Codex fabrianus definitiorum forensium et rerum in sacro sabaudiae senatu tractarum ... : in nouem libros distributus

s m Se v b i q u e e a n d e m ci

D E L E G I B . E T C O N S T Í T . P R Í N C 43

c o r a m d ü ' b b ü s c e í l : i b u s f e c c a t i s 3 t f u l i ú r c c o m m u " í 8c a p u d fiios í e p t e m ceftes a d l u b c r e d c b u i l T c t , 1 q u i a g e n é r a l e e í l 5 c j u o c i c s de f o l e m n í t í i t e p r i n d j > a l i t ? ; t a - g i t u r , n o n de p e r f o n a j v t i n f p i d a . U n : l ü s l o c i , m q u o fiida eft d i r p o l í t i o j í i i i e incer v i u o s i l l a fueric j ' i i u c i n v k i m a v o l ú n t a t e . 1 tó. S e n a t u s n o í i c t i a m p d d c m ijjtfi^

h e r e d e s D . M a r e i c h a U i de C h a l a n t , & r u i í u m i n c'tuijía t e f t a m é c i N ^ d c C h a ü a n c s . S m d i e . K c l i t i i m c í i i ñ c z i u

fa f u p r a d i c t a . / c í a l i í i L i e c o m m u n u u r e v e i c u r . ' N a m / i l e x , q a a : r e

i n o a e t o b f t a c i l l u m r a c i o n e q u a J i t a t i s p e r í p n ^ , n o n e x c e n d i t u r e x t r a t e r r i t o r i u m / c L i m t a m e n q u a l i t a t e m p e r f o n a ; i n h a r r e n t c i t i ficut p c r í b n a m i p f a m v n í f o í - m

n u s e x t e n d e t u r m a ,

i - x f c n p ü o n i s . m ú e n i m v e t a t } a l i a iVc n e c e í f e fit, 7 , m u l t o m í -

t r e m m o r

) i q u c c ü u u - " - - . l e t u n l l a ,

qL^^111011"

vuu manlcrac

filiushuTulias

^ n f a m i l i a s d i x i i r c c , a c p r o t a l i g e í T í í J e t , q u a f i i a i n ituo

patre,10 in

nifi

a p p a r e r c t c r e d i t o r e m non i g n o r a f f e i p f i u s c o n d i t i o - n e m . T u n e e n i m n ó n m a g í s - n o c c r e t filio F a m i l i a s , q u o d r e p a t r e m f a m i l i a s d i x i i r e t 3 q u a i n fi c a m m i n o r clTe i u r a f f e t fe m a i o r e m d o l o m a l o c r e d i t o r i s , q u i m i n o r e m elle n o n i g n o r a b a t . " P l a ñ e fí p r o p o n e r e s , m i n o r e m h u n c j i u f t a a b f e n t i a S c n e c c í l a r i a a u t p r o - b a b i l i i m p e d i t u m , n e r e f t i t u t i o n c m R o m ¿ p e t e r e t i n t r a q u a d i i e n n i u m , i d e o q u e r e f t i t u i p o l f e ex g e n e - r a l i c i a u f u l a , S i q u a m i h i i u f t a c a u f a elfe v i d e b i t u r j ' - D i c e n d d m c f f e t e u m de c o n c e d e n d a y e l d e n e g a n - d a r e f t i t u t i o n e a g e r c t u r j n o a c o n t r a d u s , fed i u d i c i j l o c u m f p e d a n d u m fore.11 R u r f u s í i p r o p o n c r e s i t a c o n t r a d a m o b l i g a c i o n e m , vt a d u e r í l i s c r e d i t o r e m í i y p o t h e c a d a a g e i i t e m l o c a s e í í e p o l f c t i u r e noftro.

e x c e p t i o n i o r d i n i s & e x c a í T i o n i s , c i u t a m e n l o c u s h ó e í l e t íi R o m a s a g e r q t u r , (finge c o n c e p t a m o b l i g á t i o ' - n e m

fidciüííbriam

& omni

^ Q u a n q u a m h o c i p f u m i t a a c c i p i e n d u m c f t j í í n o n R o m x f o i u t i o f i e r i d e b u i t - N a m q u o c i e s a r b i t r a r i a a g i t u r ^ D e eo q u o d c e r t o l o c o . f i e r i n u n q u a m potefl-,!

v t o b i d m e l i o r p r o m i l f o r i s c o n d í t i o c í t e d e b e a t , q u o d i a l i o l o c o c o n u e n i a t u r , q u a u í i n q u o f o l u e r e d e b u i t .

>6Ita Senatus i n e a d e m c a u f a .

i E x B m ^ a d l.cun&ospopulas,nftjt. p o ñ mti'mmSlSbcmo eo>ij?ioy>3^.i8.0

•L Vuie eiufmodi ftatuti exempla ¿vo apud Bartolum fuprá difto Joco »«.59.40.^41.

g ex l.vlt.C.de tempor.fetend.i»tutear.refiit.

4 L'olt.D.demrifdi¿í,

$ l.ms ctutle 6d.omnes fopuli 9.D.de iufiii.&tur*

6 Vt dixiaius.«».i.ex Barrólo.

7 l.vlt.C.de ftntent.pajf.&rejlk.

8 l.vnic.G.de vjticap.transform.

9 l.-vlt.%.ncceftíateiC.de boft.qua líberJ, 1, §. v U . G.dsanual, erceft.

10 L l . C . adSC.Maced.

M Notant

$ Pr0bat & B a r c c U ^ ,*

i-- |8att.¿6-4.1 cunéhsf»pMhí>fi*fi.6.t,4efimm. Tr'mit. & f d , C a i h . É ó t T . ^ / t . ^ . h u m . t f . ' r

Í Bzn.íbtd.

Msi'C Ant. Narta, qui alies plcrofqne refere fequitur

1. Sbkmnitates-e^im iuris remitti ptíflutit ]per confuetttd¡nemí?i^»w^«.^w^

D E F l N I T i © ' V h .

legitima perJíatutum toUiintotum mnpáteJl.y&facUñ prmtftom opm eftyVt de legítima dijfopum

quid videatur.

L

1 Sicüt & é contrarío augeM»Wow/.<fetricnt.&femijf,,'"

z Qu,!a diciturefle debita iura naturaÜjcju.od ius ciullt non poteft in t&rum tollere,/./»/

•3 L f t guando ¡. § . & g e n e r a l t t e r [ Céd. de inoffeiof tejíame v b t D D . t ' - ;

; D E F I N I T I O V I L :

D i meiur^ndo prafimapud delegatum iuxta leges íoci icontra fomam pr&fcriptdm a delegameí

imus

15 Notatur

z6

/.1.3.4.^

D E F I N I T I O y . C«?m iefolemnitate principaliter agitur ,non

injpickñdus eft locus,íñ quofacta eftdijpofitio.

le perfina

Q

V i d f i c d i a a P n h c i p i s a u t í t a t u t o r e m o u c a c u r o b f t a c u l u m i u n s c o m m u n i s m i o n e f o l c m n i

^ ^ n g e c o n f t i i t u t u m v t v a l e a t j r c f t a t p e n t u m c o

i c n t u m V ' q u a d i b i ' S e p t a ^ o

« a m d u o b a s teftibus. V a l c b i t t e f t a m d

v E l e g a t u s 5í S e n a t u n o f t r o M a g i í l r a t u s P a r i ^ í P . / & a d r e c i p i e n d i i m f u p e r f a c r o f a n a i s D i A n c b - n i j r c l i q u i i s i u l i u r a n d u ' m d i x e r a t p r o h i b e r i f e c o h f t i » t u t i o n i b u s r e g i | s 6 ¿ m o r i b u s c i u i t a t i s ne t a í e m i u í í u ^ , r a n d i f o r m a m q u a f i f u p e r f t i c i o f a m p o í T e t a d m i t t e r c s n e c e o m i n u s tamet> i u f i u r a n d u m fuper / a e r o G m o » n c e x e g e r a t , r e l u j a n t e i i c c t a d u e r f a r i o & a p p e l l a n t e m i a d S c n a c u m n o f t r u m r e s coca r e m i t t e r e t u r . Plaw.

c u i t n i h i l q u i d e m a t t e n t a t u m v i d e r i i n p r x s u - J i c i n m a p p e l l a t i o n i s , c u m i n h u i u f m o d i c a u í i s l i c c a t tít>n' o b f t a n t e a p p e l l a t i o n e i u r a r e . P r x f e r t i m c i l m { a l u o a p p e l l a t i o n i s i u r e i d f a ^ u m a p p a r e r c t , n e q i i c ^ 1 ' ^ ' ' 5 d c b u i l l e d c l t g a t u m m a n d a t a n o i t r a e & f Ü codera, f u i . t e m c o r i j m o r e s a c l e c e s , q u o d ñ e q u e i n f n d a t u t n - ei fuilFc c r c 4 c n d u m e r a t f vt i d f a c e r c t q u o d f p o « u % r e m a i . o r u m & c i t r a d e l i a u m faCcrc n o n p o t u i i i e c , ; V e r ü m u.cliu.s f a ó t u r u m e u m o T u ! i u r c i a r a n d o n ¿ g Q t i u m a d n p S ren^fiflet. P r x f t a b a t . e n i m n i h i l a g e r e q u ^ . ^ r ^ t ^ f í S

¿ o ñ k t q u i n S a e s m a d a c i c x c e í l t f f e c . l u n f u n a n d ! e m m d c l a t i f o r m a M * ^ i c C P r 0 3 l í f 1 Ü l m m u t a a ; 0 / t c ^ n o n c a r n e t d c ^ o > q ^ \ c Z m o m s ? t p { c d ~ 4 p t u m f c q u i o r i í n i n o % % r % r c h u m f t n o d t p r * . ftatiopc i u r i f i m a n d i S e n a ^ f c c i ^ l t ^ o f t i o í ^ u s f a - d u m n o n f t u f c , i d e ó l e c t ^ r o ^ d e l a t á m a p u d n o s i u f i u r a n d u m m e A Í c ^ c l t l t a bfM-

p r o P » d s ^ í u r a ' t c o n CEa D o d c C h o i / f jf. C a l c n d .

4 4

Defoáetaúbus quas Abbatias vocant.

I

^ l i a clTc q u s v e t a s c o n f u c t u d o a d p r o b a u i t i ' n o n Sí c n i m t a l e q u i d he q u o d v c l t a m e n e í l p e r p e t u u m

p i e t a t e m v e l b o n o s m o r e s Izdúz nec íi i n v e t u f t a m c o n f u e c u d i n e r h c r á n í i c r i t ^ i - e n d u m t a m e n eft,1 c i i m a b a f a s i l l e d i c e n d a s f i t p o t i d s q a á v n v í a s : » & v e t u l H c n O r i s c a r r a p t c l a p o t i i i s q a á m c o n f a e t u d o . 4 E á i n - q u é o b Gaufam p l k i f q a c S e n a t u á n o í t d e o n f ü l t i s l a b r l a f » f u n t & a n t k p a r i iaíF^ f o c i e t a t e s i í l ' q l a f c i u i c n t i s i u a e n t u d s , q u a s v u l g o A b b a t i a s v o c a n t j q t i : E ad e a m a J t a t c m e x e r c e n d a i í i a t q u c a d m u t u i a m o r í s o t í i c i a p e l l i c i c n d a m p t i m u m í n f t i t u t s , a c l e n i o c i b u s i n e - p t i i s i n i t i o c o n t e n t a , p o f t e a e r e f e c t u e i n d i e s a u d a - c i a i n u n c a r o p e m e n c r u n t i n f a n i a t r i , v t n e c í e r é i a t n M a g i f t r a t a s a a t h o v i c a t e c o n t i n c a p o l í l n t q u i n l i b i n i h i l n o n l i c e r e a r b i t í e n t a r . J V i g e n t c n i m e t i a m n a m p é n é i n ó m n i b u s c i a i t a t i b u s , t a n t o q u e i n f o l c n u o i c s i n m a i o t i b u s q u a n t o m o leftiores o b c a m r e m t i l : o p o r t e r e t . I c a q a e folet S e n a t a s , íi q a a n d o le ofíerat:

o c c a f i o , a d m i C a h a i u l m o d i c o e r c e r é , f e d l e a i o r i b u s p e s á i s j n e c n i í i p e c u n i a r i j s q u o t i e s p e r l a f e i u i a m "

d u n t a x a t f a d u m v i d e t i d q u o d íi p e r f p e c i e m m a l i - g n é i n i í i r i s f a ó t u m p r o b a r c t u r , e t i a m t n r e m i u m c ó - d e m n a d o n e v i n d i c a n d u m cíTct. í d q u e f a f t i t a t u m cit c o n t r a n o n n u l i o s q u i e c l l a m c u i u f i a m v i n a d a m i n - grcffi per cflFracluram m a g n a r n v i n i q u a n t i t a t c m e f FadilFc p r o b a b a n t u r a d h o c c a n t ü r a v t noccrent*7 P l a - n é q u i c q u i d eo m o d o e x t o r t u m a b i n u i t i s v e l c r c - p e u m p r o b a t u r , q u i n r e f t i t u i ftacim d e b e a c n o n d u b i - t a t u r . 8 e t i a m í i de i u r e e o n í u e t u d i n i s 6c de f a d i v e r i - tace d i l i g e n t i o r q n ^ f t i o fuperfic a g i t a n d a . Ita Senatm p r o C a p i t u l o S a n d r C a p e l L T r C h a m b e d e n í i s c o n t r a A b b a t i a m m o n t i s ^ E m i l i a n i m e n f e M a i j 1612. & i t e - r u m p r o N . G e n t i l c o n t r a A b b a m m d e V e r e l & D u - l i n y . I u n i j i 6 n .

I í.imperttforrsii.m fiH.defiUtciti i l.jiliusl¡.decmd.infi.

I Non enirti fereñdi funt.qui folam excufationem prsrten- áiínt adexcufandasexcufationes in peccatis . vt loqu tut c,^.

ifuunto,

4

lunge

<[ tontr* l non eSi jirigulis lo6.de reg.wr.

d u i m l. ex cortdti¿¡o i^.^ . J i y i s ü . l t a t r .

7 Natn tx htc caula Scnatus aliquanda trircmitim peánam írrogauit;

8 Semper enim rurpe Jucrütn exeórquendum eft,/ vlt. d?

salutnn.íum jimdib.]

a d m i t í a m elle f c ü t , i n q u i r e r e c x o f f i c i o é c p o t e f t ^ d c b c t . a c íi e l í e t de n u m e r o S c n a t o r u m , ' q u o s c o n l l a c v i & p o t c f t a t e I m p e r i j a c d i g n i t a c i s f u á : n u i l o ad i n - q i i r e n d u m m a n d a t o i n d i g e r e . 4 S e d f a d a i n q u i f í t i o . n c n e c i n f t r u e r e l i t Q m , n c c e n a r r a r e d t b e t , n e c fentenv t i a m f e r r é , flcut ñ e q u e e x p r o c u r a t o r i s g e n c r a l i s peir- í b n a , p u b l i c i a c c a f a t o r i s o f f i c i u m c x e q u í ; N a n i í i e ü t i n o n p o t e f t i d e m a c c u f a r o r c í T e & i n q u í í i t o r , 5 ita fieri n e q u i t , v t S e n a t o r i s p a r t i b u s f u n g a t u r , q u i S e n a t o r i o i i n e i u r a n d o n o n o b l t n n g i t u r , a c l o n g e a l i o p l a n e q u c d i u e r f o . 6 I d e m e n i n i A d u o c a t i , q u o d P r o c u r a t o r i s P r i n c i p i s 7 i a f i a r a n d u m e f t , i i f d i e m q u e p r o r f a s v e r - b i s c o n c e p t u m . If<i5<;«<iító i n c a u í a q u a d á m o p p i d a - n ó r u m d ' A r b e i i r h e n f e M a r t . ^ s i j .

i Ham & Aduocatus fifei, qui & Aduocatus Prihcípis ñ \ á - tur, exofíicij fuineceífitateintentionem delaroris exequi cügi-

txxt.S.Adifocatumjifcifi.dehlsquA-vtindign.aufer.

i Vceo cafu lüdicis delegati,nbn aecufacoris partibus fuá- gatur.

) Suííicit enim.vc fie parscorpoíis Senarus.

4

^«/-¿««propter vim Imperij,

D. de iúdif,

5 Non magisquam idem aecufator & teftis,/.

C.

auc idem acGurator& ludex, /.

ludíc.veliusdic.

6 Aliudenim íícuti munus ita & ¡uíiorandum eft Scnato- ris,aliuid Adubcati Principis aut Procuratoris gencralis.

7 Quem vulgo Procuratorem gcnetalein , ficutét Aduoca- tum Principis Aduocatum getierakm appcllanius.

D E

T í T . V I .

O F F i C A D V O C A T .

D E F I N 1 T l O I .

Adaocdtm Principis poteft delegar i dd inquirendutn de ermme adeoque inqm ere ex officio

fed mn indicare.

f ^ r ^ ^ ^ A t r o n u s P r i n c i p i s a p n d S e n a t u m , Ü c c t p r o c u i a c b r i s g c n c í a l i s i q u i p u b l i c u s a c -

%1 c u f a t o r dft, v i c e & p a r t i b u s f ú g i f o l c a t , t p H f f ' ^ f t ^ c a n d e m q u e p c r f o n a i n a c i d e m o f f i c i u m

? . é r ^ , - 4 ^ g c f e r e v i d e a t u r , p o t e f t t a m e n ex c a u l a , i d e í l q u o t i c s a d t c m a g e n d a m i d e o m m o d i u s v i d e - i a r , d e l e g a d a d i r i q u i r e n d u m de c r i m i n e . 1 Q n i n &

c i t t a m á d a t u m , í i i n c a p r o u i n c i a í i t i i n q u a d c i i ^ n t t i

t l T . V I L

D E S E N A T O R 1 B V S .

D E F I N I T I O L

Stipendia ccepti trmeftris traüfmmtintur ad hmdew Senmris.

l e m f u n d o S e n a t o r c a u t P r r í í d e i n t r á t r i m e f t r e , q u o d S e n a t o r i i s ftipcndiís p n s f t a n d i s c o n f t i t u t u t h c l \ i t o t i u s t n - m e l t r i s ftipendium h s r é d i b u s

eius

quis

initio

u o r e d i g n i t a t i s

ccKptum

eíljVt

1 Ldiem fimtia +.ff. de<>ff¡(.*djeff'.l.fed adeíés vltim j f le' cut.l.fofl dutt 1 yC.de ud*oCM.dii4erftéldie.l.l. C . de^rtmtfil.Ubf' l í . t í t . é f ,

i / /» ¡ingulos 8 .ff.de¿tnn. legat.

4 Nehoflor, qui tanturn onus adniíxturri habetjíírftnélio-

noHún.contralfecundum naturJim \ c f de reiriil.iuris. [ Et ob

eam mmirum caufani hí)n líete Senatori fionorarium ^Hura abalio accipere quam i fuo Pfiucipe. Non folum" íi álius Princeps ahquis Senatori tanquam bene mérito annuum a- lk]uid daré vellctqúod cerré nímis fuípcfíuin cffet, ñialéque de Senat6ris erga Principcm

fide AiTpicanái caiifans p a-betet , fed etfi priuatus quilibet etiam Jef ati nomine &

adiedo. EtÍ3ni,fi voles, enere pryftandi opem & conlílium li- beris quos fottafte aut impubéres rtlinquat teftator , aut n - riis lirium pciiculis inuolutos. Principis itaque confcn'm"

& voluntatem exquiri in eam rem necefl? eít , & iinpctrirl

diploma poftmodum á Senatii ipfo adprobandum. Sed nup-

quam nifí ea Jegc vt á caufis donatotis auc liberorunoi ipí^us

in Scnatu iudicandis Scnatot abftineat. Ita Sénatus in pe^'

lia clariífimi viri D. Antónii Charpenci Scnatoris meritifli-.

D E O F F I C . A D V O C A T . P R I N C I

.qu{ann^ pcnfionis legatum ex dufmodi caula accepcrat áD. Anc.de M i c h a l ^ n e ^ ^ ^ u

Diífenúenúbm Senamum v o t U ^ f e m e n n a 3' debsMpuualere. .

i N t c r p a v é s n u m e r o S c n a c o r c s l l d d r o n ^ f e n t e n a r l . r o f l a n t u r . f o l e c S e n a t a s n o f t n P r ^ f e s e x i n c e g r o

* P r u , „ r a l i i ? i n a l i o r u m í o a t e n c u s t r a n í c u -í l n m i l o < ; r o ^ a r e j V t Í1J ^ i i n g m o i 1 o , ea p3l-s , q a ; r n u m e r o p o t i o r r e - tlDUS Q , i a n q L 1 a m e n i m m e h u s c u m r e b u s h a m a - p C l l t U l ' , W , í i p o n d e r a r e n t a r í c n t e n c i ^ , n ó n n u m e -

. t a r - ' p e r t i n e t t a m e n a d S e n a c u s a u ó t o m a t e m , r t a d « n u m e r o v i n e i t r e n t e n t i a , e a d e m r a t i o n i s q a o - a u e p o n d e r e f u p e r i o r effe e x i f t u n e t u r , » n e a l i o q u i , 2 u o d l o n g e p e n c u l o f i í n m u m & i n d i g n i í T i m u m f a - a i r u m fit, o r i a c u r c o n c e n c i o í n t e r f r a t r e s , fi de f i n g a - i o r u m d i g n i t a t e a c c r u d u i o n c x q u e a c de l i t i g a n t i ü i t í r e d i f e e p c a r i o p o r t e a t . i Q u ^ r e s e c i a m f a e i t j ve ñ e - q u e s t a c i s r a ú o v ü a habcafciir j 4 ñ e q u e i n p a r i v o t o - r u m n u m e r o v i n c a t c a p á i s c u i P n e í l d i s f u í f r a g i u m j f i l i i h i l c o n c u r r a t a l i u d , p a c r o c i n a t u r . I n q u o v t i n a l i i s p l e n f q u e S c n a t u s n p f t e r d i í l i d c c á P e d e m o n t a n o J E o s h a m q u e i n a m p l í f T i m u m o r d i n e m r e f e r r i c o n u e n i t , q u i t a n t a 5 í i n o n e l o q n c n t i a ' , f a k e m e r u d i d o n i s l a u d e p r r fulge a n t , ve i i s a d g e r e n d a m & f u l t i n c n d a m Pra».

í i d i s d i g n k a c e m n i h i i p r o c e r i p f u m d i g n i c a t i s n o m e n d e d i t . 6 Q u i d c r g o T i i n p r i m a q u i f q u e o p í n i o n e p e r - f e u e r e t ? V i n c e c v t i q u e c a p a r s q i u r fanoraÍTi.iliorem3 p u t a m a t r i m o n i ^ d o u s í t e f t a m e h t i , í i b e r t a t i s a n t pie- fcatis c a u f a m t u e b í t u r . 7 Q u o d íi c u t e r a o m n i a fínc p a r i a , v i n c t t r e a s h o c i p f o , q u o d a d t o r e f a u o r a b i l i o r e í l . 8 I d q u e i n c a u l i s p o c i í l i m u m c r i m i n a l i b u s , q u o - í i i a m l o n g e t u t i u s l i t , i n d u b i o n o c e n t e m a b í o l u e r e ü u a m i n h o é e n t c m ' c o n d e m n a r e . 5 A t í i p a r i b u s i a m S e n a t o r u m f e n t e r i t í i s a d P r r í l d e r n d e u e n t u m í i t , b u - i n a n i a s q a i d c m f a c í e t Ule a d e o q u e p r a d e n t i n s y l i i n i n i t i o r e m d s f c e n d a t f c n t e n t i a m . n e f o l u s v i d e á t u r i r - f o g a í T e c o n d e m ñ a t i o n e m , q u a f r i p o t u i t i m p e d i r é .

S e d í i t a m c e r t o c o n f e i e n t i a ; f u s i n d i c i o c o n ñ r i n - g i fe f e n t i a t , v t a d c o n d e m n a n d u t r i p r o G l i u i o r c í T : títbeat, q u a r i i a d a b f o l u e n d u m j f e n t e n t i a m f u a m p r o a r b i t r i o d i c c r e n o n p r o h i b e t u r . N a m e t í i ea p r í e c e - d e n t i u m y o t o x a m r a t i o e í T c t , v t P t f f f i d e p a u c i o r i b u s fe a d i u n g e n t e fierent p a r e s n u m e r o f e n t e n t i í e , q a x a l i o q u i n f u t u r a i m p a r e s e r a n t s l í c e t c a u e r c b o n u s P i a f e s d e b e a r q u a n t u m p o t e í l , ne q u o d a i u n t

Sena-

t u m d i u i d a t j S c i t a i u d i c a n d a m rem i m p e d i a t , n o n ef- f e t t a m e n c o g e n d u s i n e a m i r é f e n t c n t i a m , q u a m á i u r i s a u t s q u i t a t i s r a t i o n e a l i e n a m

CifFe

" ita Seriam fepius,'

i

Argumentuái peffimi turba eft,¡ní¡uic, Séneca

x l.quod mator 19. D. ad mtinicl. kltud eft \6t.%. refértur, dé ng.tur.Lnmtnauonum tf.C.de decurMLio.Vnáe

lex illa Roma- íiorum^e qua Ca:lius apudCiceroncm8.epift.lib.8.^«e¿¿í^

laátcUtñmatwfars iu.dtcaritjdiusratttmcfúe efió.

3 Nam

eft apud Martialem,

í»-/í.Maxime propter naturalem hominum ad diffentiendum fa-

¿iluatem, /.

¡¡¡utapoterat \.D.(tdSC.Trehé!¿.

4 Contia quám fennac Matth.de

5 In quo vmcit ea pars carteris paribus, qujg pro fe habet vo- tum Prasfidisrprsecetqüam m criminalibu^rc refert Antón Tef-

ü m . d e a / i : » » m . s & , , . & decif.uimge

Fiancifc. Marc.

lfb.i.&décij.^o^Mb.t. J ' 6 arg. Li.S.hiscmahuUi, D J e o f f c . f ^ f . f ^ t J : f t p m ^ d 9 Í n

7 Unterpares j8. D. de re iud.l.duo ex tribu, ,«> eodiannm to

3 u nitn df.ordl.liarns' Wosolim da" i magiftratibus &

íudKan.ubere.ordman,

» lT*'*orahtltsresixiJereg.MrM.$merpdrKs/

9 i'^Jentem'i.O^depim.

10 In dubio enim prsualere debec ea fententia, quK liuma-

n\otc^,l.femfer^6dereg.Mr.

11 Á r g . l . Pomfomwslé-D.deremd'tc.

qua; permiftír Indicia vt pronunciet ííbi non iiquere , ne contra quam,fentiat coga-, cnrvelabfohjcre.vcl condemnare,,

placear Paulo & Pom- pón io ; non idcirco fentenciam impedin, li ali| ludices confen- cianc. [Quoties táméinpúblieoaudifo#ioduo vel trcsíiuc Pra;-- iídcs íiue Senatdres; dicuntíiibi non líquere, non foíetS. natus, quicquam ex cenlpote pronunciare tametÍJ, maior parsin aliquo pronunciando corifentiacne Senatuíconfultum inauditis & nc- gleftis iisqui fentenciam in promptu diceíe noluerunt reddí- tum videatur Sedtum idobtitiet cum eseteri qui tx tempere pro-r nunciari vellent > fex votorum confentiéciuin jiumerurti non ¡m-;

plenr.Ita Senurus Cal.Febr.i¿i3 Nam fi ímpleancdifíicile eft ve propter quorondam dubitadonem aliorum vota debeant impe- diri. Ñam etfi qui dubitanc abeírem, vel áperre contradicciencj Sehacufconfulti tamen pronunciacionem non remorarentut. ^«

l.l6.dere fud.]¡

D E F I N I T I O I I I . guando coniungerida fint dmrfe SenatorUmfen-'

tmtU) vt ea vincat,in qua toutior pars confentitc

E

m o f u p p l i c i o ^ q u a t u o r ^ e l e g a n d ú . a l i j p o e n a p e c u n i a - r i a p l e f t e n d o m . ' E t í i e n i m v i d e n t u r o m n e s i ñ co'cccff- fentirCjVt c a p i t a l i s p c e n a ' a b f o l u t i o f e q u a t u r , 4 q u a ? - n a m carne poena i r r o g a n d a í i c , e x f e n c e n t i a r ú n u m e r o d i f e e r n i n ó p o t e f t , q u o d ñ e q u e p a r e s fint,5 ñ e q u e fio- m n e s i u n g a n t u r , a l i a a l i i s í u p e r i ó r : 6 N o n e n i m v n u m poena; g e n u s i r í a l i o c o i i n e t u r j f c d d i f t í n d ^ fu 5 t , p r o r - f u s q u e f e p a r a t í e , ve d e l i c t o r u r n i t a p o e ñ a r u m f p e c í e s » 7 D i u e r f u m e r i t , íi ex v n d e c i m q u i n q u é r e ú c o n d e m ^ n e n t i n c e n t u , q u a t u o r i n q u i n í j i l a g i n t a , c í E t c r i i n ú i í g i n t a ; T u n e e n i m m i n i m a m C o n d e m n a t i o n e ñ í f p c -

¿ t a b i m u s , 8 n o n f o l u m q u o d i d f a u ó r r é i p o í í u í a r e v i - d e a t u r , 9 fed e t i a m q u i a Ü c e t m a í o r p a r s í ñ q u i n q u a - g i n t a c S f e n t i r c v i d e a t u r , ' c u í n m a i o r i f u m m a : m i n o í i n f i t , 0 f e q u e n d a t a m e n p o d a s eft ea ¿ o n d e m n a t i ó , i n q u a o m n e s c o n f e n t i u n t , q u a m i n q u a m a i o r p a r s d ü - t a X a t . H a ? c n a m q u e t u n c í p c d a t u r . c u m i n n u i l o o m W ñ e s confentiunt,11 S i n e dic»

t SpecuU»wJf/e»íí»/.§./tt^,»*(z*.j.quem refert &feqiií-

tur TtSzw.dea/.X.num.lx.

x l. Pompontsíi 38. /. dúo ex tribtít }9.de re iudic l.itemíl vnm Xj.i.prmapaltter^de recept.arbitr,

i Vide0úUtsb.9 capv.TnmBmgmCMLiMcóKconirouerft.i.

. 4 Qua ratione monctur TclTaur. á/áf.

u . Sí pro reo W hac fpecie pronüciandura exifiimetjTed malépropteí rationem,

<Ju^ fequitlír in Definir. ,

S, ítaquenon poteflfileíocum ÜabereLmút ^.der*indi.,, . 6 Quia fententiáróm diuerfitas in pcériis, quarum alise alris non infunt.impedit omnino ne fententiaeiungi poffint.

7 l-perJj)tcfendumU.Lamfd¿iaÍ6.&paJJ.h.depé».

S dd.tnter pares ^.vlt.

9 ArgA.famÍ-abtlíwes Xx^.deregkL'tür.cüinfimii'h.

i ó Li.%,ftfifpulantt,di<verb.abltgat.l^ottci?-ii'i- O.de hehd.

infth.

11 Legibus fupra

quibus adde /.

Í. tnde quintur, í>. de recept-arbit.

.Arque ita tleganter & vete concludit aduerfus Áíciarum Cuíacius Ish. \x. obferuat.cap. 16.

vbi vide,itéiiique ¿foneoií»d.U«t.«rpahimz^'.-j. & ¿ l i f i » e k , i.«íí/ír¿i/r,>»6.quamuis Akiati fententiamin Scnatu Pedemori- tanoobtincre teftetur TeíTaur.átó.^íay.i. »«.10. Addeloannena Garííam non inelegantetn feriptorem

D E F I N r T I o í V . Inprmdis fentent'm & hterrogdndis quii

ordó feruaú deheatí

rógandis Senatorum íentcntiis ita obferitari

morís eft apudnos,vt non á iuniotibus 3 idéft^ qu!

4 6 G O D Í C I S P A B R I A N I m i n o r i « t a t e í í i i t s ' f c d k r e l a t ó t e p r i m n m , d c i n d c a b

i i s , q u i p o f t r e m i i n a m p l i l T i m u m o r d i n c m c o o p t a d f u n c , é u i u f c u n q u e t á n d e m í i n t s t a t i s 8c e r u d i t i o n i s , P r í c f e s i n c i p i a t i p l e q u e v k i m u s f e n t e n t i á d i c a t . ' N o n t a m e n v f q u e a d e o h u i o s m o r í s o b f e r u a n d i n c c c f f i t a t c a d f t n n g i t u r , v t i n e poffit p r o a r b i t r i o q u e m p r i m u m v c l i t r o g a r e . Q u o d n o n f e m e l á c l a n í T i m o &c p r ^ c i p u i í n t e r n o f t v o s n o m i n i s P r a ^ í i d e C a t h a r í n o P o b e l l o q u o n d a m f a d i t a t u m a u d i o , v t t a n t o d i i i g e n t i o r e s a t - t e n c i o r c r q . a d f a d i i a r i f q u c i n u c f t i g a t i o n c m í í n g u l o s S c n a t o r e s r e d d e r e t , v e r e n t c s h e í i p r i m o l o c o &c a n t e r e l a t o r e m i n t e r r o g a r e n t u r , o b m u r e f e e r e n t , q u o d i í s a c c í d e r e n o n p o t e f t , q u i p o f t r e l a t o r e m , a l i ú m v e S c - n a t o r e m í n t e r r o g a n t u r , q u i b u s n e m p e l i b e r u m eft f e n t e n t í a m í i c d i c c r c , v t i n e i i i S j q n í p r i o r d i x i t , f e n t c - t i a m e a n t j t a m e t f i i u f t a n c a n i n í u f t a i l l a í i t 3 p r i u s a p u d fe n o n d e l i b e r a u c r i n t . N o n f o l e t t a m e n Pra;fes n o f t e r f a c i l e a c í í r i e m a g n a c a u í a i n t e r r o g a n d i o r d i n e m p e r - u e r t e r e , n e d e e o , q u e m t u r b a t o o r d i n e i n t e r r o g a r c t , m a l e q u i d í u f p i c a r i v í d e r c t u r . S í n e d i e .

L Í B . I . T 1 T . V I I I .

i

QuomodofentirevidetuiMatth.de ASíi&. decifi.vhi ait, incipiendum efle á iunioribusenifi iuniores iile intellexit.habi- to refpeétu ad dignitatem potius>quam ad ajtatem.

% hmon.TeffdW.dectf.Pedemont.i,

T I T . V U Í .

D E E Q V 1 T E S E N A T O R I O .

D E F I N I T I O I .

Q u i t i s S e n a t o r í j c a h o d i e d i g n i t a s e f t ) v t a n t e S e n a t o r c s o m n e s a c p r i m o p o f t P t c T Í i d e s l o c o & fedeat & í n c e d a t , q u o -

^ 4 t í c s p u b l i c é p r í u a t i m v e S e n a t u s h a b e - r ^ ~ - 3 t u r . S ! t a m e n a b f e n t í b u s P r f f í i d i b u s S e - n a t o r e m P r í E Í í d í s v í c e s g e r c r e n e c e i r e f i t , a b f u r d u m f a n e f u e r í t , p r í m a s E q u i t i s p a r t e s e l T e ^ e a l i o q u i H o - r a t i a n a m i l l u d o c e u r r a t , Humano capiti ceruteem pi- fíor equinam iungere fi velit. Q u a m 0 b c a u f a m i l l u d q u o q u e i n d u c e n d u m , a u t p o t i u s ex v c t u f t í m o r i s m e - m o r i a r e p e t e n d u m cíVc p l a c u i t , v t í i q u a n d o P r ^ í i d i - b u s ó m n i b u s a b í c n t i b u s S e n a t o r i n p u b l i c o a u d i t o - r i o p r í E e í T e t j p u r p u r e a m v e f t e m geftare i u b e r e t u r . S c d 5c c o n f t a b a t , e a p r i m ¿ i m i e g e i n i í í i í u t a m fuilFe E q u i - tis S e n a t o r i j d i g n i t a c e m , v t i n e i n S e n a t u s p r ^ t o r i u m f e c r e t u m i n g r e d i e n d i i u s h a b e r e s n i í i c u m d e a r m o - r u m & b c l l i i u r e t r a ó t a r e t u r . I d q u e á S e r e n i í l i m o D r i - c e n o f t r o D i i i o E m a n u e l e P h i l i b e r t o c u m a m p l i í l i - m u m o r d i n e m R e p ú b l i c a f e l i c i t e r r e c u p e r a t a c ó d e - r e t , n o m i n a t i m c o n f t i t u t u m fuilfe a p p a r u i t , f u g g c i 6 - t e c l a r i í l i m o v i r o L u d o u i c o M i l l i e t o t u n e P n n c i p í s i n S e n a t u A d u o c a t o , p o f t e a C a n c e l l a r i o m e r i t i í l i m o . P a u l a t i m t a m e n f a é t u m e f t , v t p a f f i m i u s i l l u d i n S c - n a t u m v e n i e n d i a b E q u i t i b u s v í u r p a t u m fic,idco f o r - t a í l e , q u o d n o n f a c i l e f e i r i p o l F e t , q u a n d o d e b e l l i &

a r m o r u m i u r e S e n a t u s t r a d a n d u m h a b e r e t , n e c n e . P o f t e a v e r o g l i í c e n t c , v t fít,licentia p e r n i m i a m e o r ü i n d u l g e n t i a m q u i d e b u e r a n t p r o h i b e r e . D e i l l o q u o - q u e d u b i t a r i c a - p t u m eft^An i u s e í T e t E q u i t i d i c e n d ^ i n S e n a t u f e n t e n t i á ? , q u o d f e m e l a t q u e i t e n i m t c n t a - t u m i d í a f t i t a t ú i n q u e d i c e r e t u r . S e d p l a c u i t i u s n o n c í T c , n p n i l l a f o l u m r a t i o n e , q^iod a d e a m d i g n i t a t e m p l c r u m q u e m i n u s i n l u r i f p r u d é t i a &c f o r o v e i f a t i h o - m i n e s h o n o r i s t a n t u m e r g o p r o u e h i f o l c a n t j f e d e t i á q u i a i u s dicendcT i n S e n a t u f e n t e n t i í c , ex q u a o p t i m i c u i u f q u c v i t a , d i g n i t a s j f o r t u n í c d e n i q u e o m n e s p e r i - c l i c a r i p o í T l n t , n o n n i f i á P r i n c i p e c o n c e d í p o í l i t , n e c r u r f u s a b e o c o n c e d í a l i i s d e b c a t , q u a m q u o r u m i l l c e x p l o r a t a m h a b e a t n o n t á t u m p r o b i t a t e m , f c d c t i a m p e r i t i a m i u d i c a n d i , q u s í i n e f u m m a c r u d i t i o n c c i r c

n o n p o t e f t . E f t e n i m e o m i c u m i l l u d v c r i í l i m u m , &

q u o t i d i a n o i u d i c i o r u m v f u c o m p r o b a t u m , Homtne imperito nihil ejfe iniujim. D c n i q u e f u p r e m u s i l l c &

a m p l i f f i m u s o r d o P a t r u m c o n í c r i p t o r u m ' e x i i s t a n - t u m c o n f t a r e d c b e t , q u o í i P r i n c e p s p o í l i t c r e d e r t , n o i i a l i t e r elTc i u d i c a t u r o s , q u a m t i r s t ipfc>fi ex o p d m o r ü

& d o A i f f i m o r u m o m n í u m c o n í i l i o i u d i c a r e t . V n d c i l l u d q u o c ¡ u e n o n i m m e r i t o v i f u m e f t , Q u c t i e s i u r i s i n t e r p r i u a t o s d i c e n d i g r a t i a S e n a t u s e x t r a o r d i n e m h a b e t u r prarftito i n e a m r e m , v t f i t , S e n a t o r í b u s f m - g u l i s h o n o r a r í o l o m i h i l c a u f r e í f e , c u r E q u i t i i u s eíTe d e b e a t i n S e n a t u m v e n i e n d i , n i í i l i q u i d h a b e a t q u o d a d S e n a t u m e o i p f o d i e r e f e t r e v e l i t . Q u o d fi c u e n i a r j a u t í i h o c e t i a m e i S e n a t u s h o n o v i f i c e i n d u l g e r e v e - l i t , a b f t i n e r e t a m e n c u m d e b e r é a b h o n o r a r i j p e r e c - p t i o n e , n e f u m p t u i f t o f u p e r u a c u o o n e r e ^ u r l i t i g a t p r , p r o q u o n u l l a m p o í l i t E q u e s f e r r é f e n t e n t i a m . E n i m - u e r o c u m i d i a m i n d e a b a l i q u o t a n n i s P r ^ í i d e s q u i - dafn i n c o n f u l t o l i c e t S e t t a t u i n d u x i l f c n t , S e n a t u s f a - d u m q u i d e m i m p r o b a u i t , f e d n e i n p o f t e r ú i d fieret, n o n c ó í l i t u i t , a d e o d i f f i c i l e e f t a b e o i u r e , q i i o d v e l p e r i n i u r i a m r e c e p t u m í i t , a c p e r a l i q n o t a n n o s v f u c o n - ftitutum fit r e c e d e r C j q u o m a g i s a b i n i t i o p r o u i d e n - d u m e f t d i l i g e n t i í l i m c , n e q u i d v n q u a m p e i g i a r i a n j Se a m b i t i o n e m a l i i f v e m a l i s a r t i b u s c o r r a v e l pra^ter l e g e s i n d u c a t u r . N e c p l a c u i t i l l a d i f t i n d i o , v t E q u e s c ó f u l t a t o r i a m , q u o d a i u n r , v o c e m i n S e n a t u h a b e r e r , d e l i b e r a t o r i a m n o n i t e m . Ñ a m c ú i n S e n a t u n o f t r o , v t & i n c a ; t e r i s f u p r e m i s C u r i i s fingulorum f e n t c n - t i a s n o n t a n t u m p o n d e r a r i , f e d e t i a m n u m e r a n o p o r - t e a t , n e a l i o q u i i n e x p l i c a b i l i s a l t e r c a t i o n i s n a fcatur o c c a f i o , q u i d p r o f i r , i n d i c e n d i s f e n t - m t i i s r o g a d e u m , q u i fi m i lies f e n t e n t i a m d i x e r i t , n i h i l t a m e n ejffecc- rit? A u t q u i s f e r a t t o t e r u d i t o s v i r o s i n a í l i d u o i u d i c á - d i m u ñ e r e t a m d i u e x e r c i t a t o s a b e o n o t a r i & r e p r e - h e n d i . q u i n c l i t e r a s q n i d e m p r i m a s , v t i t a d i c a m , f b r - taffe y n q u a m d i d i c e n t ? P l a ñ e fi q u i d l i l e a d r c m p o r - t i n e n s v o l c t d i c c r e f u a m q u e de p r o p o f i t a q u ^ f t i o n c f e n t e n t i a m , d u m n c i n t e r a l i o r u m v o t a , a p e r i r e , a d d i - tis e t i a m r a d o n i b u s , q u i b u s m o u e a t u r , v r i q u é n o s i eft p r o h i b e n d u s , n o n o b i d f o l u m , n e alioquijlatuam pe- tius , q u a m E q u i t i s S e n a t o r i j p e í í o n a m a g e r e v i d e a - t u r , f e d e t i a m q u o d n e d n o n n u n q u a m p o í l i t , vt v e l i l l i t c r a t i f f i m o c u i q u e , p r « f e r t i m l i , q u o d p l e r u m q u e e u e n i t , p r e c l a r o ^ n a t u r a i n d i c i o i n f o r m a t u s fit, css r a t i o n e s o c c u r r a h t 5 q u a r u m p ó d u s c t i a m e r u d i í í i m o s m o u e r e p o í r i t , a d m u t a n d a m f e n t e n t i a m . M u l t o m i - n u s a d m k r t e n d a v i f a eft i l l a d i f t i n d i o , A n d e a r d u a 8c d i f f i c i l i i u d s q u a - f t i o n e , a n d e r e m i n u s d u b i a f e n t e n - tice r o g a r e n t u r . Q u i s c n i m de e a re p r o b u s a r b i t e r e £ - fe p o l í c i ? C u m q u o d v n u s f a c i l e c e r t ú q u e p u t a t , a l i u s p l c r u m q u e o b f e u r u m & d i f í i c i l e e í í e a r b i t r e t u r ? Sed 6c q u i d i n d i g n i u s q u a m p r ; r f e n t e E q u i t e p r i u í q u a m r o g e t u r , de i l l o i n t e r a l i o s d i f p u t a r i , a n d i g n u s ipfe fit q u i r o g a d d e b e a t de p r o p o f i t a q u a - f t i o n e ? I t a q u e n o n f o l u m t u t i u s , f e d e t i a m h o n e f t i u s l o n a e a c f a i i o - r a b i l i u s v i í u m c f t , v t o m n í m o d o í e n t e n t i a m d i c c r e p r o h i b e a t u r , i d eft,vt n e c v n q u a m r o g e t u r , n e c fi n o n r o g a t u s d i c e r e v e l i t , a u d i a u i r . Q u a m u i s n o n d e c í r s n t i q u i a f f i r m a r e n t , i n q u i b u f d a m f u p r e m i s C u r i i s a l i t e r r e c e p t u m eflejVt E q u i t e s , q u o s d ú o s h a b e n t , n o n m o - d o a n t e c e d a n t S e n a t o r c s a b f e n t e Prarfide , f e d & d e q u a q u e r e p r o p o f i t a , e t i a m f i m á x i m e de v i r a h o m i n i s a g a t u r , f e n t e n t i a m d i c a n t , q u 2 i n t e r carteras n u m e r á - á a s p o n d e r a n d a f q u c n o n m i n o d s fit a u d o d t a t i s j q u o d f o r t a í í e m i n u s m i r a n d u m t í f e t , fi v t p r o b i í í i r r i l f e m p e i y t a n o n n i f i e r u d i t i í í i m i 8c e x c r c i t a t i f l í r n i v i r * a d e i u s d i g n i t a t i s f a f t i g i u m p r o u e h e r e n t u r . S e d c u m v b i q u e a l i t e r o b f e r u a r i f o l i t u m v i d e a m u s , n e m o d i - x e r i t , n o s e x e m p l o p e c c a r c p o t i u s , q u a m tationctn

D E P R E C I E . I M P E R

debulíTc.

fecrcto

ftctcrit

^ o d J Í - C a T . Decfaáun, cft, . 5 ^

% filie cktiffimo cnHatn too ea dignlcaK mfietii

S i S e n a t a p r i m d m . T ^ u í T i m o t e m p e r a m e n t o fie r í f t n a u m , v t U c n c u i s í c n t e n u a n c q a e S c n a t o r U m v o t a d i m d c r c n c q u c n ^ q i u b u s a d h x r c r c t , v i c t o n a m d o l í e t , poftea t a m e n r u r í u m i t a u i b c n t e P a n c i

r ^ p ü c i ' c e r & a b f o l u t e p e r m i t t i n e c c í T c f u i t , h o c

? d l o á c S f i t o , n c p f i a i l e g i ' ü i n í l l ü d t r a h i p o í í c t V n ^ u a i i i a d c o n r c q u e n t i a s ^ E p e t f o a s m a g i s

qLtam

T I T . I X .

D E P R E C I B . I M P E R . O F P E R ¿

D E F I N I T I O h

Litera morateru non ritfi fcmél fuht contdiiridé.

V i m o r a t o r i a s & d i l a t o r i a s l i t e r a s á r m a l e s á P r i n c i p e i m p e t r a u i t , l i c e c iis v í l i s n o n f u e r i t , aliaS t a m e n i m p e t r a r e n o n p o t e í l , q u i n p r i o r u m í i i e m i n e r i t i n p o i t e r i o r i b u s , a í i o q u i pofteriores o b r e p t i t i a ! f u n t . ' S e d e t í i a d u e r f a s q u o f d a m e x f a í s c r e d i t o r i b u s b e n e f i c i o P r i n c i p i s v f u s a r , n o n p o t e r i t p o f t a n n u n d a u t i i f d e m a u t a l i ; s l i t e r i s v t i a d a e r f u s a l i o s c r e d i t o r e s í f i a e i a m t u m j c u m p r i o - r e s i m p e t r a u i t 5 a l i o s c r e d i c o r e s h a b e b a r , fiue p o í l i m - p e t r a t i o n e m n o n i s fe c r e d i t o r i b u s o b f t r i n x e r i c : 1 q u i a b e n e f i c i u m i l l u d n o n n i h f e m e l c o n c e d í f o l e t , ' & q u i c o v t i vLílt,prius a p u d fe c o n í l i t u e r e d e b e t , q u o t c m - p o r e c o r a m o d i o r í i b i f u t u r a í i t i m p e t r a t i o . A l i t e r 6 rnim p o f i t o i u r c n u l l a s e í r e t i m p e r a a t i o n ú finis,fi q n i s p i a r e s h a b e n s a a t h a b i t a r u s c r e d i t ó r e s , P r i ñ c i p i s l i - b e r a ü t a t e a b a t í v c l l c r . Ita Senatus i n c a u f a L t í d o u i c i B o u r d i n a t & l o a n n i s F i l a i r e j . i d . l a n u a r . i ^ S ^ .

t Perr.Rebuff/»

i Futiiiosna¡í)quecreditores huiul'modi literis exceptos in- telligi conftar.n w otfílr tcneficium Principis, dequibus cogi- tar! non potuk Rebuffx^/y¿^>-ls.G'uid.l)ap.5»íey?.i09.

j Nam nec alia taufa concedí íblet, quarvi ciuod niagnum

¿rediton's damnú non fit in móta modici tempoíJSí/.i.oj^/Srfí-A

0 r caterttC-hoc tte.l.Ji dtbitori zi.O.dé tudte.

4 Principisením beneficium non debet effe captiófum,nec trahi ad iniuriam, /.

quíc negant, in peíuniariis caufis plus qiiam femel danaam eíTc dilacionettt , ftifi caufa co-

gttita. • D E F I N I T I O Í L

1$ullapatejl fieri executio pendente lite fuper literk mratorüs.SedtempHsinterim currita

die daUy Ntfi debitor fuerit

, impeditm

E

b u o r i s c r c d i t o r e g e r i t p e n d e n t e d i Í a t i o n ¿ , r c u ó c a n - d u m e n t , q u i c q u i d i n f p r e t u m b e n e É c i j p r i n c i p a l i s t a t t u m p r o b á b i t u r , c a n q u a m a t t e n t a t o r i u m , l i c c t d é e i c n p u m r e h s p e n d c a t , n e c d u m q u i c q u a m p r o n ü -

^ a t u m ü t . ' Q u ^ r e s f a d t , v t f i forte p e r a t i n u m i n t e -

p r o r f u s i n u t i l i s f u t u r a ííit f e n t e n t i a ¿ q u í c p r o d e b i t o r e a u t c o n t r a d e b i t o r e m p o l h n o d i u ' n f e r é t i i r , p r í r t e r q U a m q u o d a d l i t i s c x p . n í a s p e r t i n e t , N a m í i o b t i n u e r i t í i n o n a l i u s e i a n n n s a d f o i L i c n d n m d a b i n i r j f c d a h r i ü s i n f t a n t K T c o m p u t a b i m r , 2 fittiodo t o t u m i d t e m p u s l . b e r u m f u e r i t d t b i t ó r i ad C o n q u i * r e n d a s q x p l i c a n d a f q u e p e c u í i i a s ; > vt p o í l ahriUtí) í b l - uere p o f f e t - Q u i d e m m Ir i a m i m p e c r a t i r e f e r i p t i t e r i i - pdl'c d c t r u f u s e r a t d e b i t a r i n c a r c e r e s , n e c p r i u s l i - b c r a t u s í i t á q u a m de r e í c n p d o r q . u t a t c í n d e x c ó g n o - u e t i t S c p r o n u n c i a u e n t ? Q ^ i i s d i x e r i t , d i l a t i b n i s a d f o l u e t i d u n l datx t e m p ü s e i ccffútq l q u i c r e d i t ó r i s fa-, d o p r o h i b i t u s f u i r , n c ' p e e u n j a t í í p o í L t c o l l i g é i c ?

¡ Q u a n q u a m n o n d e e r a r í t ; q u i p u t a r e n t | d e b i t o e n i j q u i i m p e t r a t í o n i s t e m p o r e i a m e r a t ífi , c a r c c n b n s ¿ ncfn p r i u á e x í t n c n d u i n , q u a m de r e f e r i p t i v i t i b u i i u i d i c a t u m e f f e t ¿ ñ e q u e m i n u s t a m e n a n n u m c u r r e r e j í i q u a n d ó ^ u e p o f t e a p r o r e f e r i p e o p r b n u n c i a r e n i r ^ 4 q u a f i n o n c a r e a r d o l o m a l o f r a u d a n d í q u e c o n h l i o ^ q u i i a m c o n i e ó t u s i n c a r c e r e s ¿ & vt c r e d í t o r e m e l u - d a t b e n e f i c i u m h o c p o í l u l e t . Sed t a m e n h u m a n i u s eft , v t ñ e q u e h ó c c á f u f r a u s fieri d e b e a t i i b e r a l i t a t i P r i n c i p i , q u : E i n a l i o e l u c e r e n o n p o t e f t , q u i ñ i v t l i - b e r a m v n i u s á r i n i d i l a t i o n e m ad í o l u e n d u m d e b i t a r h a b e a f . & C o n f e q u e n t e r a b e o d i e c o m p u t a n d a m . q u o d e b i t a r c a r c e n b u s e x e m p t u s i n f u á p o t e f t a t e eíTc c o é - ]perit.5 Ita tfattatum eft i n e á d e i m c á u f a .

i i.ulf.C <jui hemceUer.pqflfüffór'f ^Cde dddf. Éoti:&fjt:

1.96 .Kthnñ.vht/upr'.níim.7o.7 i.-jx.ex eaf.fn.de treug, & p a c . L v nte.CJefrtMkg'.vrh.CtaJlantwéf.lth.n'.

, 1 ^3"'1 ln fiufrñocfi rdcripti^ moraroriís tempus prídh'tutum incipit cürrerc á dieconceflTíbnfs, éíiatnfi eiprcffc diHum hors fit,-vt

j Hoceñiro eft quod dici foletidüatioftis témpora íioh Cur- rereimpedito.maximevcroctimexfjaoaduerfarijinjpedimen- tum proficircitur,/.i.§.^^>iudict^tiUdixim»ty&fafí'.D.fi

quii c a u c J j . ^ J i . C . d e ¿fttnal.excéf/t.

4 Proqua fcnt. ticia facit, quod vulgo iaáatur, iura vigilan^

nbus fubuenire.non dormic ntibin,

duram.qua: fieri proliibentuí ,

qui/unt/iti.velaliea.iur,

. S Beneficia éftim omnia , & máxime Princípuiíi, íufit látíf-

|ímc iucerptétanda.pf¿feítitti vt tíFe£!um K'abea'nt.'nec fint iliu-

íoxvi,Li.p.deemftu.Prfgti.

_ J^am & ináulgentia Principis magís neceflanaeft inopi áfebifári.qífiiam eftin carceribus, quám g nbndum eflet.

D E F I N I T I O I I I .

tn omnib us referiptk tñordtoriií tempüs currli a die data, hifi Princeps exprejfe

aliad volutriL

E f c r i p t o ' r u m ó m r t f ü f e i m ó r a í o n o í r u m í i u e a n n á - lefrijliue q u í n q u e ñ n a l e m d i l a t i o n e m c o n c e d a n t , í i n g u l a r e Í ü s e f t , v t á die c o n c e d í b e n e f i d j t e m p u s c c - d e r e & c u í r c r e i n d p i a t , etiaitifi de e o n i h i l i h r e f e r í - p t o c a n t i i m & e x p r c f f u m f í t . 1 S a n e n e c

dubítandum'

c f t , q u i n a l i a d d i a d c b c d t . f i c o n t r a r e f e r í p e u m focrit,' vt n o n p r i u s t e m p u s c u r r é r e

XMcipiat,

frueretur.

r

Guid.

i Obfcrua tamefl eiufmodi reléripta ¿ qtiibus Princeps id in- dulgeat,in magna Cancellaria impetran deberé , non in parui„

Ipílus enimPrincipis fubferiptioneopus eft.vt iuri commanide- rogetur. _ , , , j j Icaque damnumfi quod fentiat , quia exculpa ScVoluti^

tace fuá fcatíc,fentire non videtar»

io|.

1

C O D Í C Í S F A B K I A N I L I B . I . T Í T . I X .

D E F I N I T I O I V .

Contra fententiam nonpojfum impetran litera d ú a t o r u , nift nouata jit aétto iudtcatu

N On eft locas refcripcis moratoriis, cum de eo

J e b k o

agicui,quocldcícenditcx fentcncia, qiur tiaíiliuic in rem iudicacain,& ^ qua non poflic appcl- laui.1 W enim facit audtorita-s reí iudicaca;, quam re- fcriptoPrincipisrefcindi numquam opoftet.! Quid igicur fí q u ó í cxre iudicaca debebacur cranslacum lie in caufam.nouor obligationis per ¿oncraétum? Placct hocc^funouacioncm ficri, fi non aliad adum diclü- que íic. IgitaL- & relciipco locas edc.' l u S m a m in ca- dem cauía.

i RebufF.'u¿/yr^>-.(írM.ig/o/i.»»w.i9. poftGuid.Pap.

Mafuer.í»

Z í . v l t {¡r pájf-C•/tntent.reJarjd-rtoK pojj.

5 l.mmor a n n i í \ ó . D . d e mwiorJ.í.C.deexemt.rei mdic.

4 Nouatione eninifafta prions obiigationis qmluas & con- ditio non infpicitur,red tancum poftcrioiis,

D E F I N I T I O V.

Aduerfits inftrumentum guarentigiatam poffunt mpetra- nhteta moratoria.

E TÍI autem moribas noftiis inftrumenta > qua;

guaremigiata vucant, Statuci aucloricatc vim i n - dicad haberc incelligútur haótenus > vt ^qaeparatam habeant executionem,1 tamen hac parce non codem gaudent priuilegio.Eorum namque vis per huiuímo- di referipea moratoria furpenditur, non folum íi exe- cutio nondum fada íit, fed e'uam cum iam fecata eft, decnifurque dcbitor in carceres.2 Nempe quod ias i l - ludStatuunoftripoceftateincroduótum ad priuatam

dantaxat creditorum vdlitatem perdneat, non edam adpublicam , ad quam é contrario máxime fpedat auiítoritasrerum iadicatarum. 5IW

pro laco- bo Mantel contia Amedeum Mattel 7. Cal.Ianij 1595.

I Barc./'»

Koman.confAM.nu.i.TeSiur.decíf.Pedfmont.xd.tfu.lt.

x S c c ü n d u m c z q u x d i x i n m s O e f i m í . z . m f i » .

3 l.Jeru» mmto 6S.§,cum f r t f o r , D . a d SC.Trebil.cum ftmilibus.

D E F J N l t l O V I .

litera quinquennales exigunt fatifdat'tomm & cenfen- fum maiorii partís creditorum.

L ltery, qaas quinquennalcs dicimns, qilibusdila- tio quinquennij debitodbus ad folucnduni rc- feripto Pnncipis datar , non aliter vim obdnenti, quam TiSc cautio idonca5ideft,cam fatifdatione, of- fcratur3t& maior pars creditorum confentiat. ^Sed maior pars accipienda eft non ex numero credito- nim,acexméfura&qaahdtatc debiti, cum fiedpof- íit,vt vni plus qaam c^terisómnibus debeatur : cjued cameuenit,an non potiorem cius rationcm haberi írquam eftí'Ita fitvt futuris creditoribus huiuímodi referipta non noceant, quia nec impetrationi con- fentire potücrunt.4 íta

rcladonibus referi- ptorumy.Cal.Iunij 1590.

1 l.vn'tuerfí^yhí

Bart.C.W W/1. Eft enim dilado bsec ex pri- l)iIcgio& iurefpeciali.quia ficuti longioris eft temporis.ita gra- uius damnum adfcrt creditoribus. Rcbuff.

glofu

Pap.^«¿e/2.97.

j l.maiorem y.D.dep/tff.l.l. depr/M/leg. credít. alia* l.cum bona

\6.dtreb,an¿lor./ndte.fofíd.

4 Hoc enim crt,quod iam diximus^.o^.i.w^.z.futuros reditoreshuiufmo'di refenptis non contined , quia de iis non cuit cogicatum.

D E F I N I T I O V I I . ,

Executio Senatufconfaki quandopopt diferriper literas J?nnctpis,in forma, vt aiunt,Sup~

pücattonis á m ü s . •

D Ebitorob contumaciam condemnatus iufluil que pati venditioncm pignorum iudiciaii au_

¿loritatc capcoram,riaduerfiisScnatufconfulcum ci- uilem Supplicationcm Pdncipi porrexerit,poterit ex ea caufa decreti intecporitioncm remorad , íi modo hacStenas iadicati executio fa£ta íít, vt & vendido fe.

cata fucdc,& ab empeore bona poílideantur,1 máxi- me íi ponas , nouam Supplicationis inftantiam in promptu decidí poíFe ,1 vt pata íi condemnatus íolu- cioncmalleget , camque per iprius vidoris iuíiuran- dum probare velit. J Siquidem non parum eius i n - "

tereft, vt non tam facile decretum imerppnatut, nc cíus tdbudjquod pro iudicato pendi íblct, prarftatio,

neonerctur. 4 Contra vero non magnum creditori damnum adfcrctmora modici temporis.5 Niíi forte quod non tam cito aut tam facile bona illa venderé poterit : in quo tamen non ita grandq dilpendium verfatur. Ñeque impugnabat hírc fententia audod- tacem indicad, cum Senatus iuííiíret, vt inchoata exe- cutio venditioque perficeretur. Non enim eo minas perfeda vidcddebct fubhaftacio, quod nondum de- cretum interpofitumíit , 6 quod ñeque niíi poft ela- pfa reuimendi témpora mterponi poceft,? & confe- quenter dominio iam irrcuocabilíter v i d o r i q u s í i - co íi nihil íit quod venditioncm retradari íuadeat.

Certe vtnditionem ante omnia perfici neceíFe eft, ne iudicati executio per fupplicationem ciuilem contra iuris noftri ladonem dilata aatiifipedica videatur^

Jr<i^w<ií«íextempore pro lo.Francifc. Poncicr Aduo»

cato contra N.de la P a l l ü d ^ . I d . N o u e m b . ^ o .

i Auth.eiUítfupplicittm.C.hoc tifj

x Per modo conftat modo agatur quomodoPragmatici lo»

quuntur.eji;

j Habecurenim pro iudicato, quod per iufiarandumdeciát flatim poteft,./.i.O.¿e/«r««r.

4 Curare enim bonus ludex debet,nc litigatoresfuraptihtis fuperuacuisonerentur,/.^*^»»

J l.jt dehttorf Xl.D.de u*dlc.

6 Venditiocnim perficitur conuentione & folutiotíe precij,' pr^fertim lubfecuta traditione,/.f*

7 Scüo Senat.nofiri.

8 d.,4uth.qu*/uppíicaf/o.Gmd.Vap.qua^j.KehüS.deiit.me1' rut.ítrt.ipkÜ.i.num.W.

D E F I N I T I O V I I I .

Dilata folutione debiti per literas dilatorias etiam vfurarum exattio dffiren-

da eft.

Q V i literas moratorias á Principe impetrauit, vt ante certam diem ad folutionem vrged non poííit, nec vfuras medio tempore folnere

cft/igeneralisconccííio fic,& ad omnemdebiticau- fam referatur. ' Sane non ideirco tnedij temporis moram impunitam eíTc opoitcbk, fed vfuras á debi- tore quandoque prarftaii a;quum edt ne alioqui be-, nefícium Pnncipis creditori capdofum íit & iniurio- fum. 2 Qiiid crgo ? Vfurarum quoque exadioiniá tempusdiffcretur,quoipía forsfolui debebit.lw

f«íin caufa Syndicorum Cambcrieníium & loannis deConftance 8.Id.Ian.i59i.

I /. non folum d e b ¡ t o r e m l . § . \ . d e ¡ i b e r . l e g a t .

RebuiF.

x l nec*tius 4. Cod. de emancip. líber. lnr\fe l. tutor. A1-in trinc.D.de vfur.l.vlt.de re iudicUitíotiorum n . D . d e a f p e l . '

t J * D £ F I :