• No se han encontrado resultados

PARS OCTAVA.

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "PARS OCTAVA. "

Copied!
45
0
0

Texto completo

(1)

32.6

444+44+:44+4444:44444444+.444 144+

+++++++••+++++++•++++++ +++..+++tç+++

PARS OCTAVA.

ICE INCOIvIPATIBILITATE

IN JURE REGIO HISPANO.

444 :4444:4444:444

C A P U T I.

De eonturfu Majoratuum ex cau, fa matrimonii

juneYorum , ad interpretationem 1.

7. tit.

7, lib. S . Recopilar.

SUMMARIUM.

't Lex 7. tit. 7. lib, f. Recopilat. de jure noflro Re- gio continet ver , & proprèe materiam incompa-

tibilitatis duorum mcjoratuum , quorum unus fit de dos quentos de renta, quando junguntur caul; ?aatrimonii.

;t Legis 7, tit. 7, lib. f. Recopilationis , eondit^e ab Irnper,ttore .Dom, ,°tiro Carol° V. &M Regin4 .Domina not ra atque ejwfw matre Dom. Joanna in Coynitiis anni 15 3 4, rationes decidendi in prR- fatione , & pro cornrecnto appoflt£ funt , gtr^e comprobantur , ,.ultir juribus , & authorita- tibus ills jirantur , & exemplis dernonf ratur utiles elfe Regibus Hifpaniarurn ,, & ad bonurn atque utilitatem publicain & in defenf onem ha..

ruin Regncr,,n introduEtas fuiffe , ufque ad nu- merum Zo.

_t Lex 7. tit. 7, lib. ç. in prxfatione, inconvenientia declara: , gttc ft duo , plurefve majoratus junge1e rentur , provenirent , & n. z.. ufque ad n. 2.4.

Q.5 Legis 7,

tir,

7, lib. S. Recopil.r•ationes decidendi,&

inconvenientia qu c ibi adducuntsar an p, oie.

dant non folùrn in conctirfu majoratuum incom- pt:biliurn , quorum onus habeat dos quentos de

renta , catufI matrimonii , fed etiam fucce o.

ni! ? Gravi rna el quæf io , & eontentio inter not ros Regnirolas , quorum fundarnenta , & ra- tiones pro negativa parte referuntur hic, ufque ad num. 35.

36 Legis 7, tit. 7, lib, 5. Recopil. r,ttiones decidendi etiarn procedere in concurfu majoratuurn incorn- patibiljum , quorum unos habeat dos quentos

de renta , car. ff f'hcccffionis , fecundùm opinio- nem parlad. & aliorurn , verior videtur opinio ,

convenientior tdtilitati p::bltcæ , tamen per Re- giam fitnc`lionem declarari necge cfi : ufgcse td nurn. 50.

s t Reonum , feu Refpubiica bene ordinata confiare de- bct ex pluribz:s harninibus fete aqualiter diviti-

b1:s , ex

Licurgo.

52. Lex Agraria , Licinia , arque e. Sempronia , idem, quad Licurgus , f atuerant circa ægrsa.

l itatem fern zrdam inter Romanor , c n. 5 3 ,

r-cod etiam per legem Divinam comp.robatur , ibid.

54 Lex 7. tit. 7. lib.5 .Recop. infla ratione decidendi

appofira in prafatione convenit legi Divine , Nu-

merorum cap. z6. & 2.7. ear aliis f cre

pagina loci.r que re feruntur , ufque ad num. 6o.

6 s Lex 7. tit, 7, lib. f . Recopil.ín illo vcrb-,,Y otros, fcilicet , inconvenientes , maximum illud in-

conveniens recondlt , ne aliqui.r ex Magnati- bus ita crefcat in bonis, cr facultatibus , ut ft potens ad opponendurn fe Regno , feu Regi , ufque

ad n. 67.

68 Regi, & Regno,& publica utilitati quùrn convenient elTet , quod lex 7. tit. 7, lib. S . Recop. intelligi deberet non [alum de conjunc`lione ,rats per viam matrimonii ,fed etiam per viam freccef7io- ni.r ,, & grtod pragrnatica fanc`tio debeat intelligi

& obfervari, etiam per viam fuccejjionis, probe..

tu? ex profe f ô , ufque ad fanern. î

ARGUMENTUMe

De jure nofIro Regio conilituta eft in compatibilitas inl, 7 , tit, 7,lib. S .Recopilat, qux prohiber concurfum duorun, ma- joratuum q forum t,nus habeat in an-

nuo reditu duplicatuum numerum decies centtim mille dipondiorum , five ducen- ta millia feflertiorum , vulgó; dos quentos de Marabedis de renta en cada

un

año :

quand° per viam matrimonii conjun- guntur ; & liic contingat poll mortem

conjugum ad unum devenire fuicceíTo- r em qui habeat patrcm , fororem , aut filios , inter quosdividi políint , data ele - ciione filio majori. In hoc autem cespite

agitur ex profano de ratione decidendi hujus logis , quoad unam ex duodecim partibus in quas dividitur , qua incipit ab illis verbis : Otro f f mos informados,

que

por cu t f de aberfe juntado en ellos nue,/iros Reinos de

poco

tiempo a ella

parte

por via de

caf

€miento algunas ca fas , y Mayoraz- gos de Grandes Caballeros , &c. ufque ad

illa verba :por la

hourra

y con ferbacion de la Nobleca y Cab,alleria de efes Reinos , y

que en nuejiros tiempos f a antes acref en- tada

que

difrninuida , &c.

Undo de(cen- ditmus ad illatnn agitacam qu cflionem

An

(2)

Pars VIII.

An ha c lex , ob ejus rationes decidendi, procedere debeat non folurn in cafu con- juna:ionis caufi matrimonii , fed etianl cauf! fuccefionis ? Ubi tatuen non cura- mus quæ fit verîor feu receptior, fed quæ ad bonum publicum ac Regale fervitium utilior opinio ? & concluditur pro Asir.

mativa , licet fateamur quod indiget alia

r egia fan^}ione , qua caveatur ,quo di- a noí}ra lex G procedat etiam quando Majoratus di &i valons junguntur per viam fuccefíionis. Quod quàm utile , &

neceflarium fit Regno , Regi,Regimini , atque bono publico , jure Divino , atque poli tico, & rationibus , in quibus Polici-

ci jurií}t , ac alai convcniunt , demon.

fratur,

3

4

T M r z R A T o R I A Majeflas Cxfar no(ler 1 Dom D. Carolus Quintus , Regiaque Celfitu- do ejus marris , Domina quondam noftra Regi- na Joanna , pro bono publico arque privaro f}a- tuerunt lev, 7, tit. 7, 1. S. Recop. quæ promulgate, fuit Matriti die z z Dl cemb. Anno Domini 1534.

Per earn fancitum fuit ad ruateriam noilri iníli- tuti , de Majotatuum incompatibilitate ; quod fi duo Maioratus , quorum alter habeat in annuo redditu ducenta millia Ceflertiorum , vulgó , dos

quentos de renta en cada san anuo , que h4in 58823. Realer : y I8. Maravedis : y 5 347• Du- Cados y feis Reales , y i. Maravedis , concurrant ob caufam matrimonii,poft mortem conjugum,in- comparibiles lint, imó dividi debeant in filios itaut paru major habeas optionem de alcerutro majora tu & alter ex didis duobus ma^oratibus ad fecundo-ge- nitnm tranfcat.

Rationes auteur decidendi, & caufæ finales, qui -bus Lcgiûlatores moti fuerunt in proœmiofive pre-'

fatione d, leg. 7, tu. 7.lib.s .proditx Cunt arque inf - nutx,& eas collegerunt ac brevi commento ill ultra- xunt ind.'.7 Matienzo, & Azevedo Parladoriustont, 3. quail.5.& Epilcopus Civitatien(is D.D, Didac Si- mancas in traÏt de primogen. Hi jpani^e, lib i . cap. 19.

ubi ita dixit ; 11lud vera notatione dignurn efe , quod fa- pienter maxirnus ille Carolus Rex noter cenf ituit;nern- pe f vir c -' ux or f ngulos m^tjoratus grandiores habeant

ne ad primogenitum filium ambo perveniant , fed ipfe rinum eorurn eligat,alter vera ad alium ejufdem fratrem, vel fororem , pertineat. Atque id cquidem reët. me , ne Illuf1riurn virorurn nomina Cr merrsoria , confundantur:

ad extremum , ne tot , for itag1te prirnogenita ptuci

pif-

fdeant , quod ne fiat , Ariftoteles in politicis tritdit m - gn cura legibtsr providendum elle , 3. Politic. cap. 9. :

lib. S . cap. 8.

At verb nos conabimur sas rationes in d. 1. con- tentas per ordinern litera latiori commento , & para

-phrafi illuftrare , & quàm utile ac nece(Tariutn fuerit banc legem fanciri. Prima ratio eá in illis verbis Otro r fômas ii formados , que por tauds de aberfe jsiryi- tado en effos nuefiros Rctnos , de poco tiempo , a cfla parte par via de cafrraiento algisnas Catas, y MayoraZ.-

gos de grandes Caballeros principales, la meruoric de los fisndadore^de los dichar majorazgos,y la fayna de el.

los , y fus linajfs fea drfrninrsi lo , y cada fe dif'rnintiie, y pierde , corifi rniendofe ,y menoscabartdo(e ltt.r dichas

Cafac principales.

R oxas de incompatibilitate.

Caput J. 3Z7

Hze ratio defumpta eŒ á llíajoratuum in(lituto- rum mente:nam quando aliquis inftituit majc;ratum incompatibilcm cum alio , & abfolutc prohiber ne immifceatur , aut cum alio concurrat , ptxCumitur in dubio quod ratio hujus prohibitionis, quâ motus fuit , ea eft , ne memoria , nomen , vel Arma Cue familia cum aliis confundantur , vel Cahem obum- brentur, vel omainó fupprimantur ; maxime ii alter conf ulat in majori reddituum quantitate , quo cala memoria prioris Inlicutoris, fuperveniente pinguiori majoritate fi,ffocata faci"c evar,elceret : argum. leg, fad fi p!ure.r, t o. §. filio z.& iba Glofía verb. extitit, f c-

que comrnnixta furet bor;a,,í. de vïg. leg. fi Avia 19. C.

de dor, a t.

Cui convenir , quod dixit D. Molina lib. i. cap.

14. 1ltirn. 29. verj. CI in ex immixtions norrintr,& Ar- yrorurn alterllis famtlicc, ¡r^fhllutoris farnilLe,ce" fitndan- tur , atque ejus memoria oblivioni tradatur , nec impof- terun difcerni valeat an hcijus familia, ve1 atlteris:sjrtc- ceror quis ft , trc.

Ad hoc Tacit etiant, quod hcriptum reliquit Mie -rez part. Z. qu^f. 4.illatior.,3.nNm.I I.v(rj Norar,dura efe etiam , quoi f à fsndatore major^ttîtf cautum fit , quod frlius primogenitus nonfisccedat in rnajoratu , ft,i filias fecundos , quia fundator aihorruit confufio;iern agnationis nortiinis fui -, c' f imilz e , ac AYmorum ; talas difpofitio eft intellcgenda , & moderanda , f fi- lius fecundus fit rrafcadi s : C7 quad ft fr mina fuerit nequaquam eft adrnittenda ad fuccef onern majoratîis ; quia fi admitteretur , eft propria , CJ' vara con fii fi nerninis t- Armerum, & bonorum vinculatorn ,i ; & ex diametro contradiceret menti teflatoris , qua motus fuit ad faciendam & odir.andam talem difpo(üio-

nem.

Et quod de Intticutoribus majoratuum hoc prr- fumi naturaliser debeat , fignifieat Dom. Epifcopus D. Didacus Sitnancas , in tra,i. de Primog. I-1ípan.

lib. i . cap. i $.ubi dixit : Alia tarifa inflrtuend, primo -genita , eft , & illa non poflrerna cauta , fed gins pluref que movere filet , nempe ut fui memor4gm relinquant : nec mirum id : narn fi Plaroni , 4. de legibuc credimtsc non efe , qui non defderet perpetuum ipaid pûflero.r , nomen habere : nec def uerunt quidam , qui term arden- terfiai memoriam (tirent , ut flub prx , extu falutis Ci- viurn , vitae mortem ultra przferrent : id quod 7i2cb .e )denechus ; Codrets , Athenis ; R;rnæ (u,tius , ac duo Deeü fecerunt , G c. Et inferius , Quin etiam ip5 Philofophi, qui naturR!i racione irramorta'ttatern anim2- rum pliirim s argt1mentis oflendunt , h c eii.vn utuntt.r:

non effet a,ftma immorta'is , nequagt,arn tarta follici- tudine qudrerent hmmine.r memoriam fui fempite;ram

nec eeet id hornini magas natarile quitra ceteris ani- manttbus.

I(lam prxIumptam menteur , & tacitam volunta- teminflitucorum majoratuum fecuti Cunt leg^llarores condicores h : us leg. 7, ad illam Pcatuendam, turn ut confuleretur inaloratuum inifitucoribus , ne eorum memoria obumbretur , our pereit , imo permareat ,

& per fe reluccat ex gratuito beneficio ob boner publicum áb sis reli&o : quia Reipublicrn interetE ra^oratus inftitui, & eorurn iu(litutiones ob bonum publicum introdu&as fuitfe , piobat ex profetT Dom. Molina lb. &. cap. i S . nom. t

ubi in compro

-bationem,pof

leg. i . . quarnvis,ff . de retar. infrrc. c

§. cuter ,,im, i"f it. de legit agnat, fucceffi I. Z.tit. I S.

part, _ . ver[. acatando el pre comunal de todos , aile- gat. d, not ram leg. 7. ita fi c : Idgsse pre e^eteris

Pragm .tica t z9.á lata In generalibYJ cotttitris aped Matriiurn celebratis fls;%lo z 5 34• clue hndie efl Ee z 1e.t

f

H

ic

N

a

(3)

2 18 Roxas de Incom-

lex 71tit0l.7.lib. S. in nova legurn recolltCt ions. Mieres part. i.qu4.i, morn.37.Burgos de Paz conj.9.msrn.6.

c 7. Moiinus de ru nupt.lib.3. quiet. i4.nu7n. 140.

D. Joan. á Caftillo ttm. 6. cap. i 4.5. nurn.3 8.c cape

147. nurn. 17.

jo Turn etiam ut Inde confuleretur Regi, & utilitati publicx:quia confervando inflitutorum memoriam, augentur Nubiles, & divites , qui magis incitantur std imitandas Inílitutorutn virtutes , bonumque no- m en Iibi comparandum,atque heroïca faca patran- da : nam Majorum exempla , maxime iLlorum , á 9uibus beneficia & dividas acceperunt, & poflident, plurimum urgent arque provocant fucceffores , cap.

•'ar:lus , ibi gloffi I z, q14,1 f f 7. Mieres pas t.4 qî4. i.

limitar, i, numero 2 i. Ad hoc fpcCat quod fcripít Æneas Sylvius de education. ad Lad: flaum Rsgem , Majorum q::i regna jùfcipit , virtutes grioque fufei.

piat con fentaneum eft. Et

ibidem

: fuccedit in Nobilita- te, &c. ut morurn fnilt modoJucceJjorfiat.

Et Caítiud.

lib. f. Epitol. 4. Commonetur exemplis , C?' virtute Má Dru7fl.

a t Et prubatur ex

jure

nollro in

lent, § • ne eju.r nomi- re, ff de oryeribns public.unde dixit Tiraq. & alti,Me- nef us de Padilla in Rubric.Coi.de fcdeicornmig;urn.S.

vei f. nemo autem. Quod arma arque Infignia qux in majoratuum creatione ponuntur , per quam utilia fiant Reipublicæ , ad hoc ut liberi ejus ad prxclara facinora imitanda eorum contcmplationc provocen.

tut : Azevedo in legerloftra 7 , tit. ;. lib. S. Recopitat.

Epifcopus Dom.Didaeus de Simancas de primroge.'iitis 1l [pa m , ib. t . cap.

19. ubi inter cau (as impulfivas

hujuf l.7.t.t,7,lLb.5.recol ciionii,quas rcfert in cap.29.

cam ellegat his verbis.

t Z laya caufa juxta sut quifpiam primQgenitdieutudl,&

Infgnra nobilitatis pofleri.r fuis rel:nquat , eft ut libe -ri t a us , & ceteri Aa taita facinora imitanda ex4i- rtntur. Qua ratione lrnagines t'r Statue Jitujlriurn Pi- ro?hsh cum in publico collocantur : toro titulo C)d.

de fl«tui.r & imoginibu r : quod DemoJ, benes quidettt indic.ct in oral ne de Rhodiorum libertate , dicen : Cogitabitis ,nonumerta illa dedicata effe à Majeri- bus , non ut ea mirtmini fpettantts dumtaxat , fed oit eorum , qui ea con¡ecru{runt , virtutes imitemini.

,Et in pr£fatione brlli Jugurthini Salujlius inquit : sit-

pe audivi ego .Quintum Maximum , Publicum Scipro- nern , praierta civitatis not rie preclatos Viros joli

-tos dreere ; cùrn Majorum imaginer intutrentur, ve- h mentzjJirn. an,'mum fibi ad virturem accendi : fci- licet non coram illatn , r'ee figuram tantarn vim in fe h. bore , fed memoria rerurn gejarum tarn oarsman, ,egregiis viril in pe5ore crefcere , nec prius fed^cri, quarn V rtes eorum, famam, atque gloriaras Majorum add.

qusverit. ¡taque bac obligations Priroogeniti Hijpa.

arta oril nino tenentur , & eo magis quod non flato mu- tiles , fed bona plurima eis relinquuntur. Aide quod fi quid e/ in Aobilitate bontrm , id cerce eff maximum ,

st irnpofr a Nob, ibus pece tardo v-deatur , ne à Ma- jorum virtute degenercnt , ut ait Bottins libro tertio;

prof. 6.

3 Altera ratio eŒ in illis verbis : en lafquales muchos de fus parientes, y cricdo.J ,y otros hombres , hijo fdalgo,

f

e aco jlumbraban mantener, y fojlener loqual demos de f r perdida de los tales linajes , que por les bueno: fer

-bicios , que aloi Reyes nuef}ros p edtcef res hiztsron , como merecieron fer honrados , y acrefcentado.r, merecen de nos ,y de nuejtros fucce rel , fir feflenidos y con-

fervados.

t4. AI declarationern hujus rationisdecidendi fuppo- Hendunr

cil

, quod de

familia

fuccetforis iii majura.

p atib. in Jure Canonico.

tu

, Cunt omnes nobiles de

domo

fua, comitantes &

qui

deferviant , & el allirant , affedentur & profe- quantur ejus perfonam, ij

ut

plurimum

fiant

fratres,

& cognati , pauperes

qui

ex

redite

& fubítantia ip- tiius majoratûs aluntur , & ex eo in fua nobilita- t

e

Culiinentur , tanquatn ex ejus po(1edoris familia : leg, fiiî. GCdic. de verbor. frgnificat. ibi : Omneff ue pro- pinquos ô fubiantiarn : dum textus inquit ; De- cernimus famtlie nomen talem habere vtgorem , fa- reases &" líberos , omnefque propinquo.r , & fubflan- tiam , &c.

Cum hac fuppofitione patet inconveniens , ob 15 quod evitandum , hxc redditur ratio decidendii :narra C majotatus , quern alter poilideret , & alios Nobi- les cc>gnatos & adociantes arque cxteros dc fua fa- milia alebat, & in feo bono, nomine ac honore fut- tinebat, jungatur cum alio majoratu ; jam ce(fabunt alimenta , & commoda , ex quihus fuflinebantur Nubiles de il!a familia ; & fic hi Nobiles peribunt,

& dtiminuentur taliter quod mutabunt [fatum , &

ad alium miferabilem tranfibunt ; itaque incipient vilefcere, atque impellentur ad corporalem laborem fufcipiendum in rure colendo,aut aliqua arte mecha

-nica exercenda. Nam in fumma paupertate & indi- gentia alimentorum flatus perfonx invilefeit , 1. z.

ibi : Et paupertatis detegi vilitatem , Co'!. quando , &

qu^brts quarta pars debeatur , lib. i o. § C tiói quoque, Auto• de mandat. Princ%p.

ubi verbum ,

v1lium,inter- pretatur p.ju,perurn :

Alvarez de Velafco ,

dc privil.

pauper p irt. I. gcitff. 6. à nurn. 6.

Ideó Jue

Nubiles

ex aliqua familia , C ex co quod 16 majoracus ad aliara familiars tranfeat,careant,atque priventur alimetitis,& aliis , quibus in flaw fue no- bilitatis,coñ ervabantur, pro mortuis habendi Brunt:

Alvarez de Velafeo , de pr,vilçg. paup.parts.que/1. s í.

à num, i4. uf jue ad num. z;. & antea , in quaff. 3 6.

numero

11.

dicit , quod nobilitas fine bonis , f non mor.

tua ; intermortaa tamen & obfcura , gsra fl manca , t^

mutila dici potefl.Et num. t 4. Quod nobilis pauper,in- firrnus dicitur , ex Tiraquello, de nobilitate, cap.3. nu-

faero Il.

Unde cúcn in paupertatem deveniant , jam flatum 1*

nobilitatis mutant , in quo tamen plurimùm Rei- publicæ inrereil eos confervari , ut omnibus noturn eft:nam ufurpando verba Reverendif{imi Patr.Adami Contzen in jua Politica , lib. i. cap. 17. §. 2, Paupe- rum alla efi ratio , neque enim qui laborefuo in

duflriâ viFtitant , multum fe patria debert arbitran- tUr , facile patrtarn aliara reperiunt , ubi labori , Ú arti alimenta preflentur : cúm igitur amantie- res patriC fini Nobiles , fortiores , C fideliores , eo- rumque interfit Reipublica flatum manen , meritó Oprirnates illi cenjentur , ut plurimism , qui bonis pr^tf ant.

Hujus tandem caufæ & rations decidendi non

fuit 1

$ oblitus Dominus Epifcopus Civitatienfs,Dom.Dom.

Uidaeus Simaneas - de primogenitis Hifpanrae, libro pri.

mo, clpite decimo feptirno, & capite

z I. ubi pof1remt

ira dixie ; Ad extremum , bona gtitdarn colligata pofie- ris p% imogsnitis probé relinqui po f funt,tit f nt confangui- neorttm refuga'ira , pr^e/ertern fratrum , atque fororum , quoi cp.idern alert debent f pauperes fins : quin etiam fororibus doter largiri tenentur non folúm ex confcien-

tia, ut guidai» 7-neologi aunt, joan,Mat.in a. fentent.

ciift.44.qu4. 8. fed etia•n of ciu7 edicis [ecínaúnt rece p- tas Jurifperitorum fententias:Tira?uell, de prinmog.q.4-

75.

Ergo ju(la , & rationi congrua atque Reipublicz i9, utilis Cít ratio hxc decidendi ; nom confërvatio il-

lutuni

(4)

Pars V IIIo

forum

maxime

Nobilium de familia, foja fuiliciens cauta

fuit

b ujus lcg,is 7, conf}itutiot^is,

ut

probat

lacé

Salcedo de leg. P litio. lib. 2. cap. 14. à !uns. 69.

•o Tertia & finalis pater ratio ex fubfequentibus verbis : Es atf mri[no mucho de terbio n;tejtro dáno y perjuiz.Ío de cJJ,^s nue ros Reinos , por que difrninuiendofe tar cÇas de lis Nobles de ellos no a- bra tantos Cab ;lleros , y perfonas principales , de quien nos podarnos (erbir : y par ello , confiderando los dichos is?c ^..c benicrlte; , y otros , que de juntarfe los dichos ma oraz.gos bienen , y puíeden benir , que

-riendo probeer fohre ello corno Reyes y Se;íorer n zrrtr.t_

les , a quien pertenece mirar por 1.! honra y conjerba.

;ion de la Nobleza , y Caballería de fus Reynos , y que en nutflros tie:rí pos lea antes a,,rejcentada que di f- - minuida.

1 Inconveniencia , cur contra Regem & Regnum, bonumque regimen , & utilitatem publ;cam inci- dunt atque defluunc ex conjtuiaione Ccu unione ra- lium majoratuu-n, plurlina funt, quorum aliqua hîc of en^iuntur alia cu,,Cultó & egregia caucione, pru- dentiqua involucro verborum omittuntur ; dum in ver[ Co-^fïderando los dhchos inconvenientes , dici- tur : r otros , que dejxnrrfe los dichos mayirp7,.

gis bienen , y pueden benir. De quibus infra ' di- cemus.

.i Inconvenientia auteur , qua literaliter, arque pu- blicè eduntur , func, neob Nobilium arque divitutn diminutioneni, quam a(pert catis duorum , pluriumve .majoratuum conjuni}io ; ceiret multitudo fervien-

• tium , ac defenlorum Regis , & Regni ; cm ab cis dependeat tora ftabiliras P eipubiicx : & ex eorurn muititudine fecurior eft: Rex , & Regnum , ardue bónum regimen bene ordinate Reipublicx. Itaque non minucndi , irnó augendi, quia nobiles funt ap.

tiores ad gubernium in pace , & ad prxlia in bello:

utrumque prubar affluenter poft alios Pater e Socie- tate Jefu , Adam Contzen in f!a politica, lsb. i . capi- te 17. g, z. ubi rationern reddit ibidetn:Nobiliunn &

divittarn ratio h.ibenda e,/1 ; nain generc , inf ititrio- ve , indole , potenti2 prevalent : Major igitur illis animus ad holles arrendos, acrior ad patri^tm defen- dendarn , jîrttozlus' ejjic,zcior propter ampliffirnas fortra- vas quits habent, qui in publico perictilo privztirn per- dere plus Liment ; neque entro oppreffe vet excita pa- tria , alibi tam ':L7e p- (¡ant honor-sri , &c, Et in Irb. 8.

"p. zo, per totssra ,

cujus

Thetis

arque

in(criptio eft, Nebilitati.r defe'i,i', Principern pocentern f icit. Ubi in §. q.. quod N!)bilitas ob multas cautas , quas latè refert , ffvenda & au;etiva el} ,

dur,

inci- pit : Agandtern hoc. eft kegtbas c, Prirrciprbuis , ut

minores Principes , Regulos , Cor, itcs , Nobilei ` keant , quoruarn opera dorna , rllilltt,lglie, perpetuo tsta;r- tur : hoc cii gima;, firrnurrn Rcipwbl c,e pr,i itd juan , ' arc,

• Et in verf. Fidem igitur Nobilita-r ,1eevsr , 6 c. qitod fides & fortitudo in Nobtlit,tre eft, Er ve; f. Hec emir, jam olirn experientia refitav't , &'c. Comprobat at- que dcmon(lrat varus exemptis ex historia deprom- pris , quad Refina in quibus multi Nibiles lune divises , difriculrer capiunrur : & eft etiam ratio quia Nobiles ad bella , & gubernii difcipliiia,r cru.

diuntur.

Has raciones deeidendi breviter fummavir Parla - -3 dom os ill 3. torn.2uotid.anarturr q:t,Y1tioneiljt,Cs!t...n.z.

illic : f1 i!4r . au^rern prahi&iiivms trlp,![cerrs i,g.lRctor ritionern reddit : Prima eft , tit major tul:tn a:ithiri- bus con1Klattir , ne rotant tnerrsoria .nie. `at. Altera , ut fïrbventatur biminibcrs de i'la' fa#rs,lia , g14i ab ipfis priTllogerjtis jolent ge'ri itio /t+10 Yi✓ ; ij r ¡ont

Boxas

de Iavnpacibii:.. J

Caput. I. 3 z 9

cinrn. Tertia eft , quia Regni Regifg se interei, ne 1Vo- bilinrrt farnilie extinguantur.

At verb Matienzo in d.1. 7,g10 r,t,;,& 4. latiùs '4 exprimir ,

arque

exponic eas raciones : & potiquam in glof; 3. notavit quod á Nubilibus regnum defen- ditur,animadvertit in,gloff . nunc.

i.

quod Nobilitas conflare deber non folùm genere , fed etiam divitils

arque

hanc confequentiarn deducit in diet. glo/] ;.

nurn. fin. verf. Interefl etiafn Reiprublicæ , ut flua cNjc:f- qute dornus con fervetur , augeatair , C1 C. Si igitur do- musNobilittrn non confervanttir,incornrnodum maxirnura h tic Refino indo obvenir e nerno dubitat , ut in bac lege fcribitur,

Cuni auteur ex una parte pateat, quod hæ ratio- Z t nes decidendi comprehendunt non foiùm cafum quo conjun±ío duorum , plariumva Majoratuum pro- veniat caufâ matrimunii,Ced etiam caulâ fucce{ito-•

rais, & omnem quemcuraque camum ; & ex alia parte , quod deci(um hujus legis fpeciale fit ex- primens folùm cafum , quo uniantur , five jungan- tur majoratus matrimonia, ibi : Fue acordada que de- b: amos rnandar ,y ,,andarnos, que en los matrimonios, que afta aora no ejan contra` dos , cada y quando que por bia de cafarniento fe binieren à juntar dos cajas de majora(go , que fea la tina de ellas de valor de dos quento.r de renta , Ô--c. & non folism in decif oine

fed etiam in prxfatione , feu procrmialibus verbis, diH. leg. 7. ibi : Soutos inf orinados , que pr caer fa de aberfe j:intacto en e/los nueflros Reinos de poco tiernpe a gifla p;zrte por via de cafarniento algHzias cajas y majo- razgos.

Incidir graviffima quæliio , qua exinde infurgit inter regnicolas ; an hujrts noflrx leg. 7. decifio ha- bere debeac locum,non folùm quando per viam ma- trimonii,fed etiam quando per viam fucceflionis illi duo majoratus junguntur ?

Partem negativam, hoc eft,quod did. lei. 7. non debeat intelligi niu in cafu fpeciali quo majoratus concurratnr caufâ macrimonii , non auteur quando Fiat concuríus caufâ fuccellionis , neque in alio capo extra illud de quo loq uitur ; tenet Mie res part. I.

qcs47.3 o.nu ;n.84.& 8s.& magas ex profello in part.i..

grse . 4., ¿11t. 8.à nom. ; Z7.ujque ad num.3 3z.Dom.

Perez de Lara de Arniver(. CJ' Capellan.lib. i.cap.5,à ,urn. t 3. uflrte ad nui,. 37. Dom D. Chriftophor,de

Paz de 7enista, part. 2. cap. 57. à num.1 8.9. u fgwo ad narra. Loo Dom. Valenzuela•Velafquez con f G9. à nu-

mero 46. Aaditionarores ad Dom. Molin.lib. i.cap.S.

friper nïtvv:. 3 4. Jura autem atque rationes, quibus in-

^}ruitur ac de enditur hair opinio, brevicer atque fuccinâè rcferamus.

Prima e(i,

quia

cafus per viam Cuccefiionis

eft i.$

omif us in dirt. leg. 7.& lic remanet fub dilpofcione juris cornmunis , & majoratuum infitutorum , leg.f vcro,64. §. at viro,'.lofait, matrimon. vulg. leg. eorrm..

roodi]jimc.,Drell. de liber. G pofihumis curra concordan-

tibz s.

Secunda , nam diL. lex 7.

eft

corre&oria , leg. i. z^

titu'. I S.p , rt.z.leg. ¢o. Car 45. Tauri , quibus legum minillerio (latimpot mortero ultimi poffe(1óristrans- f:-rtur luccefflo , arque civilis ac naturalis pulfcilio in prir,ogcnilurn : fed tex Corre ocia non extendi- tur ad alium cafum ex identitate, vel edam ex majo- ritacc rationis : Auth: quas aitiones,Cod . de f4cofantt.

Eccief, leg. p æcipimtus, ir) fin. C'cdo de appellt•leg fan-

c rn"s , C. de teltarn.

Tertia,quoniam diE.ltx. 7. el eciam paenalis,c im 30 inducar privationem juris fuccedendi : íe^i privatio

juras , et: c is : ivfl; h». in CAP, t .de jttit pRlronYtt.

Ee 3 ,%

(5)

g 3 o Roxas de I ncor atib. in Jure Canonico.

& privatio duci non poteft nifi per verba expreiîa per viam matrimonii , & cafium conjunfinnis per legis t Ruth. de non elig. fecund. n:sbentes,9. cum agi- viam fucceilionis, abaque eo quod dari p,.Q1t aliqua cur , verf. jan autem , collar. 2, ratio differentix, liquidem ita indifferenter diminui- t Quarta efl , ex CO qucd fi ultra rationem expref- tur , atque perditur memoria , & confunduutur Fa- lam in lege corredoria , vel peenali, Gml effet alia milix inftitutorum, quando conjunguntur didi duo, diverfa & major ratio non ,fcripta in ipfamet lege cor- plurcfve majoratus per viam matrimonii , (cud redoria , feu pcenali , non eft facienda extenu o ad quando uniuntur atque concurrunt per viam fuc.

alium cafurn , in quo militat diverfa ratio', five in ceflionis : & Ge evanefcit ratio difffrentix fubrili- quo ilia diverfa ratio non reperitur , GlofE, in capite ter atque ingeniofè confiderata à Dom. Perez de

eoi' fl tulio , de eleFlione ,

ir

6.

Lara

de Anniverf. c Capellan. lib. t . CAP.ssurn.2 f, t2 At ineafu matrimonii expreffo in dií1. leg. 7. ultra & z6.

rationes in ea exp re(fas militat alia diverfa ratio,quae Secunda ex prima defcendit : nain cúm eadem ra- 3 $ non adefl in ca(u fucceíúonis , videlicet quod pof- do militer in uno arque in alio cafu,fub generalizare Pint bomir^es de induft:ia & dolo jungere & con- rationem decidendi uterque comprehenditur, leg, fandere famiiias & majoratus per matrimonia , ex VA m ad cos , tarn d:sabus fequentibus, f. de legtbus 1.

proeventione proeurata : fetus verb cí} in cafu fuc- illud, f ad leg. Aquil. turn concordntibus.

cciljonis , que pender I futuro eventu , & non po- Tertia , quia verbum, por via de cafamiento,inter- 33

teft praveiniri de certo : & fic diverfa res e11 á niatri- prerandum ac intelligendum eft , quafi dieerct per morio , quo mediante , unio majoratuucn certa in- occahonem matrimonii ; argumento textûs in leg. z.

ducitur : Ideo noluit lex , quod effer in voluntate ,f. Joli:t. matrim. dum dicitur , per demtnriam contra..

contrahentium uniones has lacere poile : prout latius d.tere non potefl , id of , ratione vol occaf/ene dernen- conGderavit Dom, Perez de Lara de Capcl. lib. i. d. ttæ : & idem eft , C verbum , por via de cafartniento,

c p. 5 . n , is . C 2 6 . interpretemur per caufammatrimonii:nam caufa tit

6 3 Quinra,r,am etiam quantumvis pcenaies tant Blau- illud per quodd , vel à quo , vel propter good aliquid fu ,x & rationes , femper coasdari atque reftringi ht: ut probat Tiraquel. in tract. ae cefixnte califa, debent ad deeifivum,feu fpecialiter provifum its lege, rum. 2.

Refcripto teftamento , vel contra&tu : per reguiam Et fic non excludirur , amo eomprehenditur unio 4 44 ex textu in leg. legatorum 3;. §. quii p!ures , f. de feu conjura&io per fuccellionem ; quia fere omnis leg. .. ubi Bartol, ita fummavit : Claufula genera/it fúccefIio provenic oecai ,ane , vel caua matrimonii, elrifgirur ad fpecifacata tantum. DD. in leg. cohcredi, & in finis nece{lari? non fit nui per fucceilionem S.glui p.4erem , t . de vulg.leg. iixor em, §, fe^ici f rno , provenientem á parentibus in 61ios.

Jf: dc leg. ;. leg. fervo manumif, f de ptculio legato : Quarta , quippe ilia verba, Coda y quando por 44 ' cap. turn dileEZi, de donat. cap. exiit

qui

feminat , §. in arta ae cafarniento , ft binieren c1 lunrar dor eafar de

^irimis, Ç. i-os 6 rcuritatem, de verb. fgn, f in 6. An- majorazgo, Cuppofitis rationibus decidendi,qux corn- tonius Gabriel de Cla:ifulis,concluf 9 num, S. & cum prehendunt utrumque cafum , per viam matrima.

aaliis allegans etiam alia jura Dom. Paz dc Tenuto , nil , & per viarn fucceffionis , Cunt a ppolita exem- Yorn, Z. CAP. s7. nurn• i56. planter, five per modum exempli, non re1Iri6}ive&

t4 Sexta,ex co quod prohibitio fa&a eft folútn in illo taxativè ad cafum per viarn matrimonii : quia exem- cafu , cada y quando por via de cafamento : fed quan- pli caufá ca fus ilk fuit expreflus : & lic ad omnes do prohibitio appof ta eft in uno cafe , in alio con- alios cafes comprehenfos Tub rationibus decidendi ex-.

ceiiio faúa videtur : vidg. 1. cum Pretor , f, de jr,dic. tenditur deeifo dill. leg... leg, fcire oporter,S. qui nom 1. Al irus , C. de Procxrat. jajie,ibi : ut of enditur in fubje lis cor,tr?utionibus,quas 135 Septima & ultima e(} , quia îecundúm banc opi- exemple cauff fubjeci ; adaptantur autem ::tique omni- nionem femper judicatura fuit in , fupremis & in ora- bus , Dig. de excufat. tutor, unde dixit Bald. in 1. dc nibus Hifpania: Tribunalibus,ubi folùm in cafu quo çuibus, nurn. 1 o 6. ff de legibus. Quod tune ratio dif- per viam marrimonii jungerenturmajoratus; & non punit de di110 , & non di&um de ratione : quem ad alio , quando per viarn fuccefhonis intelle&a eft intentum allegat Dom. D. Chriftophorus de Paz de slid. leg. 7. Sed hule eommuni obfervantix & intel- Tenuta,tom, z. cap. S7.ntem. igo. & Riminaldusconf, ligentia ftandum elTè probatur ex leg. fi de interprc.. 2 i. nurn. z 1. lib. i . eum referons in illis verbis:unde tatiove, D,gefl. de legibu.r, cap. cum diledus , de con- quoties multa habent eandem rationem, licèt de uno

fuetud. tantum fiat mentio , videtur fiera exemplariter, non

¿6 Ex contrario autem , pro parre afñrmati ra fiant mfiri6tivè. Barbof. axiom. 197. slum. S. 9, i o.-t ` i r, fortiter arque conlanter Parlador. quotidianaram quiz dk}um , per rationem ampliatur, & limitátur:

rd'f^ fl ionUrn torn, 5 , quæ?, S. Anficuti caufa marrimonii 1. ¡nus ex f.imilia , §. fin. ff. de l( . z. !.fias qui animo,

duo majora!i:s jungi in unum cran Pnfrrt , ita quoquc if. dt adq^tir. poff f

carda fuccefoni.r ? Dom. D. Joannes á Cafillo lib. 3. Quinta , ram eafus fucceflionis eipref e deeifus 41f,

t.ipite ¿8. cc num. 2a. rifgrsc ad a S. & lib. S. cap. 177, eft in rationibus ipf uc leg. 7. licèt non decidatur in narn. 7. Robles de Salcedo dc Rcprafent.hb. z. cap.6. verbis : quia exprelíum dicitur quod Tub ratione le- ,num. Z. Dom. D. Joan. Baptifla Larrea , deed. Gra. gis cornprehendicur , abaque eo quod fit iaa inter- nat.51,,;rnn. 2o. Dom. D. Joan. á Solorzano,de In- pretatio extensiva , imó pones comprehen(iva : ratio dear, oubernai.toy,,., _Iih.2 . cop, i 8, 'um. 42.. Et pro enic , feu rationes d"&æ le g is,funt anima arque fpi- hac parte etiam pote(} allegara Azevedo in jumnmari• Titus iplus legis : ideo in ea compre henfus cfl cafes

d. 1. 7. conjuI) Bonis per viam fuccci ionis : leg. errp^or „s.

$7 Ratioi:es vero hujus opinionis non minus valiez S. fi 1. i . d¿ roi 'í"d:c. ut cum Baldo,Alexandro,Are- acque urgentes (ùnt:Prima eh ex co quod ratiores tico, Socino, Decio , Parido, ti`s multis alias probant

& cûufx prxpoftæ in proaemio feu przfatione d, ezata Tiraquellus in le. sznq-urra, v ?b. l.be-t.s , át

le,r. 7. qua omucs finales pra fumuntur , ex teat. nu. 38. Alphonf i.is Viliag,tr. in :rai. dc exte,'f. leg.

V. ! fn ff de h:ercd. i f ititt. urrurnque ealum compre- prt!odio ¿i. Dorn. Molina ¡b i . c,. p. 5. a frit!;?). 7. &

Lictndunt,,fcilicet cafurn uniouis duvxuaa majuiatuum aliircLti à ?)ora. D. Joan. à Caftil.'o,l t. 3, cri, z S,.

13Ís m.

(6)

Pars VI I.

trrsm,1 z.,& 13.Dom, Solorzano de j: re Indiar, tom.z.

lib. i. C. t 7, a nrtm. 4 t.

'4; Sexta , quia di114 lex 7, ver &proprio non eta correc^oria , nec pceenalis , fed favorabilis inftitutori- bus majoratuum , quorum veriumilem mentem fe- quitur,& juxta eorum przCumptam volunratem diC-

Ponit,

gtiod non jungantur duo majoratus, quorum quilibet habeat ¿loi quentos de renta , ne memoria defun5}orum arque eorum nomen confundantur,aut obumbrentur , & iplorum familia pereat. Neque in contrarium did i valet quod cil corre^}oria lex 4o.

T'auri : Nam talus tails incompatibilitatis propter concurfum duorum majoratuum , non ibi provilus fuit neque deciCus , fed in dif1. leg. 7. qux ad ici eŒ fpecialis , & ob rationes in ea fcriptas prefertur pa-

tru us nepoti.

'4 Pater igitur cluo:i non eft

cotre pria

, imó legi- bus Regni conforrnis : quia pra fumptam intfituro- rum volunratem fequitur ditf,lex 7,præfumens quod

ita prohibuillènt in co caju , fi de eo interrogati fuillent infbitutores majoratuum : ideóque Temper falva remanet difpoltio dift'e legis l o. Tauri, tan- tùmque abe(i ut cam corrigat , feu evertat quin po

-tiús juxta earn díCponit , propter illa verba : Salbo fi otra coja of tuviere di fpc:ef o por el que primeramente i- f iruto , y ordene el rrnajorazgo , que en tal c^sfo v1 b.ndarnac que fe guarde la voluntad de el que lo til

l:

rit

o.

S Non eft etiam peenalis , cúm non privet primo.

genitum Cocceflioiie , quam noluit inftituror ai eum pertinere in hoc cafu ; fed folum majoratum quem ex duobus itncompatlbilibus cligeret , & cùm elec- tione

faca

, primogenitus ex prxCumpta voluntate inflitutoris non habeit jus aliquod in re, nec in fpe,

pulla

pore(} conliderari privatio , qua prxfupponic 6 habitucn , quia non entis nulix font qualitates.

Seprima &

ultima

e11 , quia

dato,

& non concef- fo , quód difta lex 7. etTet correCforia & poenalis ,

fu ficir quod ratir

:nes decidendi comprehendant cau- lam finalem prohihitionis ,

ne

fcilieet jungantur

majorarus per viam Cucceflionis ob bonum publicum,

& utilhtarem Regis , & Regni , & Reipublicx :

nain

firmfffimum eft in bona Jurif-prudentia , quod leges

leu

difpoftiones etiam

exorbitantes

.

jure

communi

indura'

ob

publicain

utilitatem , comprehendunt

cacas

finmiles, feu eandem rationem habentes : G1of1:

verb. rnar:tr. & Dolores in 1, fi conf ante, in principio, f folut. rnatrirn, C,' in 1. miles , i;i print. ff , de re j'rdtc.

Glo(l, verb, eligatur , ú C-uionifte in Clement, i. de elc bone : A(twwent. fed & permutare , C. de jacr-ofan^E.

Ecclef cap. i . de tcrhpor. ordin. lib. C. Glof. . in cap.

coif ítutio , de elec7ione lib. 6. Alexand. conf, 6S.ncsm, 6. lib. ;. & copiofè Alphonlus Villagur. in trait, dc fxtenf. leg. in qz fl. de exte. f, leg. correc^tori.e & pons-.

lrs fmul , P. 36.

47 Jam ergo evidenter apparel , quam dif tcilis 1t Ihxc qua flio . & quIm

ambigu,

ac dubitabilis il- lius refolutio , h ec enim controvertia gravit ima eft -& ardua prat cateris omnibus , qua in hac materia incompatibilitaris fe ofFerre poffunt, ubi ex una par- te vertitur intereffe privatum primugenitorum , ex altera majoratuum inftitutoru{tl , ex tertia , intere(pe publicum , feu urilitas publica , tam Regis, quam Regni : ideo Dom D. ±oannes . Caltillo lib. 7. 41H.

cap. 177. hoc

idem

recognofcens

ira

dixit in num. 3 S, Sem prr tsmen projirePrffr , artieuú,m elle d- f cilenn

& dkbirtrn , ad,,,,que controverjum , ut Reg , a dc- clarat;orne iridiotat- : u utile ad,nodum , Re,pubii- taque to;,venions credimiss , ut litibus contro.

Caput p 33 1

Zef f rs permÑltis , que occurrttrt quotidie finis im- ponatur , Pragmatici funcione lata , five lige alia condita , pra fatam altercationem dirinere , ^i^

quid tenendtrm jt in Co confliSu it clrè de- finire , ut hifce de rebus arnplràcs dub tare non v.3- leat , prom in materia repr,efentationis , C exclrPonis fominavKm , five confervarionis agnationis , leges alias five pragrnaticas , antiquarum declar;rtoré,ts , in his

Reg rlrs las , d.tbiâgr:e magna decif4 comperttsm E'

notrrm e

ji.

Et quamvis ad noflrurn intitutum pertineat ea- 4$

minare , qua' ft in

jure

verior opinio , & quid te- nendum in judicando, & conCulendo ? attamen cirro

on inteniam , quód in hac controverfa in fupre-

mis

Tribunalibus judicarum fit juxta Parladorii , c D. Joan. a Cathllo aliorumque fententiam aíñrmati- vam , quam nos defendirnus contra Do&orcs gra- viQimos alteram opinionem negativam Ceâantes,in quorum numero funs Additionatores ad Dom Molï.- nam lib. r. dic`l, cap.8.nam.3 ¢.ubi finalirer dixerunt, quod h etiam in cafu Cucceff onis daretur in di&is majoratibus incompatibiliras, ell• nece(Caria diviho , tota

fer

e HiCpania litibus involveretur.

Non examinamus

que

(it verior opinio , fed qti r 49 fit utilior bono público, feu reipublicæ : confian- ter tenemus pro Afñrmativa opinione : & quod per- quam

utile

exit bono reaimini, Regi , & regno, fàn-

&ionem pragmaticam ftatuere , qua in poferurn ob- fervetur dina Afiirmativa opinio , cujusobfervanria, s ^ non ( prout Additionarores ad D. Molinam

parant

) tota seré Hifpania litibus involverctur , imo lineis cujufque familia ,

bene

ordinatis divifionibus , r

ro

-videretur in magnam utilitatem publícate ac priva

-tam. Probatur ex fequentibus.

Et in primis , quia regnum atque refpublica bene 5 4 ordinata contare debet ex pluribus hominibus fera æqualirer divitibus , & fie inter plurimos bona , at- qu e divitia dividi debent , & non inter paucos re- manere cum exeetTu , ita quod Refpublica pauupe- rum multitudine prxgravetur ,

arque

hac prudenti ratione & politica ordinavit , textr , & confervavit Licurgus fuum Laced rmoniorum Regnunt , duni confl:ituit legem , quam refert Albericus in fro Dic- tiortario , littera L. verb. Lex h:crnana , ibi : Sextó fiados ornes æqualiter div fit , ut £qua patrrno^1i1

neminem A!iis potentiorern redderent. Et duro

hait

ley obîervata fuit , iita Reipublica proiperè , felici- ter , ac pacific é Ce habuit ; fed

pollea

in legi con- traveniendo , infeliciter difperfa acinordinara in diC cordiam , & exinde in magriam ja&uram arque de--

folationem

incidir,

prout ex Plutarcho, en la vida de

Agis , en fit tratado de lai vidas de los o'ies ilrtf tres , tom. 2.. refert al intentum Epifcopus D. Dida- cus Simancas de pristro^en. 1-1 fpanice , lib. 4. cap. S.

ita îie : Quamobrern Lacedsrnoniorum re(ptsblica olirn ti Licur

g

o prtedentifrmt eonititut4 , brevi tcii?po'r't labtfaat4 fuit , fliuti P!utarchtts in Agide eft auc- tor ; Lpcurgus enim quemdarn ntsmertarts in f rccej fïnibus [ervandr:rr præ fiutvit , quo , eq^salitate , ac

rnediocritate [ervat a muftis malin Civitatem fer -vavit iircolymem ; donec Epliorus quidam rogatio^aem trjl-t liberiorem , (jam Jolutiorem ; q'am ce-teri cstpidita- sis gratis fec:iti , oprimarn vivendi folveritnt d fc:pli- sam, Ex eo enim j'aEiurn of , ut qui in Civ.tate po-•

tetttiores erant , ozrnes fern. e ad

fe

facultates exigz:a

tern.?ore cogerent : unde pau; ertas repents civitatern invA It , (,^ odiztm gt:eddam cx i^iv,•'dra rtdverfirs di- tiores origin to , qui agro! ferè omnes, atçtie farcir_

1:ás Çrffid`bcrt j totem{ y`ïB r/lltllittidD , evens , 1r e 4 a5jti#ag

(7)

Roxasdeincom

]

d-1 jala , in urbe manebat otiofa , externa bell z fe- g.niter , & invite gtrens , feruperque ad civiles mo-

t,s.i intenta , & concitando; feditionis teînpus ob- fervans , práfintillm reïllrn mritatiores faccre . cu.

picbat.

2. Ad cujus logis exemplum , quam Lycurgus Lia- tuerat in Republica Lacedamoniorum , eriam con- ftítuta fuit polka in Republica Romanorum lox Agratia , qux dividebatur in legem Lyciniam , &

logera Semproniam. Per legem Lycinitn caveba- tur , ne quis ultra quingenta jugera agri pof ideret , neve pecc^ris majoris ultra centurn , minons ultra.

quingenta capita haberet, Tub poma mul^}atitia,vel et am connfcatiouis.

3 At per legem Semproniam Agrariatn latam per Tiberium Seinpronium Gracchum Tribunum pie- Hs , -ne quis ex publico agro plus quàm quingenta jugera poilideret , quorum tamen dimidiurn cum fi- lio emancipato dividere liceret , ita ut ti quis lariùs agrura patefaceret , Trium-viri quotannis cread ju- dicarent , qua publicus alter , quà privatus etlet, &

omne id quod cotabat habere ultra prrdi&am

ouotam bu

norum, ad pi^blicurn reducebatur, fi effet ex publico ; & iï ex privato , inter privatos pauperes diftributtbatur : Lucius Florus in Epitome , lib. f 8.

Plutarchus tys vita Tiberü Gracchi, lib. z. Columel- la, de r e r1Jigica , lib. T, cap, 3. Valerius lib. S. cap. 6.

Livius lib, 6. Ælianus lib. i. & cum aliis quos rcfert Joan. Bodinus influa Rept2blica traducía in noliro idiomate per Gafparem Annaíl:ium,lib. S. capp. L. ibi:

la Ley Seîepronip fire publicada por fuerça a pcdi- rnento de 7 ïb:rio Gato , que era difercnte de la Ley

¡4icinia : Jof-que ca'ella fe dezia , que ningun genero T 4e perforas de qat lcluier calidad que fit°fen , pudiefe

ittrer mas que quinientas ji fiadas de tierra de patri- monio puL-!ico , cien beflias de ctserno , quinien- tas m, errores , fo pena que lo domas feïia con fa fcado ; spas la Ley Sempronia no tratada fino de la tierras de el vatïitnonlo de la Republica , ordenando que Isviefe cadi anno tres Corifzrios deputados por el pue

-blo ,

para d flrib,air et los pobres lo domas de quinien- tas)jsgcdas de tic;ra de ¡a Republica , que fe hallaffe en una farnilia.

3 4 At

vers

non fo1um per loges

humanas,

fed etiam

probatur pr jus divinum lVumtr. cap. 26. 27, c. 3 i.

34. Cr cup.fi^'. chia; Cmilem noftrx leg. 7, tit.7.lib.f, i?ecopil. & ejus prirnis rationibus decidendi confor- niem legem iIpon'It. Nam Moyfes judicio Dei Do- mini noftri fecit forte dividi inter ñlios Ifraël , per eorum Tribus, feu familias, omnem terrain promif- forris , & prohibuit ne ulla familia , nec'primogeni- tus de ea ( qui tatuen primogenito aiTignata orar du- hlicata portio ) plus quàm alia familia haberes:& ftc per fortes divila , at lue affignata fuit fingulis Tri- bus , & familiis earum, folique

mafculi ad fuccef-

fioncm admiitebzntur ,

exclues

foeminis , qua' non fticcedebant

nui

in def um virorum , fub condi- tione nubendi cum alio ex fua

familia.

Et ficuri per

1e,z.noJ j

•7.ita prohibitum Brat in lege divina,ne terra z ign.tar primogenito , & aliis ejuldem familix, ad aliam devenirent ; & Tic iuccefflo feu hxrediras &

furtium difiribucio unius

familia'

cum alia nequa- quain junngeretur , &

aneo

quinquagefmo,

qui

%ocabatur

=jubile;Es ,

adveniente , reintegrabantur fortium dif}ributiones , & familiarurn pofíe(lriones all

tiara' , & ail eritlinam æqualitatenm reduceban- tu , ira ut fayr.ilia una plus alia non haberet in terra feu forte , quiim à principio eidem fuerat afligna- ta-, & cod plus

i:i Lila appareret ,

quacunque via

Datib. in Jure Canonico.

adquihtum , ad

aliara

ex qua divulfum fuerat refui- tueretur : & he Temper prima' diftributiones

integrar

confervarentur, in cujul'due

familia'

proviConem,at- que futieutationem hliorum ac coguatorum de illa

Tribu.

Ratio autem prohibitionis erat iplamet ,

qux in

lege Regia nojlra

exprcffa inven1tur ,

ne

per unio- nem & conjun&ionetn poflè11ionum

(r

te dii}ribu- tarum , alix contra prxceptum crefcerent, alit

verá

minuerentur,

vel in totum de(}ruerentur , & Tic me- moria prxdecelforum de unaquaque

Tribu

confun- deretur , & omues de ejus

familia

in miferam pau- pertatem devenirent : unde

prohibido

illa

fuit

,

ne

ex tali

conjura

ione fequeretur id quod lax no[lra

dixit : que

por

cu: fa de aberfe jttnt ado en

el

/

os

nue]-.

tros Reinos de poco tiempo a of parte por via de caj.arniento algL nas ca f is y z.i: or amagos de Grand os y Caballeros principales la memoria de los F^and.ado- res de los ¿iic jos majorazgos ,y la fama de ellos ,y de fs! linages , fe a dininwi.lo , y cada di .s fe difninuie y pierde , coo1irniendo fe , y menofcaband ,,fè las dichas cofas principales , en l.zf lualei muc6^os de / lzs pG r: int o y criados , y orïos hombres b:jofdalgo fe acojiumbra-

ban mavitener )1

fo

flener.

Ecce ratio notirx legis , quàrn conveniat , & fit S 6 confona divitix legi ; per quam etiarn Joannes Bo- dinus in fui Republica , lib. f, cap. 2.. pot longam difputationem refolvit , quod perquam utilis foret Reipublícx & ejus bono regimini , divifo fimilis in flirpes, & non in capíra;ita tatuen ut non beret cuira omnimoda xqualitate , fed mediocriter & fervata quadam proportiene geQmo(rica inter cives, ne pau- cæ quædarn familia' abundent diviaiis fupra modum,

& magno cum exceflù , cætera autem quamplurimx miferc egeant : ficut dixit Apoflolus ad Ccrinthios ,

carp. 12. ne uno ebrio multi efuriant : ímo quod plu- rima' familia lint divites , quamvis una in aliquo , non in multo , exceda( aliam.

Itaque cum hac di(}in1ione Joannes Bodinns S ^ fuam componit veram in bona politica opinionem , cum dicit , di}L lib. f. cap. 2. La diviron debe fèr por linajes , y no por cabeças , refervando con todo efo alguna Verregativa a t:no de los del linage , y 419Ún derecho de yrwajor€zgo particular en cada cafa ,

fi-

guiendo la ley de Dios, que abiendo efcogido del li- ttaje de •cbi , para darle el derecho de la pYeceden- fria y de de m:?joranca ,Pebre los doue Tribus , no lie dio pofefones , Jalvo de eafas en los Ciudades ; antes de afigno fin tr,eb jo la Decima dc cada Tribu que eran • do, e Decirnas , que redí.; idas todas las cofas biene a fer por lo menos , das beçes tan. to corno cada Tribu tenta : y entre los Leb:tas el derecho de primogenitu- ra fue refervado a la cafa de Aron , que renia la

Dejima de los Lebitar , todas las oblaciones , y pri- micias : y a cada cafa particular Algno el derecho de la prirnogenisura dos befres tanto corno a cada sino

de los otros herederos tenu( en tntíebles y raites , ex- clKdicndo à las 15ÿ,15 de todo derecho de fuceftorr ; fins a falta de Varones en el railno grado. De loqual fe puede jufgar , que la ley de Dios no a admitido lit ygualdad precifa fino quz da mal à los irnos que a. los otros , y con todo efe mando guardar entre los dole Tribus , fuera de el de Lebi , el repartimiento ybual de las tierjas, y entre los menores herederos la parti..

Tien)'goal de la f icefïon , gisitandoles el derecha d la primoTenitura , que no era ni de dos 7-cilios , ni de quatro O cintos , ni de todos , afin deque tal deli.

gualdad no fuete tau fa de l.,, rigrsefa excefib 3 de po.

cos fubd tos , y de la pobre- a extrema de rira numero

in!nit

(8)

Pars VI J -

J

tînfinïto ,y paraque las partifiones fechas anf quedafen en contrapefo , y mediocridad entre lo rnucho , y lo poco no prohibio la enajenafon , fit.o que ordeno que ta

-4as las pofefion°s eirajena?das tornafen a el

ato

cinquien.

ttfmo a las cayys , familias , y Tribus de donde ubie- ran Jido apartadas de mas del derecho de re/bastion concedida a los deJ endientes introducido por la mzfma ley de Dios.

;f 8 Qaod re

vera

non adveriacur cum eo quod infe- riús dicir iple Joannes Bodinus

in rira Republica d.'ib.

5. cap. 2.. ibi: En le Sennoria Arij1ocratica de is Lace- 4smoni4 , do'ide los fiete mil Spartans pri,uogenitos y squales todos en el repartimiento de las tieras,no polian Iobrepujar el uï o a el otro : im ex eo magis conñr

-x^atur & probatur ejus opinio : nam hxc xqualitas Colum Brat prxcifa & rigorofa inter ipfos primoge- niros , juxta divifionem & prohibitionem

ne

unus excedat alium in polrcionibus divi(ts,& unicuique

a(li gnat is.

$9

Sed

opinio Joannis Bodini, & ejus politica quam invenimus defcriptam

arque

figuratam in lege noftra R g a , in co conftl it , duód Majoratus five

primo

-genia ( Reipublicx enim intcreft

ut

quampluri- ma

fiant

, ) dividantur non cum xqualitate prx- ei1a , feu aqua portione , fed cum prælatione & au- gmento in

bonis

& redditibus majoratuum crga pri- mogenitos : liquidem iofl- a lege conílitutum

cil

quod

fi

concurrant duo inajoracus, quorum unus lit

de ,os Que.Itoi de r-n'..e , dividantur , duni eamen eligat primogenitus ditiorem

arque

opulentiorem

fi veut.

6o Juxta quod equidem eft communis

(chola

.Politi- corum maximé Ariaotelis lib. 4, politicorurn, cap.z t.

Plutarchus in convtvio feptem Sapíenturn , ubi opti- mam die pronuntiavit Rempublicam , quae

cives

ne- que prxdivites , neque admodum pauperes contine-

ret : Epifcopus Dom. Didacus Simances

de primoge-

;Ji s , rib. 4. 6. de opttn.a Repiblic i , & cap, 7.

ubi probat

nec

ditilbmos

efe

deberc

cives

,

nec

pau- perrimus.

;01

Secundó

probatur

ab

inconvenienti graviffimo,&

periculo imminenti contra Regem, & regnum )quod timendum , &

cauta

praeventione evitandum , non

quia cette

eveniet , fed

quia

potelt evenire ; prout evenit his noftris temporibus : Nam tot potíunt apud unum vel aliquos , concurrere per viam fucctüio- r is ,

Majorat

us cum Comitis , Marchionis, vel Du- cis dignitatibus , & cum

tanta

poteflate & divitiis,

ut poilent fe

opponere confiliis Regiis, atque pertur- bare Regnum & Regiam dignitatem , aut Tyranni- dem committers.

S2. Et quod hoc inconveniens,

ut cauta arque

ratio de- cidendi in d. 1,7. lateat in abCcondito in verf. y por of o confiderando los dichos inconvenientes, ibi :y Otros, que de jcsntarfe los dichos msjorazgos vienen , y pueden venir : &c. adnotarunc in Cou msntario ilflus 1. •

& pro fua

providencia

animadvertunt Do6tores fe- quentes

tes

Blaf us Robles

Salcedo

de Reprefentat.1. i. C. 6.

hum. t. ira fc : Cù7/7 Carolus V. Iniperator ac Rex nofler :nai ijf mus public£ utilitatts caufais pre ocu- lis haberet , ne f ama, fplendor t7 memoria injîi.tutoruns majoratuurn, ipjorum conjunëlio'le minueretur , confun- 4eretur , vel amitteretur , providit 1.7.tit.7, lib. S. Re- sopil. tub: Motienz,o à g'o /T. i . vel ut ego intelligo , ex allia non exprefa Politisa ratione , ne majorat:sum con- junE&L oie its crefceret jubJitorum aliquorum potentia ,

tit IT/rannidis tirnorem relinqueret , aut faltem precep_

sis ,Regiif opponendi fe , a,n jàm pr-iflaret. Qiod refpi-

Caput. s

0

^a p 333

cieni Baldus in §, conventicstla, num. i. in fin. de pace juram. firmanda : in urbus feusdorum , ita inquit , dicit Arifoteles, communis cuftodix Regni , ('?' civilis eft , non ¡Here ulltsm crefcere prater juJarn commenfura.

tionern.

Gondizalus Balcarcer , en el di fcur(o , [obre lo 64 que combiene , y no combiene en materia de eflado , para que la decifon de el pleito de el Condado de .Savlen fi^efe en fabor de don Pedro Ponce de Leon in fire allegat, art. 5. nerf, allende de lo dicho , &c.

illic : Tanbien por raton de ejado , es rias convenien- 1*

te que gifle Condado fir de a Don Pedro , que no que s . lo tenga el Duque de Arcos , porque juntando uno¡ eftados con otros no fe beng,t a hazer mas grande de lo que un dia podría combenir : efle precepto de efla- do , es de aquellos que Tacito

in arcanis imperiis ,

llama , Secretos del Imperio ; que combiene haz er fe , y no rebelarte , y por efe los antiguos lo enfennaban por enigmas , y anfi lo encobro Ovidio

lib.

i.

Metamor- pho

%os , de bajo de la fabula de los Gigantes ( que Jon los Sennores y Grandes : cornoprueba Goropio Se- Cano en fis Gigantomachie , ) los quales poniendo sin monte fobre otro , que es junt.:r un eflado con otro ef>zado , querian por alti fubir â el ciclo ,y echar de tii ,t Jipiter , f no los deflrxiera con fus rayos.

Arifloteles lib. s . Politicor. cap.

i i

.

Enfeñ.i faviantente gifla do- arina , diz.iendo ; la comnu guarda del principado es , no permitir que en el no aya ninguno derafado gronde : Eflo mifmo denota el proverbio Latino , que díçe : la jèrpiente f no traga a otra ferpiente , jamar

fe Kara Dragon. Eraim• in Chiliad. Proverb. Ser -pens nit ferpentem devoraverit , non fiet Draco :y, a ello pareçe que mira lit prudenti,Jima ley , que e¿

Emperador , nueflro Sennor hizo en el anno de l 534.

en que nrohibio que los Sennores no junten los eflador por !

cafamientos.

Do&or Thomas Cerdan de Tallada in rra &. Ve. d f' riloquium, en Reglas de Eflados, cap. 9. §. 4. Que no comb ;ene que los Grandesy Sënoîes T2rt:lados fe er- >=

geandezcan con exceJo regalado la Pragmatiea de el invic`lifjimo Emperador Don Carlo) V. de el anno de t 5 3 4. que hablando con fu Mage fiad , dice en ejia manera : En re jpeUo de la queuta que dez.irnos

que fe eleve tener , de que los Sennores Titulados y hombre, poderofos no fe engrandezcan de manera , que puedan turbar la authoridad y grandez.z de la Dignidad Real : o poner el dicho Eft ado o of fugo en alboroto ,y en condtçion , ['gun Pedro Corneo , en ftl relaçion , o tratado de las guerras de Fandes , y mas fi acertafe 'ifér perfona , que pudiefe pretender derecho en la fuccefion de el Reino , o provincia , a- unque no fuefe f ibf[lente ; por que enfin en eflas ocajiones , fe dividen y reparten las voluntades , &c.

Et inferius coneludit : Debe vueira M.:geftad te- ner particular cuidado de la obfervaçion de las leyes q se hablan de efio, y con la Pragmatica que hizo el invitlifjgm Emperador en el anno de t f 3 4, que fue tan fabidor de las cofas dt fus Reinos y de lo que convenía para la con ftrvaç:on de ellos , y de el Eflado Real , como quien lo tenia tanbien experimentado , por loque le fuccedio en Alemania con Lanftravey

Duque de Saxonia , y lo que fe abra bitio en Caftilla, en tiempo de las Cofnu7ridaves , y lo que fsscediera , fi

ne

fe ejiajara luego : y of por la dicha Pragmatics del anno de i S 34. que no fe pudief en juntar do, mo- joraz,ges en una mifma perfona , Pendo el uno de ellos

de unas de dos Quento: , recelando la union at Gran- des Eft ados , y lraz.lendas , en una mifma per joua , por aber biflo por la experierria, quetabo por lo de Aieninia

Referencias

Outline

Documento similar