qyere r»uturaft>us pater vel totum uííc m
6.y
crboMe‘íí«ftcr,im ío í? plores leg tí poteÁSpurijscerténo poteft vltra quia tniíintquarnquinqué minuendum eít turn incapaces enim funt eiusquod quiá . quintum-exh isq u ® d m m u s& vm e.^ i.tum excedie did.Lio. Tauri,qu®m agis non fintlegitimi^ertélicct le x decima, tribuit naturalibus,quam fpurijs,quia rai ♦ taxauerit alimentaad quintera cum ta-
nus in eorum procreatione laeditur , ius men quintum non fuftkiatfí conftct de nature,vtrofquc sutern refpeétu legki- volúntate alimenta relinquere volenti%
morumtanquam prolemcontrapatura -vitraquintum fupplendafunt,quia non odio profequitur. Ideó verifsimum eft, funt,alimenta, quibus con temare vitan*
contra Antonium Gómez poífe in so q? non pofsis,Ludouicus Molina lib.2.cap.
fibi datur grauari velíeílitutióe,vel fub- 15.num03.Si vere pater filios habeat legi mifsione,multum enim differunt a legi timos vel non habeat certe compelli n a timisqmbus debetur legitima,ita iudica poteft,vt vltra-tfointum pr^ftcmmmo ft tum vidi,Videinfra,Hum.54. fiíiusnaturaliságat vel ipuriuspater fatif
^
Ob idque cum qu®rituranfi quintum * c non fitfatis ad alendum ípuríum,fuppleda fint alimenta vltfa quintam parté bo ..norum fiante dict.l.iovin quo partém afi
firmatiuana tenet Gregorius López iñ.L 3 ,titu.13,partita.
6c
verbo,Menefter. Ro»dencusXuarez in.l.i.titu.6. lib. 3. Ferró leg.verfic.notantium eft igitur,Couarru bi«S'deSpQníalibus.2,pardcap.S.§.6.nu- me.S.PaWiosRuSuh Repetitio Rubri- C2.§.24.num.i7.1icetcontrahos omnes teneat Tellus Fernandez in dict.I.io.nu meq.Et mouctur ipfe,primum quia ali
menta,vt ipfe ait non debenturiure na
ture,fed mftinctu nature,quod late no»
bis aiíp utatum eft.tum quia, etiam fi ds beantur de iure nature,illud ius natura;
iicettoíli omnino noií pofsit, taxari ta
men poteft,& in did. 1.1 o .taxatarep eri u tur alimenta,& redacta «d quintam par
tem bonorum , fed contraTsllum eft, quialexTauri voluit alimenta poffe re»
lmquiípurijs ,v t autem lex illa vtiliter conílicuatur intelügeñdum eíqlege pr<p fumpíiffc.quintumqiúdem fufficere ad1 alimenta, quod íi non fufficiatad alendu merite dicipbífe fuppieri debere,quia a- lias lex loque ns de alimentis inte Lige re tur in non alimentis,tu dic cuod in natu ralibus & fpunjsjfi habeant legitimos fra tresffuppleri alim enta non poífe, ita te
ner Gregorius López in.I.i.titmíj. part.
faciet qui alimenta przftiterit fecúdum v it ® neceféitatcm,quia debentur com - miferaoone naturali,legitimis'vero iure
■•fortifíkno nat*r® ideó pro modo facul- taturruDe quo inferius vide tam en A n
tón ium- Cerdub® de Lara in.l.fi quis a li beris,é-,idcm reícripíit,num.>9.A ieque- tib.
*
Hanc diftmftionefn nobis non¿
^latisfecutuseftGutierrczlib.2,pracli-j*
ca,quaeftio.io^,per totam, *2q
Quz
iura cum de parentibus loquan-^ tur,vt in didl.i.2,titu.i9,partita.4,merkó extenduntur etiam ad matrem idque ia tra trienmu duntaxat,quod tenent glofi in.l.nec filium.C.de patria poteftate,ver bojtrimojvbi text. ibi,
(tyremeátü d i me tora maiori trimo.
Bart. in tracl. de alimentis,nu.13.glofí'.&Abb.nnro-o.m cap.cum haberet de eo quiduxitm má- trim.quam polluit per adul.gloff.1n.La5 liiBenta.O.dene^o.geft.glo.inJLi.verÍ!.ex tepore.ff.vbi pupillus educari va
leat late Ripaia.i.i.ff.folut.raac.Grego.
Lop.in.lq.tit.i^p ar.q.Molina vbi s,par.
i.lib.2.c.i5.n.2.eft n0bis.L3.tk. r^.par. 4.
H \odr efeer ,t criar deuen Us madres a fus fijes que fueren menores de tres anos,e lospades a los que fueren m a
yares defi a edad.
Q u ® quidem afferno ex eo deícendit,quod iure nature mater pietatis officio tenetur lactare filiü giolf.30 & Afibas dicto numero.8.in capit, cum 2.parLcap.8.§.£.num.i$.vt ex bisccüi- haberctfupra,t8xtusincap.abeiu s. 5. di- gerspofíisquampuicáréfaciant matres, ffin&ione vbi Áuguílini h&c verba quar fontes íiioiíacteos quasíiüsmedi- referuntur
‘,praua autem crnfustudo m
comugatorm» moribus irrep fit^ tfi
lies jiiés quos gmuntynutrire mulieres contemnantfioftj^admstriendu alijs miMenbus tradüt. Quod videlicet ex jola cantis incotinentia ‘videturfm f- fe ingentísim a da je continere miut^
dejjxcw&t la ñ a re
'qu>os genuerunt
»* * Y ideT iriqiui.de nobilitate, cap.20.
* ntfm.7f.&fcqucnt. * Prsnofitus Ale. - . X
. ' 7 * 1
xandrinus ibi adducit caufam;quia mau m § gis nutriat infantem recens natum, q u ra maternum lac ex philofophorum lententia quos ipfe non adducit, expref
fe tamen id fatetur Plinius naturalis Hi- ftorie author, lib. 2l.cap.9- ciegan s"de hac ipfajrc Phaborini Philo fophi apud G Silium Oratie.N ocrium Athicarum li bro. 12 .cáa.t .vbi folertiaai natura; admi ratur,qure poftquam fimguine ilio opifi ce in penetralibus fuis totum corpus ho
minis effinxit,aduentáte iam parras tem pore infuperss partes fanguinem illum profert,qui ad fouendavits atque lucis rudimentapneflo efl,&:recensnatis no
tum dc familiarem victum fefe offert, quamobrem non fuflra creditum putat, ficuti valet ad nngendasanimi atque cor porisfimiiitudinesvis,& naturafeminis nonfecusadeandemremladis ingenia valere,necin hominibusidfolumiedin pecudibus aitanimaduerfum: nam íi o- uium inquit hete hsdijaudcapraru agni alerentur conflat fírme in hislanam du
riore in illos pillos giniteaeriores.Hrec
ÓC
alia multa ibi Philofophus ille multa . Macrobrasiibro.Saturnalium.capit.11.m ulta Tirs quellusin.ldi ynquam.C.de rcuocand.donait.num.^.Mciiusintra- dtat.de [email protected]^.alios ci
tat D.Diaacus Couarrub. de' Sponfalib.
camentis obturant,impire cfer£,alpe- rxfdc immites, & in nulla alia rc quam in oblecta mentis & voluptatibus ma-
tres.
Quod tamen intellige vt mater trien
nio lactare debeat niium,6c nutrire o ffi
cio quodam pietatis iuxta ea q u s tradüt Barto.dict.tradat.de aliiuencis; & B ald . in dida.l.alimenta.C .d e n e g o tijsg e iu s.
Przpofitug m diét. cap. ah eiu%& G r e g o . LopeX vbi fupra,& alios qu o s ad d u xi
mus,fcilicet n ili mat^r íit no bilis.& m ag ma d©m¿aa,nec deceat ipfam p o llu i Ius fordibus quibus polluuntur iftse in fan tium
CQÚáuñitiz
nutrices,Prspofi. vbi fupr.qusd quidem nec authoritate, nec rationem habet viiam ,lpfam enim R eginam Hifpani^,qua nihil maius videt, Oriens,& OccidensSol,filios fuos nutri re decet,idque obferilata ratione nature,
qux
reginis,& reliquiscomunis efi. Illa vero honeftior exceptio eii,li mater iit pauper q u s fíbiqusfítura iitalimeta ordine enim charitatisprius fibi confulere debet mater,quam filio,vnde dicit Bald;
in dict.l.alimenta,quod iilm fanteche,co tra legem quanuprire tenentur triennio fihoSjproptcr paup ertatem, a ua eogutur fibi alimentaqusrere , ponunt filium fcholailico etiam intra triennium redde re,quod dictum Baldi egregium efi, &
quotidie verfatur in noilro Senatu ,quo tota die commeant pauperculp mulieres ab his ex quibusfiliosfuíiuleruntahmé- ta poíiulantes proflita paruulis etiam in
tra triennium,quibusiam fem el, ac bis fuccurfum efi ex dictadeciiione Baldnfa .citquod refoluit Abbas in dict.capit. cu haberet,defpunjs enutritis,etiam fi ma
ter locuples fit,quem fequitur GregorP Lopexin dict.l,3.veríicul. D e tres años*
adfmem.itavtregula de m atre o m n in o in fpurijs locumnon nabeat, cx qua h o -
Dc expenfis,&
die índifiinctcy íaccrdoubus cxigerc ali menta poifant mulicreulse & nutrices.
32 Vitenusnota quod illa regula fcilicet, quod materomntno teneatur alere intra triennium neceísitatem non inducit ad mittit enim arbitrium,de quo Bartolón JLfi qu1s4.i1 mater.fF.de libe.agnofcend.
vt íctiicet etiam íi ipfa vciit, de teneatur aiere intra triennium, fi tamc infanti nu triendo vtile fit apud ipfam non ali, alie»
traducatur iudit is arbitrio.! q ífv b i pu
pillus educan debeat.l.i.fFcod.ibi,de fo Ice expfonaSc ex caditionc,& ex tépore ffatuere vbipoti9 aledas fic.l.i.G.eo.ibh
Quando aupeminter eam {¿j cogna
tos p tutores fm orta fuerit dubita*
tio aditus pr<efes prouintid mjfefita qualitateperfenamm p ' ceniuntbio*
nep¿rpédet,vbipuer educari debeat,
l.i9.tit.i6.pár.6.ibi,Pm?ft tuuiejfe ma
¿ re
quefmffe muger de buena fa m a , lien ia puede dar el fijo que ío e n e
,e ella puede to tener rriietras mantuvie
re ‘-viudez, e nm cafare, mas luego que cafare
,p e . Vade
fi viduaintralu dus temporaturpitcr fe gerat,etia fi velit alere filium,auferretur fibi, de alijs tra detur, tutius enim eíl de fuo mfantem ali fecuré , quam apud turpem matrem cum vit® pericslo permanere,ad h ®c fá ciuntdict.lq.titu.i^.par.q.&.LIex q u ® tutores.fF.de adminiíFrat. tutorum, facit quod tradit Gregorius López in dict.lq.
dediuortio fado inter virum de vxore*
penes quení remanebunt fiiij vide apud ipfum, nihil pertinet ad noílrum inílita
tum.
Nec
hxc
necefsitas alendi reíiringcn- da eíl folum ad ipfosparentcs qui pro- - crearunt,quáuis inipíis naturalis illa ra- tíofortifsimaeílc videatur , fed ad auos pxn,auofqy<^& esteros virilisfexuspafé- tes extendendae-\quin |á matre adeste ros
maioies per iliucn feemincuta £c-íófatíonfpñs.
x u m in fan tem co n tin g en te s,
récefrita:t e m
illá in a lé d i deducim us
dcdilatam us c u o n ia m h o s q u o q u e ip la ratio natura- lísin u é n it p ro C reatio n iíin fan tis au th o -
r e s
p ro x im o s eos. q u id é m
,ita V Jpianus
iñ didU.fi quis a iiberis.ff.de lib eign cf.
’ZJtrum autém (¡nquit) tantum patre, m um nje pater n» m:p roa uum n j e pa
terni aui.patrem,Céctercfy nuu ilu fe - xut parentes, án nuevo etiam matre
ca
teróff parentes per illum féxum co- tim entis coóatmr diere audendum
° ; •
r r
eft, p magis eft ajtrobiq
■fe índex in ierpondt3 querundam necifitatibus facilites face-\funis 3qucmndd ¿gritu
d w i,p
cisexdquitatt hac res dejes
~etatycharitateffanguinu.fngffierum deftdéria per per, dere ludictm opertet
, Hac-c Vlppianus text.cgregius in authen tico vt liceat matri & aui®, p illud.ipi,Quod autem de alenda madre, P fi
lias indigentibus deflnimmus, loe quo cuein ómnibus afcendetihití
,¿efeen
--den til u ff perfonuy a ’tru fju e natura na aderepracipimus.
Qued refertur in.2urhen.fi pater.C.dediuortio fad. ía quo tamen id obíeruandum eíl, ve non omnes ccr/íufe quidem alere teneantur, fed pater in primis,mater vero demdc ií- lo triennio,quod fi hij egeant,auiprdaui vepaterm alan tan íubfidiu'm vero requi rendí fun t materni,ita defifijjt Marceliús in.l.quemadmodum.fF delib.agnoícé.*W
o qutmad.moáum '¿nquit illéjm af~
culcrum hberorum neftrerum iiberi a d onus néflrum pertinet fita p jn fes minis efl¡nam mdnifeflum efl id quod flliaparihnc auc- fedpatrifuo effe ore ri.ntfl pater ám n i fit fitperfies, aut egens fit.
Hunc ordinem agnoiut Gregor. Lopez m. 1.2.utuj, 19,t-gr. a. verficuL
Padres. r
$4
QuinSí
ipfe frater ditior fratres inopes alere tenetur, ip£kfq; forores. 1. mutus.ff de iure douu,ibi, Manente (mquit)Pau- Iusmatrimonio,nóperdkurx vxori ob has cauiasdo*reddi poteft,vtfe fuofque aiat,vt fundum idoneu m emat, v t mexi-
liü vel in infulá relegato parenti,prxftet alimonia,aut egeute virum,fratrem,foro r cui ve fuftmeat.l.quamuis.íF.íolut. mammón,vbi idem Paulus ait,quauis mu
lier non in hoc recipiat confiante matri
monio dotem,vt xs alienum foluat,aut prxdia idonea emat,fed vt liberis ex. alio viro egentibus,aut fratribus,aut parenti
bus confuierct, vel vt eos ex hoftibus re
dimat, quia iufta
3c
honefta caufa eft non videturmaleaccipere.l. tutor fecundum digmtatem.§.fina.ff.deadminiftr:tutor.c
A liud eft induit C arn .fi matri forte aut form pupilli tutor ea qua a d t~vi- cium ne cejjariajunt pr¿eftiter it, eunt femetipfas fufiinerenon poffent,na\ ra tum id habendum eft, nec enim ea
dem caufa eft,eius quod in eam rem impenditur,pty quod muneres legato
rum ^
e nomine irrogatur.
1. qui film, ffi vbi pupillus educari vel morari debeat,B xiftimo inquit Julianus, citra tnagiftratmm decretum tutor feror e pupilli fu i alluerit,
g /liberalibus arti bus phftituerit, cum hoc ei aliter cotin- gerenbpojjet,nihd eo nomine tutellu ludicio,pupillo, aut fubftitutu pupilli proflare deber
f. vbi gl.verfi.ahter.i,i.§.led jtón ullos.ff. de t u tei. derationi b.diftr.
Sed ncnAlos tofuspojje cxfvere
(in
quit ‘Vipianus)quibus fine r ¿prepone tuter,aut er fit puq itio ¿ á dsjniriuendu decreto.,fcilicet interat mete,
<xeluti fi matri aut for ori,
quu- a i,t e
r j ctueri
h qpojJmt,'diiM ha m orfrufht. ru temt
Barto.in dicU.u quis aliberisdnprincip.Salicct.in.
1
.1. C.de alend. libe- ris.ioannesde Imol.in.l.iufffolut. matri monio.Qum
Sc
illud videbatur dicendu fra-$5
trena debere fratris & fororis filios aleré cum eodem fere ratio repenatur,efficien te ciuiliSc
legitima reprefentationc fratrem dc eius hiium vnam
Sc
eandem per fonam.cum etiam quia fratrum nomine fili) fratrum intelliguntur. §. cum filius inilita.de hxredkat;qux abintcftat.defc runtur.c.quxritur,22.quxft.2.vbi foroc enim dicitur quia filia fratris erat,fed verius
Sc
receptius eft non teneri fratrem fi lios fratris alere,nullibi enim fcriptú eft, idque poft Angel.& Alexan.Sc
Ripam, Imolamin.l.i.ff.iolut.matrim. tenet A f flidtis in conftitutiomb.Rega.Cicil. lib.5/ubnc.68,num. 14, Emanuel Cofta fuo tempore iuriíperitorum omnium iurif- prudentifsimus ©lim prxceptor meusji bro,2,Selectarum interpret.capit.2c,nu- m ero. 2, a quo fxpé ea reddebatur ratio, quod nulla lege id reperiretur decifum.
prxterea leges natur x iam in tráfuerfürti euntesdebiiitari & degenerare multum a fratribus , ad fratrum filios.Poilremb hanc tenent Ludouicus Molina de Pri- mogcni)sHifpanis,lib.2.par.i.cap,15.au me.67,vbipro.c.frater. 22.q.legendú eft, cap.quxntur,& num.58,vbi allegatur. 1*
1 r§.fcd nonnullos.ff.de lib,agnol.legen- dumeftjde tutellis& ratiomb.diitrah.
f£ & num.7 o.pro J..8,titu,3,Part,6, iegen domputo.tk.13,
36 Frater quoque facerdos tenetur ale
re fororem inopem Antonius
Sc
Abb.incap.peruenk,de arbitris,quod de red
ditibus Ecclefix faiua confcientia pofie fien tcné: ibidem Abbas, dominus enim fructuum eft , & dummodoabficabuf- fusde eildern t aquam dc patrimonio dif ponere poteft,AEgiuius ce Bellameraia cap. venerabilis,de excep tiomb. numer.
46.de iequcn.Soto deiuil.de iure Jib .io . quxit.A.artiq.Couarrub.m cap.cum
m
o
fin-officijs,d e tefta m en .n u m e.j. P r^ p o fitu s A le x a n d rin u s in c a p .r.4 4 . d iftin d h .p o ít D iu u m T h o m a m .2.2.q u se ft.i8> .artic.7 .
¿ u i ó p in io n ip ro x im c accedit illa o p im o Z a b a rc ll? C a rd iñ ah sin C le m e n :q u ia c ó tin g it.d e rclig io íis dom i bus,& in C lc m . G racia: d e rc fc n p tis .v b ih c e c c le ric ü d o m iñ u tn n o n faC iat,fcd ad m im ftrato rem , lib era m tam en ad m in iftratio n em re lin q u it lic e t de ab ufu ten eri d ic a t, de q uib9 duabus o p in io n ib u sco n tra A rch id ia c# - n u m ,q ü i tertiam aliam o p in io n em cené bat n im is rig u ro fa m V V id e e le g a n tíf- iir a e D o m m ú tn F ran cífcu m S a rm ie n to in fu o d ó d lo & eleg a n ti tracta.de re d - d itib u sE cclefiaílicis.p art.2.p erto tú jh (jc e n im fo lu m ad n o ítru m in ftitu tu m p e r- __ tin en t.
, _ A t v e ro in te r has o b lig a tio n es m atris
& patris,& fratris erga filio s, fo t o re s, 3c fratres,aiiq u o d ifen m en re p e ritu r,e x fo r tio rijv e l d eb ilio ri,hecefsitacc & o b lig a
tio n e , q u s m h ijsre p e ritu r. Haec au terá c ú m fortii'sim a fitin p atre,& n u t r e , e o q u o d d ixim u s m o d o p ofteá a u i,& p r o - aui,quús om n es tan q u am au th o resg en e r ;s & p rocreation is n atu ra a g n o íc it, h ij e x hac n aturali 3c fo rtifsim a necefsitate c o g a n tu r n o n q u aliacu m q u c alim enta p ved a re,fcilicet qua: d u n ta x at n ccefía- ria fu n ta d vita m co n feru an d am , ied ali
m en ta p ro fua dignitate p rs fta b u n t, 3c p ro m o d o facu lta tu m .h íi q uis a ilb e n s.
$ .fi v e lp a re n s .v e rfic .n o n tantum aíim c ta p rá fta re ,fc ilic e t,q u s d utaxat n ecefia ria fin c a d vitá eó íeru á d a ín ,fe d a lim en ta p ro fua dignitate p rz fta b u n q & p ro m o d o facu ltatu m ft.iegatis.ff* de ahm e,lega.
Legatu admítu,inquit }Iabelenus,ci buha ftj <-veftitus3& ihabitatio debe bimr ,quta fine his ah corpus no.poteft.
1. v e rb o vietus.ffide vc rb o r.iig n id ca u o . 1. q u o s nos.eod.vC rbu m /muere,inqwt f P aulus ¡quídam putane ad ciík per- tiñere fie d Ofthusad Athicum ait his
rvcrbtiy&J hieftiweta, fjft ííramnie ta c'otiñeri fiine his enim ojiuerennd nepojftytjfine m ambiguo laboradum fit fiue quis educadasfitfiue fint ¡d i
¿limeta pnebidafime ^viciaspr¿fia
das »mniah¿c eqnatafunt,, d>t ad aiiclum neceffanapr¿fiétur* 1. fina, ffi de alim en tis Icgatis.fijgatusesii.'iquit Labeo) 'f t quedam educes > ad <~vi- dum neceffaria ei pr¿fiare cogedus es,cur ptenias efi rogo alimeterum le
gatum,os bi d id u eft, fg/ ojefttarm, fifi habitet;one colmen, imino ambo exaequata funt. Ex quibus c o n ila t,v t-
<ftum v e ftitu m ,& h ab itatio n em ,cócm e- t i v e rb o a lim e n to ru m , e x h o c au ten rL a
b e o m sre fp o n fo .
Videbatur plenius legátum alimento
rum effe,vt pote quodnon victu rñfolu*
fed veftitum,&habitationem contineat*
quod aperte pugnare videtur cumft.ci hij. §. qui tranfigit. ffi. de tranfadhonib.
¿¿ui trdjigit¡inquit, Vipianus de ah- metis no osidebitur,ne:j de habitatio ne,nec de osefiiarus trdfegijfe , cum Dituus Adarcus, etiam specialiter de tfiis trdfgi os oluerit, Quod m eodem
$.prolequitur,ex quo refponfo vides a- perce,alimentorum nomine,nec veilitu, nec habitationem contineri, fed breui- terreceptafencentia eft,vt propter odiu tranfactionisiuperalimentis, quo cafu traslactio iiceat,ftrictifsimi fiat alimen
torum interpretatio , vtid quod nomi»
nis cthymojde propnafignincatione co tineturid nomme alimentorum intelli- gam us, fcilicet,quod re vera alit,non ex
tera,habitatio énim, 3c veftis, veré non alunt,licet ad alendum vtilia fint, cibus aüccm Aiic,ex. d.§.verbum viuc rei. quos n o s.id eo q u e fo lu scib u s inr tran iad lm n e contm ebiE ur,at v e ro v b i ag itu r de aiim e risp r^ ftan d iS jn o ñ au ferend i s,lau o r in te r
pre*
pretatio fit,'vt omnia hxc con tineantur, de tunc,vicius,educado,& alimenta cxc quantur,ex dictd.fin.de diCt.i.Íegaas,<
5
C d iclj. verbo,victus,de dlCto, §.viuere, dc itarefbiuitlaíbn poli reliquos in dicto 4-oui traníigít,numero.i.ver.in eaglo.vbi mfert poíl Bartolum dé legato ali
mentorum relicto v x o ri, vel Ce tran- íactione ínter hxredes', dc vxorem íu
per legato alimentotum . ídem Barto.
tractat, de alimentis,numerój-ÓC 2. de- ñique nobíseíl.l.8ititul. 15.partita. 6. ibi, E n to n c e s los h ered eros d e l fo n te n d eles d e ie d a r lo qu e fu e re m e n e fle r p a
car , fegun abedrio de ornes buenos.
Elegans text. in. 1.2. titulo. 19. parata. 4«
E la manera que deuen criar lospa
dresfusfijos fe darles lo q les faérem e nejier,maguer no quieran eo esda,que les deuen d , r que coman
gque leba, que ntnsian,e que calcen,e lugar don
demoren
,>'~d
Quin quod cubile etiam & Bragula conuolutona verbo alimentorumcon- ttnétur, vulgo,vna earna.dict.l.quos nos ibi de Bramenta,dc veBrmenta contine
ri,fine Ins'enim viuere neminem poííe. • Tenet A ngcl.& poíí eum Iafoñin dicto
qui traníigit,ntt.3.adfinem. Aulea au
tem íerica^vel lanea prxítare non te-' netur patér,cum hsc.ad ornatum db-;
mus non ad aliraenrá pertineant,fine his enim egregie veteres viuebant, nos aüte 4©eo deüenimus,vtnifi pañetes exquefito luxu cooperiamus, egregie,viutre nos mtnime putemus Jníanit humanum' ge itus,delibere fibi non dicatrr impudeter, regum dcprincipum mores arripit, vrx ad tubeundás expeñfasádtierfe yáktad f Hisopes habem us, & auratis parietibus vniueríum cenfum tubuimus. Optimé cum república noílraactu n eílet,file- ge lita his quoque fumptibus modnsim
poneretur.Hvc autem cum inuenerit iu xu s, dc regum opulentia,non necefsitas, alimentorum nomine mimmecontiné- tur.glolT.m dictd.quos nos.vcrik-.nemi nem.fi.de verborum figmficatio.vbi A l ciatus poíl alios.l.in Braco. ffeod.Bragu la enim de quo verbo in dict.L in Braco, V t Mare. Varro.ait de lingua Latina, lib.
4.quicquid Bernitur íigmñcatur,á Ber- nendo,vnde pro veíte,de pro aulcis,& ta petibus accipitur, item pro eo quo dor
mientes cooperimur, vnde dimaaamt verbum iliudlatinis receptum, Aragula femper conuoluta habeto,quod vrbarii- tatemcontinet,vc ícihcet itraguia lecti componamus excubátes,Camerii venus, multo fit hoc verbocommendatá fuiiTs verecundiam,vt etiam in his,quibus co
gimur,dc compellimur neceísitau natu-
xx
íátisfacere,verecundi íimus,dc Bragu la conuoluta habeamus,dc ita tenet A a - gel.dC.poB eum lafim dict. §.qui traníi-' gitmmn.}.item dc medicamenta sgrotanti debe- tur & nomine viélusjdc aiimentorú coa tinéntur,Bartol.ini.íi cum dotem. §. fia aute m in fx uifsimo. f f folut. matnmon.
num.p.verficu.yltim.ex 1B0, tenet An-- gel.de laídn dicto.^.qui traníigít. ídem Bartol.m didt.ldegatis.if.de ahmentisl®
gat.gl9ihAbb.dc CanomBx mcap.cum.
haberet de eoqm duxit in matrim. qua poiluntper adule.Dominicusdefancto : Geminiano in capit,omnino, 31. cíií tin
ctione. Ancharran.de Immoi.m capit.íT ahquem dcprxbendis in,ó.text.el£ga¿v tifsimusquem BartoLdicit á nemxne a l-:
legari in.hficut impendía í f de víufi >
S¡cut impendia cibaricrum ( m jmc 1 C a iíti
)m ferm rn,cuna i^fu-p ucius ádaliquem pertinet, ita & naaletuE dmigj'Wpé^iá a d eum r?jjficet:e natu~
ra rnamfcMutn e íl,
Quqd autem dici*tur der.medicamentis parux vel inagr*
n f qu an ciíatty p h ocmoí kxxcafu qu ibuS-.
D ¿m -
/r & rñelíoratíoníbus*
: e x p e m i s ó m e
iñ m p liciter
ah menta debenturíin e-q u i-
fpectud o tis.i& itatfad d K P au lu s e^egan
^ >-r>
bus viuerc .non poffumusmon curamus, fiue enim magna fiue paruafmt.omni*
no fum prxftanda,quiaád vitam necef
faria funt, verbo autem victusinteliigi- raus quod ad viuedü neceffariüeft.Parui autem ócmagm in alimentis' mueftiga- tio fingül'áíem coRÍiderationem habet in cafu.l.in rebus.^.pofTunüff comodat.
4>
Pofjuntinqmt Caius iufl<&caufx effe, ex qmbus cum eo.qui comodaíjet agí deberet, <~üel at de impcnfis inudetu- díncferm fattjs, qu^oje posifuga-n requirendi jrecmcendiép eius caufa f a cía, effent: nací barioru m impenfx. na turaíi ratione ad, eum pertinent qui
'•*Vtcndü accepiffetjed id quod de ini penfis aadUtudmu aut fuga diximus a d maiores impefas pertinere debet, módica autéimpedía -uenus e!i,<~ut peuticibarioru a d eundé pertineant
.4
?tifsimein.i.q io d ia vxorem.ff.de negó.
geilis,qui videndtis.óc tenuit Baldusibi- dem,nu[neró.3.quieXiLl:imauit aliquan
do haacexpeftfam medendi 116 pertine
re ad maritum,& allegat Clnum, & R ay nerium, denique quod refoluit Palacius Rub.in repet.cáp.per veftras.poft adao- tationesad textffi.per totum,folio mi- I11.85.& itarefpechuéhabetur ratio par-
uz
& magns quantitatis,quodaddendú eftad exp licationem eorum que traddit Antonius Cordubx de Lara in.i.fi quis á liberis. §.fiq bis ex his,n umero.26.ft.de li beris agcólcehd.ln noílro vero cafu vbi dealimehtishfijsprfeftandis á parendb’ • agimus,cumíimpliciterdebeantur auto re natura,& cogente lege,fiue magna, íi ueparua quantitatis fmupraftari oppor tet,nec locum habet i'eparatio illa, mag-nz
& partis quantitatis,de quaGaius in d.ftm retus.bpoffant.maiores imp
itnnum no affc-umouicommodaturper tment,ai tn-eiiim isc'ui eommbdáturftc
■recipiat ad commoditatem alímHtaprá- ftabk refpeciu commoditatis, qírá -auté * com moditatis expe nfe ratidftem füpe- xant,e£ ad dommumexpectant, Com - m odaiiíequum lvtC om poileílam iiehii Com poikliaveni,£grotauit £quus,cu- ráui,grauis mórbus fuit,expenfte ■ rátiehe’
Commoditatis fuperant. Proculdubio
: A. ■ « r r ¿
ea expenfa ad dominum pertinet, parua autem ád mepidem dicendum eíliríóm - ni fpeciedn qua alimentadebeahtur rbf- p€éft«e-,yt irt viro qui tenetur alere vxo*
rem,acGffidmedicamenta pt^rtatí - - 4 4 , Sedcumhsec medicamenta^e^ií^r-
grauífsimus fi^ec iriáximáe ihipeflfie fíat, in v x o k m segrotahféiiP, qü£ dotisvfti ras exced í t',eas qu-¿ eiftSe dtñkdoteftí cá pqtairffvir
m
do.temjúuía ftáÉtféneatuíTanderñ huiufmodi parentes pisfta- re quoq; terientur expenfas pro difcipli- na addifeendá, fi forte Hliusveilt tread ichalum Salmantrnam, ínquoammad- uertendum eft,nos nikil agere de legato alimentorum in quo veriísimum eífno contineri nifi ea quse diximus, viCtu,fci-_
licet veftituni,hainutioní;m,& medica- menta.gloftivero victusin capit-ff ifcq püs.ío>.qu¿ft.2.peciusin.Láealimí ntis..
C.detranfacliionibus. Eurto.intractat.de ahmentis.numer.i.j^.ó.denique inle gato vemunt eaqme pertinent ad vitara, tuendam,expéfa autem ad diíciplmam addiíccndam non continetur in legato alimentorum quod tenet Barco, diét. tra ctat.de alimentmumq.idem mdid.hlen gatis.idem mi.cie bonis.§.penuíti.ff ad Carbonián.poftgloff ibikfon in.
§.
quia, tranfigi^num.q.proquibus eft text.m di<ffa JJeg atis.ff de alimen.íegat.
L egatk alimttis inqmt /abofenas cibaria, ft j yeHitdts, j f f habitatio debebitur, quia
4
at,af f a t o d s a Mk rijia « (to ^ £ft .r4
;- ym thttaUcirpm n<» p o t'ft, citer*
qU<
qux a d difciplinam pertinent , le
gato non continentur An
noftro vero ca iu vbi obligatio alimentorum defceri- dit,a natura & legis difpofitione,non ve ro hominis proculdubiohxc
expcfx
ve niunt quoque appellatione alimentom.l.honis.^.qui pupillo,verfic.non folum.
4
^ fftde Carbonian,edicto. W o;; fo lu m a li m e n ta , in q u it P a u lu s pre f a r i d e b e t p u p illo f e d f f j in s i u d i a , p t f c u te ra s nece [ja n u s e x p :ju s d e le t im p e d i p ro m e d : fa c u lta tu m , q u o d { p m tu tore qu oqu e receptu m e f,\ .c \ ir n plures. §.fi- v na.ff!de adramiftra.tutorum. C u m tu to r, in q u it P a u lu s n on re b u s d u n ta - x a t f e d m orib u s p u p illi p ro p o n a tu r, in p rim is m erced es praeceptoribu s n on q u a n ta s n u m m u s p o te n t f e d p ro f a c u lta te p a tr m o n q p ro d ig n it a t e n a - ta liu m co n fiku et.iix .iV iA .cp d i filium.ff. 48 vbipupilluseducari debeat,ibi. lu ffvtses a m a g ijlr a tu a h m e n ta p u p ilix f t j m e rc e d e s n j t lib e ra lib u s a rtib u s i n f i tu e re tu r., p u p ilix m m m e praeceptori
bus d a r e3 qu¿ef tu m c fl a n tu telL e iu d i cio co n feq u i p ( j it ,e x i f i m o , ( p f c i-
Ajtram agifratum decreta tutor fero- rem pupilli fu i aluerit,<~vt liberalibus artibus infim er et,nihil eo nomine tu tellx iudiciopupiLo, am f u 'f f ut is pu piUipr&faai debere,cum aliter ei con
tingere
nonpof it a d
t fcum etiam f magi/i adiens cogendas omni
no e jf e t .p r x f a r e h as im p e n fa s , q u x d ifc ip lin a m irr o g a n tu r, a d a ifc e d a m , p u en s,p u e lli f u e .
1
Neccum hanc queftionem tradamus, id attingimus an icihcet filius teneatur conferre expenfas,quas pater , fecum fecit in itudijs,aliud enim eft an pater teneatur,aliud an filius debeat conferre,cu vtrumque concurrere pofsit,& quod pa ter teneatur praftare impenias filio in fcholis. & quod filius teneaturccnfeire fratribus,rurfuspoteft quidem fieri, vt pater teneatur pcaeftare,& filius minime conferre,«mde refultatperfpicuitasqu^
ftionis noftr<£,an fcilicet ita inftituendul?
fitjVt eft alendus,& ficuti alimenta necef faria filius non confert, ita nec expenfas pro difciplmaaddifeenda, & licet Barto.
jn dictotractat.de alimentis, & Paul.de Iafon.& reliqui,de quibusfupra ita cx di
<fta.l.bonis.§.qui pupilla.& ex dict.l. cú plures §.fin.& ex dict.Lqui fiiium.idin- diftindtecolligant,& tradant fecure, ad»
uerteadum tamen eft,quod pater tene
tur mercedes pr^ceptonbus,& magiftris numerare, & filium erudire,non tamen.
maiorib9 facultatibus, iure'ciuili, fcilicet aut Pontificio,vel Theologia , vel me
dendi arte.
Sed eo vfque duntaxat, vt filius diicat Latinam linguam,parum enim homo vi deri folet,q ui humaniores diíciplinas n o nouit,quátumuisreliquismaioribus dif ciplinis,eruditus & mliructus eííe videa turrmiferrimienirn ingenij eft, qux re- dte fenferis,non nifi barbare promere, <5c turpiter explicare. Vnde hanc proroga»
tiua vfurpauit fibi in iure latina lingua, vtjexpefasin ea factas pater teneatur pra flare,& filius minime conferre,atque id quod de latina lingua dicimus,de huma- nioribusftudiisintelligimus ,fine quib8 hodie nullus fatisperitus, S T c c t u s d l:
idemque de GíTcálíagua qua ingenui§
hominibus poit latinam apprime neceT faria eft,& doctifsimo cuique ornamen
tum iplendidifsimum.Exiftimo ergo in hoc habendam effe rationem perfona»
rum,&patrirnomj, idque arbitrio iudi- cis definiendum effe,ita vt omnino h ac impendenda fint nobili parenti: qua fi
lms in hisconfumpferit,has minime coi»
laturus expenfas,tenet Barcol.in.l.bonis;
£> 2 nos,
D e cxpeníis.Sc m eliom íom bns.
•§. non folum. ff. de Carboni ano, idque dignifica: illis verbis dum ait, fed icf- pondeo textus iilehoc declarat, quod Tac loquitur, inftudijs necefíjrijs, fine quibus líomo fecundum coníuetudine,
¿h conditionem fose perfonse viuereno poteft,vtaddifcat Grámaticam, & fimi- Ha, &tunc dicitur impenfa ncceírariá, fosee Bartolus qui cumcticit Gramática,
biturincafu quopater expendit cum li
lio in maioribus Üucijs, i c quod mim- inéteneturandonaííe viílus fitfinóre—
poíuentin libro rationum* y el fi no ex- p licaucrit a n i m ü m ,,quo d creciturus te- ceritficn daturusvt quadre tcum .l.Nen fenius.ftlde negocijs geíb facit pr6 rece
pta opiníone.d.l.qui filfom.fF.vbipupii luseducan dcbeat, & d» 1. cum plures.
§.
&fimiiiamtelligicArtes liberales,queli fin.putamustameninfiitopatre pofíeñ- beralitererudíQt,& ingenue inftkuüt,ve
reque hominum diuitise funt, quas qui ñor une ita reliquos homines excellunt ficuti ipfi nautas pecudes, tenet Ludoui
cus Romanus in.l. íi donatione. C. de collationib. Ang. in authen. res quse.C.
comm&ma. delegat. íaf.m. í.quidácum
•filium.namq3.fK de verb. obhg. vbire- fert Solonis legem, qua filius non tene
batur akmentaprstftafé pátri, quem pa-’
terliberisftuafisnon cmcuífit exPlutar co in vita Solonis, ténet Ripa. in. L ia quartam.num. 174. ff.ad leg. falá. Gre
gorios López im.M:dcu.LiV partí. 6. ver
bo. Las difpenfas. véríkuío adüerte ta- mea, tenetdoctifumus Antonius Mea®
íes preceptor ohm meus in authen. res q u i communw.de legrt.c.nu m .pi.qui adducit Rebuífiunde priuilegijs fichóla íficorum.flümqjftriqiio arbitrium iudi- casdefideratur,vt caxitmispe'rfpedaqua- lítate,& dignitate peiíonarúrn , & patri- momj fxultatibuS , ex qua vera refioie- tione cauebisagio.verbo , folebatin. I.
ícd Iuliantis.-§.pxoinde. fijad Macedo- rñanum, v ’oiionga ot prolLxe difundió eft, & rurfum xauebis á Bartolo indict.
l.quidam cum filium nume.ri. rbi indi- fundétenetquod pater tenetur ad im
penfis, & quáuis LudouicusIRom-nus, 49 rbi fupra profua, &Bartoli opinione adducat. 1. que pater. íf. fanu.hercif illa tamé lex vere non loquitur in expenfis otrmino Gebitir,qujain his minimé in
dagamus 'animum credendi * v¿l no cre- Jcnci, lile autem textus melius applica-
Ilum his humanioribus ftuaijs operam dare cum enim omnino pater teneatur ijfdem eündem erucire non poteft fiiius impediri quo ffiinus aduiícat fi vellic
•Bald. in.l. Maofedoniani. C.ad Macedo- nian. Fclin
.m
cap.2. de magiftrisN cuel lus de dotei-6.parte priuiiegio.4á. Rebu.fus dido priuilegio.55.
51 Ex quibus cum pater ad h ic omnia t3 neatur procuidubio tutores & curato- re^ --qui íimufiijcíft expenfas fecerint in refn pupiHi expendifie videbuntur, me-
■ritoquemraticnetuteílat, hasexpenías deducentidemque obferuabimr, gene
raliter in em n ieo , cuipupilluscurs fit, fi pupillum legere, &charatereslitera- rum apte formare docuerit, fere enim ñuHuscafosinteruenirepoteft,nulIaper fo n s qualkasmuila patrimonii adeo exi
gua fumma, quae harum expenfarum dc ductionem impediat etiam fi expéfasía humanioribus diiciplmisraciendas arbi
trio iudicis relinquamus. Peripecia qwa- ' litate & dignitateperfona;, & patnmo- riij.
1
. quifiiifuff Ib i pupiL educari deb.I.16.
tit,iS.parti.6
.vbi Greg, Lop. immo arbitramur fi tutor tales expenfas om-• mi ferit, teneri eum ex difpofitione text.
in.l.quicqmd.C.arbitrium tutelis, quia multo grauior eft lactura pupilli, quam reipupilli, mentoque taiis tutor prki2- bitur decima parte fruduum, quam con fequitur ex iurisnoftri difpofinone vtili ter pupillum dc pupilli rem gerens, non gefitquipupiliü non erudiede perdidit, quaiHiisrem auxeric.dJ.i
6
.tit.it>. part.6
.Cztcras
j2 Csterasautemexpenfasin maioribus ftuJijsqttaspaterfacitcum filio an ora- urno teneatur facere,& fi femel proflite ritexpenfasperfeuerare teneatur, quouf- que perficiat itudiorum fuorum tempo
ra,& ii pater iit mortuus qui femel expe fas iubminifirarat an fratres teneantur,&
in omnibus hijSjdecifio efinegauua.qua refoluit Antonius Gomez in i.29.Tau
ri,numero.i8.poft Barto.inl.de bonis. §.
noniolum .ff de Carboniaj. edidi, idem Barcoí.iní. i.§.necCailrenfe,iF.de coila- uo. honoram,numero. r2.¿demin tracl.
de duobus fratribus,qu3iftio.2.Bald.ia 1.
fili
s
cuius. C. famii.hercifcund. gloif. &dd.ml. Macedoniam. G. ad Macedonia- num.Iafop. in [.quidam cum filium, ff.
deyerbo.obligat.numeq3.pro fratribus eil te x. expreffus m l.etii 1ii1um.ffi.de m u neribus & honoribus,i. ii vni.§.i.f£fam.
hercrC
53 Etquamuishoc generalitertradditum iit fratres ii communia habeant bona ex ea parte facultatis q u s ad filium iluden- tem pertinetprocuidubio in hoc Senatu compelluntur nece fiarla mittere ad ilu
día perficienda,pro quo facit dictLerii fi lium ibicum eidem decurionifufficiea- tesfacultates reiinqueritpater.quaiiiire confultusdicat non teneri fratres, quia decurio habet fu as facultates, igicurvo- luit quod ex facultatibus fuis alatur, etiá fi h s fint apud fratres cum reliquis bonis paternis,quas quidem expenfas fibi fa
ciet, & exfuo,non vero ex e$ portione q u s adfratrespertineat.
E x quo iam femel ex facio agitatum vidi in hoc Senatu,ii pater femel mifent filium Salmanticam.qui maternam h e
reditatem habeat, cuius tamen vfufrru- dtus apud patremfit.noilitque expenfas p r s fiare vt filius perficiat iludia, an fit compellendus, & coafilum fuiffe noui idque m eo cafú quo pater locuples erat,
& facile poterat prauare neceifamfine diika&ioasrerum maternarum,& dinai
nutioncvfusfruftus,argumento gloLco muniter, recepta in l.Macedomani.G.
ad Macedonianum, quam ibi fequitur Bartol.aliasfi effet ad id rem maternam deftradturus vnde di minutio fieret vfuf- frufitus non tene.etur,ob id iudicum pru
dens arbitrium animaduertitur filiusay- tempoffea expenfas computauit fecum factas.
1 H<sc funt neccfiario expendenda eunt filijs legitimis quosrede genitos effe ce- femus,
6i
in quibusfordfsima naturs iu»ra effe arbitramur,nam in fpurijs & natu ralibus magis minusve laffa iura natura
lia conftituimus,ideoque inhiscommi- ferationem,iif illis natura: vim & pote- flatem inúenimus. Vnde illud animad- uerfione dignum efi quod tradit Anto
ni us Gómez m I.10.Tauri,nu.43. exifti- mas adeo deberifpurijs alimenta,vt ficu- ti legitima portio grauari oaere vei fidei córaiíío no poteil,propter naturale obii gatione,itaquoq; alimeta fundatur in
L
io.Tauri,qu2 mihi nihil huiufmodi pro bat,no enim video cur facer dos qui certi nomine alimetoru filio , Siisve donat, vei relinquit,no pofiit fideicomittere ii Iij,filisve v t pofimortéfuá ádeicémiísí nomine reftituut, alij, proquoprteterea quod ipia ratio facit,a qua decedit ipfes fcilicet,quiaiusalimetoruperfonaie eit*& nó trálitoriuad hieredes.l.cuhij.^.mo dusfff. de trafaetiomhu s.
1
ex d ecima T au ri.Etiam ii dicat,poffe filium huiufmodi aíiméta trahfmkter e ad polleros,& reliiy qaere quibus velit,id quidem inteiligert dum eilet,fi libere relinquantur , n u lli addita conditione,cum vero ex fuperius traditis c6fiet,fpuno,& naturali,non deberi , quemadmodum legitima portio fi lijs legitimis,neeeflario fatedu efi poiie iilosfiiiosfideicommiffo grauari,profer tim quod morte eorum incipiat quo te
pore alimenta deíiñút debsn.Etitaiudi- cauit Senatus nofier in caufa dotis confiti tut«e fifis facerdotis,additacoditione,vt
P 5 fi filii
u
w
D e expenfis^Sc meliorationibus*
fi filia fine liberis moreretur,dosad con- jo
Q uidáé expéfis m m ptijs filU n selfi
fanguineosqújfdamíacerdotis i cueree-¡n f i r^cfiinientu pretioforibus,
retur, marito ex voluntate vxoris bonad ¡
r - • •/deliderante,ex qua prolem nullatrífufce - *.
~ j
- pcrác; Alimenta eniui eam naturam .ob-* M tcn*donas: om m cfierefam ,
tinebant vt finita vita ad donantem re-búclimputadas um caute proceden
uérterentur,Palacios Rubios & ahj quosdum ,ful tilis eft.
refere & íeqüitür poíl Abbatem, confiL
1Z
£x pa
fa s fa c ía spro redeptione filij
ii5.&Batóúm in.l.cim quam .C .d efi-
cmfSrat,
deicommifsis,numero.41. Antonius G o fi fi r ,
L ..
/ m efin dict.l.io.Taun,num.42.& co n - • ? * #w f t V C hrifiianus^uidfi
tra Antonium Gom ez funt fiijqui te- .pyrata.
nene alimenta deberi inftinctu naturte, 13
£ xperfas facías infoluúsne codem-
de qjibusnümero.ío.ifto, cc quia] careenatunisfacld fho an faa at pater
Antonius Gom ez iure 3 & lic e tip fi in ,( "
fundamento errent, vere tarrien tenent ó
c a.
' . ^ . contra GomezIum,& tenet Palacios R «fx p en ja s fd~i as a pdtre pro nnutia
biosin répét.capituli,fjlio>9p. numer.?.comparada filio anfiiius imputet
,calumnu.i.
fi" d é ajlm atione niilisU'facüda.
*5 ¿M ilitia decurionatus, tabellicnatus N otabilia exb o c capite f i officia dequifita el fiante rnatri- quarto. moi.io f in : edmunia - u i f i f i '-vxo
ri,ex m u nofiri difia fisione.
i T fX p m fs fa c ía in rnaierilm slu- T h eferdfiü m étariafi m iliciadifie-
A - 'dif s cum filió an conferantur. ~ rü t,fi quid antiqüufUerm?.
% Si pater babeas bona filq f i expen- l 7 zAlim etafm tpra'ftdda pro modo fa pedat in dukio c<. fitu r ¿xpedijfe a d cultatmn
, ¿ fifacultas debet ¿ íli-
maioYrS dfcplm as de patrimonio maripro modo redditis ,nu.iS.
f i l f .
.19 Idem prsiium c ñ duorum modiorum
3Qu d fi filius nihilprofecerit in ñ u díjs m in i, f f i fundi qui dúos dm taxat
t fi operam p erdidit. modios reddat m ini quotannis.
4
Quid.fipater expendat animo dona- 10 zAiedusno cogitur manere in eadem d i3f f i quomodo probabitur ille ani domo cum eo d quo esi c.ledus, f i
mus. , qucdprasientutiudicis arbitrio ali
5
ecejfariaéxpenfenüquamcdferu
-menta.
turi d f generale efi. %\ Jldodus ccihtueiidorum alimetorum d De libfis an conferatur, f f i quid iure n jtiu rfia naitentur.
noftro f / ’ifiano,r. uner
.7.f f i quod
22filiu s fi habéatahüde nande fe alat,
fartolus pefiime comparet f chola- n 0 efi alendus, f f i de artificio hone
-f i reos cum arca.rijs f f i m uftariijs, sio nací turpi
,t fi de hojj i tali domo
num A xo tra Teliium,nUm.9 < qu fitafilio a fd tr i, f i dealir/.en-
m
Caput. I I I I. 28
tis p'Meritis. fiione traditur .
13 filuu exheredatus quatenus alédus 37 ipfa communis recepta fn - jit ab heredefcripto. teda cifrare a dc¿loribus tradita,
£4 bxpeffadlxcuni eo cum quo ajf r- latius CA apertius explicatur.
¿li) ejl charitatiiyaffinitatis,J,angu i 38 'Utra ratio ex mete Iure co fultorum nky^velamicitia quado repetatur agncfcedi duplicem orationem,
ft/ Imitationes,num. 25•
-39Cptima CA quotidiana exempla ad z6 In tutore yHvel curatore quid ñatuen hac reflationem traduntur 3nu me
dum anpr¿fmaturpupillusruixif ro.\o.fpf 41*
f de (do, fp de equo g/ boue capto 4 * Dfuod dicitur obligationem pe.fnale quo, alimentaproflentur3 nume- od annui redd.tus f lationem effe
ro.17. principalem p principaliter at ten
ji \zÁmm al repertü in alieno agro y quo- dedam limitatur ex hac ref latió
me do re tineatur ,an pro damno}an ne.num .4.3.
r<vero pro almetes. 44 In elfütútioneannui redditas y <~v el
ii? c Athentefium lege puniebatur qui bo- alim eti quddo excufio no fit necef ucm repertum in alieno agro ínterfi [aria, 1¿J quod extra hüc cafum fit
ciebat caufa. neceffariacdtraCouarrub.ita iudi
3 o A n f alimeta relinquatur profanda caJJe Senatum Cj allecum.
ex certofundo quotannu anfundas 45 Duplex oratio quomodo inteüigatur f t hjpothecatus pro alimentis , {¿J in legato njel donatione, 'Ziel em-
quid in annua praefatione runiuer ptione redd.tus nael alim eti annuiy fe traditur. Cd effetius huius duplicis orationis * 31 cAnper exprejfam hypothecam cotra nu.\C.CA 47.
hentes reccfiffe rvideatur d tacita 48 Licet a principio hypotheca no repe- Cy legali remifiue» riatur fine atiioneperfonah expof
32 c Alim eta relicta in aliquo fundo ha- faSto bene reperitur.
bétfundum oblgatum. 4^ cArgumetum afujficietipartium enu
3 3 Vera in hoc reflutio3 ftj ratio eius re meratione facit euidetiam rei.
folutionis'
5° Fudus demof ratus ad flutione an-
3 4 furfus hac ipfa reflutio latius nf&l ma ef hypothecatus in caufa alime uitur aha quafione adduci a \ an torum folum ex Accurfo.
afignatio loci y^zmde alimeta pra- Cótra eu dem Accurfum 'verum effe fentur inducat coditicnemyan^e extra caufam quo^ alimentorum ro demo: f rationem. in omni demof rationefundi ad an-
35 Declares alijs ^verbis hac ipfamqua nuam folutionem induci hypotheca
fionem propenuty exprejjam.
i 6 Communis {¿f recepta fntet.a in qux 51 Parentes quocf alendi funt d liberis iu
Z) 4 re~
D e expeniiSjStmeliorationibus,
' '■ — ín onarrArn.numero.22.ad !eg\íñícid.&
re noftro. fr j naturali ? edproco
53Ciconia pietate mftgnis genitores fene
cía cofetlos enutriunt.
5 4
djegjumfceptmm olim in hramo hy - popotamum in fumino ciccniam ha bebat.
55
L egitim a r c f ectu tarentum tollino potejl.
D ifficillim a ratio eft a d decifonje iu- recefulti qua 'mater per ftuftitutio- nem pupillarem legitima portione pnuatar.
D e expenfis ad'maío
res diíciplinas ad d ifcen d as,&
q uom odo alim enta eon- ílituantur.
Caput quartum .
E D illas expenfas quas pater libens, se volens pratftat filio vt malores di fciplinas a Jdifcatjfi lius non confert, neque facit de fuo, idque pro regula confhtuendum eft.
Cuius ea ratio eft, quia licet Bartolus in l.i.§.nec Caftrenfe,numero.5.ft.dc colla tionib.bonorum.& in J.fiiis cuius.C.fa- mil.herciícund.cenfest aonationemfa- Ctam ápatre filioftudiorum caufa nova lere mero iure,nifi precedente traddiuo n e, & fecuta confirmatione poft mor
tem , quam opinionem communem di
xit Ripa in l.i.numero.i^.ff.foluto ma m m onio, & Alexand. de Immol.in
1
,in quartam,numero.
pluresrefert i elliusin 1.17 .numen 114, contraria tamen opinio vcrior e ft, qt re- ceptior, quam rcteptiorem dixiclafon in d id a l.prima. f£ foluto matrimonio.
& Alexan.de Immola in dida.l.in, quar
t a m ,dicio numer,22.& plures reiati per
Dueñas in regula. 8 7 .pro qua e¡.t no
bis noftro iure.l. 3.titul.4.partita.5-ibu
<¿Mas f el padre diejfe algo de lo fuyo a alguno de los fijos non v a l
d r ía , ca el fijo a auien lo diejfe fi ouieffe otros hermanos, tenudo j eria deji.ues de la muirte de fu padre de a d iíz jrla , e meterla en partición con ellos , 0 de rece birla en fu par
te , entregando fe cada v n o de los otros hermanos de otro tanto ccyno v a lieffe la donación que le dio el padre , fueras ende ft el padre ft- zieffe caualicrd~a. fu jijo~Je le diejfe cau'alloe arm as, ole. fizjcffe apren-
|
der alguna fciencia , o le diejfe li
bros en que ladprc-ndieffe, ca el do
nadío que fue f e ficho en alguna de las maneras fcbredichas v a ld r ía
.e non f ria tenudo de aducirla en partición entre los otros hermanos.
Haclenus lex noftra.Tum eti-a h ic opi
mo jpbaturin l.q u s pater.ffifami.hercif.
Qua pater {inquit Vlptdnm ) eman
cipato studiorum caufa peregre agen
ti fubm inifrauit ft non credendi a - ñimo pater m fjfe fuerit comproba
tus , fe d pietate debita ductus in ra
tionem portionis qua ex defuncti bo-
|
nis ad eundem fliu m pertinent,com
putan aquitas non patitur .
H arc Vipianus,qui pro regula traddit omnino regulariter non ¿elle computandos ces
Caput. I
cos fumptus & expenfas, & huius Je- gis argumento. Barco!, ibi reliqui hanc regulam traddunt, &Ucet Vipianuslo quatur in emancipatio á fortiori idem
¿nteUigendum eíl de filio in poteftate fecundum Corfetum in Lfiliambueni habentem, numero. 224. C. íumil. her- cifcund. pro qua regula eíl nobis no- ílroiure.L 5, titulo ;5.partita lexta. ibi,
Otrofi áczirxQs
,que ios ¡Uros e Us dejlenjas- que el padre diejfe a al- $ gm e de fus fijos para aprender al- guna [ciencia en efcuelas
,non ge las pueden contar los otros herma
nos en fu parte en la partición,
&fesc régúía coaftituenda eil,
Recipit auc-em aliquot declarationes ím sin materia optima; funt,atq; in pri
mis ea eíl íummeaduertenda,nifi pater ahqua bona filíj habcat.Bartol. in di
cto. 6. nec Caílreníe,numer.S. Antonias Gómez in i,29.Tauri,numero.i6.Iafon inauthenti.quodlocum. C.de coílatio- rnbus,humero tertio.Palacios Rubiosm Repetitione,cap.perveílras.§.í4.nume- ro quarto,folio.9i.Corraíius inrepetd.fi lium quem habentem,numero.226. vbi exprefiefequiturBartol.proqua opimo ^ ne eíl textus in l.fina.íF. de peti.hsredit.
Fdius (inquit Sco.ucla)a patre eman cipatus, fecundum conditionem tejía menti matris adijt hereditatem, o ua pater ante quam filium emanciparet pojfedit. i ru fi ufque ex ea percipit, fed erogationes in honorem jihum cu ejfet Senator fe c it, quxfttum efi cum paratus fit pater rejiituere heredi
tatem halita ratione eorum quji in % eum erogauit
,an filius nihilominus per fenerans petere hxreditatem do-
ii mali exceptione fnbmoturi pof- j i t s rejjpondt
,frfi f i non excipere
-I I I. 29
tur fatis per efficicm in.licis confudi.
Quod cil verum etiam ii bona illa no co fntant in pecunia, quod tenent contra Barto. Antonius Gornez in dict.
1
. 29.nu mero.iiJ.& Grcgor.Lopez indd.titu.if.par.6.verbo,Las expenfas,idque recipie- durri eil indubio, nam fi expreife donet ilatuendUm eft vt fupra diximus numc~
ro proximo.
Secú do limitatur,fi modo filius caquzs paterfibi in iludioprsilititin mdos er®
gaueritvfusita tenetBartol. mdifilaau- thsntica.quod locum per text.ibi.C.de collationibus,fequitur ibi lafon numero 3.Deciusnumero.8.quid:citcommuni- ter rsceptam.idem Baldas ibi,ver fic.no- ta.Plateain Llicet.C.dedecuaomb.libe 1 o. Angelus in
1
. fili®. licet. C. de collatio mbus.GrcgoriusLopez inl.e.titu.ivpar tita fexta, verbo,Las expenfas,quae fententia recepta eam habet rationem, quia heee ipfa donatio ad fludiaeam habet ta
citam conditionem fi filius huiufmod?
expenfas in bonosconueitat vius, quod fi fiiiusfe fumptufque & expenfas per
dat,tunc repetitioni locus efi, quafi mou fec uta caufa.
Limitatur tertio fi pater quo te m p o d
rc expenfasfubminiilrat non faciat ani
mo donandi,fed potius credendi, textus in dicta. 1. q u s pater, firam ilis herciC cundce,ibi,
S i non credendi animo p a ter feciffefuerit comprobatus .Vbi
Bat tol.tenet Antonius Gómez dicto nume ro decimo fexto,verficul,fecundo limita. ilie_tamen animus crcdcndi,(
5
<:noii donandiHteruemre debct temporFlpT fo quo expenías pneilantur non exm - tcruallo.l.lilud.C.tje collationibus, ibi,*Nifi hmufmodi legem donator tempo re donationufux mdulgentix impofue rit.
Vbi Bartolus <3
cPau2
us.].perfeda do natio.C.dedonato.qusfub modo fiunt exemplum e i l , vt intelligamus quando pater prceiUt neceffriaadiludium D
$
animo'N
-T
D e cxpenrjs^&meliorationibm.
animo credendi,non vero donandi. II- de inoran vero,de patrimonio fiiij Feciflc ludin prinus adducitur,fi pater fubmini videatur. In qua qusfttone Bartol, in ítrans fumptus teftetur, vel in rationem dicto. §. nec Caítrcnfe. numero. 2. & .j . fumptuum,& expenfarum redigat nuiuf diftinguit, & rccipiturcommunitereiua modi expenfas.Ripa in .
1
. in quartam. diítinfirio. eidem Bartolo in.l.fihs.G fa-£F. ad legem falcidiam. numero . 175. mil. hercifcind & in tractatu dc duobus Crotus in repetitio.!, frater a fratrc.ff. fratribus, numero. 15-. Paulus in.l. íl- dc cóndit. indebiti,numero. izq.Chri- lud. G dc collationibus. Iaffoh in.
1
. fi- ítophorusPortius. in. §. 1. Iníhtut. per l i s , licet. C.dccollationibus.numero.j quas perfonas nobis, acquirat. Anto- Aiexand. in.l. íi donatione, numero. 19*niüsGomez difto numero decimofex- C. de collationibus. Detius ibi commu
to,probatur in dicta.l.Ncnfenius, in fi- niter. numero. 40. Ripa in.l. in quartam íie.ff de negotijsgcítis,quieít vnicus in num.169.adlegcmfalcid.ex quadiítin- iurefecundum Barto.in.l.nuda.C.de do ¿tione colligitur, quod nunquánr libri narionibus,& licet h sc limitatio cómu- funt conferendi, nifi-pater afiudcuxe- mter recepta fit in patre camen difñculta r i t , itaque ex diítinctioac Bartoli ali
tem habet,quiadidta.l.Nenfenius no iofi quando conferuntur akquandq yerd¡
quitur in patre , fed nihilominus eadem minime, fed indiitincté tenendum eít ratio eítm patre cum ad has expenfas mi libros nunquam eíTe conferendos do- jiimé teneatur. natos a patre filio, in quo ea eati< > quo- Illud tamen aduertendum eít,quod queBartoli.miiitac,quia eednnt in pe- in ómnibus cafibus, quibus filius con- cuhumlHij,inítarpeculi) Caítreníisgio.
ferre tenetur expenfas fecum factas a in.l. quspater.íi.famil.hercifcind.gloí.
patre in ítudio debent deduci anteo- in.Lfilis cüius. C. eodem facit.!. fi-filius
¿imia , & taxari expenfs ílls quaspa- familias.C. farml. hercifcind. vbi datum ter alias neceifario facturus erat cum ápatre filio eunti ín müitiam Caítren- filio íi apud eum moraretur, hae enim fe dicitur, ergo idem dicendum eít ineo - cum natura ipfa debeantur , nec com- quod datur filio eunti in Íludium, cum putantur, nec conferuntur. Portius in par fit ratio, vtnotat Baldus in.Li.in fin, dicto.§.i.Inítitut.perquasperfonasnob. ff. foluto áiatnmonio.Tandem h sc opi acquir.Antonius Góm ez di¿to numero moprobatur apcrtein.i.5. titulo.i). par- decimofexto,faciüt iura q u s allegat A n tita.6. & ibi Gregor.Lopez.verbo. Los toniusGomez.l-fedetfiiege.§.quodau libros. Exquanoítriiurisdccifsiohc cef tem.fílele petitio.hsreditat. & . l.expar- fat dubitatio illa quam mouet láílbn in te;ff.fámiI.herciícund.Sederiarn fi mhil dicta.
1
. filis licet. C. de collationibus, probent hsC iura , tamen illud fortiR poli aiios. & Baldus in dicta l.i.íF. foiut.fimum eít argumentum,quod pater a- matrimonio. & Palatios Rubios in re
lias erat coníumpturus,idque neceflario, petit. rubrics.§. 4 2. an collado illa q u s nec illa obligatio naturalis jextincta re- negatur filio, arca libros habeat locum peritur,& re vera repetitionem impedit, infiho Doctore, vel Lícenciato , indi- quiafalceifi naturaliter debebatur, omit- ítinéte enim feruanda eít, in Doctore, to quodlcg
5
ciuili,vt diximus,pater có- Lícenciato , & Bachalaureo, h s enimpe.upoterac. verborum conceptiones, pamm a do-
4 H ” c quoque pertinet expenfa facta a ¿lis sfiim antur, iuris&rernm cogni- patre m comparandis libris filio,an filius tio,iternque cordata verborum copia coníerre teneatur, cceos fumptus pater hominem commendat apud do fifi non man is
inanis titulus dofioris,aim pafsim re- periamus plures Doctores, qui-docen
di fine,
6c
fcholafticos qui docerep o t funt. Nec hanc qusftionem tanquam meanem, & nulliusfrugisatrigitlex noftra Hiípa!3a,qu£ nihilíntafiú rélinq'uc-
* re íolet. * Vnde recede abÁuédaño in 1.29.Tauri,num.ngloír.3.quipoíl:ionga allegationem Ixiftimat ños libros dona
tos ápatre computari in legitimam , &
deinde in tertium
Se
quintum veriusSe
receptius eíl quod habentur prccipui in tertioSc
quinto tanquamfimplex dona 'tiopacet ex dicta.hj.titul.^partita. 6.ibi,£ ¿u e los itbr'os e la s d e jp eh fa s qu e e lp d d r e d ie ffe
d
a lgu n o d e fu s njos
p a r a d~p?
e n d e r a Ig m a f c , e n c ía en efcueldSy n o g e ía s p u ed en c it a r los otros h e rm a nos e n fu p a r te en la p a r t id o . Et ita relidet Doctor SpmOjgloíF. 14. de meiiora- tione,num. 77.fi: tsnebat Dueñas reguL
* 222.Pala.Rub.intepct.rubr.f 42. - *
y
ím moíi re fie infpician tur iura Hifpá-na hanc donationem fafiam filio caufa ícudii,ad fcholaíticum quiafiu difcit.no
• adeumquideíijtaudire exten dütur,ica ve donatio rafia ápatre filio fchoiaílico adhuc audienti valeat iniure irreuocabi- ii,fim primis eft textus expreffus in.l. 3.
ticul.4.par.5.ibi,0
le diejfe libros en que la aprendicjje.
Nota verbum illud,E n que la aprendí effe,
Quse niíi in fchola- fitico aüdiétí adhuc verifican nó poteft,6c
ibi,O le fizjejfe deprender alguna fciencia.
Nota verbum.Deprender
, Rurfum eificxt.in.l.f ac¿5.parata. 6.ibi¿Otro:i décimoseque loslibros e las de
-íd ' t j ' re ^ /
j
fp*n[as que el padre ¿acije d alguno de fus f j:s para apreder alguna ja én cia enejcuelas,nogelaspodren cotar los otros hermanos en la partición.
Nota verbum , D u jje , f i verbum, e
Aprender
, Iurecommuafeft textus ex' .
3 ?
preífusiñ.Lqus pater.ff famil. hereifeú.
qui eft exprelfus vt donata á patre ftudio runi caufa valeat,neque filius teneatür conferre, ñeque quicquám Iüreconful»
tus diftihguiti inter huíufmodi Docto- res,Licéntiatos,vel Adúócatós, veiBa- chalaureós.Héec enim ordinum, Sctittí*
lorum,difcrimína ignota fuere pnfcis il
lis feculis, quos fcientía non inanis ti
tulus commendabat, & interpretandi ius negotium folébat á principé ebnet»
dijñon vero exigebatur,á quo quam,id*
que Adrianusprmcepsrefpondit, vt eft in.L 2.ft.de origine iuris,& Áíexáder Se- uerus dicere foíebaz jm it ú m n o n
am~
bi ntem effe a irempi bíicam affumm dnm>
refert AElius Lamprídiusin éius vi t a,ni alta enim funt q n s cum honefté co Cedátur,a mbitiofé tarden p ctu ñtur.l. i .|*eft enim. f f de varijs & extraordiñarijs cognitionibus. G.de Eulogijs.hS. diftin»
1. i.ff ad leg é.Iuliam de ambit. gloíf ver- fic.prxftan.indifi. 1.2.f f de orig.iniurisi noftraautém state,iudicandi facultas no petitur.Sed exigitur*iure proprioJPrste- ,read.3.titu.4.&d.|.tÍÉu.i5.de quibus fu
pra coniungunt donationem fafia feho laftico,& militi,donado autem fafia mi liti de armis'valida effquafi in peculium, igitur & e a qu^ fit fcholaftico,qui adhuc adiiocatusnon eft nec dófior,& ita An
gelus & ímmoiain.l.i.in fin.ff folú. ira trimo, tenent quod fchoíaris ílcüti Do- ctorpoftquam reuera militat pofsit ha
bere pecuhum Caftrenfe contra Barcóle in dict.l.i.§.nec Caftrenfe,num.2. ad fi-
’n em .ff de collatione boftorum , vbiaic nuíquam fenptum eíTe ícholafticum ha bere póffe peculium Caftrehife cum dc il lo nó loqüatur.l.i.C.deexcüfationib.ar tificium.iib.io.egregia allegado, & rifu dignifsima,veré enim nihilfacitad pro- poíitum vtpatetad litera,loquitur enim in artificious,quorum nulla íimilitudo, aut conuenientia eft cum fcolafticis, qui licensinfadamug^fi miror quidem Bar-
xoL
f
tolus nos cum arcarijs, uiarmorarijsclaui quiores ini. quartam, numero. 152.ff.ad cularijs, irnmocübrachanjs, &dem ücü legemialcidiam,Antc)ñiusGomcz in di inufcarijs:de quibusínditt.l.i C.deex- ¿tal.29.nutncro.15. intelligunt fi veítes cuíátioñi'bús artifi. cóparáuit, obikusfe v i l e s fint,& quotidlansinam u prctio- fcholáíficum,quicquidíkncítroiure & fioresconfert filius,filiave,átque expen- communi donatiofactafcholamco cau fas easin. huiufmodi veñibus de íuo fa- íá ítudij valet irteuocabiiiter, quia iursíh
hoc quidquid fit de peculio nó diftin- guuntínter Doctoran, &addiícéntem, immofireéle perpendantur loquuntur in íchoiaftico aperte. -Et ita tenent noítri Góm ez Arias,in.l .1 p.numer. jq . Palatios Rub.nu.77. Gifuenteslimit.j.Segura in ’ l.ynum ,ex familia.GÍed-ecfi iuncurn.fF»de leg. 2. Gallillo in verf.femejan te. A n tonius Gómez, in.l.29.num.i6.Iaííon &
Crotus, in.l. frater afratre.hum47.fi. dé
•códündcbi. pro quibusfunt iura de qui bus fupra-quod libentius aduerti quia T eliius in cíicta. Li 7 mu mer.i
n
. 1 i4.1e uifiimo argumento decedit ab hac vera opinione mhil aduertensad iura fecutus comunem opinionem aueriorideceíit.Quod plenutjj fie ab his, qui potius icri- ptorumnumeroíam recimtiohem, quá Iureconíultorum vera refponfa q u in tantes, totas membranas confummunti Et certé licet iure commsnialiqua diffi
cultas fit noílro tamen iure expedita res efi,quoíque refert Tel-ius confufe ad
modum loquuntur & iiuerfoscafuscó- iungunt,fcilicet quando pater emk no
mine filíjs ex pecunia propria qui caíus longé diítat á noílrojq.un & ipia opinio quam ipfe deílrüit ex rekcisptr Dueñas in diélireglila.S/.receptior videtur,
Se
h sc qúoque adden Ja funt ad Antonia Gómez in.l. 29. numero .17.10 Qgun & expenfs quas pater facitiá nüptijsfilij vel filis & v sile s quasnubc- tibus dat ad putrem pertinent,m quo ta
men Burtoí.m dicto. §. ñeque Caílrenfe»
numero.9. Salycetusin]l.omnimódo¿§.
imputan,numero.8.C.de inofñcioíote- ílamento.Bald. inl.SIis cuius.C.famili.
hérciícund.numero.14. Ripapoff aati-
ciunt.l.id veílimentum.fF. de pécuho.1.
peculiumnafeitureodem.l.morcis cau
fa. dedonationib.caufa m o rtis,, quod quidemadhucintelligendum eíl tex.ad Efina.ff.de petitio.hsreditat. nifi pacer habeat iá potcflate bona fiiij, vei fifis:
quia fi bona illorumhabeat de his cXpe- diiTe videbitur ex regula did.Lfin. itatc pet Romanus in ¿uthen.ex teíiamento, nu.19.C-de collationibus.
In cstsfis autem donationibus quaa ' pater facit filio cuna noh-pertineat ad e x penfasnihilnobisattingendum eft, vnu aduerfo noñ effe multum ñdeadumTei lo in L ^ .T á ü ry n his qfi«,de collationi- büs/eu imputationibus refert,quoniam, aperte confundit veram collationum,dc imputationu rationem,item 111 eo quo j adducit de donationibus validis,ÓC rcuo cabilibusjprsiertini.numcrofia. vbi co
tra Fabrum vult'ex eius verbiscontra ip
fum conciudere,& rurfum quod dona
tiones qus morte confirmantur valeane in vim prslegsti, de quibusneconfun daris , & vt iura qus vana funt qua
drem. Aduerte diucrfis temporibus di- üerfaiura fuiffe inflituta.Baitoiu3Ín l.pa ter fiiium.ff.decolktio.docis condiderat fepterh iura,melius hoc traclauit Paulus in rubricado collationibus. C. qui con
diderat nouem iura , rurfum habenda tibi ratio efi,donationis firhplicis,& do
nationis ob ca u ia m ,r u sfu‘m earú quy v i lent,& earú qu« morte cofirmatur. Atq*
in cis qus valent a principio quo reuoca ri pofsmt ex caulis, ex quibus perfectas donationesreuocamus. Deinde quomo do xniiis fiat coi latio,cóputatio, vel im putatio,vide cordati9 & auétius domina Gouar.iAjCeRainaldtig. §. 2