ConíiÜum CXXIÍ.
* q u z fit e x c e r t a / c í a , n o n folú d a t robur aáui é tillú exten dit,ut in term inis d ix it Bald.in con iti, ubi d ix it cp tunc cófirm atio Papa
" '•''t-lnf’ hzt-nr rm
c o n f i r m a t i o * q i
confirmato,fe i
c .e x parte,i n
fi.d e
c o r n u . _________ ^e x t e n d i t añú confirmatu ultra,q u a m i n e o c ó t i n e b a t u r n ñ
efi f a t t a e x c e r t a fa cn d a ,u e!
in c ó tr a d iñ o r io iu d ic io a lid s
- • « c o n f i r m a t i o m e m b r a n a s o c c u p a r e t & h o c
d i d t i f , ^ % T d o m in a t io n e s .in fi.C.de app.vbi « l u i t , idem dixit B au -■ ^ confirm ará,qn talis confirma ■ n, confirmaooe d e n . ficudn ^ nfo< & ldem vr Uo- tio eft fañ f £j T _jn prin.per quos fiat inueftitura. f ubi di
2 3
luifle ‘!”cñfirmatio extendit aftum confirmatum & sillu c i t , q tun, _ q ac de intentione confirmantisrfed non p o t amPÍÍatS a r e I o fid lx it ex certa fcientia: ut hr per Bal.in****• orine C de a Pp. ubi certa fd a principis habet uim T i S ” ? e r im o Jn M U quibus appd.uon h - t t l Bal.in c.cum accefsiifent.de confti.ergo & c. & hoc et nrobatur per g l.in c.dudum ,de decim is, quia rndeo prim , , / u r l x i t D .A b b .in d.c.dudum . quod f confirmatio Papa: fa ña ex certa feía in dubio praefwniturfaftain c a fu h A ih , &
ad illum cafum habilem eft referen d a.& d icit , 9 de hoc e * ratio naturalis: quia confirm atio ex proprio figmficato de
notat aftus confirm ati firihitaté.& dr a con,quod c a fimul:
& firm o,auafi fimul firm o,ergo d étin telligi de aftu confir
mado habili , & non de in h a b ili, fi fieri pór, quod dixit efle m enti tenendum .Sed fic eft in cafu n ro ,q ftatuta artis lanx non funt habilia ligare ftrazarolos,ne conducant panos & c.
ut late probauiiergo eoru confirmatio non extenditur, ut co prehendat ftrazaroloS.& idem d ixit ibi D .Anto.de Butr.g>
confirmatio Panx é t ex certa fcientia fa ñ a non confirmat añum nifi in cafu,quo liceat,& fic ubi poifet ad u s eife con
tra ius.& ftm i us nó dr operari ni fi in cafu,quo eflet fm ius,
¿ ¿ d ix it, qj alibi raro iftud in u en ies. Sed fic eft in cafu no- ftro,quod ftatuta focietatis artis lanf po/Tunt operari in fuos fubditos,& iftud eft fecundum iu s , fed in non /iibditos, ut funt ftrazaroli,eft contra ius, ut fupra dixi- ergon on ope- 1 5 rabitur contra ftrazarolos.® -[-Secundó cófirm oex d od rin a Pau.de Caf.li.-2.conf
. 3
j . inci. Q m rftio ifta uertií 8¿c.ubi uo luic,q> confirmatio p rin cip is fa ñ a cum c ía , ex certa fcientia&c.nunquam o p e r e t, nifi qñ Papa fu it certificatus deiniu- ria,quat fiebat alteri ex tali confirm atione, qm non praefu- mitur princeps uelle tollere ius alterias.l.2.§.fi quid a prin- cipe.8¿ §.m eritó,ne quid in loc.pub.Sed in cafu nro non ap
paret,^ Papa fuerit certificatus de prariudicio, quod fiebat ftrazarolis,cum eis licebat p er füa ftatuta confirm ata panos 26nouos ex alieno territorio con ducere,'ergo & c. C f T ertio hoc confirmo auctoritate d .B al.in l.im petrata.C.fen.refcin.
non poff. ubi fingulariter u o lu it, q> certa /cientia prin cip is non operat nifi in his, q funt iuris,de quibus princeps pfu- i mitur habere n o titia , i non au t operat in h is q fu n tfa d i, ut funt ftatuta & confuetudines,quod dixit eife bene no.fed hic eft in cafu nro , q> in confirmatione ftatutorn, artis lanie non fuit fad a mentio ftatutorú ftrazarolorú,<j> e/fenteis có traria.ergo certa feía principis ad illa fe non e x té d e t, & ifta unt,q deciount hanc coníultationé. € N ec ét o b .li dicat fo- cietas artis lana; eft in poífefsione puniendi ftrazarolos con tra ac^entes, ut apparet in eorum p ro cefsib u s, ubi aliquos condemnauerunt,ergo ftatutú eorum dérobferuariiquia re-
pondeo,q> pofito,fed non conce/fo, o? fic fit,non tamen eft
uerum. - r • - - *
A l e x .
a d d i t i o n e s
.
* Dare.A.lc.I Jtgg obuenire.glo.fi.de uerb.fignifi.
Coafirn-a.a.iupji.i.cof. 1 io.Rom.confi.3 17.Ee!
i Confiliú.Old.q .3
i t f . A l u a . t i tdeconfuet. feudo.do.Lotha.r. r.Soc.I.in ' h,q uocan.§.patronú.in fi.de m ius roaixFJ.c.ronnulli.inpn-.or re
fer Dec c.prudertiam.deoffi.deleg.IaU.n.C.fi centra ius uel uci.Pub.
* Verbis general ¡bus.) Vide plura
perFel.ni c.transla:a,coI. i.ce co-lh.
& iniraconfi.prcximocoi.2.&affatim Iaf.in 1.1 r<pcr.inpri:..2.no.tf.
de ope.oo.nun. Natta.
d MikratiouiSjlr.no.lmo.in ca.ffgmficanribrs.de offi.deIcg,Card.Flor.
conf.13tf.ru. ^.Feli.c.nonnuJli.w prjn.de icicnj-.pec.coni.i6 5. And.
* Tira rep 1 fi uncuain,in prin.nu.no.* In fauoreir. De hoc Cyni ciño mentionem facit Fel.in c.nonnulli.col. rS.de reieni.fequmr Dec .coi.
itf? Signorol.eonfil.i 78 .Q}!*fti° propomtt.r.col.j.& proeofacit optime tex.ir. l.liberris,quos.§.pofihumis ff.dealuna,& ab.Icg.Nat.
* Coram E.ifcopo.] Quidfiiintplureslaich&unpsckncus,uidetur, o? pracualeat numerus, ideó iudexl*icusadew)di:s.& uidetíir hocrede BaUnl.fi.coUntepenul.uerfi. fed hicqu*ricifr.C.dc edic.diui Adria.
tollen.8: Rochus in trada.deiurcpatron.car.5.Vide Dcci.in c. exh-
teris.s.no.deconftit. Natta. . _
.e Vterque. Mana.Soc.c. i.de fc-ro
c om per.So c.l.cu n- lenatus.in n. de re
bus d ub.conf. 1 i.lib. 1 .Matthsrfi.no. 14 4 .Rom.cófi. 2 <? 5 . laf.l. Imperiú.
de :urif.omn.iud.Hyppo.Mafiil.I.detnino.§.tormenta.nu.i4. cú feq.
de qó.&r fing. 1 So.fingu. 5 o.fingu.S 17.confil.8 4.Tho.Fer.cau. ic. And.
Tiraq.in ccnfu.Pi¿f.tK.retr.§. 25 .glo.i.nu.3 1. fed exceptis articulis m- feparabihbus non funt uera, qnac hinc inferunt doñ. nec in praxi cb- feruantur,ut etiam tradit do.Io. Igneus in i. i.§. Ii quis in uilla. r.u.27.
ad Syll a.adde,infra lib. 6 .confi, 23 p.in fi.
* Vbi focius.]-n oppofitum facit,quod dicit Spec.in tit.de cler.coniug.
uerfi.qi /iclericus.ubi concludit,fratres clerici tenentur ad e nera ci uitatis,licet clericus pro parte La non teneatur, quia materia eft diui- dua,fequitur Dec.in aut.caffa.col.2.C.de facrofan.eccle.Si di.gl.fequi tur Iafm l.i.C.detranfa.col.i.Marííliusfi.iSo.D.Gregoriusinc.quá- uisdepadt.m tf.ccl.tSJ.ubi teftaturjfeconfuluiffe fecundum glo.rlaci- tum,8¿ fuo refpófo fubicriptione affenfos fuiiíe Hicror ym ú Toi tú,&
Io.
Puteum. Etnunquidimmunitas conctffacafirismeis,extendatur ad cóia,uide per Alex.in l.ferui eleftione.S. 1 .ff.de leg. 1. & dicit for- maliter Bal. in addi.adSpe.inti.demagift.adfi.Nota q> fecii Dodtorú gaudent priuilegii s eorum.Et d.gl.fequitur ét Marfil.m I.de minore.§.
tormentata.col.4.ffde qufft.&And.Sicu.conlil.i.col.4.lib.2.&uide Iaf.ir.finita adducente fimilia in l.fi emácipati.col.S.C. de collat.& ibi Dec.& Bal.conii.j 01.Proponitur, q> Petrus qui tenebat feudum.hb.i.
inquit,9 inueftitura fratris focij prodeft alteri.fequitur Dec.eonf. 144.
col.j.in fi. Adde in hac materia q> ftatutú prohibens inftituiforéfem, nó procedit, ubi cú forenfis inftituitur fubditus.Iaí.confil.i 12.C0I.3.
lib.4. qu* res eft obferuationedigna. Et uide A fflift. decifio 213. ubi ponit aliqualiter ,qúo quid dicatur indiuiduum.Et in feparabilibus de mixto iudicatur ut de fimphci,Alex.in l.a.in prin.ff". de uerborum ob- lig. Eteft.á Philofophis literisconfignatum, q» infeparabiliter única cóicant ííbi inuicem idiomata, ideft proprietates. Et de conaexis uide Bal.omnino in 1.3 ,§.fed utrum.in fi.ff.de minor. Natta.
* Committat felloniam.]Bal.dicit,fiaIter fuá probitate defendit, utper Iaf.in 1 . i.col.2.C.detranfac. Natta.
f Teftisiupra iib.i.confil.r.ninn.7.
g Extendere dixi in confue.Parifi.§.5.nu.7o.
h Non dat.Old.q. 1
64.Alb.par. 1 .ftatu.q. 21 .Bal.trafla.ftatu .uerfapofto li.Pau.confi. 16i.lib.2.Iaf.cóf i 48.nu.6’.Frác.Rip.derefcri.refpon,3o.
* Talis confirm.] Sequitur Rui.confii.^o.col.penul.Iib. r. & confil. 1
6coi .penuUib. 2.& plura de confirmati one p onit confi. 1 op.col. 3 .&
¿lrb.4. Natta.
i Notitiam.Addeiup.eo.lib.con/ 1 .1 o3.fupralib.2.confi. 12j.in fi. infra lib.6.confi.2 i9.nu.5.i.Cur.feniorconfi.49.Dec.l.in totum omnia.de reg.iur.confi.i^S.nu.ii.Iaf.confi. ip.confi.i ip.in fi.bb. 3 .Franc.Rip d c.reuo.dona.refpon.iS.tetigiinconffetud. Parifien.§.j.nu.73
* Hocconf. eft Barb. ut patet inter eius confi.8o.uol.3. quod ígnórauit Crotjupra his Statutis confulens,confi. jo.nu. 12.&num.2o.Col pen in prir.c.Suum hocconfi.in fauorem marzariorum, de quo hicBsrb"
meminit,eftconfi.551.in3 uoluminefuorumconfil.Se uideror fimrá
ad confido y.uol.3. Zanch. noc.rupra
9f
S V M M ^ l R i y
M .
. * ---—*• xuiitv 1 avviiwxcjua. aoo vvj
^ a u e . i t r i c e t c o n t r a a l i q u o s p r i u a t o s h o c f e c e r i t , & t ñ n o n
t á 1 e ^ e p o f l e f s i o n e c o n t r a f o c i e t a t e m t o - j u n u s - § - a n t e o m n i a . f i ' . d e p a c . & i t a d i x i t n o . B a r . i n
k •
•
1 q u i s h o c i n t e r d i ñ o . f f . d e i t i . a é t u q ; p r i u a . & i n l . f i p u l o , C í n u . s ' m p u b l i . u b i p r t e í c r i p . n o n o p e r a r u r , n i f i i ñ i l - T r f U í n ^ , U ? t u a c u ^"u s 5 & í d e m B a l . i n c . j . d e f e u . c o g n i t i o n e .a n t e r p a r e s . f f . d e r e i u d i . c u m f i m .
Fe!.c.cóftimtus, de refer.
Voluntas i¿r pote flas,omriia efficiunt.
Mentio generahs quando non fufficit nu.3.4.
Tr&fumatuerbun¡,quid importet.
Statuta debent adinaicem reduci <¿> conccrdari.12.13.14.
Statutum ufu non receptum non ligat.
Cancellario generalis priuiiegiorton non tollit fpecialiter alicui conceffa.
Statutum confirmantis,efficitur per confirmationem.
Confirmatio duplex, m .
22;
151 Trinceps quando dicatur facere certafcientia.
20 Confirmatio non extenait.
1
9
2M
1 5
1 6
J 7
1 8
2
4
$en-Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
Liber Quartus Confil. Alexand.
24 Sententia e x b r e u i t a t e temporis unquam caufa non cognita nul
la eft.
19
Confirmatio intelligitur faluo iure alter ius.nu. 2 7 . ¿ r28,
» 7 Malefias principis conferuaturper bona ¿r equum.
C O N S I L I V M C X X I I . B a rb a ti^ d e eadem r e .
C r 1 r s 1 t * ecclefiafticus.^.c. quis in uocauitillum ,
^ & reip exit eum ,quia prius & m iferi cos eft D e u s .C ld - circo fupremum D eum e x corde hum ili deprecor, ut P1!**1' m o Saluatori nfo Iefu C h rifto m ed io veritatem huius cóful tation is m ihi aperiat amen. E t quidem uiío pun&o & folé- ni anim adu erfionepéfato,m ihi vf,cp diéti ftrazaroli pofsint
& ualeant conducere pannos,& ueftes nouas, ita ut in eorú ftatuto c o tin e t, nec ftatutum eorum fublatum per ftatutum artis lana?,nec ét fit fublatum per cófirm ationem fummi pa fto ris D .E u g e n ij,n e c p er confirm atione fapientifsim i dñ i G ub ern atoris,n ec per cófirm ationem m agnanim i C o m itis Ia.P acin i,quod dem onftro ad oculum hoc m o d o . A d hoc ut unum ftatutum corrigat aliud,opus eft,tp corrigens habeat ptátem corrigend i & tollen di, & q? illud corrigat in fpecie i & ip ecialiter * ut ferib af á philofopho b e a to , f q> duo a funt ex quib.oíu m hum anorum actuum có ftat effeftus, vid elicet uoluntas & p tá s,quorum fi alterum defit,nil eft qd“ exp lica
r i queat.Ita p robat in c.cfi fuper abatia.d e o f.d eleg.in uerf.
poffet & nollet,in l.fi filio .C .d e do.ante nup.in l.o é verbum , C .c ó ia de le g .in uerbo uoluntas legitim a .& ib i B ah co lligit p e r illum tex.q> uoluntas & au tori tas fabricant oes actus hu m an o s,& q d uoluit Io .A n d .& alij in d.c,cum fuper.ergo fe- q u if neceffario,q> ad tqliedum ftatutum ftrazari s , opus eft, q> tollé s p o tu erit tollere,St q> illud iuftulerit,& ultra hoc re q u ir it ,^ legitim e reuocauerit: qu ia non fufficitqua?cunque u olú tas,fed opus eft,q> fit canonica Se legitim a, h o c p ro bat in d.l. oé uerbum .in u erf.legitim a uoluntas. & in l .i .§. eum q .ff.d e confti.pec.l non co d icillu m .C .d e teft.cum fim i. Sed ars lan x non reuocauit ftatutum ftrazarie:& fi forte reu o ca f fet,quod tñ non f e c it , nihilom inus non reuocauit canonice Sc legitim e,Se p ofito q> reuocaffet canonice S: le g itim é ,non tñ conceffo, nihilom inus nullam ptátem habuit reuocandi.
5 <TQuod probo;nam clarifsim i iuris eft f q> ad hoc ut nouif- fim um aut nouum ftatu .co rriga ta n tiq u u m ,feu n o u a lex co r rig a t priorem ,opu s eft, illam corrigat ipecialiter, tex .eft m elior de corpore iuris in l.fi.C .d e in d i.vid u i.in verf.ne tñ q ued a am biguitas fim plices anim os m o u e a té te x p re ísim fancim us legem -V ifcelliam ,& fenatuicóful.& c.quem tex.ad h o c reputat fin g.L u d . R om a in com m en.auth, fim iliter.C . ad leg.fal.p ro p e finem .faciatd.fi q s in prin, tefta.ff. de le g , adduco ad hoc tex.in cle.con ftón em .de elect.& ib i col
lig it D .A n t.q u e m ib i refert Io.d e Im o, q> ubi req u irit fieri expreffam m entionem alicuius actus,nó fufficit, q<f fia tm é tio gñalibus uerbis. A d d u co g lo .in c.in q u ifito ris. de hsere.
li.S .q u x u o lu it, q> vbi d e b e t fieri m entio expreffa alicuius aétus ad fauorem a lic u iu s,d é t fieri u erb is fp ecificis,n e fuf- liciun t uerba gñalia.f^E t adduco gs.in cle.i.d e iud .in uerbo ip ecialiter. q d ic it, rp qñ a liq d d é t fieri verbis fp e cia lib u s, non fufficit,q> fiat uerbis gñ alibus. Ita ten e t Io. A n d .in c ,t , d e refc.li.6.faciat.l.fi q ñ .§ .& generaliter, uerbo fpecialrter, C . de inoffic. tefta. p er quem tex. d ix it m ultum elegantes G u l.d e C u .q u e m ie q u ii Bal.Sc Saly.ibi,q> fi filius uocat fe ta citum & contétum de relictis fibi a patre pro o í eo ,qu o d de b e t in bonis paternis, quod non propter hoc vr renunciaffé iu r i p eten d i fupplem entum Iegitim aum ouenf p er illu te x , u ten tem illo u erbo,fp ecia!iter.& voluit Ang-Se G u l. in l.d e h is.ff.d e traniac.Et adduco tex.ualde fin.in ].fi.§.omnem au tem .C .d e adm i.tut, & ib i Bar. dicentem fe feciffe caflári in I fin ita inftrum éta tutelar.quia t e x .f ib i requirit, tutor fpe cialiter prom ittat agere u tilia , & praetermittere in u tilia , quod fi non eft expreffum hoc fpecialiter, non eft fatisfaélü illi legi.feq u if ib i B ald .& A n g .E ta d d u co ,q u o d pulchre uo- Ittit B ald a n l.fcire oportet.§.fufficit.ff. de excuauto, ubi d i
xit,quidam appellauit gñaliter ab oibus grauamin-k p o t profequi,m fi illa , in quibus nonerantelapfts a a d appelland ú.E t quod uoluit A n g. « l- f i Gc.ff.de W ? di^
in l.quicqm d aftrin gen d x.ff.d e uerb.obli.& in l fi bo.vacan.lib. i o .E t adduco text.in c. ex
3
iteris.de o f f a ^ ubi non fuffici t facere m entioné de prim is literis - fed ppus eft,q? fiat in fpecie. C Q u in im o plus d i x i u ^ 61»4
ck fing.in c.e x literis,de d o .& contu. t Spfi fiatníéti de literis,in q uib .fit aliqua cfa elegans, q>debet fier°fpális de illa cfa,ali ter non eft-fatisfaftum illi i uri . 1?/^°
glo .in c.paftoralis,de excep.que uoluit non fufficere d oppono talé exception em faluis m ihi omnibus alijs c " ^ tentibus ex cep tio n ib . fed debet fpáliter exprimere iP °^ ' adduco,q> hr in auth.de hgre.& fal.§.fi ueró exprefsi® *’ **' qué tex.d icit A n g .t j fi teftator lega.10.qu5 vult integré ^ ui,q> non vr fatisfaitum illi iuri requirenti expreflam mea10I.
tion é p ro h ib itio n is,& d icit effe cafum in d.I.fi quis,in d
tefta.& d icit,q » u b ilex m andat aliquid exprefsé fieri mta’
ligatur fingulariter & íp ecificé.l.fin .C .q u o d cü eo .& per if"
declaratur,quod uoluit Bar.in
1
. t .f f fi quis in ius uoc.noni^& in 1.1 .ff.de v u lg .& pup. cum ergo ubi a g it de correitione unius ftatuti,aut legis prioris p er legé iunioré dét exprefsé fieri m entio de lege antiquiori,uel ftatuto iuniori,ut proba tur in d.I.fi.fequitur,q> eum non fitfa fta expreffa mentio de illo ftatuto ftrazar i ^ in ftatuto artis Iane q> non eftilfi dero.
gatum ,quia debuit exprefsé ftatutum artis lane facere mea tionem de ftatuto ftrazarif, & p er confequens deficituolua 5 ta s .C fQ u o d a ü t deficiat ptás eorum,oftendit,quialicetar- tifices pofsint facere ftatuta in ter fe,& inter hoies % artis, vt uideantur confirmata a iure c o i,id eo q> non eft neceffe,q?
confirm ent per l.m u n icip alé.iu n d a 1.2. C. de conftit.pecu.
& in auth.de fid eiu ff.§.p en .& in l.fi.C . de iurifd.omn.iud.tn ptás eorum eft referida, quia non pñt fratuere inter illas p- fon aseisn on fu b iectasn ifi fubijcian t fe foro fubmittendo fe,vel agen do,n ec pñt ftatuere aliquod iniuftum,nec pñt fta tuere co n tra ía s publicú ci ui tatis, ut plené icribit Bal.in d.l.
q .C .d e confti. pecu, fed iftud ftatutum artis lance concernit hoíes alterius profefsion is:quia in hoies alterius profefsio*
6 nis nullam habent iu rifd ó n e m . f & certú e ft, q> concedere ftatuta eftiu rifd ó n is,u t uoluit g l.in l .i.f f d e iurifd.om. iud.
& Inn.iri c.cum accefsiffent.de confti.Bar.in l.oés populi, ff.
de iuft.& inr.probat in l.n u lli.C .d e fen .& interlo.om.ind.Sc in c.a nobis.de fen t.excom .& in c.eccl,de confd.Sein c.eccl.
ut lit,p en d ,& in c.ut animarum periculis.de conft. lib.
5
.er- g o fi quis non hábet iurifdónem in perfonis,uel in loco-.non dr habere ptátem condendi ftatuta ligantia perfonas non fubiectas fib i;n eclo ca fubiecca fibi.faciat, quod no.Io.Ana, in c.fin.de im m u, ecclef. lib .é . cum e r g o i n propofito nojtro maffarij & congregatio artis lanse non habeant iurifdicn0*nem in perfonas non fubiectas fux iurifdóni, aut profeisio^
ni, fequitur n e ce ílá rió , <¡> non potuerunt concedere ftatutu ad derogationem ftatuti ftrazarim. C Q u in im o plus dicof?
a vf ex uerbis generalibus ipfius ftatuti artis lans tro noni
gaffé ftatutu ftrazarice ex eo, quia illud 110 uideantur facere in genere;quod in fpecie non potuerunt.ita Pr0^.^“
in c .tu s.d e d ecim is.& ita d e c id it ib i H oft. & D .A n r-1—, eje- pulchré d iceb at Bal.in l.fi.§.in com putatione.C.de iu1^ . lib.q> eo cafu,quo uerba ftatuti funt generalia, non adap . ad im p o fsib ilia ip fis ftataentibus. & idem pulchre d i ¿ ^
$ c.cum non ab hom ine.extra de iud. + Statuto cauetur,?
ftos U lli SE teneatur capere m alefactores,^ non poterii capc re clericum m alefaftorem ,quia non vr ftatutum dere in gen ere illum , quem in fpecie comprehendere p otu it,Sc faciat,quod uoluit id em Bal.in l.omnes P°PU *
d e ñ i f t i . & iur.alle.B ar.in l.fi quis fub conditione, f f e ^ j : z - c . : Z J ---z . r rr . - - f j _ _ n iiud.&-r 50 di.in fti.id em uoluit Bal.in l.fi.ff de iurifd.om n- C .d e facrofan.eccIef.& probatur in e.nobis.de ftnt. ex
& ib i D .A b b .& D . A n t. in d ic to cap.ecclefia.de con refert ita uoluiffe loan. M o n a.in di<fto cap it.ut ani idem Io .A n d .in c.eos.deim m un.ecclefilib.
5
.in c.cum clericis.d e foro com pet. & plene ib i “ orno‘ .;,T.-
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
C o n f i l i u m
o :.. .-inzliterrr f u i f l e d . H o a . i n d . c . t u a . C f L i c e t ergo ttatutñ
axasJ a n i d i c a t , n u l l u s
cuiufcunq;
f t a r u s ,ordinis,ofñcij, u e lc o v J ó n i s e x i f t a t q u o q u o m o d o a u d e a t , u e l p f u m a t p e r f e , V z l p e r a l i ú f r c . d i c o , q> i l l a u e r b a l i c é c f i n t i t a g ñ a l i a , u t ü ¡ ’
d e a n i
c o m p r e h e n d e r e h o í e s a l t e r i u s p r o f e f s i o n i s , u t e f t g l .q u á a d h o c r e p u t o f i n g . i n l . p r o m i t t e n d o . f f . d e i u . d o . q u x d i a t , c £ i l l a u e r b a , c u i u f c u n q , - c o n d ó n i s , c o m p r e h e n d u n t c l e r i
c o s
& laicos,i t a u b e r e t d i c e n d u m , c p i l l a u e r b a c o m p r e h e n d a n t h o í e s d i u e r f x p r o f e f s i o n i s , q u i a a d h o c r ñ d e o , q d H ia^ p r o c e d i t d a t a p t á t e ñ a t u e n t i s , q u i p ó t l i g a r e h o í e s d i i í z p r o f e f s io n is ,f e d u b i o a n q ; n o n d a t p t á s c o n d e n t i s , 9 i l l a
u erbanon
c o m p r e h e n d u n t n i f i f u b d i t o s f l a t u e n t i s : i t a p r o b a tu r a p e r té i n i u r i b u s , q u x f u p e r i u s a l l e g a u i . & p l u s d i c o~1 l o o u i t u r , í i e a m i n t e l l i g a m u s 9 i l l a u e r b a j p l art __
C X X I I I . 9 6
con eos o t .fe pro{elsion is,quía í u , i - -
¿ s n t afr doU ptáte ftatuentis,qui p ó t ligare h oíes diuer g L? r° X ;- rp's fed ubicunq; non d a tp tá s condentis, 9 ida ÍX comprehendunt n ififubditos ftatuentis: ita p r o - S a p e r t é iií iurib us,q u z fuperius allegaui. & plus dico, í illa ulanale loquitur, fi eam intelligam us 9 illa uerba
ftatuto laicorum com prehendunt elencos laicos, &
funditur dictum eius per d.c.ecclefia. & alia iura p l i e g a - j ra ideo dét in telligi d. g l. qñ ilia uerba exprimuntur a o eo, aui h ab etp tátem ftatuendi fupra clericos,
8
c laicos.& addu co el.fing.ad hoc in clem .i. de iud.6
¿ fíe ifta uerba ata p rx - gnantia,& ita gñalia includunt fubditos artis lan a:: non aut comprehendunt non fubditos.-quia non v r ,9 per illa uerba generalia uoluerint com prehendere e o s , qui non funt fu s iurifdónis & per confequens uera & indubitata cóciufio eft, 9 in ifto ftatuto artis lana: deficiunt illa dúopotifsim a prin c ip ia añ in a hnmanorum:quia d éficit ptás:& uoluntas, ergo S tc . Q u in im ó plus d ic o , quod fi refte penderetur ftatutum .■artis lana: nnllo modo derogat ftatuto ftrazaria:. d icit enim:nullus audeat, uel prae&mat. f nam natura & eífentia huius
? uerbñprarfumat. b importar, 9 cuis non faciat aftum aucto rítate propria,fed audtoritate fuperioris, iftud p robat text.
formalis in c.decernim us.in uerbo,prgfumant, de fo. comp.
& in c.decernimus.in uerbo prifum ac.de iu d i.c. 1 .& c. m o- nafteria.de u ita& hone.cle.in c.cu m laici.d e iu.pat.in c.om - nes.de poen.& rem ifiin clem. i .d e p r i .c .i. ne praffati uices fuas.c.fi.de o r.Iib .í.h o c uoluit gl.in c. decernim us, pra:al!e.
■hoc decidit tex.& g l.in c.quanto. de confue. & d ixi multum luculenter in lec.m eain d.c.decernim as.inodó illum uigoré habetdllud ftatutum fuperioris , quem habet ipfe fuperior.
ita dixit Inno.in d.cap. t .de oíf.deleg.ica uoluit Bal. in I.£al- fus.C.de fur.unde non dr quis praefumere, qñ faciat autho- ritate ftatuti-.quia non.vr facere propria tem eritate:ergo fe
quitur,9 potuit quilibet fiibiefius artis ftrazaria: conducere pannos & ueftes nouas u igore ftatuti artis ftrazan x; non.n.
-vr fua temeritate conducere,fed ui & au& oritate ipfius fta
tuti ftrazaria:, vnde confideratis uerbis & fignificato uer- borum iplius ftatuti artis lan a : non vr prariudicare priori ftatutofttazarise-.imputent ergo fib i ftatuentes in artelana?, íi imperite conceperunt uerba fui ftatuti, debuerunt redtius
& apertius loqui, ideo illi qui conducunt pannos & ueftes nouas uigore ftatuti ftrazari x , non dñr audere,uel prsefume- re conducere: quia non faciunt tem eritate p ro p ria , ut d icit tex.m c.literas.de reft.fpol.in uerfipropria tem erita te, ergo equitur,quod non vr fecifle contra prasfatum ftatutum is, 9 Rigore ftatuti ftrazaria: apportauit, aut con du xit diétos pan nos ueftes nouas.maximé cum ftatutum ftrazaria: precef- l^ri". 3^utri artis lanx,fi uoluiffet derogare illi ftatuto & tol
£ 1 ' Uerifim ile e f t , 9 d e illo feciftet m entione expreft- di ¿ ar^' un’ C2-^-^riaút:-C .d e c a d .to ll.l.i.ff.fi menf.fal. mo.
ift*a ( ¿ m¥ 0res-de k ap tif.& c.ad audientiam , de d e ci. & fic t ñ iih „ - conducat p an n os,au tveftesnou as:
«ion n n ? UnL 3x1:0 ^ razari$ , uel o b ed iu n t arti ftrazari e, Ptoutri;1;11' j P f ort:are & conducere d id o s panos & ueftes, debemm r\ “ to l a z a r í a : . C P rfte re a faciat, quia nos non d e r r > ^ ? f P q f t e r i o r a ftatuta intelligantur, ut
. n . u c 1e g1.e e a a u u eO ;
ioG al.de Cu.quem ib i refert & fequitur B a r .d m t eoim ,tE ~ ne, ftatutum eft in c iu ita te ,9 fi furtum eft de n o d e com m i fum,emendetur per cuftodes lo ci, &: poftea ftatutum tactum eft,quod fi furtum eft factum de nocte,& non rep etitur tur,
•quód emendetur p er om nes de cluitate , qualiter vltim um
[ f t a t u t u m i n t e l l i g a t , q u i d a m d i c u n t ,9 c o r r i g i t u r p r i m u m p v l t i m u m , a r g u m . l . n o n e f t n o u u m . f l f . d e l e g - G u l . t o i e t i b i 9
S u m f t l u t u m i n t e l l i g a t
,£ m
p r i m u m , & q u o d U l a g e n e b a l i t a s e , e m e n d e t u r p e r o m n e s d e e m í t a t e , . n r c l l . g a t u r P e romnes u c u f t o d e s i l l i í s u i d o i * u b i f a d u m e f t f u r t u m , a r g u . d T f e d & p o f t e r i o r e s . c u m i f t u d v l t i m u m f t a t u t u m f i r g n a l e n r i m u m f i t f p e c i a l e , & f p e c i c i p e r g e n n s n o n d e r o g e t u r , f e d e c o n t r á f i c : u t l . a l i m e n t a . § . b a l 1 l 1 c f . f t . d e a l i . & c i b a . l c g . i u m f i m i i b i a l l e g a . p e r B a r . q u i r e f e r t i n h a n c p a r t e m i n c l i n a r e S ia m m o d e r n o s , q u o d f a t i s p l a c e t f i b u q u c d e c i f i c > m t e r E s a p p o n i t g l a d i u m a d d e c i f i o n e m h u i u s d u b i t a t i o n i s .
in fnecie & ftatutum artis lan x loquatur in genere; ergo fe quitur 9 q uod lib et ftatutum feruabiturin cafu fuo . « t adduco illud, quod ekgan ter uoim t Bar.in
1
1 ff de fund. inftru.uerf.hoc íud icio ad q.d e fa d o , f duo funt íú t u t a in d u ita te ifta ,d icit u n ú ,9 omnes com itatenfes d e qualibet porta teneantur apportare frumentum com m uni, quod c o e habet in illa porta. A liu d ftatutum erat fp e c ia le , quod Com itatenfes de Caftro foflati teneantur portare fru mentum quod cóe habet in C aftro fofiati, q u zn tu r, an illi de illa porta teneantur adiuuare ad portandum uigore p r i
mi ftatuti,d ecid it 9 non, fiue illud ftatutum fpeciale fequat vr receffum a generali ftatuto,fiue p rsc e d a t fpeciale fla tu rum o-enera'e, fequens refertur ad perfonas expreffasin fpe ciaU cum ergo ftatutum artis ftrazaria: loquatur in fpecie, quia d ic it em ere & conducere de alie.no territorio panos &
ueftes nouas.& ét praecedat,& fit antiquius: ergo fequitqd*
lim itatur, & xeftringitur generale ftatutú artis lanx feques per ftatutum ftrazaria:.nec eft curandum ét fi ftatutum artis lanaepcederet.orgo m ultó fortius reftringitur ex quo ftatu tum artis lanae fequitur. C E t adduco a d p r id id a quod uo
lu it Pet.de A n ch .in c.ftatutum .§.cum autem .de refcrip.lib.
¿ .u b i d ic it,9 cum una lex trahitur ad aliam ,iuxta dictam 1.
fed & pofteriores, una lim itatur per aliam , nam cum canon dicat,nullum extraprouin ciam eife trahendum,ut d.c.flatu tum .§.prim o,cum autem d icit trahi poife infra unam d ieta
■-■ in cafu illius.§. & in cafib. exceptis in illo §. illa ergo noua p ro u ifio ,9 pofsit trahi extra unam dietam , habet locum in
~ cafu,quo locus intra unam dietam fit extra p rouin ciam , 9 a una lex trahitur ad a!iam .& ponit etiam d.Petrus qónem ,9 I a habuit in fafto: f ducalis conftitutiod.V enetcrum , qua: v i getT riu ifij,q u acau etu r, 9 nullus forenfis pofsit ib i acqu i
rere poffefsiones im m obiles. A liud extat ftatutum ib i T r i- u ifij,9 bona & poffefsiones m ulieris cóm itten tis adulteriu applicentur uiro.V trú ergo forenfis uxore T riu ifia ib i adul te riú com m ittenre pofsit p etere eius bona,ita 9 á ftatuto prohibenteforéfes acquirere videan t excepti m orti foren- fes?& d ecid it 9 fie ex eo:9a unú generale lim itat p er aliud ftatutú fpeciale: 9 a fpecies derogat generi.l.fan& io legum . ff.de pce.& loquit ib i D .P e t. eo cafu, quo loqu it Bar.in d.l.
quffitum.§.fi.qñpr£Ecedit ftatutum generale,& fequitur po ftea ftatutum fpeciale.& fic D .P e t. in term inis confuluit in cafu nro.ergo ftatutum artis lan z reftringit per ftatutu ftra za ris .E t ulterius adduco,9 pulchre uoluit Bal.in hm axim á u itiu m .C . de lib.prfter. ubi d ix it in uerf. ulterius q ueritu r d e tali q ó n e , lege m unicipali cauetur 9 p ater teneatur re
linquere filijs quintam partem bonorum fuorum .Item Po - .fteriori ftatuto cauet, 9 teftm , in quo non relinquitur filijs integra legitim a, fit ipifo iure nullum. Q u i r i f , utrum dicía quinta dicar integra le g itim a , an uero intelligatur Um ius c ó e : quia uerba ftatuti debent in telligi proprie, fed non dr legitim a proprie nifi £m ius cóe:ut I.2 .& j.ff.d e p e .h i . Ite ftatutum pofterius iq u u m tollit prius odiofum & iniquum:
cum odiofa & iniqua de facili tollantuntñ contrarium d eci
dit 9 ftatutum reduxit legitim am ad quintam , quod face
re potuit:ut no.C y.in l.fan cim us.C . de nup. Item pofterius ftatutum trahitut & ad primum & ad p riu s.& ad hoc addu
c it d ifta I.fed & pofteriores.ita d ic it fe in queftio.fafti con fuluifle. pro certo per hanc doctrinam Bald.pofita eft fecu-
n s
ad arborem: ut d icitAnge.Dominicus
de p ijfsim o IefuC h rifto
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
Liber Quartus Confil.Aléxand.
C h rifto ,u t hr M att.^.c. ergo fe q u itu r,p pofterius ftatutum reftrin gif per prim um . C A c c e d a t ad p rx d iffa , c d r pulchre uoluit Io ,A n d .in a d d i.S p e.ti.d e execu,fen.§, poftrem o.ubi q u x r it, unum ftatutum d at certam form am fen ten tian d i, aliud d icit, p fn íx intra certum tps mandentur executioni non obftante alio ftatuto-.utrum fniafin qua conflat formam prim i ftatuti non fuiife feruatam , m andabitur executioni ? d ecid it Io .A n . poft antiquos quos ipfe ib i re fe rt, p fi non eft claufula non obftante aliquo ftatuto,im pedit unum ftatu tum per aliud lim itari & reftringi. hoc d id u m refert & feq, tur D .P etr.d e A ncha.in rep.c.canonum ftatu:a,de conftitu.
in !4 .q .p rin .in uerf.hoc etiam quxro,fi unum ftatutum. Et ad d u cit quod uoluit B arto.in extrauaganti ad reprim en, in uerf.non obftan tibus,& álleg.fim iíe, quod uoluit Io, A n d .in á d d i.S p e.in ti.d e fenten.& his qui eum fequuntur.§.autem , ubi quaerit ftatuto cau etur,p contra m inorem non p ofsit fie -ri preceptum fine certa folennitate.ai io ftatuto cauetur,& p ceptum fad um contra m inorem m andetur e x e c u tio n i, non Qbft.aliqua exceptione, utrum p rxceptum ffadum c ó tr a m i norem fine alia folem nitate m ádabitur executioni ? d e cid it p nom quia nullitas caufata ex alio ftatu.reddit p c e p td nui Iu m : quia prxceptum non rite factum non dr p rxcep tu m .l.
non putauit.§.no,n quteuis.ff.de contra,ficut.n. mia le x lim i ta t per aliam; ut di cía I.fed & pofteriores. ita unum ftatutu lim itatur p er aliud.ita refert D .P e t.in d.c.canonum . E t ad
du cit etiam ib i,q u o d uoluit Bal.in l .i .C .n e li. in una & ea, cau ,tertio prouo.ubi querit,fi uno ftatuto canetur, p fn ia fe ratur de có íilio A ntianorum alio ftatuto cau etu r,p fiiia fta- tim executioni m an d et, nam nifi appareat de prxftation e confilij,fn ía non m ádabitur execu tio n i,& d icit ib i Bal.fuif- fe.q.R ofr.difputatam n eum ,quem re tu litio .A n d r, in ad d i, praffata. E cce nüc qualiter lim itatur ftatutum guale p e r ipe cia le.E t adduco,quod uoluit Bar.in l.j.§ .& parui.ff.quod ui, autc!am .u bi d ic it ftatuto cau etu r,p contra laudum , uel in- ftrum entú publicum non pofsit apponi aliqua excep tio , q».
13 f nihilom inus p o terit opponi o ís exceptio proueniens ex aliq u o capitulo ftatutorum illius c iu ita tis , argu .illius.§. cu fua g l.& l.penuLC.de. adul.Sc quia non eft uerifim ile,cp per illa uerba gñ aliau o lu eritfe corrigere.l.n on ad ea.ff.de có d ,
& dem on.m ultd ergo fortius non prxfum itur, p illud arris laure p e rilla uerba gnalia voluerit c o rrig e re ftatutum artis ftrazarix,qaod nullo m odo potuiffent co rrig ere,ét fi u o lu it 34 fent, C f-A d duco etiam ,qu od pulchre uoluit d o ,& conficu-
lus meus A b b .in c.gratum .de o ffi.d e le g ,in prin.ubi allega., illum tex.ad h o c ,p ii in eodem volum ine ftatutorum repe- riuntur duo. ftatuta contraria,d ebet euitari co rred io ,q u an tum p o t,& reduci ad cócord iam p er fubauditionem ,aIleg, l.fciendum .ff.qui fatif.cog, co n iu n d a auth.offérat.C . de Iit.
CQnteft.aileg.Bar.in extrauagan. ad reprim endum , in uerf.
non obftan tibu s.itadicam us in propofito nro,debem us ca
pere v ia m , vt vnum ftatutum non corrigat; aliudffaciat tex, in l.fi ie-rui.C.de n oxa.& -gl.in auth .ex teftam en to.C .d ecol la.uoluit e n im ,p per íenfum fubauditum debem us exclu d e re femper corred ion é.c.caufam .d e reícrip .m ultó ergo for
tius in cafu. nfo, cum ars. lana? n ó p otu erit corrigere ftatutu a rtis trazarías. Et addo eoad p rsd icta , quod pulchre uoluit id em A b b as in fuisconfilijjs confi t 54.1110.Statuto e d ito p E pifcopum Lucanum ,ubi confuluit in fa d i có tin g e n tia , p ftatutum generale lim itet per fpeciale, nam ftatutum in ca
ldillo, loquebat de can onicis fp ecialiter,& primum ftatutu loquebar g en eraliter: d ecid it, q? non corrigit, quia fpecies d ero gat gen eri.l.fan ffio legum .ff.de p^.alle.Bar.in d.l.qua;
fitum.de fun.m ftra,quem fuperias allegaai. & in d u b io d i- c i t ita d e b e re in tellig i ftatuta, ut reducant ad concordiam , a llega t Bar.in. d,extra.in uerf.non obftantibus.dicit e t ,p in uno ex illis, ftatutis non interuenit conien!us,aut confixiIum capitu li:ex quo p ó t argui nullitas.Et plus d icit D .A b b .in p fato conf.in ult.argu.cp m axim e p roced it hoc fi in. arte ftra- zari x có ite r fu it feruatum eorum ftatutum,& faltem ex illo capite iu ften tefjp ftatutum artis lan f n o n fuit morib.uten
tium approbatuaijut habetur quarta diftinct,§.leges.& in c.
l.d e treu.& p a .& id e o refert D . C ard .in proce 1 5 term inatum de fa d o : f Eps T udertinus fecit fta^ ^
cans m ulieres portares perlas, quod ftatutu a nuUa*1 fu it receptum :dubitabat,an in cid an t in pcenam
conftónis.refert M a t.d ic e r e p n ó ,p er c.in iftis.4 j ■ fe8 eft bene no.ad iftá d u b itation é.C ñ m ergo ars ftraz - ^Uo<i rit fem per ufa ftatuto fux a r t is , nec receperit flatur"^
artis lan^,fequif p non vr lig a ta ftatuto artis lan$taU non fuerit ufibus utentium receptü .lquod eft recitati auditu dignum quó ad decifioné huius dubitationis duco é ta d prod icta,q d p ulch re uoluit Bal.in l.oés p0n rH' de iu ft.& iure.ubi d i x i t , p ficut fe h ab etiu s eoe adius' - ita fe h abet ftatutum ad ftatutum , & coniuetudo ad c Cr°e;
tu d in é.fed ita e ft ,p ius cóe fem per ixatelligitur & inte^^' tatur,ut noli co rrig at ius có e, eo d é m odo ftatutum dét lig i ad aliud ftatu.ut illud non corrigat, nifi exprefsé Faciat,qu od uoluit g l.q u x rep u .fin g.in l. hac confuitifo^T C .q u i tefta.fac,pofiqu2 g l. u o lu it, p qú lexinducit fpáli¿
a liq u id d eb ere interuenire, p lex noua fuperueniens gñ¿I¡
te r remouens illa folem nitatem , p non v f remouere deilb aftu Ip á li, ita dicam us in propofito:cum ars ftrazaria;fp¿|¿s introduxerit, p ftrazaroli & eis obedientes fpáliter pót coa ducere pannos & ueftes nouas quod ftatutum artis lani ¡o- quens g ñ a lite r, p nem o p o ísit conducere pannos & ueftes nouas,non v i derogaffe ftatuto ftrazarig fpáliter introducto.
* Praeterea faciat,quod uoluit*gl.in Ldecurionibus.C.de filen, i é l i b . i 2,qu.x eft fingularis & unica,q u x uoluit,p -j- ubicunq;
aliquod priu ilegium em an auitin fauorem alicuius fpáliter, fi poftea fuperueniat gúalis cancellario oíum priuilegiorú, p non vr cancellatum illud priuilegium ,quod fueratfpáliter
’ introdu<
5
tu m in a lte riu sfa u o re m ,e & p e r illana glo.dixitBal.in l.non p lu res.C .d e facrofan. eccl. quod per legem gáaiem nunquam d ero gatu r p riu ilegio fp e c ia ii, feu gñali, nififiat de ipfo m en tio .ffE t id eo é t d ix itid e m Bal.in LuC.de Iufti.
co d . com po. q u od lexfup eruen ien s non tollit priuilegium alicui fpáliter indultum ,alíe.d.gU ,decnrionihus.& d,Bal.ia auth .habita.C .n e filius pro pa.ubi < üxit,pnon vr derogaíú p riu ileg io indulto alicui per legé fuperuenienté derogato, riam p riu iieg io ru m , nifi de ip fo p riu ilegio faciat menti0- n em ,& alleg,d,l.decurionib.,& id e o d ix it ídem Bal.inl.i.ff.
de co n ftit.p rin c .p p rin cep s p er gñalia uerba non vf tollere iura fpália.-ad hoc alle.d.l.decurionibus.Faciaf,quod uoluit idem Bal.in l.dotalem .ff.d e teft.m ili. ubi Bar. refert fe con- fu lu iffe,p arbitrium conceffum aliquibus lapientibus,nun
quam extendit, fe p ip fi pofsint derogare priuilegio alicu- iu s.B al.ib i d ic it efle cafum cum g l.in d.l.decurionibus. & l cia t,q u o d uoluit idem B al.in d.c.ueniens,de refer.&iu ca.
graue,de p r x b .& in c. 1 ,de refcr.& quod uoluit Lud.Roma.
in d.l.hac confultifsim a,& ego d ixi in c.cum olim.de prfcr*
ff M odo indubitanter ifta apponunt gladiú ad radicem ius confultation is,quia cum arti ftrazarix & homini*
profefsion is fu e rit conceffum in p riuilegiú poffe co a ^ pannos & ueftes n o u a s, ut apparet in ccmfirmatioi1^^.^
p er fuperioré de ip fis fta tu tis,& fpáliter fuerit eis 1 ^ . ^ fé q u if n e c e ffa rio ,p per ftatutum artis lanf Sieiu^.0011. ^ tionem non fu it derogatum illi p riu ilegio ita. fpa-;t£^..¡;a.
to:quia per g n alia uerba prin cep s non tollit iura ipe ^ ergo fequitur p m ultofortius inferior á principe per ^ y erb a non v f tollere iura fp ecialia. N am ut dicebat ^ nica ueritas,fi in u irid i lig n o hoc faciunt,in arido quj -& pro certo illa g l. cum dictis d o d o ru m a me fe p e t^ ^
d u d is apponunt finem huic c o fiid u i difpatandi c fem interrogatus de huiufm odi dubitation e a
excellentifsim o D o c .D ,V in c e n tia c°mpatre_meo ^ ^ fim o fine reuolutione chartarum ,& ex im p r o u ifo ^ ^ ,^ ^ fp o n d i,p g lo .in d .l.d e cu rio n ib u s, cum fuotext. e h oc;& nunc confiriendo affirm o illu d , quod ex te.*
xeram iuxta illu d . Im prouifus ait coram q uem_ff ¿im ¿ ad fu m ,T ro ju s E n e a s. f f E t f i quiipiam 0P P fna^ ar£is ft*
in ftatuta artis la n x fit m entio
? 4 tix , N am fficitu r in e o ,n ifi ad mxnus fuerm t
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
a
G o n f i l í u r n
;¿ f m c óem vfum loquendi u ulgariter in te!- fiar c o i B ono.& arti retagÜ pan- -■k„c fartorum cunacorum.-jp c c r -
ftatuto ne fi-
^ ¿ b - jlo p r o p n e v jeá o :& b o cn c piuaiciuin
florum.&artx lanar,aut artibus fartorum
™ ifauerba non fonaut ad h o c,u t uelint derogare ü/1*“« --
J.T„or,;rnu¿d;deofra diíponunt,
v j • i0
difponít,quod tdc
. _ - rr! 1_
rasm *».—-
ut jH-siudiciuroarti lanz,arti retagli,art: fartorum Se ficfn ie
eft
clarius,quod nulía G texP re{fa,nec fp e d a lis m entio d e faturo ¡trazan* m m eto fa tu to artis Jauar,ergo n ó eft fuS’a tum ftarutum firazanx,ncc é t e ñ i l i i d ero g a ra n ner V - arrisla 0 I.B < !q » í» ia m d i« r i^ a d Uem s f ^ tPÍ r i^ t“ raf t n u n o o e t p t a m t < a & d e i f t o f a t u t o a r t i s l a „ c q u . ™ x u b e r n a to r cm ¿ c R o m a n u m P o n t i f i c e m , & p e r
■■magnanimi capitanci Nicolai K c£ „ C cu « s
*,Inftr,’<simax m em o Joco illius magnam uu ---
moría in fempiternum e rit duratura p p iiluftrifsimas m em o randasque uid orias fiu s.N am in confirmationi dom ini g u bernatoris dr,ex certaícientia,ípecialiter & exprefsé com - r-~ -'-!•» li-omra . &- con - bernatoris a r,ex cci i . —
probamus,& confirmamus om nia & fingula ftatu ta, & con- n u m eratillud ftatu tüexp refsé.& in confirm ationi dom ini TTíioenii dr ét.ex certa fcientia approbamus, cófirm am us,&
---
ue:
tas, v* v w».----
puli.de iuft.& iu r.id e o p u lch re d ice b a tB a I.in i. expíacitc C .d e rer.permu.(j> fi Papa confirmat ftatuta Spoiet.ex cerra f i a fciétia,dñ r eífe ftatuta papaba,& iliorá tráfgreíTor punie it tráfgreíTor ftatutorú Papaíiá.& in Lex f a d o .f f de uul.
a.dicebat,q> fi Papa in co n firm a tio n e,e x certa ícien tia
* i i r . A - * . . ,
tu r ut tráfgreíTor ftatutorú PapalitL& in Lex fa d o .ff.d e uul.
& pu.dicebat,q> fi Papa in confirm atione^ e x certa fcienti:
facir, apponar claufula decreti¿p conditores illorú ftatu.nou pñt illa interpretari,ita funt e ffed a de iure fupenoris co n firm antis,& dicebat multum eleganter A n t.fe in fa d o r ñ d if fe cú collegia huius te g ix urbis Bonon.rem ifiifent q u a n d l peená cuidam propter fua dem erita incidenter,& non rem i- (iffentin forma folem ni,ut fieri d ebebat,dñi A ntian i illa re - mifsioné confirmaruntffed q a cófirm atio non emanauit ex certafcientia,non praeftitit ualiditatem illi rem ifsioni,& ió non recepit ro b u r,ita d ix it in c.2.de pac.Sed in caiunoftro ifta confirmatio em anauit a d id is fuperioribus cum claufu
la cóualidatiua ex certa fcien tia,qu o cafuoperaf claufula ex certa fcietia illud ,q d operat plenitudo poteftatis. fingulare diaú fuit Inno.in c.in n otu it.d eelec.cú quo tráfeút ib i feri.
oés.&refert & fequi t illud d id u m Bal.in l.eos. in p rin .C . de appella.mó Papa h é ta b fo lu tá ,& lib e rá p tá té nullis regu lis fubiedá,& pulchre cóm em orat Bal.in 1.2.C .d e fer. & in Lprir.ceps.ffde leg.oíam .p ót ut in c .c u d a per m undum .q.
q.}.Bal.in l.i.ffd e confti.prinq>ofito.n.q»debuiflet fieri fpe eifica & expflfa mentio ftatuti ftrazaris in ftatuto artis lan a
& in confirmatione p ra d id a ;tñ quia certa fcientiaoperatu r id é,qd operat plenitudo p oteftatis,fcq t, quod potuit Pana derogare ftatuto ftrazaria.S: per confequens ur derogaife.
Q uia ifta furit uerba ad E phefios.N ec obftát,n cc pu n gú t &
I *Ut U£ra in dubitata cóclufio de hac confirmatione habeatur.
^ t P rzm itto,^ confirmatio eft duplex.«l qdá e f t , q u a fit in forma cói:qd á eft,q fit inform a fpecifica,ita no. in c. r.& 2.
t de confir.utili.Ná gl.in d.c.i.dicit,<a> confirm atio, qug fit in m a’ co i,non o p eratualiditaté adu s,nec p iu d iciú infert alteri,nec multum operatur,fed parum;quia folet pius tim e n lfu d,qu °d confirm atur,alle.ca.quiadiuerfitatem . d eco n - c-uptfben.ubi e;t g l.elegás q u f connumerat quid operatur confirmatio factain forma c ó L Q t^ d á eft cófirm atio,q u f nó - informa cÓ!,& de hac loquitur gl.in d .c .t.d e confir.uti.
M, >cit,q, fi confirmatio fiat cá cogn ita,& ex certa fcientia:
firm 1? ^ e^ tur P etitio a]Cerius>& alii prfiud icat talis con- c,ccal ‘° ’& hoc ij? confirmatio dicatur facta in forma ta ftl " ^ « « f i t a r dao form alia,uidelicet co gn itio , & cer ton f t m v 'Un^ £ di-.ehas D .Anron.in d.c. i.d e p a d . q uod fi certa ir'~T l a fim plicitcr,& non cum cauff cogn ition e,ex talis cnn^ntIa r!-OQ d1? plendo d efed am u itii,quod non ualet aa ílioc¿!Ieg-gl.in d.c.i.& 2.& id eo m ul
tio p ro d f . ;eeb-tt B aU n d J .ex placito, quod fi confirm a
“ C l n ° ri§ i ner aeíre»t ¿ c ^ i.iD .iiII.C on fi.A lex.
C X X I I I 97
firm at d a t,& id eo Im peratorlegitim an d o dat ftatim .l.qui i Prouincia.
5
.d iu u s.ff de ritu nupt. Interdum qm cofirm at n o producit rem ab origine fui effe.fed confecutiue uen.t ilh u , i f a & tunc non oin o dat,fed cooperar,quia non eft caufa toralis fed concurrens,& hoc inducit ad q.Papa confirmat fta.
tu ta Spolet.illa ftatuta dñr Papalia,ita y tranfgreflor pumr, ut tranfgreflor ftatutorum Papalium . Si aú t Papa confirmat tancf cáliniuerfalis.nó funt Papalia.l.om nes populi.de iufti.
& iur. A ut confirm at ta u q cá íp ecifica,q u ia confirm at ftatu- tú,<p*pf pofsit relinquere fpurij, quod raie ftatutú in te llig it Papale,fauore tñ populi: ideo populus poiset pcenirere c &
red ire ad ius c ó e ,ideo dicir,q> fi per ftatutum populi confir
m an t ftatuta mercatorum non funt ftatuta populi.l.
2. C.
d ec ó ftit. pecu. <ja debet uideri, quo aio princeps confirmat.I.
oium .CLde tefta.quia confirmatio perm ifsiue fa d a ,& nó for m aliter non denoíat cóiirm atú a confirm ate,fed a fpecifico e fficié te ,in quo eft authoritas data. <‘ Et faciat, y uoluit id é B al.in Ladop.ff, de adop.A' in I.ius ciuile.ff.de iu fti.& iu r.&
j qa.ff.de iurifd.om ni.iudi.& in L e x h is uerbis.C .d e do.
in teru iru m .E t faciat,quod uoluit D .A n t.in c .i.& i.d e c o n - fir.uti.ubi d ic it, y requ irit caufe co gn itio , & certa feía. id é u olu it in c .i.d e confirm a.eod.ti. Et faciat,quod uoluit
Abb.
antiquus in c.pen.de confirm a.util.ubi d ic it, cp quoties Pa- ir n a c o n fin n a t* e x c e rta fcia facit apponi edictum in ualuit palatij.requirunf ergo duo,ut confirm atio d ica t fafta non in form a c ó i,fed in form a fpecifica,co grtio ,& ex certa fcia.E t id eo d ix it Bal.in d.l.his uerbis,<j requiritur cauftecognitio ad h oc,u t confirmatio p rsfte t aliquod ro b u r, & ifto m odo in telligatu r gl.in c.ea quat.de reg.iur.qua* d i c i t , q u o d ubi
cun que Papa aliquid confirmat ex certa fc ia , quod inferior non poteft declarari aliquid fuper illo a fo i confirm atio.Ideo
1
_ ^ . * « r * 1 * 1 * ^ v «*. — _
_ . t \ j x r • 5— " v
fcrio .q u o d confirm atio P a p z operatur, cp iilud quod eft té - porale efficitur nerpetuum .& ita d ix it Io.A n d.in d.cap.cum in ter.d e eleét. & D . A b b . in c.ad audientiam , de confirma u ti.A rch f.in c.pr? fen ti.d eo ffic.o rd in a.lib .
6
. L a p u ,in a lle g a allegatione 9. & habetur in c.cum in diftribuendis.d etem p o .o rd in .& in cap .p er tuas.de maiorita.8¿ obe &- "pp B al.in cap.illud.eodem ri.per D .P et.d e A ncha.in cfen i.qm a
--- O ---J--- - v ^ i u Iftll U U U lU IllU llU I
€ p rxm itto etiam quód tunc Papa d icitur facere ali quid e x
certa
fua fcientia,fi in literis fiat m entio de p ro cefsu , & de appellatione interpofita.& idem d icit Ioan.& V in ce n .fi có- tradicen te adueffario facta eft commi fsio. i fta eft g lo . multum fingu.in c.paftoralis. §. pratterea, de officio, d elega, in g lo .e x certa fcientia. & ibi d ic it D om inus A b b . poft H oft.
& alio s,q u o d tu n c ex certa fcientia emanat referiptum, qua 19 d o f Papa fuit certificatus de omnibus,quse potuifsent eum m onere ad concefsionem denegandam ,ita d ic it coniungen do om nia di fta d o fto ru m ,& pulchre d ix itlo a n . A n d . in d i- ñ o §.p rseterea.q u ó d tu n cd icitu r facere e x certa feía Papa, quando parte contradicente ita fc rip fire x certa fcientia, &
e g o u id i tem pore obferuanda: memoria- D .N ico la i P ap j V..
q uód emanauerat q u sd á bulla cum claufula ex certa fcia, Sc n o n fuerat referiptum obtentum parte con tradicente, fed fu it obtentum parte abíente,confului, quód non uidebatur operari naturale effedum ftram illa claufula, éx certa fcien
rifj r n m n o n »*
--- -— .Aaxaui ni Liuirate i^errarif. ^ przfu pp ofitis d ico q uód ifta confirm atio fa d a ex cer
ta fcien tia de dicto ftatuto a tisla n se nullo m odo to llit ftatu
tum artis ftrazariae, nec i ili d e ro g a t, & arguo hoc m o d o . 2 0 -j-Non in plus feexten d it confirm atio , quám fe extendat
confinr.abile,quia confirmatio nt fuper co n firm ab ili,
& fic
non eft m aioris com prehélionis confirm atio, quam fit illud, quod confirm atur,quia aftus aftiuorum furtt in pariente bene d i/pol! to,ut uoluit Ph i Ioíophus in fecundo de anima, fed illu d ftatutum artis lana?,nec tollit, nee derogat illi ftatuto
artis ftrazari f
,qu
i a-,ut
lup erius
demonftraui a d oculum ,in
N
quo-Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
Liber Quartus Confil. Alexancf.
quolibet aftu difpofito requirunt du o,poteftas,8 i uoluntas.
m o d o in illo ftatuto artis lanae d eficieb at poteftas ipforti fta tuentium ,& ét deficiebat uoluntas, quia de illo non feceru t m entione,ut iá dixi.vñ p o fito ,non tñ conceffb,cj> p hanc con firm ationé ita trip licata fuppleret d e fe d u s p tátis ipfius ar
tis lanse,feu pfofitentiú arté hanc,nihilom inus fupplet defe d u s uoiuntatis . debuit.n.interuen ire uoluntas ipforum de arte lanae,& uoluntas cófirm átis,ut probar in d.l. ex h isu er- b is .& ib i p B a l.C .d e don.inter uirú . g.a ad u s agen ti ú non operat ultra intentiones eorú.l.non ois.ff.fi cer.pe.cú fi.con firm ado operat illud,q d claudi tcófirm abile, fed ipfum con- ’ firtnabile nihil d ifpon it de ftatuto artis lan f in tollendo il- lud ,n ec in derogado illi,& m áxim e, q a h o íes artis lan a fcie b át,u el uerifii'r fcire debebát illud,x quo fe exercebát h oíes artis ftrazaria:,quia fama erat notifsim a L e s b o , ut V e rg ilij utar uerbis,<y ftrazaroli;& i’li arti o b ed iétes conducebát pá n o s,& ueftes nouas ad ciuitaté Bononise u igo re eorum ftatu ti cófirm ati per Legatum Bono.arg.eius. quod hr in c. cum in tua.qui m a.accu.pof.St c.quod d ixit. 16 .d ift,& c.propofui fti.82.d ift.8i c. i.d e poftu.pla.& c.apoftolice.de cler.excom . m i.Sí c.cognofcentes.de conft.& gl.in l.fi tu to r.C .d e p e r.tu . v ñ r e d é d ix it iurifconfultus,q) ea q u a notabii'r fiunt,nifi fpe cia fr notent,uñr quafi n egled a.L item apud L abeon é.§. hoc ed id u m .ff.d e iniurijs,cum ergo fciuerint hoíes arti s lanse,d. ' ftrazarolos exercere fe circa di d o s pannos, & ueftes nouas conducendo uigore eorú ftatuti,
8
c in d.fuo ftatuto difponát in g ñ re,& nó in fp ecie,feq uit q> ipfi noluerunt facerehác in iu riá illi honorabili arti ftrazarif,q u iain eam ueríánt h oíes graues, diuites , 8t honorabiles, qui nullo m ó pafsi fuiflent uiolari fua antiqua ftatuta,8¿ fuos m ores antiquos : vñ d ix it p ulcher te x .in l.obferuare.§.fi qua.in uerfi m agni.n. faciunt prouinciales fuá confuetudinem obferuari.de offic.procóful.Id e o eft uerifii’r praffumendum,q> id e o non fecerunt m étio- nem de 1II0 ftatuto ftrazaria:,& id e o noluerunt derogare,q a o p o rtu iífet deuenire ad contentiones, & lites cú artis ftraza r if ,e o m axim é;quia ftatutum ftrazaria: erat antiquius,& an tiquiorem cófirm ationem habuerat,vñ turpius eijcitur,a nó a d m ittit h ofp es.c.qu em ad .d e iureiur.8í ita facile non reuo c a t ius iam qfitum ,ficut reuocat ius qufrendum .ut l.qui aür.
ff.q in fráu d .cred ito.l.fi Iponíus.§.maritus.ff.de d o . ínter ui rum .Inn.in c.adm onet. de renun.& F ede.de Sen.cóf.9.8¿ fic ifta fu it cá potifsim a.quare h o íes artis lana: n ó fecerú t men tio n em de ftatuto artis ftrazarif.m o d ó confirm atio non p or r ig i t fim brias extra m eram, 8c term inus confirm ad, fruftra e r g o có tra ftatutum ftrazaria: ad d u cit confirm atio d id i fta
tu ti,lic e t a Papa,eius gubernatore, uel ab alio dom inante fa a i cta fu erit,f & id eo illud,quod non d ix itftatu tú artis Janz , non dicem us nos,u tl.fi feruum.uerf.non d ix it ptor.ff.de acq.
h e t.id e o d ici folet,q> cafus omiffus a canone hr pro om iffo.
c/ d ile d u s.d e tem p.ordi.8¿ idem fi fit om iffus a le g e ,có fu e - tu d in e ,u e l ftatuto é t iurato.l.an in totu m .C .d e a:di.priua.c.
in noftra.de in iur.id é fi com m ittat a p acifcéted .fi.C .d e pac.
conu en.id em fi ab appellante.clem . appellanti.de app.idem f íi ab im petrante c.cum in illis.d e pr^ben.lib.6. idem a dan te aiu d ice ,u tl.fi de p ro p rie ta te .C .fia n o n com pe. iudi. id é a d atep ro cu rato ré.l.m aritu s.C .d ep ro cu r.cú e r g o fit ift e c a g fa s om iffus a ftatuto a rtis lanf ,& e tiá fit cafus omiffus a con
firm ante:ergo fequitur, cp habetur pro o m iffo , 8t per confe- qués ftamus in d ifpofition e ftatuti artis ftrazaria:,arg.l.fi ex traneus.ff.de con d i.ob cau .& l.co m m o d ifsim é.ff.d elib .& po fthum .cum fim i.quia quod non m utatur,non eft ratio, quare ftare nó prohibeatur.l.fancim u s.C .de teft.Lprsecipim us. C . d e appel.cum fim i.ergo & c .C E t e x h o c tollitu r illu d , q d fu - p eriusoppon ebatur.d icebatur enim,q> cófirm atio operatur id e m ,quod operatur plenitudo p o teftatis,& re d d it a d u ua- lid u m ,& confirm ado ab eo denom inatur:quia pro certo non obftan t cafui noftro, ex eo quia nec uerba, nec mens confir
m antis fuit uelle tollere illud, quod cófirmandum non expri m eb a t,id eo lim itata caufa,limitatum parit e ffe d ú . l.age cú G e m in ia n o .C .d e tranf.& l.in agris.ff.de acqui.re.dom .cum fim.Sc fic licé t m axim a fit uirtus confirm ationis : non tamen
22 ob cafui noftro.SfP ratterea cofirm atioQ tdixpip,.- c ó i,& de ifta non eft curandum , quia non operatu r S ut confirm ado in form a fp e cifica , fed ifta n ó e ftr 'fi ^ in forma fpecifica,ergo & c.iftud affumptú probo f ^.a^°
Illa dr effe cófirm atio in forma fpecifica qu$ fit
gnitione & ex certa fcientia,8<: fic opus eft,con cu rra* * c°
dúo in fimul,quia ubicunq. ad compofitionern indin currunt plura fubftantialia,fi unum defit,8c alia interu^--®
non ur fatisfadum iuri 8c perinde hr,ac fi nullum inte ^ fet.Ió dicimus,cp i!le ,q e ft reus in uno, urfadusreusi ^ d e p fn i.d ift.s.c.co n fid e re t.l.fiu n u s.C .d e te ft.id e o d ; °l Bal.in I. t.C .d e his q pacn.no.cp fi teftator grauauit fub ñ a hseredem,ut foluat decem ,8c foluit nouem,q, incidit ná perinde, ac fi nihil foluiffet.faciat te x .in c.quj ipíis fa ^'
dotibus.^ 8.diftin.8c facit illa uulgata regula,nihil dr eír°-r dum ,ubi aliquid reflat agen dum .l.fi.C .de filen.fedduor°' runt ad cófirm ationem interpofitá in cá fpecifica, uideli ^ cauff co gn itio ,8c certa fcientia,ut fupra,fed hic non interu*
n it caufe cogn itio ,p ro bat,quia non exprim it indidacóft- m ation e,d eb u it.n .cócip i hoc m odo,caufa cognita,&excer ta fetén ti a, fed ita eft, q> in d id a confirmatione non exprimí 2$ tur illud uerbum caufa c o g n ita ,ergo non interuenit,f qujj n egatiua coard ata ad certa feripturá eft probabilis,ut pro
b at in l.i.C .d e exac.trib.li. 1 o. id eo dicebat Bal.in l.fi.c. de iureiur.q» aliqua negatiua probari p ó t per mfpectionéooj.
lorum ,ut iftanegatiua,tu non es in te ñ ó defcriptus,tunóes in m atricula m atriculatus,tu non es deferiptus inter folueu.
tes.l.cum de le g e ,ffd e prob.l. bñ.ff.de imu.teft.gl. inLj.C, de errore aduo.gl.8c Bar.in l.Pantonius.§. rei perduellionis, ff.de acq.hzredi.8c hr in c.ex geftis.d e cler.non refiden.ci, d e ca.c.inter d ile d o s.d e excep.prsela.Bar.in l.in illa.& in!.
h o c iure.ff.de uerb.obl.8c in l.hi qui ad ciuilia.C.deappella, 8c in conf.8 i.in cip .M artin us Fornicon is.& inl.ispoft.ff.de acq.hfre.8c per confequens ftat uer-itas,q> probata eft illa ne gatiua.tp non ín teruen it in hac confirmatione cáz cognitio, 2 4 ^ fQ u in im o plus dicuntfcnbentespofito,nontñconceífo, exprim eret in confirm atione cauff cognitio,ueritas eft,<y in n im is breui tp e fuit fa d a illa cá x cognitio,9 hr perinde, ac fi caufa: co gn itio nó in te ru e n e rit, 8c redditur ex hoc fnía nulla ipío iure, uel aliter ad u s nullus ipfo iure,quia non pfu- m it, cp in ueritate interuenerit cáse cognitio.itaprobar in c.
pon d eret quifq, fermones fuos. ledi.8c ibi gl. pulchradicit, tp e e g e m u s , ut aliquid m aturius agamus. & ibi do.Do.de fan .G em .arg u it contra iu d ices,q u ib de manenuttitproce^
fus,& in uefperis ferunt fnias,ut fint ipfe iure nulla:,quiano prsefumit,q» de caufa cogn ouerint.hoc idem uoluit Bar.in . p ro la iá.C .d e fent.qui d ic it effe cafum in c.tum ex l^er' s‘ e in in teg.refti.u bi tex.fo rm aliter hoc probat, quiami 1 o>
qcF quidem Fugenius Papa tulit fniam in ta breui temF°r.^
q d prefum it núlüá fa cia t.l.iu s aliirentorum.§- “ P° . uerbo, fufeipere debet cogn ition em . 8c q d ibi Bal. &eg°
le d .m e a ad capi.ecclefia fandet Marise.de conftitu^ ^ co duo pulchra confilia D .P et.d e A ncha, qui in nn°_
luit q d fnia lata in tam paruo tem p o re, quod non e u ^ m ile quod de caufa cognouerit,prsefumitur r.on c°gn° ’ 8c ió fnia eft ip fo iure nulla.8c in alio g confilio con authoritas, que interponitur a uicariopoteftatis m c ^ d ib u sm in o ru m .in quibus r e q u i r i t talis authoritas, fueuit fieri,quod a cced ü t partes cum agnato coram u q ui in terp on it fuam authoritatem illi co n tra d u i, qu nullus talis contrad u s geftus tam paruo momen:o,qu^
fum itur interpofitá fine cau% cogn ition c,allegat.le. ^ p uto.§.n ec pafsim .ff.de re.eor.& d id o capitulo tum ^ _ ris ita adduco in capitulo ecclefia fanda: Maria:*quan tius in cafu noftro interuenit.caufa: cognitio,cnm n<? ^ n0 matur in d id a confirm atione,ergo non uiderur c° n £C.£runt interpofitá in form a fpecifica.8c pro certo imperlte ^ art3s circaillam confirm ationem interponendani aduoc^
lana:. CPrseterea eft aduertendum , quod p ° n cSJj&
concefso ) quod in d id a c o n f i r m a t i o n e cicer ^ .£ orj*
c o g n ita , tam en adhuc ars ftrazari* effet m ca
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca