HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
1. unitatea: Lehen eskola eguna
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Ahozko hizkuntza ideiak, esperientziak eta sentimenduak trukatzeko erabiltzea, besteen iritzien eta ekarpenen aurrean errespetuzko jarrera azalduz.
• Ahoz pertsonaia deskribatzea, itxura azalduz eta izaerari buruzko hipotesiak eginez.
• Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak identifikatzea, eta norbera-renak zuzentzeko jarrera piztea.
• Edozein testu idazterakoan hartzailea nor den kontuan hartzea, eta hari dagokion hizkuntza maila eta tonua erabiltzen trebatzea, idaz-ketaren helburua lortu ahal izateko.
• Miss txatarra narrazioa arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Literatura testuak direnak eta ez direnak bereiztea.
• Monosemia eta polisemia zer diren jakitea, eta testuinguruak hitz batzuk ulertzeko duen garrantziaz jabetzea.
• Perpausaren barruan, subjektua eta predikatua bereiztea, eta subjektu mota desberdinak ezagutzea.
• Letra larria zuzen erabiltzea.
• Liburuen azaletako informazioa interpretatzen ikastea.
• Kopla txikiaren ezaugarriak eta horiek abesteko doinua ezagutzea. • Hizkuntz jarduera ludikoetan parte hartzea, eta euskararekiko eta
euskal kulturarekiko jakin-mina piztea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Pertsonen itxura fisikoan dauden aldeak modu positiboan balioestea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea. • Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Nork bere buruari galderak egitea.
• Ikasteko esfortzuak merezi duela konturatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Ahozko deskribapenean lehen pausoak ematea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea. • Gai baten azalpena edo iritzia ematen trebatzea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
• Komunikazioa dagokion testuingurura egokitzeko gaitasuna lortzea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Norberaren ideiak adieraztea eta gainerako pertsonenak entzutea. • Familian eta gizartean eduki beharreko jarrera egokiez jabetzea. • Gainerako pertsonen lekuan jartzeko gai izatea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla bar-neratzea.
• Emozioak kontrolatzea, eta emozio horien intentsitateari, ezegoki-tasunari edo kalte egiteko ahalmenari erreparatuta, norberarentzat eta gainerako pertsonentzat kaltegarriak diren gogo aldarteak iden-tifikatzea eta menderatzea.
PROZEDURAK
• Lehen eskola eguna komikia entzun, irakurri, eta interpretatu. Esa-moldeak ezagutu eta erabili.
• Komikiaren inguruko ahozko jarduerak egin.
• Edozein testu idazterakoan hartzailea nor den ondorioztatu eta hartzaileari dagokion hizkuntza maila eta tonua erabiltzen trebatu. • Internet bidez lagunak egiten narrazioa entzun, ulermen galderei
erantzun, eta antzeko esperientziak kontatu.
• Miss txatarra narrazioa irakurri aurretik dedukzioak eta aurrehipote-siak egin.
• Miss txatarra narrazioa irakurri, aztertu, ulertu eta, elkarrizketa era-biliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Literatura testuak direnak eta ez direnak aztertu eta bereizi. • Hitz monosemikoak eta polisemikoak identifikatu. Testuingurua
kontuan hartuz, esanahiak ondorioztatu. Hiztegia erabili.
• Perpaus bakunean subjektua eta predikatua bereizi. Subjektu motak identifikatu.
• Letra larria edo maiuskula zuzen erabili. Okerrak zuzendu. • Liburuen azalak aztertu.
• Kopla txikiaren neurria ondorioztatu, doinua ikasi, eta abestu. • Logika eta obserbazio jokoak egin, eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Ahozko hizkuntza ideiak, esperientziak eta sentimenduak trukatzeko
erabiltzen du, besteen iritzien eta ekarpenen aurrean errespetuzko jarrera azalduz.
• Ahoz pertsonaia deskribatu du, itxura azalduz eta izaerari buruzko hipotesiak eginez.
• Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak bereizi ditu.
• Testuak idazterakoan hartzailea nor den kontuan hartzen du eta hartzaileari dagokion hizkuntza maila eta tonua erabiltzen ditu. • Irakurgaia irakurri eta ulertu du, eta ondorengo ariketetan ere parte
aktiboa hartu du, bere interpretazioa eta iritzi kritikoa azalduz. • Literatura testuak direnak eta ez direnak bereizten ditu.
• Hitz monosemikoak eta polisemikoak zer diren badaki.
• Perpausaren barruan subjektua eta predikatua bereizten ditu, eta subjektu mota desberdinak ezagutzen ditu.
• Letra larria testuetan zuzen erabiltzen du.
• Liburuen azalek zer informazio ematen duten badaki.
• Badakizki kopla txikiaren ezaugarriak, eta horiek abesteko doinua ikasi du.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Lehen eskola eguna komikia. Ahozko esamoldeak. • Internet bidez lagunak egiten entzungaia.
• Testu idatzietan hartzailea eta tonua. Komunikazio egoera. • Miss txatarra narrazioa.
• Literatura testuak. • Polisemia eta monosemia.
• Perpaus bakuna: subjektu motak; predikatua. • Letra larria.
• Liburuen azaleko informazioa.
• Hizkuntza ludikoa: kopla txikia (Ikusi nuenean), azalpen testua, behaketa.
JARRERAK
• Ahozko azalpenetan zehatza eta argia izatearen garrantziaz jabetu, eta norberaren ekoizpenetan halaxe izaten saiatu. • Besteak ideiak azaltzen ari diren uneetan jarrera irekia eta
errespetuzkoa erakutsi.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa erabiliz gozatu.
• Hizkuntza idatzia balioetsi, eguneroko bizitzan ongi molda-tzeko beharrezko tresna bezala.
• Hizkuntza idatziaren arauak errespetatu.
• Norbere iritziak defendatzeko gizalegezko argudioak erabili, eta besteen iritziak errespetatu.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
2. unitatea: Tahashiren familia
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Hitz egiterakoan ozen eta garbi hitz egitea, intonazio egokia erabi-liz eta solaskideek entzuteko moduan jardunez.
• Ozen irakurtzen ikastea.
• Besteekin komunikatzeko testu idatziak erabiltzea.
• Ipuinen egituraz jabetzea, hainbat ikuspuntutatik konta daitezkeela ohartzea, eta ipuina ekoiztea lehenengo pertsona erabiliz.
• Pantxo narrazioa arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz, eta ondo-rengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpretazioa eskain-tzen saiatuz.
• Literatura testuetan idazleak eta irakurleak duten papera ezagutzea. • Maileguak zer diren jakitea, eta horiek zentzuz erabiltzea.
• Deklinabidea zer den jakitea, zenbait hizkuntzatako adibideak aztertuz.
• Koma zein kasutan erabili behar den jakitea, eta zuzen erabiltzea. • Talde lana zer den jakitea, eta taldean lan egiteko jarrera egokiak
ezagutzea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Taldean erabakiak hartzea. • Lanak planifikatzea.
• Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Jarduerak eta denbora modu efektiboan planifikatzen eta antola-tzen ikastea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmen enpatikoa garatzea.
• Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
• Beste pertsona batzuen lekuan jartzeko ahalegina egitea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea.
• Hainbat familia eredu daudela jakitea, onartzea eta errespetatzea. • Egungo gizarteen ezaugarriak ulertzea (gero eta aniztasun
handi-goa, bilakaera…)
• Pertsonen arteko diferentziak balioestea, eta kolektibo guztiek eskubide berdinak dituztela aintzat hartzea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Ipuinak irakurtzea. • Sen estetikoa garatzea.
• Norberaren ahalmen estetikoa eta sortzailea lantzeko gogoa eta borondatea izatea.
• Arte kodeen bidez adierazteko, irudimena eta sormena baliatzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla barneratzea.
• Sormena lantzea.
• Harremanetarako, lankidetzarako eta talde lanerako gizarte trebeta-sunak izatea.
PROZEDURAK
• Tahashiren familia komikia entzun, irakurri, eta interpretatu. Esa-moldeak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak egin.
• Ipuinaren osagaiak ezagutu, eta ipuina ekoiztu.
• Pantxo narrazioa irakurri aurretik dedukzioak eta aurrehipotesiak egin.
• Pantxo narrazioa irakurri, aztertu, ulertu eta, elkarrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Literatura testuetan irakurlea eta idazlea aztertu, galderei erantzunez. • Maileguak identifikatu eta gaizki erabiliak zuzendu.
• Deklinabidearen funtzionamendua aztertu. • Izen motak identifikatu.
• Testuak idazterakoan, koma zuzen erabili. • Talde lanean aritzeko jarrera egokiak identifikatu. • Kopla txikiak osatu, neurria zainduz, eta abestu. • Logika eta obserbazio jokoak egin, eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Hitz egiterakoan ozen eta garbi hitz egiten du, intonazio egokia era-biliz eta solaskideek entzuteko moduan.
• Ahalegina egin du egoki irakurtzeko ozen.
• Besteekin komunikatzeko testu idatziak erabiltzen ditu.
• Ipuinen egituraz jabetu da, hainbat ikuspuntutatik konta daitekeela ere bai, eta ipuina lehenengo pertsonan idatzi du.
• Irakurgaia irakurri eta ulertu du, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eta iritzi kritikoa azalduz. • Badaki zein den literatura testuetan idazlearen eta irakurlearen
papera.
• Maileguak zer diren badaki, eta behar denean bakarrik erabiltzen ditu.
• Zenbait hizkuntzatako adibideak aztertu eta gero, deklinabidea zer den ulertu du.
• Badaki koma zein kasutan erabili behar den, eta zuzen erabiltzen du.
• Talde lanean jarduteko jarrera egokiak zein diren badaki. • Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Tahashiren familia komikia. Ahozko esamoldeak. • Tahashiren istorioa entzungaia.
• Ipuina.
• Pantxo narrazioa.
• Narrazioa eta olerkia: idazlearen eta irakurlearen papera. • Maileguak.
• Izen motak. Deklinabidea. • Koma.
• Talde lana.
• Hizkuntza ludikoa: kopla txikia (Ikusi nuenean), umorezko testua, igar-kizuna, behaketa, hitz gurutzatuak.
JARRERAK
• Hizkuntza balioetsi, komunikazio beharrak asetzeko tresna ezin hobe bezala.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa eta sortzailea balioetsi. • Esamolde bizi eta herrikoiak ikasteko ahalegina egin. • Lexikoaren alorrean zehaztasuna eta aberastasuna lortzeko
ahaleginak egin.
• Talde lana balioetsi, eta lankidetzarako jarrera erakutsi. • Euskara erabiltzeko jarrera positiboa erakutsi.
• Testuak idatziz aurkezterakoan, garbitasuna eta ulergarritasuna balioetsi.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
3. unitatea: Zenbat anai-arreba dituzu?
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Norberaren famili egoeraren alderdi onak baloratzea eta, era berean, besteenak arretaz eta errespetuz entzutea.
• Ahozko esamolde zuzenak eta okerrak identifikatzea, eta norbera-renak zuzentzeko jarrera piztea.
• Irakurritako testu mota desberdinen (narrazio, elkarrizketa, olerki, igarkizunen) mezua ulertzea.
• Egunerokoa ekoiztea, sentimenduak eta ekintzak azalduz, eta ideiak elkarrekin egoki lotuz.
• Miren nunca mais! irakurgaia arretaz eta gogotik irakurtzea, uler-tuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpre-tazioa eskaintzen saiatuz.
• Prosa eta poesia bereiztea.
• Eremu semantikoa eta eremu lexikoa bereiztea.
• Pertsona izenordain arruntak identifikatzea, eta zuzen erabiltzea. • Puntu eta komaren oinarrizko erabilerak ezagutzea.
• Testu idatzietan gaia identifikatzen ikastea. • Katuaren testamentua abestia ezagutzea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Animaliak eta natura zaindu behar ditugula jabetzea. • Pertsonen ekintzek ingurunean duten eraginaz jabetzea. • Natura baliabideen kontserbazioa bermatzea.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea. • Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Ikasteko esfortzuak merezi duela konturatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hizkuntza behaketarako eta azterketarako objektutzat balioestea eta erabiltzen jakitea.
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmen enpatikoa garatzea.
• Norberaren ideiak eta emozioak funtsean eta formaz egoki adieraztea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea.
• Sentimenduak eta horien arrazoiak azaltzea.
• Beste pertsona batzuen lekuan jartzeko ahalegina egitea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea.
• Hainbat familia eredu daudela jakitea, onartzea eta errespetatzea. • Egungo gizarteen ezaugarriak ulertzea (gero eta aniztasun
handi-goa, bilakaera…)
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Ipuinak irakurtzea.
• Artea eta bestelako kultura adierazpenak balioestea eta horiez go-zatzea.
• Norberaren ahalmen estetiko eta sortzailea lantzeko gogoa eta borondatea izatea.
• Kultura ondareko obra eta adierazpen nagusiak ezagutzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Norberaren autonomia eta indibidualtasuna gordetzen jakitea. • Sormena lantzea.
• Lankidetzan aritzeko gai izatea.
PROZEDURAK
• Zenbat anai-arreba dituzu? komikia entzun, irakurri, eta interpretatu. Esamoldeak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak egin.
• Egunerokoaren zatiak idatzi edota osatu, ideiak, ekintzak… lotuz. • Miren nunca mais! kontakizunaren gaiari buruz aurretiazko jakintza
aktibatu, norberaren esperientziak kontatuz.
• Miren nunca mais! irakurgaia irakurri, ulertu, aztertu eta, elkarriz-keta erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Poesia eta prosa bereizi eta bakoitzaren ezaugarriak modu oroko-rrean zein diren identifikatu.
• Eremu semantiko bereko hitzak eta eremu lexiko berekoak bereizi. • Pertsona izenordainak bereizi, eta erabili.
• Puntu eta koma erabili. • Testuen gaia identifikatu.
• Katuaren testamentua abestia entzun eta abestu. • Esaera zaharrak ulertu eta ikasi.
• Logika eta hizkuntza jolasak egin eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Norberaren famili egoeraren alderdi onak ikusten ahalegindu da, eta
besteen egoerak arretaz eta errespetuz entzun ditu. • Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak bereizi ditu.
• Egunerokoa idatzi du, sentimenduak eta ekintzak azalduz, eta ideiak elkarrekin egoki lotuz.
• Irakurritako testu mota desberdinen (narrazio, elkarrizketa, olerki, igarkizunen) mezua ulertzen du.
• Irakurgaia irakurri eta ulertu du, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eta iritzi kritikoa azalduz. • Poesia eta prosa bereizten ditu, eta bakoitzaren ezaugarriak zein
diren badaki.
• Eremu semantiko bereko hitzak eta eremu lexiko berekoak ezagu-tzen eta bereizten ditu.
• Pertsona izenordain arruntak identifikatzen ditu, eta zuzen erabiltzen ditu.
• Puntu eta komaren oinarrizko erabilera ezagutzen du.
• Testu baten gaia identifikatzen badaki, eta hainbat testuren gaia zein den ondorioztatu du.
• Katuaren testamentua abestia ikasi du.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Zenbat anai-arreba dituzu? komikia. • Komikiko ahozko esamoldeak.
• Zenbat seme-alaba dauzkazue? entzungaia. • Egunerokoa.
• Miren nunca mais! irakurgaia. • Poesia eta prosa.
• Eremu semantikoa eta eremu lexikoa. • Izenordainak.
• Puntu eta koma. • Testuaren gaia.
• Hizkuntza ludikoa: abestia (Katuaren testamentua), esaera zaharrak, logika jolasa, hizkuntza jolasa.
JARRERAK
• Ahozko komunikazioa ematen den egoeretan parte hartu. • Ahozko hizkuntza balioetsi elkarren arteko harremanetarako
tresna bezala.
• Komunikazio arauak balioetsi eta errespetatu.
• Edozein motatako diskriminazio edo bereizkeriaren aurkako jarrera erakutsi.
• Irakurtzeko eta idazteko zaletasuna landu. • Besteei entzuteko ohitura hartu.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
4. unitatea: Animaliak bezala
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Hizkuntzaren erabileraz gogoeta egitea, eta euskararen oinarrizko arauak bereganatzea eta zuzen aplikatzea.
• Irakurketa ozena egiten ikastea, s, z eta tz bereizteko ahalegina eginez.
• Egunerokoaren ezaugarriak kontuan hartuz, zati bat ekoiztea. • Kilkerrarena, Pipiarena, Mattinsaltoak, Orbelarena eta Gorostiarena
olerkiak arretaz irakurtzea, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte hartzea, interpretatzen ahaleginduz.
• Narrazioaren osagaiak ezagutzea eta identifikatzea.
• -ti, -tsu, -tasun, -lari, -gile eta -tzaile eratorpen atzizkien funtzioa eza-gutzea eta, horiek erabiliz, hitzak sortzea eta esaldietan erabiltzea.
• Euskarazko zenbait esamolderen esanahia ezagutzea, egoki erabili ahal izateko.
• Artikuluak, erakusleak, zenbatzaileak identifikatzeko gai izatea, eta zer informazio ematen duten jakitea.
• Bi puntuak noiz jarri jakitea eta testuetan zuzen erabiltzea. • Testuak azpimarratzeak zertarako balio duen jakitea eta
azpima-rratzen lehen urratsak ematea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea. • Irakurketa atsegin iturri eta informazio bide dela konturatzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Animaliak eta natura zaindu behar ditugula jabetzea. • Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta
kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea eta osatzea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Lanak planifikatzea. • Nork bere burua ebaluatzea.
• Ikasteko esfortzuak merezi duela konturatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hizkuntza behaketarako eta azterketarako objektutzat balioestea eta erabiltzen jakitea.
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmena garatzea. • Norberaren ideiak eta emozioak funtsean eta formaz egoki adieraztea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea.
• Esamolde eta esaera zaharren esanahia ulertzea eta ikastea. • Sentimenduak eta horien arrazoiak azaltzea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazioa antolatu, lotu, aztertu eta laburtzeko gai izatea. • Informazioaren gaineko inferentzia eta dedukzio sinpleak egitea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Familian eta gizartean eduki beharreko jarrera egokiez jabetzea. • Gainerako pertsonen lekuan jartzeko gai izatea.
• Norberaren ideiak adieraztea eta gainerako pertsonenak entzutea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea. • Olerkiak ulertzeko ahalegina egitea eta balioestea.
• Arte adierazpeneko zenbait baliabide erabilita, arte sorkuntza pro-pioak egitea.
• Norberaren ahalmen estetiko eta sortzailea lantzeko gogoa eta borondatea izatea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Akatsak ikasteko prozesuaren parte direla barneratzea. • Sormena lantzea.
• Nork bere burua ezagutzea eta autoestimua izatea.
PROZEDURAK
• Animaliak bezala komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esamolde bizi eta espontaneoak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak egin.
• Informazio bila entzungaia entzun, eta oinarrizko informazioa jaso. • Pare bat egunetako egunerokoa idatzi.
• Kilkerrarena, Pipiarena, Mattinsaltoak, Orbelarena eta Gorostiarena olerkiak irakurri aurretik, dedukzioak eta aurrehipotesiak egin. • Olerkiak irakurri, ulertu, aztertu eta, elkarrizketa erabiliz, norberaren
interpretazioa azaldu.
• Narrazio testuaren osagaiak aztertu, eta beste batenak identifikatu. • -ti, -tsu, -tasun, -lari, -gile eta -tzaile atzizkidun hitzak sortu eta erabili. • Euskarazko zenbait esamolde euren esanahiarekin lotu.
• Determinatzaileak identifikatu. Zenbatzaileak, erakusleak eta artikuluak bereizi, eta horiek ematen duten informazioaz jabetu. • Testuetan bi puntuak behar diren lekuan jarri.
• Masaiei buruzko testua azpimarratu. • Koplak entzun, abestu eta jolaserako erabili.
• Logika eta hizkuntza jolasak egin eta antzekoak sortu. • Liburuen erreseinak irakurri eta horien fitxak osatu. • Autoebaluazioa egin eta hausnartu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Hizkuntzaren erabileraz gogoeta egin du, eta euskararen oinarrizko arauak zuzen aplikatzen saiatu da.
• Irakurketa ozena egitean, s, z eta tz bereizteko ahalegina egin du. • Egunerokoa idatzi du, ezaugarriak kontuan hartuz.
• Olerkiak arretaz irakurri ditu, ulertuz, eta ondorengo ariketetan ere parte hartu du, bere interpretazioa eskainiz.
• Narrazioaren osagaiak —ekintza, pertsonaiak, lekua, denbora— ezagutu eta identifikatu egiten ditu.
• -ti, -tsu, -tasun, -lari, -gile eta -tzaile atzizkien esanahia ezagutzen du, eta horiekin hitzak sortzeko mekanismoa bereganatu du.
• Badaki euskarazko zenbait esamolderen esanahia.
• Artikuluak, erakusleak eta zenbatzaileak bereizten ditu, eta ematen duten informazioaz jabetzen da.
• Testuetan bi puntuak behar diren lekuan ipintzen badaki.
• Masaiei buruzko testua ereduaren arabera azpimarratzen ahalegindu da.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du. • Liburu interesgarri batzuen erreseinak irakurri, aukera egin eta, fitxak
betez, lanari buruzko iritzia azaldu du.
KONTZEPTUAK
• Animaliak bezala komikia. Ahozko esamoldeak. • Informazio bila entzungaia.
• Egunerokoa.
• Kilkerrarena, Pipiarena, Mattinsaltoak, Orbelarena eta Gorostiarena olerkiak.
• Narrazioa: osagaiak.
• Eratorpen atzizkiak: -ti, -tsu, -tasun, -lari, -gile, -tzaile. • Esamoldeak.
• Determinatzaileak: artikuluak, erakusleak, zenbatzaileak. • Bi puntuak.
• Azpimarratzea.
• Hizkuntza ludikoa: kopla txikia, azalpena, logika jolasa, hizkuntza jolasa.
JARRERAK
• Norberaren ahozko mezuen koherentzia, zuzentasuna eta ego-kitasuna balioetsi, komunikazio jatorragoa lortzeko bitarteko bezala.
• Ahozko azalpenetan zehatza eta argia izatearen garrantziaz ja-betu, eta ahalegindu halaxe ematen azalpenak.
• Irakurketa balioestea dibertsio bide eta atsegin iturri bezala. • Idatzizko lanetan ordenak, argitasunak eta txukuntasunak
duten garrantziaz konturatzea, eta norberarenak halaxe egiten saiatzea.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
5. unitatea: Makuluekin
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Irudietan emandako egoera baten antzezpenerako gidoia sortzea eta hura antzeztea.
• Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak identifikatzea, eta norbera-renak zuzentzeko jarrera piztea.
• Jarraibide testuen funtzioak eta helburuak ezagutzea.
• Jarraibide testuak identifikatzea, eta jarraibideak emateko moduak eta horien ezaugarriak ezagutzea.
• Irakurtzerakoan sortzen zaizkion zalantzak argitzeko bideak bilatzen ikastea.
• Dilijentzia eta Kike testu laburrak arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere inter-pretazioa eskaintzen saiatuz.
• Olerkia, bertsoa eta ahapaldia zer diren ezagutzea.
• -aldi, -te, -tegi, -ka atzizkien funtzioa ezagutzea eta, horiek erabiliz, hitzak sortzea eta erabiltzea.
• Zenbatzaile zehaztuak eta zehaztugabeak bereiztea.
• Erakusleak identifikatzea, eta zer kasutan deklinatuta dauden jakitea. • Laburdurak eta siglak zer diren eta nola osatzen diren jakitea.
Ohi-koenak ezagutzea.
• Ideia nagusiak zer diren jakitea eta eskorpioiei buruzko testuan iden-tifikatzea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
• Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Osasuna zaintzeko prebentzio ohiturak hartzea.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Banaka, binaka eta taldean lan egitea. • Taldean erabakiak hartzea.
• Ikasteko ahaleginak merezi duela konturatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmen enpatikoa garatzea. • Sentimenduak eta horien arrazoiak azaltzea.
• Elkarrizketak asmatzea eta antzeztea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazioa antolatu, lotu, aztertu eta laburtzeko gai izatea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Arazoen aurrean espiritu solidarioa: elkar animatzea. • Gizartean eduki beharreko jarrera egokiez jabetzea. • Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea.
• Emakumeen eta gizonen arteko eskubide berdintasunaz jabetzea. • Gatazkak konpontzeko elkarrizketara eta negoziaziora jotzea, eta
adostasunetara iristea, esparru pertsonalean eta sozialean. • Herritarren eskubide eta betebeharrak jarrera eraikitzailez,
elkarta-sunez eta arduraz erabiltzea eta betetzea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea. • Istorioen antzezpenak egitea.
• Norberaren ahalmen estetikoa eta sortzailea lantzeko gogoa eta bo-rondatea izatea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Norberaren autonomia eta indibidualtasuna gordetzen jakitea. • Jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla
barneratzea.
• Harremanetarako, lankidetzarako eta talde lanerako gizarte trebeta-sunak izatea.
• Gainerako pertsonen lekuan jartzen jakitea, gainerako pertsonen ideiak balioestea, elkarrizketatzea eta negoziatzea.
PROZEDURAK
• Makuluekin komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esamolde bizi eta espontaneoak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak burutu.
• Istripuak galarazteko aholkuak entzun, eta akatsa identifikatu. • Bide Hezkuntzako arauen errespetuaz eztabaidatu.
• Jarraibide testuak aztertu.
• Dilijentzia eta Kike testu laburrak irakurri aurretik dedukzioak eta aurrehipotesiak egin.
• Dilijentzia eta Kike testu laburrak irakurri, aztertu, ulertu eta, elka-rrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Hitz neurtuetan, bertsoa, ahapaldia eta errima zer diren ezagutu, eta olerkiak aztertu.
• -aldi, -te, -tegi eta -ka atzizkien bidez eratorritako hitzak sortu eta erabili.
• Zenbatzaile zehaztuak eta zehaztugabeak ezagutu, testuetan iden-tifikatu eta erabili.
• Erakusleak identifikatu, eta zein kasutan dauden adierazi. • Hitzak dagokien laburdurarekin lotu, eta laburdurak zuzen erabili. • Eskorpioiei buruzko testuaren ideia nagusiak identifikatu. • Ama zureak neri kopla ikasi, abestu eta jolaserako erabili. • Obserbazio eta hizkuntza jolasak egin eta antzekoak sortu. • Irakurketa bizkorreko jarduerak burutu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Irakurtzerakoan sortzen zaizkion zalantzak argitzeko bideak bilatzen
ikasi du.
• Irudietan emandako egoera baten antzezpenerako gidoia prestatzen eta hura antzezten parte hartu du.
• Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak identifikatu ditu, eta norbe-rarenak zuzentzeko jarrera positiboa erakutsi du.
• Jarraibide testuen funtzioak eta helburuak ezagutzen ditu.
• Jarraibide testuak identifikatzen ditu, eta jarraibideak emateko moduak eta horien ezaugarriak ezagutzen ditu.
• Testu laburrak arretaz irakurri ditu, ulertuz, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Olerkietan, bertsoa eta ahapaldia identifikatzen ditu.
• -aldi, -te, -tegi eta -ka atzizkiak zertarako erabiltzen diren badaki, hitzak sortzen ditu eta zuzen erabiltzen ditu.
• Zenbatzaile zehaztuak eta zehaztugabeak bereizteko gai da. • Deklinatutako erakusleak identifikatzen ditu testuetan. • Laburdurak zer diren badaki eta ohikoenak ezagutzen ditu. • Ideia nagusiak zer diren badaki eta eskorpioiei buruzko testuan
paragrafoz paragrafo identifikatu ditu.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Makuluekin komikia. Ahozko esamoldeak. • Istripuak galarazteko aholkuak entzungaia. • Jarraibide testua.
• Dilijentzia eta Kike testu laburrak. • Poema: bertsoa, ahapaldia, errima. • Eratorpen atzizkiak: -aldi, -te, -tegi, -ka.
• Zenbatzaileak (zehaztuak, zehaztugabeak) eta erakusleak. • Laburdurak eta siglak.
• Testuaren ideia nagusia.
• Hizkuntza ludikoa: kopla txikia (Amak zureak neri), azalpena, obser-baziorako jolasa, hizkuntza jolasa, irakurketa bizkorra.
JARRERAK
• Ahozko komunikazio egoeretan parte hartzeko borondatea eta jarrera erakutsi.
• Besteen mezuak interpretatzeko eta haiei erantzuteko jarrera irekia azaldu.
• Jasotzen dituen mezuen aurrean jarrera kritikoa erakutsi, arraza, sexu, klase eta beste edonolako bereizkerien aurrean sentsibilitatea azalduz.
• Testuak idatziz aurkezterakoan garbitasunak eta ulergarritasu-nak duten garrantzia balioetsi.
• Ikasgelako lanetan elkarlanerako jarrera eduki. • Eskolako liburutegia erabiltzeko zaletasuna landu.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
6. unitatea: Merezitako ordaina
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Eguneroko errealitatean sortzen diren gatazken aurrean jarrera irekia eta bakegilea izatea.
• Jokabide bati buruzko iritzia ahoz azaltzea, eta horren zergatiak aztertzea.
• Ahozko hizkuntzan egiten diren zenbait aldaketa fonetiko ezagutzea. • Irakurketa eta idazketa atsegin eta informazio iturri, komunikazio
bide eta jakinduriarako bitarteko dela jakitea.
• Jarraibide testuak modu desberdinetan emateko gai izatea. • Mundiala mundua! kontakizuna arretaz eta gogotik irakurtzea,
ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere inter-pretazioa eskaintzen saiatuz.
• Testu narratiboetan narratzailea eta idazlea bereiztea. • Euskarazko hainbat interjekzio ezagutzea, eta egoki erabiltzea. • Izenondoak graduatzeko moduak ezagutzea, eta zuzen erabiltzeko
gai izatea.
• In eta il dituzten hitzen idazkera eta ahoskera desberdinak direla jakitea, eta idazterakoan zein ahoskatzerakoan, zuzen erabiltzea. • Laburpenak egiten trebatzea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Pertsonen itxura fisikoan dauden aldeak modu positiboan balioestea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Lanak planifikatzea.
• Taldean erabakiak hartzea.
• Norbera gauzak egiteko gai dela sentitzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmen enpatikoa garatzea. • Norberaren ideiak eta emozioak funtsean eta formaz egoki adieraztea. • Elkarrizketa erabiltzea, eta horren balioaz jabetzea.
• Esamolde eta esaera zaharren esanahia ulertzea eta ikastea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazioa bilatzeko eta lortzeko gaitasuna izatea.
• Informazio iturriak eta baliabide teknologikoak autonomiaz, ardu-raz, ikuspegi kritikoz, eta zuhurtasunez erabiltzea.
• Informazioa antolatu, lotu, aztertu eta laburtzeko gai izatea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Gizarte bizitzan, jarrera negatiboak baztertzea eta positiboak balioesten ikastea.
• Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea. • Gainerako pertsonen lekuan jartzeko gai izatea.
• Errealitatea aztertzeko ikuspegi bat baino gehiago daudela jakitea. • Norberaren ideiak adieraztea eta gainerako pertsonenak entzutea. • Gatazkak konpontzeko, elkarrizketara eta negoziaziora jotzea, eta
adostasunetara iristea, bai esparru pertsonalean, bai sozialean.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea.
• Artea eta bestelako kultura adierazpenak balioestea eta horiez gozatzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Norberaren autonomia eta indibidualtasuna gordetzen jakitea. • Jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla
bar-neratzea.
• Nork bere burua ezagutzea eta autoestimua izatea.
PROZEDURAK
• Merezitako ordaina komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esa-molde bizi eta espontaneoak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak burutu.
• Futbol partida eta gero entzungaia entzun eta galderei erantzun. • Zenbait esaera ozen irakurri, beharrezkoak diren aldaketa fonetikoak
eginez.
• Jarraibide testuak zenbait modutara idatzi.
• Mundiala mundua! kontakizuna irakurri aurretik, aurretiazko jakintza aktibatu, norberaren esperientziari buruzko galderei erantzunez.
• Mundiala mundua! kontakizuna irakurri, ulertu, aztertu eta, elka-rrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Testu narratiboetan narratzailea eta idazlea bereizi. • Euskarazko hainbat interjekzio euren testuinguruan kokatu. • Izenondoak graduatzeko moduak ezagutu eta erabili. • In eta il ondo ahoskatu eta idatzi.
• Laburpena egin.
• Santa Agedako koplak abestu eta jolaserako erabili. • Zeinuen lengoaiaren bidez zenbait gauza adierazi.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Eguneroko errealitatean sortzen diren gatazketan jarrera irekia eta
bakegilea agertzen du.
• Jokabide bati buruzko iritzia eman du, eta horren zergatiak aztertzen ahalegindu da.
• Ahozko adierazpenetan egin ohi diren aldaketa fonetikoak ezagu-tzen ditu, eta egiten ahaleginezagu-tzen da.
• Irakurketa eta idazketa atsegin eta informazio iturri, komunikazio bide eta jakinduriarako bitarteko direla jabetu da.
• Jarraibide testuak bi eratara emateko gai da.
• Mundiala mundua! kontakizuna irakurri eta ulertu du, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eta iritzi
• Testu narratiboetan narratzailea identifikatzen badaki eta idazlea-rengandik bereizten du.
• Ikasitako interjekzioak testuinguru eta egoera egokietan erabiltzen ditu.
• Izenondoak graduatzen badaki, eta ekoizpenetan egoki erabiltzen ditu.
• In eta il daukaten hitzak ondo ahoskatzen ditu eta zuzen idazten ditu. • Adierazitako urratsak jarraituz, laburpena egiten saiatu da. • Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Merezitako ordaina komikia. Ahozko esamoldeak. • Futbol partida eta gero eta Saskibaloi partida entzungaiak. • Jarraibide testua.
• Mundiala mundua! kontakizuna. • Narratzailea eta idazlea. • Interjekzioak.
• Izenondoak eta graduatzaileak. • In eta il: ahoskera eta idazkera. • Laburpena.
• Hizkuntza ludikoa: Santa Agedako koplak, azalpena, zeinuen lengoaia.
JARRERAK
• Elkarrizketetan, errespetuzko jarrera azaldu.
• Literatura testuekiko, hots, ipuin, olerki eta abarrekiko interesa erakutsi, norberaren aberastasun eta atsegin iturri den neurrian. • Euskaraz komunikatzeko jarrera positiboa eta aktiboa izan. • Besteen izaeraren eta itxuraren aurrean errespetua erakutsi. • Esamolde bizi eta herrikoiak bereganatzeko ahalegina egin. • Euskal Herriko ipuin eta kontakizun tradizionalak estimatu.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
7. unitatea: Tahashi maisu lanetan
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Komikiko hizkuntza interpretatzen ikastea, eta bertan ageri diren eguneroko esamolde bizi eta jatorrak ezagutzea.
• Galderei erantzunez, norberaren eskola ahoz deskribatzea. • Etorkizuneko eskolei buruzko hipotesiak egitea, eta, gelakoen
au-rrean, aurrez prestatutako azalpena egitea.
• Paisaia deskribatzeko erabiltzen diren baliabideak ezagutzea, eta halako idatzizko azalpenak paragrafotan banatzen jakitea.
• Lerroz lerro, Bost okalak eta Ikasgelan olerkiak arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Antzerkia, genero gisa, eta ikusleak bertan duen papera ezagutzea eta horren garrantziaz jabetzea.
• Hitz elkarketa ezagutzea, lexikoa sortzeko bide bezala eta elkarketa mota desberdinak daudela jakitea.
• NOR, NORK, NORI, NOREN, NOREKINeta NORENTZATdeklinabide kasuak
sin-gularrean, pluralean eta mugagabean zuzen erabiltzeko gai izatea. • H letra erakusleetan, lekuzko adberbioetan eta bokalez hasten diren
zenbakietan zuzen erabiltzeko gai izatea.
• Testu baten eskema zertarako den eta nola egiten den jakitea. • Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta
kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea eta osatzea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Taldean erabakiak hartzea. • Lanak planifikatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hizkuntza behaketarako eta azterketarako objektutzat balioestea eta erabiltzen jakitea.
• Elkarrizketa erabiltzea, eta horren balioaz jabetzea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea. • Esamoldeen esanahia ulertzea eta ikastea.
• Gai baten azalpena edo iritzi bat ematen trebatzea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Besteen mezuen aurrean arreta eta errespetua izatea. • Arazoen aurrean espiritu solidarioa: elkar animatzea. • Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea. • Eskuzabaltasuna balioestea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea. • Olerkiak ulertzeko ahalegina egitea eta balioestea.
• Arte eta kultura adierazpenekiko jarrera irekia, begirunezkoa eta kri-tikoa izatea.
• Norberaren ahalmen estetiko eta sortzailea lantzeko gogoa eta bo-rondatea izatea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Akatsak ikasteko prozesuaren parte direla barneratzea. • Sormena lantzea.
• Harremanetarako, lankidetzarako eta talde lanerako gizarte trebeta-sunak izatea.
• Gainerako pertsonen lekuan jartzen jakitea, gainerako pertsonen ideiak balioestea, elkarrizketatzea eta negoziatzea.
PROZEDURAK
• Tahashi maisu lanetan komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esamolde bizi eta espontaneoak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak burutu.
• Norberaren eskola ahoz deskribatu.
• Etorkizuneko eskolei buruzko hipotesiak egin, idatziz azalpena prestatu, eta gelakoen aurrean ahoz azaldu.
• Paisaiaren deskribapenak aztertu: izenondoak, lekuzko adberbioak, ideien banaketa paragrafoetan…
• Lerroz lerro, Bost okalak eta Ikasgelan olerkiak irakurri, ulertu, aztertu eta, elkarrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Antzerkiaren elementuez eta ikuslearen paperaz gogoeta egin, galderei erantzunez.
• Hitz elkartuak identifikatu eta ekoizpenetan erabili.
• Deklinabidea: NOR, NORK, NORI, NOREN, NOREKINeta NORENTZATkasuak
singularrean, pluralean eta mugagabean ikasi eta erabili. • H letra erakusleetan eta zenbakietan zuzen erabili. • Eskemak aztertu, eta testuarentzat egokiena hautatu. • Maritxu nora zoaz abestu eta antzeztu.
• Obserbazio eta hizkuntza jolasak egin eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Komikiko hizkuntza interpretatzen badaki, eta bertan ageri diren
egu-neroko esamolde bizi eta jatorrak erabiltzen ditu.
• Galderei erantzunez, norberaren eskola ahoz deskribatu du. • Etorkizuneko eskolei buruzko hipotesiak egin ditu, eta aurrez
pres-tatutako azalpena egin du gelan.
• Paisaia deskribatzeko erabiltzen diren baliabideak ezagutzen ditu, eta halako azalpen testuak paragrafotan egoki banatzeko ahalegina egin du.
• Lerroz lerro, Bost okalak eta Ikasgelan olerkiak arretaz irakurri ditu, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpre-tazioa eta iritzi kritikoa azalduz.
• Antzerkia, genero gisa, eta horren ezaugarriak ezagutzen ditu, eta jabetu da ikusleak bertan duen paperaz eta horren garrantziaz. • Zenbait motatako hitz elkartuak identifikatzen ditu, eta sortzeko gai
ere bada.
• NOR, NORK, NORI, NOREN, NOREKINeta NORENTZATdeklinabide kasuak
sin-gularrean, pluralean eta mugagabean zuzen erabiltzen ditu. • H letra erakusleetan, lekuzko adberbioetan eta zenbakietan zuzen
erabiltzen du.
• Eskema nola egiten den badaki eta horretan ahalegindu da. • Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Tahashi maisu lanetan komikia. Ahozko esamoldeak. • Deskribapena: paisaia.
• Lerroz lerro, Bost okalak eta Ikasgelan olerkiak. • Antzerkia.
• Hitz elkartuak.
• Deklinabidea: NOR, NORK, NORI, NOREN, NOREKINeta NORENTZAT.
• H letra erakusleetan eta zenbakietan. • Eskema.
• Hizkuntza ludikoa: zortziko txikia (Maritxu nora zoaz), azalpena, obserbaziorako jolasa, hizkuntza jolasa.
JARRERAK
• Gaizki esanak zuzentzeko eta euskara jatorragoa eta ederragoa erabiltzeko ahalegina eta gogoa erakutsi.
• Argi eta zehatz hitz egitearen garrantziaz jabetu, eta halaxe hitz egiten ahalegindu.
• Euskara balioetsi, komunikazio hizkuntza bezala, ikasgelan eta gelatik kanpo.
• Jasotzen dituen mezuekiko jarrera kritikoa, arraza, sexu, klase eta beste edonolako bereizkerien aurrean sentsibilitatea azalduz. • Besteen mezuak interpretatzeko eta horiei erantzuteko jarrera
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
8. unitatea: Hotz, bero, sargori…
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Ozenki irakurtzean, adierazkortasunak duen balioaz jabetzea eta intonazioa eta erritmoa zaintzea.
• Albisteen ezaugarriak gogoratuz, irratiz emateko albistea sortzea eta grabatzea.
• Ozen irakurtzen ikastea.
• Leku baten deskribapena egitea idatziz, aztertutako ereduan oina-rrituta.
• Lester eta logopeda irakurgaia arretaz eta gogotik irakurtzea, uler-tuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpre-tazioa eskaintzen saiatuz.
• Irakurritako testu mota desberdinen mezua ulertzea.
• Literatura baliabideen artean konparazioa zer den eta nola sortzen den jakitea.
• Sinonimoak eta antonimoak ezagutzearen garrantziaz jabetzea eta produkzio propioetan erabiltzea.
• NON, NONDIK, NORA, NORAINOeta NONGOdeklinabide kasuak
singula-rrean, pluralean eta mugagabean zuzen erabiltzea.
• Eremu lexiko bereko hitzak jatorrizkoa bezala idazten direla ohartzea, euren ekoizpenetan ortografia akatsak ekiditeko.
• Ikasteko norberak dituen ohiturez gogoeta egitea eta horiek hobe-tzeko ahalegina egitea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea. • Irakurketa atsegin iturri eta informazio bide dela konturatzea eta, ondorioz, liburuen erreseinak irakurtzea eta horien araberako aukera egitea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta
kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Banaka, binaka eta taldean lan egitea. • Nork bere buruari galderak egitea. • Lanak eta denbora planifikatzen ikastea. • Nork bere burua ebaluatzea.
Matematikarako gaitasuna
• Informazioak, datuak eta arrazoibideak erabiliz, errealitatea inter-pretatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea. • Harridurak eta galderak intonazio egokiz egitea. • Irratiz albiste bat ematea: horren antzezpen errealista. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
• Beste pertsona batzuen lekuan jartzeko ahalegina egitea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Besteen ideien, mezuen… aurrean arreta eta errespetua izatea. • Familian eta gizartean eduki beharreko jarrera egokiez jabetzea. • Besteekiko adeitasuna eta begirunea balioestea.
• Komunikabideei buruzko gogoeta egitea.
• Errealitatea aztertzeko ikuspegi bat baino gehiago daudela jakitea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea.
• Arte adierazpeneko zenbait baliabide ezagutzea eta erabiltzea. • Kultura ondareko adierazpen nagusiak ezagutzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Norberaren autonomia eta indibidualtasuna gordetzen jakitea. • Sormena lantzea.
• Bere buruan konfiantza izatea, enpatia, hobetzeko grina, elkarrizke-tatzeko eta lankidetzan aritzeko.
• Nork bere burua ezagutzea eta autoestimua izatea.
PROZEDURAK
• Hotz, bero, sargori... komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esa-moldeak ezagutu eta erabili.
• Prestatu idatziz albiste bat, ahoz esateko. Ahozko albiste emanaldia egin.
• Larubatean euria debekatuta entzungaia entzun, eta norberaren es-perientziarekin alderatu.
• Txistearen irakurketa adierazkorra egin. • Leku bat idatziz deskribatu.
• Lester eta logopeda irakurri aurretik, aurrejakintzak aktibatu, galde-rei erantzunez.
• Lester eta logopeda irakurri, ulertu, aztertu eta, elkarrizketa erabiliz, norberaren iritzi kritikoa azaldu.
• Konparazioak aztertu eta sortu.
• Sinonimoak eta antonimoak bilatu eta erabili.
• NON, NONDIK, NORA, NORAINOeta NONGOkasuak singularrean, pluralean
eta mugagabean ikasi eta erabili.
• Eremu lexiko bereko hitzak zuzen idatzi, eta akatsak identifikatu. • Ikasteko tekniken inguruan gogoeta egin.
• Xenpelarren bertsoak abestu eta jolaserako erabili. • Logika eta hizkuntz jolasak egin eta antzekoak sortu.
• Liburuen erreseinak irakurri, bat hautatu, irakurri eta hari buruzko fitxa egin.
• Autoebaluazioa egin eta hausnartu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Ozenki irakurtzean, adierazkortasunak duen balioaz jabeturik,
into-nazioa eta erritmoa zaintzen ahalegintzen da.
• Albisteen ezaugarriak gogoratuz, irratiz emateko albistea sortu eta grabatu du.
• Irakurketa ozena intonazio eta erritmo egokian egiten ahalegindu da; baita adierazkorra izaten ere.
• Leku baten deskribapena egin du, aztertutako ereduan oinarrituz. • Irakurritako testu mota desberdinen mezua ulertzen du.
• Lester eta logopeda irakurgaia arretaz irakurri du, ulertuz, eta ondo-rengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Konparazioa, literatura baliabide gisa, identifikatzen du, eta ekoiz-penetan erabiltzen ahalegintzen da.
• Sinonimoak eta antonimoak erabiltzen ditu ekoizpenetan.
• NON, NONDIK, NORA, NORAINOeta NONGOdeklinabide kasuak zuzen
era-biltzen ditu singularrean, pluralean eta mugagabean.
• Eremu lexiko bereko hitzak jatorrizkoa bezala idazten direla ohartu da, eta ekoizpenetan kontuan hartzen du.
• Ikasteko ohiturak hobetzeko jarrera erakutsi du.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du. • Liburu interesgarri batzuen erreseinak irakurri ditu eta horien fitxak
osatu ditu, irakurketarako aukera eginez.
KONTZEPTUAK
• Hotz, bero, sargori... komikia. Ahozko esamoldeak. • Larunbatean euria debekatuta entzungaia. • Lekuen deskribapena.
• Lester eta logopeda irakurgaia. • Literatura baliabideak: konparazioa. • Sinonimoak eta antonimoak.
• Deklinabidea: NON, NONDIK, NORA, NORAINOeta NONGO.
• Eremu lexiko bereko hitzen idazkera. • Ikastea.
• Hizkuntza ludikoa: zortziko txikia (Xenpelarren bertsoak), azalpena, logika jolasa, hizkuntza jolasa.
JARRERAK
• Ahozko hizkuntzak elkarren arteko komunikazioa errazteko dituen baliabide propioak erabiltzeko jarrera eta zaletasuna (keinuak, gorputz mugimenduak...) erakutsi.
• Talde lana balioetsi, eta lankidetzarako jarrera erakutsi. • Edozein motatako bereizkeriaren aurkako jarrera azaldu. • Elkarbizitzako arauak eta ohiturak balioetsi, eta horiek
bete-tzeko gogoa erakutsi.
• Irakurtzeko eta gelako liburutegia erabiltzeko zaletasuna lan-tzen ahalegindu.
• Besteen iritzien aurrean interesa eta errespetuzko jokabidea erakutsi.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
9. unitatea: Nor da kanpotarra?
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Jatorri kanpotarra dutenekiko errespetua eta jarrera irekia azaltzea. • Jatorri kanpotarra duen inguruko norbaiten esperientzia ahoz
pres-tatzea eta gelan konpres-tatzea.
• Ahozko esamolde okerrak identifikatzea eta horiek zuzentzeko ja-rrera sustatzea.
• Azalpen testua identifikatzea, eta horren ezaugarriak ezagutzea. • Tibeteko ipuina kontakizuna arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz,
eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Pertsonaien izaerak eta jokaerak kritikoki aztertzea. • Narrazio errealak eta narrazio fantastikoak bereiztea.
• Esamoldeen aberastasunaz jabetzea eta esapide herrikoi eta adie-razgarriak ezagutzea.
• Aditz trinkoak eta perifrastikoak bereiztea eta horien berezitasunak ezagutzea.
• Aditz laguntzaileak zuzen idaztea, hots, z letraz. Baita NOLA?eta
ZEREZ?galderei erantzuten dieten hitzak ere.
• Oroimena edo memoria lantzearen garrantziaz jabetzea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Pertsonen itxura fisikoan dauden aldeak modu positiboan balioestea. • Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Mundu mailako eta belaunaldien arteko elkartasunari eustea. • Ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea, norberarekiko eta
gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Lanak planifikatzea.
• Ikasteko ahaleginak merezi duela konturatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hizkuntza behaketarako eta azterketarako objektutzat balioestea eta erabiltzen jakitea.
• Elkarrizketa erabiltzea, eta horren balioaz jabetzea.
• Norberaren asmoak, iritziak eta sentimenduak besteekin partekatzea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea.
• Gai bati buruzko iritzia ematen trebatzea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazioa bilatzeko eta lortzeko gaitasuna izatea.
• Informazio iturriak eta baliabide teknologikoak autonomiaz, ardu-raz, ikuspegi kritikoz, eta zuhurtasunez erabiltzea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Gizarte bizitzan, jarrera negatiboak baztertzea eta positiboak balioesten ikastea.
• Norberaren ideiak eta iritziak ezagutzea eta adieraztea, eta gainerako pertsonenak arretaz eta errespetuz entzutea.
• Munduko herritarra dela sentitzea.
• Errealitatea aztertzeko ikuspegi bat baino gehiago daudela jakitea. • Pertsonen arteko diferentziak balioestea, eta kolektibo guztiek
es-kubide berdinak dituztela aintzat hartzea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak balioestea.
• Kultura adierazpenak balioestea, eta horiez gozatzea.
• Norberaren komunitateko nahiz beste komunitate batzuetako kul-tura eta arte ondarea kontserbatzen laguntzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Norberaren autonomia eta indibidualtasuna gordetzen jakitea. • Kultura jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte
direla barneratzea.
• Lankidetzan aritzeko gai izatea.
• Gainerako pertsonen lekuan jartzen jakitea, gainerako pertsonen ideiak balioestea, elkarrizketatzea eta negoziatzea.
PROZEDURAK
• Nor da kanpotarra? komikia irakurri eta interpretatu. Esamoldeak ezagutu eta erabili.
• Jatorri kanpotarra duen inguruko norbaiten esperientzia ahoz prestatu eta gelan kontatu.
• Afrikako etorkin baten gutuna entzungaia entzun eta ulermen galderei erantzun.
• Ahozko esamolde okerrak identifikatu. • Azalpen testua aztertu.
• Tibeteko ipuina narrazioa irakurri aurretik, irakurriko dituzten gerta-kizunei buruzko aurrehipotesiak egin.
• Tibeteko ipuina narrazioa irakurri, ulertu, aztertu eta, elkarrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Narrazio errealak eta fantastikoak aztertu eta bereizi. • Aditz trinkoak eta perifrastikoak bereizi eta erabili.
• Gaizki idatzitako aditz laguntzaileak, eta NOLA?eta ZEREZ?galderei erantzuten dietenak, identifikatu eta zuzendu.
• Zerrendak, datuak… buruz ikasteko teknikak landu. • Xenpelarren bertsoak abestu eta jolaserako erabili. • Logika eta hizkuntza jolasak egin eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Jatorri kanpotarra dutenekiko errespetua eta jarrera irekia azaltzen
du.
• Jatorri kanpotarra duen inguruko norbaiten esperientzia ahoz pres-tatu eta gelan konpres-tatu du.
• Ahozko esamolde okerrak identifikatu ditu eta horiek zuzentzeko jarrera azaltzen du.
• Azalpen testua identifikatzen du, eta horren ezaugarriak ezagutzen ditu.
• Esamolde okerrak eta zuzenak bereizten ditu.
• Tibeteko ipuina arretaz irakurri du, ulertuz, eta ondorengo ariketetan ere parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Pertsonen izaeren eta jokaeren inguruko iritzia azaldu du.
• Narrazio errealaren eta narrazio fantastikoaren ezaugarriak bereizten ditu.
• Esamolde aberatsak eta esapide herrikoi eta adierazgarriak ezagutu eta erabili ditu.
• Aditz trinkoak eta perifrastikoak bereizten ditu. Horien ezaugarriak ere ezagutzen ditu.
• Aditz laguntzaileetan z letra zuzen erabiltzen du. Baita NOLA?eta
ZEREZ?galderei erantzuten dieten hitzetan ere. • Oroimena lantzeko teknika praktikatzen saiatu da.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte hartu du.
KONTZEPTUAK
• Nor da kanpotarra? komikia. • Komikiko ahozko esamoldeak.
• Afrikako etorkin baten gutuna entzungaia. • Azalpen testua.
• Tibeteko ipuina narrazioa. • Narrazioa: erreala eta fantastikoa. • Esamoldeak.
• Aditz trinkoak eta perifrastikoak.
• Z aditz laguntzaileetan, eta NOLA?eta ZEREZ?galderei erantzuten die-ten hitzetan.
• Buruz ikastea.
• Hizkuntza ludikoa: zortziko txikia, azalpena, txisteak, logika jolasa, hizkuntza jolasa.
JARRERAK
• Gizarteko elkarbizitzan eta komunikazio egoeretan ezarrita dauden arauak errespetatu.
• Koherentziari, egokitasunari eta zuzentasunari dagokionean, nork bere testu idatziak berrikusteak duen garrantzia balioetsi. • Hizkuntza idatzia balioetsi bizitzan ongi moldatzeko beharrezko
tresna bezala.
• Pertsona eta toki berriak ezagutzeko interesa eta berorienga-nako begirunea erakutsi.
• Lexiko alorrean zehaztasuna eta aberastasuna lortzen ahale-gindu.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
10. unitatea: Lotsatu… zergatik?
• Ahozko eta idatzizko testuak edo mezuak ulertzea, ikuspegi kritiko eta pertsonalez interpretatuz, eta testu horiek ikaskuntza berrien egoeretara aplikatzeko gai izatea.
• Lotsari buruz norberak duen iritzia azaltzea, eta horretaz lasai hitz egitea.
• Lotsa gainditzeko gomendioak ahoz ematea, labur.
• Irakurketa ozena egitean, erritmoaren eta intonazioaren garrantzia balioestea eta zaintzea.
• Azalpen testuak sortzen eta ekoizten trebatzea.
• Benek Anna maite du irakurgaia arretaz eta gogotik irakurtzea, uler-tuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpre-tazioa eskaintzen saiatuz.
• Antzerki lanetan elkarrizketaren eta akotazioen funtzioa ezagutzea eta horren garrantziaz jabetzea.
• Jentilizioak euskaraz modu egokian idaztea eta zuzen erabiltzea. • Aditzaren denborak (oraina, lehena eta geroa) zuzen erabiltzen jakitea. • S, z eta x zuzen erabiltzea testu idatzietan.
• Hiztegietan zer informazio aurki dezakegun jakitea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Osasunaren bi dimentsioak kontuan hartzea, indibiduala eta
kolek-tiboa, eta ardurazko eta errespetuzko jarrerak erakustea norbera-rekiko eta gainerako pertsonekiko.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Abestiak entzutea, osatzea eta ikastea.
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Banaka, binaka eta taldean lan egitea.
• Nork bere buruari galderak egitea.
• Jarduerak eta denbora planifikatzen eta antolatzen ikastea. • Norberaren akatsak identifikatzea eta onartzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Beste pertsona batzuen egoeran jartzeko ahalmen enpatikoa garatzea. • Norberaren ideiak eta emozioak funtsean eta formaz egoki adieraztea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea.
• Sentimenduak elkar trukatzea, eta horien arrazoiak azaltzea. • Nork bere iritziak eta azalpenak ematea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazioa bilatzeko eta lortzeko gaitasuna izatea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Gizarte bizitzan, jarrera negatiboak baztertzea eta positiboak balio-esten ikastea.
• Errealitatea aztertzeko ikuspegi bat baino gehiago daudela jakitea. • Balio sistema propioa sortzea, eta horiekiko koherentziaz jokatzea,
erabaki bat hartzeko edo gatazka bati aurre egiteko.
• Pertsonen arteko diferentziak balioestea, eta kolektibo guztiek eskubide berdinak dituztela aintzat hartzea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak balioestea.
• Artea eta bestelako kultura adierazpenak balioestea eta horiez gozatzea.
• Errealitatea norberaren komunitateko nahiz beste komunitate batzuetako kultura eta arte ondarea kontserbatzen laguntzea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Errealitatea jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla barneratzea.
• Harremanetarako, lankidetzarako eta talde lanerako gizarte trebeta-sunak izatea.
PROZEDURAK
• Lotsatu... zergatik? komikia, entzun, irakurri eta interpretatu. Esamoldeak ezagutu eta erabili.
• Ahozko hizkuntza lantzeko komikiaren inguruan proposatzen diren jarduerak burutu.
• Lotsari buruz taldean hitz egin.
• Irakurketa ozena egin, testuari dagokion tonuan eta erritmoan. • Lotsa gainditzeko gomendioak entzun, eta jasotako informazioa
labur eman.
• Norberaren herriko ohitura baten azalpena idatzi.
• Benek Anna maite du irakurri aurretik, irakurgaian agertuko diren sentimenduei eta emozioei buruzko aurrejakintzak aktibatu, gal-derei erantzunez.
• Benek Anna maite du irakurri, aztertu, ulertu, eta, elkarrizketa era-biliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Antzerki testuetan elkarrizketaren garrantziaz jabetu eta akotazioak bereizi.
• Jentilizioak identifikatu eta sortu.
• Aditz laguntzailea testu barruan zuzen erabili, bereziki denbora zainduz.
• S, z eta x zuzen erabili testu idatzietan.
• Hiztegiek zer informazio eta nola ematen duten aztertu. • Xarmegarria zira abestia abestu eta jolaserako erabili.
• Obserbaziorako jolasa eta igarkizunak egin, eta antzekoak sortu.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Ahozko eta idatzizko testuak edo mezuak ulertzen ditu, eta ikuspegi kritiko eta pertsonala erabiliz interpretatzen ditu.
• Lotsari buruz norberak duen ititzia azaldu du. • Lotsa gainditzeko gomendioak ahoz eman ditu labur.
• Irakurketa ozena egitean, erritmoa eta intonazioa zaintzen ahale-gindu da.
• Norberaren herriko ohitura bat idatziz azaldu du, azalpen testuaren ezaugarriak zainduz.
• Benek Anna maite du irakurgaia arretaz eta gogotik irakuri eta ulertu du, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartu du.
• Antzerki lanetan elkarrizketaren eta akotazioen funtzioa ezagutzen du, eta horren garrantziaz jabetu da.
• Jentilizioak euskaraz modu egokian idazten ditu.
• Aditzaren denborak (oraina, lehena eta geroa) zuzen erabiltzen ditu. • S, z eta x zuzen erabiltzen ditu testu idatzietan.
• Badaki hiztegietan zer informazio aurki daitekeen.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartu du.
KONTZEPTUAK
• Lotsatu... zergatik? komikia. • Komikiko ahozko esamoldeak.
• Lotsa gainditzeko gomendioak entzungaia. • Azalpen testua.
• Benek Anna maite du irakurgaia. • Antzerkia.
• Jentilizioak.
• Aditz laguntzailea: denbora. • S, z eta x.
• Hiztegiak.
• Hizkuntza ludikoa: abestia, azalpena, obserbaziorako jolasa, igarkizunak.
JARRERAK
• Testu literarioak balioetsi, herri eta kultura baten adierazpen historiko, sozial eta estetiko bezala.
• Euskara esparru guztietan erabiltzeko jarrera positiboa eta aktiboa erakutsi.
• Gizarteko elkarbizitzan eta komunikazio egoeretan ezarrita dauden arauak errespetatu.
• Ahozko azalpenetan zehatza eta argia izaten saiatu.
• Idazterakoan zuzentasun ortografikoa eta hitz egiterakoan zuzentasun fonetikoa lortzeko jarrera erakutsi.
• Liburutegia erabili informazio iturri eta entretenimendu toki bezala, bertako arauak ezagutuz eta errespetatuz.
HELBURUAK
OINARRIZKO GAITASUNAK
11. unitatea: Aitzakia ugari
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzea.
• Ikaslea bere iritziak, sentimenduak, beharrak... argi eta era kohe-rentean azaltzeko gai izatea.
• Generoari eta hezkuntzari buruzko grafikoa interpretatzea, norbera-ren errealitatearekin konparatzea, eta hornorbera-ren berri ahoz ematea. • Ahozko esamolde okerrak identifikatzea, eta horiek zuzen
erabil-tzeko jarrera sustatzea.
• Komikien bidez istorio ulergarriak kontatzeko erabiltzen diren elementuak ezagutzea eta erabiltzea.
• Beltzuntzeko Gaston narrazioa arretaz eta gogotik irakurtzea, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartzea, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Alegia bereiztea, eta horren berezitasunak ezagutzea. • Euskal toponimiako ezagutza xume batzuk izatea.
• Aditz trinkoen informazioa ondorioztatzea, horien egitura ezagu-tzeko, eta zuzen erabiltzea.
• Ts, tz eta tx zuzen erabiltzea testu idatzietan.
• Entziklopediek zer informazio ematen diguten eta zertarako erabil ditzakegun jakitea.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartzea.
Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna
• Bizitzako eremu askotan autonomiaz eta ekimenez jardutea. • Informazio mezuak ikuspegi kritikoz aztertzea.
Ikasten ikasteko gaitasuna
• Hizkuntza zuzen erabiltzeko ortografia arauak kontuan hartzea. • Akatsak identifikatzea eta zuzentzea.
• Banaka, binaka eta taldean lan egitea. • Nork bere buruari galderak egitea. • Norbera gauzak egiteko gai dela sentitzea.
Matematikarako gaitasuna
• Informazioak, datuak eta arrazoibideak erabiliz, errealitatea inter-pretatzea.
Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna
• Hizkuntza behaketarako eta azterketarako objektutzat balioestea, eta erabiltzen jakitea.
• Entzuteko, azalpenak emateko eta elkarrizketan aritzeko gai izatea. • Hainbat testu mota ulertzea eta interpretatzea.
• Iritzia ematen trebatzea. • Ipuinak irakurriz gozatzea.
Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna
• Informazio iturriak eta baliabide teknologikoak autonomiaz, ardu-raz, ikuspegi kritikoz, eta zuhurtasunez erabiltzea.
Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna
• Familian eta gizartean eduki beharreko jarrera egokiez jabetzea. • Norberaren ideiak eta iritziak ezagutzea eta adieraztea, eta gainerako
pertsonenak arretaz eta errespetuz entzutea. • Eskuzabaltasuna balioestea.
• Balio sistema propioa sortzea, eta horiekiko koherentziaz jokatzea, erabaki bat hartzeko edo gatazka bati aurre egiteko.
• Pertsonen arteko diferentziak balioestea, eta kolektibo guztiek es-kubide berdinak dituztela aintzat hartzea.
Giza eta arte kulturarako gaitasuna
• Herri tradizioko abestiak eta ipuinak balioestea.
• Arte eta kultura adierazpenekiko jarrera irekia, begirunezkoa eta kri-tikoa izatea.
Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna
• Etxeko lanetan elkarlana eta laguntzeko jarrera balioestea. • Jardunean egindako akatsak ikasteko prozesuaren parte direla
bar-neratzea.
• Harremanetarako, lankidetzarako eta talde lanerako gizarte trebeta-sunak izatea.
JARRERAK
• Idazterakoan zuzentasun ortografikoa eta hitz egiterakoan zuzentasun fonetikoa lortzeko jarrera erakutsi.
• Besteak ideiak azaltzen ari diren uneetan jarrera irekia eta errespetuzkoa erakutsi.
• Irakurtzeko eta idazteko zaletasuna landu. • Besteen lanarekiko errespetuzko jarrera erakutsi.
• Koherentziari, egokitasunari eta zuzentasunari dagokionean, nork bere testu idatziak berrikusteak duen garrantzia balioetsi. • Gaizki esanak zuzentzeko eta euskara jatorragoa eta ederragoa
erabiltzeko asmoa erakutsi.
PROZEDURAK
• Aitzakia ugari komikia entzun, irakurri eta interpretatu. Esamoldeak ezagutu eta erabili.
• Komikiaren inguruan proposatzen diren ahozko jarduerak egin. • Generoari eta hezkuntzari buruzko grafikoa interpretatu, eta
ondo-rioak ahoz azaldu.
• Ahozko esamolde okerrak identifikatu.
• Komikiak eta horiek egiteko erabiltzen diren elementuak aztertu. • Beltzuntzeko Gaston kontakizuna irakurri aurretik, aurrejakintzak
aktibatu, galderei erantzunez.
• Beltzuntzeko Gaston kontakizuna irakurri, aztertu, ulertu eta, elka-rrizketa erabiliz, iritzi kritikoa azaldu.
• Alegia eta berorren berezitasunak identifikatu.
• Zenbait abizen eta toki izenen esanahia bilatu, edota ondorioztatu. • Aditz trinkoen egitura eta informazioa ezagutu, eta zuzen erabili. • Ts, tz eta tx zuzen erabili.
• Entziklopediak aztertu, egoki erabili ahal izateko. • Markesaren alaba bertsoak abestu eta jolaserako erabili.
• Obserbaziorako jolasak egin eta esaera zaharrak ulertu eta buruz ikasi.
EBALUAZIO IRIZPIDEAK
• Eskolako ahozko testuak, genero askotakoak, ulertzen ditu. • Ikaslea bere iritziak, sentimenduak, beharrak... argi eta era
kohe-rentean azaltzeko gai da.
• Generoari eta hezkuntzari buruzko grafikoa interpretatzen ahale-gindu da, bere errealitatearekin konparatu du, eta horren berri ahoz eman du.
• Ahozko esamolde okerrak eta zuzenak bereizi ditu. • Komikien lengoaia ezagutzen du.
• Beltzuntzeko Gaston narrazioa arretaz eta gogotik irakurri du, ulertuz, eta ondorengo ariketetan parte aktiboa hartu du, bere interpretazioa eskaintzen saiatuz.
• Alegia bereizten du.
• Euskal abizen batzuen esanahia ezagutu du, eta beste batzuena ondorioztatzen ahalegindu da.
• Aditz trinkoak nola osatzen diren badaki, eta zuzen erabiltzen ditu. • Ts, tz eta tx zuzen erabiltzen ditu.
• Badaki zer entziklopediatara jo, informazioa bilatzeko.
• Hizkuntzaren alderdi ludikoa lantzeko ariketetan parte aktiboa hartu du.
KONTZEPTUAK
• Aitzakia ugari komikia. • Komikiko ahozko esamoldeak.
• Nire aita etxekoandrea da. Eta zer? entzungaia. • Komikia.
• Beltzuntzeko Gaston kontakizuna. • Alegia.
• Toponimia. • Aditz trinkoa. • Ts, tz eta tx. • Entziklopediak.
• Hizkuntza ludikoa: Markesaren alaba bertsoak, azalpena, obserba-ziorako jolasa, esaera zaharrak.