i de peccatis illo rü m , q u i fubdicos á m alcficfis n o n cobibcnt>agitur, texe, c ft in cap.duo ifta2iji.q.4,£acit illu d A p oftoli y . ad Timoca
Siquhautent fuurstf», f i maxime domefifcoruf» curam no»
hahet,fidem no»hahet,fi efi infideli deterior: Sctx
S.Aur to n in o 2 .p.tit.y.cap .9 .§.2i.& idem Nauacwvbi fupra incap .14 .n u m .2 1. ;i. ' ,
Q uam obrem com m unitas ten etu r cx d clid o fuor u ciuium ,exquo cum poiTet obuiarc,& nec fccit>nccc«
rauic, vifa eft confentirCjVC in cap.oftcdic Propheta, &
in cap.qut poteftobuibre,25,q 3. text. in cap.error,di- ftin.&3s.vbi In n ooait; quippe^eum pofiis pertur%
bareperuerfos^nihil efi aliud,qudmfoucre:tcxtAti c.quart ta:,dc feiiccnt. cx com nsunic. glof. celebris in Ciem .x*
depoeniSjVcrb defenfauerit, verfeiccm fciendu, quod canon,text.in 1. fcientiam, ¿2 ib lg lp f i. ff,.ad 1.Aquih Diccius in l.culpa caret, numero 2.f£dc rcgul.iur. nam dominus ex crimine ferut, pater ex flagieio filij, 52 he*
riis eic maleficio famuli, fi potuit obuiarc, & non ob*
uiauit,tejietiir>vt eft textus in l>in delidis,.if. dc npxal.
adi«S¿exfuperionbuspatct.Eridcm deprglato^quidif fimuiat concionatocem in fuadioecefifaifa pratdican- cem ,a u tin d o n iin a d u k a ci$ rq u i n o n perfequiturla
trones fpqhaotes in fuo territorio, v t cxB clcn co inL
<íapitaliui®j§{^mGfQS,num.i 1 4. ff, depqeois: exempli- ficat luLG iárñh praxi in S, fin.in quaeft. 87* y f s t f h x c autem omnia. Et fic eodem m odo ciutcas> v e l domi
nus pcdagiotG d ebet itinera tu ta j52a latronibus fecu- ratcoere:nam fi fiealiquarobaria in e iu sd iilrid a , aut tertitóriojvbi cxigijutur. attranfieuntibus.pedagia^ccnq tu r ca rcftitucrei vcl raalefadorem exhiberCitcxtJa i n e r ^ i d innaufragijs, f f d,eipcend.cair».&na«^r9g-
Bart*