LINGUAS ESPAÑOLA NO ÁMBITO SOCIO-INSTITUCIONAL
Mar Campos Souto
GUÍA DOCENTE E MATERIAL DIDÁCTICO
2012/2013
FACULTADE DE HUMANIDADES
DEPARTAMENTO DE LINGUA ESPAÑOLA
2
FACULTADE DE HUMANIDADES. DEPARTAMENTO DE LINGUA ESPAÑOLA AUTORA: Mar Campos Souto
Edición electrónica. 2012
ADVERTENCIA LEGAL: Reservados todos os dereitos. Queda prohibida a duplicación total ou parcial desta obra, en calquera forma ou por calquera medio (electrónico, mecánico, gravación, fotocopia ou outros) sen consentimento expreso por escrito da autora.
3
1.DESCRICIÓNDAMATERIA
1.1.DATOS BÁSICOS
CÓDIGO P5022104
NOME Lingua española no ámbito socio-institucional
TITULACIÓN Grao en Ciencias da Cultura e Difusión cultural
CARÁCTER Optativa
TRIMESTRE 2.º semestre
N.º DE CRÉDITOS ECTS 4.5 créditos
LOCALIZACIÓN Facultade de Humanidades, Campus de Lugo
1.2.REQUISITOS
É preciso dispor dun dominio instrumental avanzado da lingua española (aos alumnos non nativos esixiráselles o nivel de español B2).
1.3.PROFESORADO
Prof.ª. Mar Campos Souto
Departamento de Lingua Española
Lingua na que imparte a materia: español
1.4TITORÍAS E INFORMACIÓN DE CONTACTO
Profesora Despacho Teléfono Correo electrónico Horario de titorías Mar Campos
Souto 202 982824752 [email protected] Despacho 202
4
2.SENTIDODAMATERIANATITULACIÓN
Esta materia procura contribuír á formación lingüística dos futuros graduados en Ciencias da Cultura e Difusión cultural cun enfoque eminentemente práctico, de tal xeito que sexan capaces de producir e interpretar os mecanismos construtivos de textos tipoloxicamente diversificados.
3.OBXECTIVOSECOMPETENCIAS 1) Estimular o debate e as capacidades intelectivas mediante a resolución de casos.
2) Adquirir as destrezas precisas para a expresión correcta en español no ámbito socio-institucional.
3) Recoñecer e caracterizar a unidade texto e os principais tipos de textos do ámbito socio-institucional.
4.CONTIDOS
Os contidos da materia organízanse nun total de sete temas divididos en dous bloques: a aproximación á unidade texto (os dous primeiros temas) e a análise de varios tipos de textos (temas 3 ao 7).
TEMA 1:ESPAÑOL CORRECTO E GRAMÁTICA NORMATIVA:RECURSOS.
1.1. A última modificación ortográfica do español: a Ortografía (2010) da Real Academia Española.
1.2. Os dicionarios normativos: o DPD e o Diccionario de dudas y dificultades de la lengua española de M. Seco.
1.3. Os manuais de estilo.
Bibliografía complementaria
GÓMEZ TORREGO, Leonardo (2002): Nuevo manual de español correcto.
Madrid: Arco Libros.
REAL ACADEMIA ESPAÑOLA-ASOCIACIÓN DE ACADEMIAS DE LA LENGUA ESPAÑOLA (2005): Diccionario panhispánico de dudas. Madrid: Santillana (tamén en www.rae.es).
5
REAL ACADEMIA ESPAÑOLA (2010): Ortografía de la lengua española. Madrid:
Espasa-Calpe.
SECO, Manuel (19909): Diccionario de dudas y dificultades de la lengua española. Madrid: Espasa-Calpe.
TEMA 2:O TEXTO.
2.1. A unidade texto.
2.2. A organización da información no texto.
Bibliografía complementaria
CASADO VELARDE, Manuel (1995): Introducción a la gramática del texto en español. Madrid: Arco/Libros.
CUENCA, Maria Josep Manuel (2010): Gramática del texto. Madrid:
Arco/Libros.
TEMA 3:OS TEXTOS DO ÁMBITO POLÍTICO
3.1. Características dos textos políticos.
3.2. Léxico e retórica no discurso político: neoloxía e metáfora.
Bibliografía complementaria
FERNÁNDEZ LAGUNILLA, Marina (1999): La lengua en la comunicación política I: El discurso del poder. Madrid: Arco/Libros.
FERNÁNDEZ LAGUNILLA, Marina (1999): La lengua en la comunicación política II: La palabra del poder. Madrid: Arco/Libros.
TEMA 4:OS TEXTOS XORNALÍSTICOS
Bibliografía complementaria
ROMERO GUALDA, María Victoria (1993): El español en los medios de comunicación. Madrid: Arco/Libros.
4.1. Características dos textos xornalísticos.
4.2. Tipos de textos xornalísticos e uso da lingua.
TEMA 5:OS TEXTOS PUBLICITARIOS.
5.1. Características dos textos publicitarios.
6 5.2. Textos publicitarios: lingua e imaxe.
Bibliografía complementaria
DEL SAZ RUBIO, M. Milagros (2000): La cortesía lingüística en el discurso publicitario. València: Universitat.
ESCANDELL VIDAL, M. Victoria (1996): Introducción a la pragmática.
Barcelona: Ariel.
ROMERO, M. Victoria (coord.) (2005): Lenguaje publicitario. La seducción permanente.
TEMA 6:OS TEXTOS XURÍDICOS E ADMINISTRATIVOS.
6.1. Características dos textos xurídicos e administrativos.
6.2. Tipos de textos xurídicos e administrativos.
Bibliografía complementaria
AYALA CASTRO, Marta C., Susana GUERRERO SALAZAR y Antonia. M. MEDINA
GUERRA (2002): Manual de lenguaje administrativo no sexista. Málaga:
Ayuntamiento de Málaga-Universidad de Málaga.
CALVO RAMOS, Luciana (1980): Introducción al estudio del lenguaje administrativo. Madrid: Gredos.
CASTELLÓN ALCALÁ, Heraclia (2000): Los textos administrativos. Madrid:
Arco Libros.
MINISTERIO DE ADMINISTRACIONES PÚBLICAS (1993): Manual de estilo del lenguaje administrativo. Madrid: MAP.
TEMA 7:OS TEXTOS DO MUNDO DA ECONOMÍA E OS NEGOCIOS.
7.1. Características dos textos do mundo da economía e os negocios.
7.2. Tipos de textos do mundo da economía e dos negocios
Bibliografía complementaria
ÁLVAREZ, MIRIAM (1997): Tipos de escrito IV: Escritos comerciales. Madrid:
Arco/Libros.
Actividades presenciais
— Clases expositivas: desenvolvemento teórico dos temas.
— Clases interactivas: análise e comentario dunha escolma de textos examinados en cada tema.
7 Actividades non presenciais
— Realización de exercicios de tipo práctico sobre os tipos de textos estudados na materia.
6.SISTEMADEAVALIACIÓN
6.1.PROCEDEMENTO SEGUIDO NA OPORTUNIDADE ORDINARIA
Poderán seguir este procedemento os estudantes que acrediten, como mínimo, unha porcentaxe do 80% de asistencia ás aulas. A avaliación será continuada e terá en conta a resolución dunha serie de exercicios e a dun exame final. Os exercicios consistirán nunha serie de probas de tipo práctico (cuxo fin será o seguimento continuado e progresivo do traballo do alumno ao longo do curso), que suporá un 40% da cualificación da materia. Ao exame final corresponderalle un 60%.
Aspecto Criterios Instrumento Valor
Asistencia e participación nas clases presenciais
Realización de diversos traballos prácticos realizados polo alumnado fóra das horas lectivas∗
-Asistencia ás clases
-Participación activa nas clases interactivas
- Realización adecuada das prácticas
- Calidade do traballo.
- Corrección na expresión escrita
-Observación e notas da
profesora 40%
Exame final
- Realización adecuada do exame - Corrección na expresión escrita
- Corrección do exame pola profesora
60%
6.2. PROCEDEMENTO SEGUIDO NA OPORTUNIDADE EXTRAORDINARIA DE RECUPERACIÓN
Haberá un exame referido á totalidade dos contidos do programa. A cualificación máxima que se pode obter é de 6 puntos.
∗A NORMATIVA BÁSICA PARA A ORDENACIÓN DO PROCESO DE ENSINO/APRENDIZAXE E DA AVALIACIÓN DO RENDEMENTO ACADÉMICO DOS ESTUDIANTES establece no seu artigo 18 que "a realización fraudulenta dalgún exercicio ou proba esixida na avaliación dunha materia implicará a cualificación de suspenso na convocatoria correspondente, con independencia do proceso disciplinario que se poida seguir contra o alumno infractor".
8
7. TEMPO DE ESTUDO E TRABALLO PERSOAL
As actividades non presenciais ocuparán ao alumno 80,5 horas de traballo, o que sumado ás 32 horas de traballo na aula supón 112,5 horas, equivalentes a 4,5 créditos ECTS, como se pode apreciar na seguinte táboa:
Actividades Horas presenciais
Factor de multiplicación
Horas de traballo autónomo
Horas totais
Clases expositivas 15 1 15 15
Clases interactivas 15 1 15 15
Titorías obrigatorias 2 1 2 2
Realización de traballos -- -- 80.5 80.5
Total 28 -- 72 112.5
8. CRONOGRAMA ORIENTATIVO
TEMAS SEMANAS
Tema 1 1
Tema 2 2
Tema 3-1.º Tutoría 3
Tema 4 3
Tema 5 2
Tema 6 2
Tema 7-2.º Tutoría 1
9
1.DESCRIPCIÓNDELAMATERIA
1.1.DATOS BÁSICOS
CÓDIGO P5022104
NOMBRE Lengua española en el ámbito socio-institucional
TITULACIÓN Grado en Ciencias de la Cultura y Difusión cultural
CARÁCTER Optativa
TRIMESTRE 2.º semestre
N.º DE CRÉDITOS ECTS 4.5 créditos
LOCALIZACIÓN Facultad de Humanidades, Campus de Lugo
1.2.REQUISITOS
Es preciso disponer de un dominio instrumental avanzado de lengua española (a los alumnos no nativos se les exigirá el nivel de español B2).
1.3.PROFESORADO
Prof.ª. Mar Campos Souto
Departamento de Lengua Española
Lengua en la que imparte la materia: español
1.4TUTORÍAS E INFORMACIÓN DE CONTACTO
Profesora Despacho Teléfono Correo electrónico Horario de tiuorías Mar Campos
Souto 202 982824752 [email protected] Despacho 202
10
2.SENTIDODELAMATERIAENLATITULACIÓN
Esta materia busca contribuir a la formación de los futuros graduados en Ciencias de la Cultura y Difusión cultural con un enfoque eminentemente práctico, de tal modo que sean capaces de producir e interpretar los mecanismos constructivos de textos tipológicamente diversificados
3.OBJETIVOSYCOMPETENCIAS 1) Estimular el debate y las capacidades intelectivas mediante la resolución de casos.
2) Adquirir las destrezas precisas para la expresión correcta en español en el ámbito socio-institucional.
3) Reconocer y caracterizar la unidad texto y los principales tipos de textos del ámbito socio-institucional.
4.CONTENIDOS
Los contenidos de la materia se organizan en un total de siete temas divididos en dos bloques: la aproximación a la unidad texto (los dos primeros temas) y el análisis de varios tipos de textos (temas 3 al 7).
TEMA 1:ESPAÑOL CORRECTO Y GRAMÁTICA NORMATIVA:RECURSOS.
1.4. La última modificación ortográfica del español: la Ortografía (2010) da Real Academia Española.
1.5. Los dicionarios normativos: el DPD y el Diccionario de dudas y dificultades de la lengua española de M. Seco.
1.6. Los manuales de estilo.
Bibliografía complementaria
GÓMEZ TORREGO, Leonardo (2002): Nuevo manual de español correcto.
Madrid: Arco Libros.
REAL ACADEMIA ESPAÑOLA-ASOCIACIÓN DE ACADEMIAS DE LA LENGUA
ESPAÑOLA (2005): Diccionario panhispánico de dudas. Madrid: Santillana (tamén en www.rae.es).
REAL ACADEMIA ESPAÑOLA (2010): Ortografía de la lengua española. Madrid:
Espasa-Calpe.
11
SECO, Manuel (19909): Diccionario de dudas y dificultades de la lengua española. Madrid: Espasa-Calpe.
TEMA 2:EL TEXTO.
2.1. La unidad texto.
2.2. La organización de la información en el texto.
Bibliografía complementaria
CASADO VELARDE, Manuel (1995): Introducción a la gramática del texto en español. Madrid: Arco/Libros.
CUENCA, Maria Josep Manuel (2010): Gramática del texto. Madrid:
Arco/Libros.
TEMA 3:LOS TEXTOS DEL ÁMBITO POLÍTICO
3.1. Características de los textos políticos.
3.2. Léxico y retórica en el discurso político: neología y metáfora.
Bibliografía complementaria
FERNÁNDEZ LAGUNILLA, Marina (1999): La lengua en la comunicación política I: El discurso del poder. Madrid: Arco/Libros.
FERNÁNDEZ LAGUNILLA, Marina (1999): La lengua en la comunicación política II: La palabra del poder. Madrid: Arco/Libros.
TEMA 4:LOS TEXTOS PERIODÍSTICOS
Bibliografía complementaria
ROMERO GUALDA, María Victoria (1993): El español en los medios de comunicación. Madrid: Arco/Libros.
4.1. Características de los textos periodísticos.
4.2. Tipos de textos periodísticos y uso de la lengua.
TEMA 5:LOS TEXTOS PUBLICITARIOS
5.1. Características de los textos publicitarios.
5.2. Textos publicitarios: lengua e imagen.
12 Bibliografía complementaria
DEL SAZ RUBIO, M. Milagros (2000): La cortesía lingüística en el discurso publicitario. València: Universitat.
ESCANDELL VIDAL, M. Victoria (1996): Introducción a la pragmática.
Barcelona: Ariel.
ROMERO, M. Victoria (coord.) (2005): Lenguaje publicitario. La seducción permanente.
TEMA 6:LOS TEXTOS JURÍDICOS Y ADMINISTRATIVOS.
6.1. Características de los textos jurídicos y administrativos.
6.2. Tipos de textos jurídicos y administrativos.
Bibliografía complementaria
AYALA CASTRO, Marta C., Susana GUERRERO SALAZAR y Antonia. M. MEDINA
GUERRA (2002): Manual de lenguaje administrativo no sexista. Málaga:
Ayuntamiento de Málaga-Universidad de Málaga.
CALVO RAMOS, Luciana (1980): Introducción al estudio del lenguaje administrativo. Madrid: Gredos.
CASTELLÓN ALCALÁ, Heraclia (2000): Los textos administrativos. Madrid:
Arco Libros.
MINISTERIO DE ADMINISTRACIONES PÚBLICAS (1993): Manual de estilo del lenguaje administrativo. Madrid: MAP.
TEMA 7:LOS TEXTOS DEL MUNDO DE LA ECONOMÍA Y LOS NEGOCIOS.
7.1. Características de los textos del mundo de la economía y los negocios.
7.2. Tipos de textos del mundo de la economía y los negocios: léxico específico.
Bibliografía complementaria
ÁLVAREZ, MIRIAM (1997): Tipos de escrito IV: Escritos comerciales. Madrid:
Arco/Libros.
Actividades presenciales
— Clases expositivas: desarrollo teórico de los temas.
— Clases interactivas: análisis y comentario de una selección de textos examinados en cada tema.
13 Actividades no presenciales
— Realización de ejercicios de tipo práctico sobre los tipos de textos estudiados en la materia.
6.SISTEMADEEVALUACIÓN
6.1.PROCEDIMIENTO SEGUIDO EN LA OPORTUNIDAD ORDINARIA
Podrán seguir este procedimiento los estudiantes que acrediten, como mínimo, un porcentaje del 80% de asistencia a clase. La evaluación será continuada y tendrá en cuenta la resolución de una serie de ejercicios y de un examen final. Los ejercicios consistirán en una serie de pruebas de tipo práctico (cuyo fin será el seguimiento continuado y progresivo del trabajo del alumno a lo largo del curso), que supondrá un 40% de la calificación de la materia. Al examen final le corresponde un 60%.
Aspecto Criterios Instrumento Valor
Asistencia y participación en las clases presenciales
Realización de diversos trabajos prácticos realizados por el alumnado fuera de las horas lectivas∗
-Asistencia a las clases
-Participación activa en las clases interactivas
- Realización adecuada de las prácticas
- Calidad del trabajo.
- Corrección en la expresión escrita
-Observación y notas de la profesora - Corrección de las prácticas por la profesora
40%
Examen final
- Realización adecuada del examen - Corrección en la expresión escrita
- Corrección del examen por la profesora
60%
6.2. PROCEDIMIENTO SEGUIDO EN LA OPORTUNIDAD EXTRAORDINARIA DE RECUPERACIÓN
Habrá un examen referido a la totalidad de los contenidos del programa. La calificación máxima que se puede obtener es de 6 puntos.
∗A NORMATIVA BÁSICA PARA A ORDENACIÓN DO PROCESO DE ENSINO/APRENDIZAXE E DA AVALIACIÓN DO RENDEMENTO ACADÉMICO DOS ESTUDIANTES establece no seu artigo 18 que "a realización fraudulenta dalgún exercicio ou proba esixida na avaliación dunha materia implicará a cualificación de suspenso na convocatoria correspondente, con independencia do proceso disciplinario que se poida seguir contra o alumno infractor".
14
7. TIEMPO DE ESTUDIO Y TRABAJO PERSONAL
Las actividades no presenciales ocuparán al alumno 80,5 horas de trabalo, lo que sumado a las 32 horas de trabajo en el aula supone 112,5 horas, equivalentes a 4,5 créditos ECTS, como se puede apreciar en la tabla siguiente:
Actividades Horas presenciales
Factor de multiplicación
Horas de trabajo autónomo
Horas totales
Clases expositivas 15 1 15 15
Clases interactivas 15 1 15 15
Tutorías obligatorias 2 1 2 2
Realización de trabajos -- -- 80.5 80.5
Total 28 -- 72 112.5
7. CRONOGRAMA ORIENTATIVO
TEMAS SEMANAS
Tema 1 1
Tema 2 2
Tema 3-1.º Tutoría 3
Tema 4 3
Tema 5 2
Tema 6 2
Tema 7-2.º Tutoría 1