Disputatio de vera humani partus naturalis et legitimi designatione Alphonsi a Carranza ... : in qua de hominis conceptu, animatione, efformatione, gestationis tempore, editione, deque partus naturalis limitibus ... agitur ... : cum triplici indice ..

I

C A V . F . D E P A R T F . S F B P O S I T O . nMí4 defalfis{quommptimum

erar de

falíis teftamericis,

l.i.D.ad leg.Cornd.

Mfalfis,

fecundum ide faÜá 6¿ adulte­

rata moneta,

L quieunque kicumfeq.D.

iUo iíL ) aáákós

4 fuifle alios plures fdíicatis caíus,eádé legis poená coér- cédos ex varijs Senatufcóíultis, quo­

rum mentio-habetur in

i.fi quü lega- tam.6J..de eo io.l.fiíius emancipatus 14.

l, Divus ly. $. Ítem 8enatus, í. cüm qui­

dam

/7. /.

impubérum 2z. $. i. $. item, verf.imo magüfa §.fin,D.ad leg.Cornel.

defalJis.Qüx

congerit, 6c ad quattuor dexterrime reducit

Cuiac. in comment.

ad tit.C.ad leg.Cornel.defaljís,

verfpri-

feqq.

Sed 6c alios varios caíus addiderunt imperatores, cotentos in

24Ílegthus tituli, 'C.ad Jeg.Cornel.defai­

f a ,A

in

tit.ip. lib.p. C, Theodof A

in /.

4. $Jnde Dims , A

in /.

nuUo modo

7.

l.fipater 11. $, t. L Divus Claudius iy.

inprinc. A m § . ¿/ quatenus, l.fi quü obrepferit 2pf l. Dims Pius yi. l. hodie y2, §.:i. D . adieg.Cornel.defalfis. ■

4 A t inter ceteros 4 emínet conten­

tus ind.

i .i . G.

ad leg. Cornel, de falfs y qui

( omnium primus) partus íubpoíitioné

lege Cor­

nelia

puniendam ftatuit-. id quod po- fteá profequuti funt lurifcoíulti

Pau­

lus A Modefanus,i\[c 'ml. quifalfam, §.

accufatio,\ñc

_ín

l. lege Cornelia yo. §. dé partu fubpoJito,D .iüo tit. ad leg. Cornel.

de faifa, A

Imperatores

Diccletianus A Maximianus

in

l. cumfubpofai lo.C, eodem tit.

Et inde communiter noftri Iuris Interpretes

inferius

referendi (quamvis iftam temporum 6c rerum lériem non adteñderint) partum fub-

Y^btum falfaatem

, vel

ffieciemfalfaatü

re d é nuncuparunt.

Sed etfi nové

tCconjlitutione Antoi nini

partus fubpofitioni indita fuerit

■psx.ua legis Cornelia, non

ideó intelli- 5 gas 4 partuni fubpofitum anteá inter

delida ncc c 6numerari,nec iftud ma­

li fceleris committentes impunitos evadere; etenim totum contrarium vel probant,vel faltem fubponunt lu-

3 4 7

^'

rifconfulti in refponfis fuper parcus fubpofitione emiisis, maxime

texi,

in

1 .1 . D.de liber, agnojcem

6c in

l.i. §. de injpiciendo,\tú. qua intus,

6c veri,

tria lumina,A

in

§.fed etfijervus, D.de ven­

tre inffiiciendo, A in l.cum tabulis 16.D.

de his qua ut indign. l. hi tamen 12. D.de accufationib.l.quidam ly. D . de probat, l.idemfat 26, §.cum aufe, D.de tefaml- far.tut el a, l. aufertur 16. D.de iurefifct, l. extraneo i/.§.de quafiione,l.unius iS.

§. iudex,D.de quajiio, dJ.quifalfam, §.

I .A

d. /.

lege Cornelia yo.D.ad ieg.Cur- ' neliam de falfis, 1.1. §, final,

cum

l.fq .

l. y. §. (imater. D . de Carboniano ediBo.

E t Imperatores In

l. querela iz .C . ad legem Corneliam de falfis,l. fuper fiatu p.

C.de quaftionibus , l. non nudis 16. G. de probationib.

A in

l.fipater 4. C.de here­

dibus infiituendis, l. nec^ueprofefsio y. C.

de i efi amentis.Ex.

Pontifices iri

cap. offi- cy p. depoenitent. ¿F remijjion.

6c in

cap.

afferte, de prafumption.Ex

nobis eft

l.y, tit./.part./fA 1 .1 / . tit.6.part.6. l.fin, tit.y.eadempart. A l.y. tit.ó.lib.y,Fori.

N e c mireris, fi tot, tantifque legi­

bus partus fubpofitioni obcurratur;

6 ea quippe pafsim,6cab antiquiisimis 4

etiam temporibus ufitata fuit,

A

fané ipfam refpiciunt illa

Sophoclis

_apud

Stohaum in Florilegio tit./6l

XlávíiM,KKT«faé rcv Pe nísckna-yíu nar/hj

«jT/j) Tfifvuot y , a Pe u^,T\cr ¡¿v

r'e

ro\ vo/ct/o-^k t h í « A k ^ « « í Jtp ara,

Tace,mihi iüo patre cenferifat efi:

Sive iUepater efi,feu minus, refert nihil.

Res credita ¿p recepta plus vero valet.

Quibus adde pleraque fimiíia expen­

denda in

eap.finali.

A b his

Arifiophanes

in ©ío-jnogx)pf«-

livcrcu!

fubpofitiones iftas inter deli­

d a comunia 6c pafsim obvia connu­

merat.

f

N ec aliter in Comoedi js an- tiquorum(á quibus ritus, ufus 6c abu- fus temporum deducuntur,ex traditis á

Divo Augufiino lib.2.de Civitate Dei, cap.p. )

frequens earum efiet men­

tio ,

A

thecnarum, quibus icelus il.

lud patrantes uti folen t; 6c pr* cete­

ris

i.i'

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

C A E . F d e T A R T F S F B P O S i r O .

3 4 8

i\s Arijlophanes in

praediéla

Comadia,

ita Latiné ait:

Alterant verd novi

,

qu<s dicebat dolores partus habere mulier

Per decem dies,donec emit infantem.

MarituMutem obibat urbem medicaml- ta celerem partum facientia emens.

Intulit autem anus irroUa infantem, Vt ne clamaret cerula.obturatum.

Deinde, ut annuit capite anus qu¡e fere­

bat, uxor ftatim clamat.

Abi,abi: iam enimftb vir,mihi videor Paricura ejfe, imum ventrem enim infans

calcibus percujftit.

E t bic quidem latatus cucurrit, beec verd traxit

E x ore infantis cerulam, ille verd cla­

mavit.

D eindefeelejla anus, que ferebat infan­

tem,

Currit ridens ad maritum, A dicit:

Leo,leo tibi natus ejl,ipfa effigies tua.

E t reliqua omnia,

_{& c ,}

Plautus verd

in Truculento aBu z.[ce­

na 3.

in trod u cit Phronefium m ere­

trice m lu cri causa decipientem iub- pofico partu D inarch u m adoleicen- t e m , & adfcito puero fubponendo a- ien tem :

- -

Qufi aufa fum tantum cldm dolum ad- grediri.

Lucri caufa, avara probum fum exeeuta, alienos dolores

Mihi fubpofui.

E t m ox:

Qua me gravidam effie adfimilavi Militi Babylonio,

Eam nunc malitiam accuratam miles in­

veniat volo.

IJle hic haud multd pdji credo aderit', nue prius pracaveofciens

;

Eum f a gero ornatum, ut gravida quafi puerperio cuhetn.

Date mihi huc (laBam

,

atque ignem in aram,ut venerem Lucinam meam.

Hic apponite, atque abite ab oculis. Eho Pithecium]

Soleas mihi dato: paUiu ini/ce in me bue, ArcbiUis,

Face ut accumbam,accede, adiuta:fic de­

cet puerperam.

Vbi efi Afiaphium l fer huc berbenam mi­

hi,thus A beUaria.

Date aquam manibus.Nunc é Cajlor ve­

nerit miles velm.

E t iceiia fequenti:

K's’vKxn.Miles T ibi adefi S tratophanes. nunc tibi dpufi

¡egram ut te ajfimules.

YnKO.Tace.

; ■

Qmir adhuc eho tu mala] me mones] rufii­

ca: me maleficio vincere eft]

Sr*Peperit mulier,ut ego opinor.As.V 1 ⁿ

adeas hominem] Vn.Volo.

fiT.Euge] Afiaphium eicam : it mihi ad- vorfum',falve ecafior,Stratophanes:

Venire /alvum.

St.

Scio ,fed peperitne, obfecro, Phronefium]

As.Peper.itpueri nimiumlepi-dl.Sr.Ec­

quid mihi fimil fi i As. Rogas.

Quin ubi natufiyiam. macberam, A fiy*

peumpofcebatfibi.

•

St.

Meus efi: fcio.iam de argumentis: m- mium quidemfimilfipapa]

Iam maius efi] il ne leBat legiones, quas ffioliare velki

A s.

Here nudius quintus natus quidem efi.^r.Quid tunc pofied]

Inter tot dies quidem bercle iam aBum aliquid oportuit.

Quid illi ex utero exitio efi, prius qudm poterat ire in pr alium]

A s.

Confequere:atque illlfaluta,A gra­

tulare illi.

S t .

Sequor.

Vn.Vbi illa nam obfecro efi ] qua me hic reliquit,atque d me abfiititl

AJfum'.adduco tibi exoptatum Stratopba- nem.Vn.Vbi is efi, obfecro]

St.

Mars peregre adveniensfalutat Ne- rienem uxoremfuam.

Cum tu reBe provenifii: cumfaefiauBa liberis,

Gratulor,cum mihi, tibique magnum de- difii decus.

P h.

Salve, qui me interfecijtipene vita, A lumine.

Quique vim magni doloris, mihi per vo­

luptatem tuam.

Con-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

I

C A P . F . D E T A R ' T F S

f

B P O S I T O . 349 Condidifti in corpus: quo num etia mor­

bo mifera fum.

'br.Eia haud ab re, mea voluptas,tibi ob­

venit ijticlahos:

Eiliumpeperijii, qui ¡sdisJpolijs obplebit tuas fac.

S ed & 7

"erentius

multus eft in partus fubpoiiti deteftatione , aut n o ta , ut videre eft in

Andria aBu ¡. fcena i . ¿

2. varijs locis. E t

4. f cena y.

( ubi illa:

Verum vidi cantharumfuffarcinatñ/.

intelligenda funt de íúbpoíitione iux­

ta modos

zh Arijiopbane 6i Plauto fm prd

adnotatos, aut íimiles,nQn de ex­

politione, utmale fentit

Thom.DIpfer.

ad Rofini lib.i.de Antiq.Roman. eap. i.) Sc aBu y.fcena

/. E t in

Hecyra aBu

3.

fcena 4.

E t faepe

'aBu 4. f cena 1.

_&

íaepiúsTfíWíi

ckCácm aBusfa aBu y.

fcena i .¿ 2.

Haec autem Gomici velut inyfticé 7 4 proponebant, ut quivis fubpofiti partas dolos & thecnas fabterfuge*

(a c Ifte fubpofuerat) valdé aliena iunt 8c á veri (quod fabula im itari debet) fimilitudine omnino devia.

ret.

Q uas ce rte n o n v itab it L e d o r fub*

p olition is R e g in a T ira a n d ra á

loan- neBarclaio lib.4 fua Argeni dis

ficcé ni­

m is & infulsé d e lc rip ta ; fimul cQ ab- d a d io n e v e ri p a rtu s : quá itidé valdé in co n cin n e d iip o lu it, C um enim Si- eam bre m o n ta n a mulieri infantem (m o rd alias ob n o x iu m )in ter tumultu adlportandi provincia effet dcm áda.

ta,u t ifte ait,n efcio quo m alo & inve- rofim ili fato m otus co n fixerit Sicam - brem á R egina detentam iterata m a­

dentis filij fuavitatione, & collo qu io in ter eam & R eginam in ito : & eiuf­

dem in filium e x cla m a tio n e, fimul cum p raced en ti infantis nudi ob la­

tio n e & fignorum in ce rv ice & crure d extro rubentium oftenfion e, adtre- d a tio n e ,v e l ta d u (c u i ex dicendis

in­

frd eap. p.

_ex

num. ¿6.

_cum

lulio Sca­

ligero

& a lijs , velut á natura vagitus in e f t , quem p ra parturitionis dolori­

bus T im aild rá p ra c a v ifle & timuiffe pauló anté ifte ad fev erarat)Q u $ cer­

te om nia á re celerrim e peragenda

Sedad praallegatos Com icos re*

deuntes, dum fraudes fiibpofiti par­

tus prademonftrant, eos itidem puto Rempublicá velút monuiffe,& Magi- flfatus docuifte modos 8c dolos lub- pofitarurri parturitionu eruendi,ut ita alienarum familiarum vitarent intru- 8 fiones.Quas etiam Regna 4

8c

_magna

Imperia hoc malo medio paffa íúnt, ut de P e r SE o aSatrice quadam A r­

golica nomine

Qnatenta

iublato ab uxore Philippi M acedonia Regis te­

ftatur

Plutarchus in JYmilio

. Quin &

CoMMODvM á FauftinaM . Antoni­

no fubpofitu multi ferunt, ut tefiatut

lulius Capitolinus invita M . Antonini.

E t E.utropiam Syram uxorem Maxi*

-Hiiani Herculi) Imperatoris,cuín ma­

ritum fibi devinélum curaret, fübíe- ciffe fibi M a x e n t i VM adfcrunt

tus Aurelius, Sc Cujpianus in Imperato- ribus.Et Albertus Cranteius lib.

7.

Me- tropoleos,cap.38.pK'Dx.K\c\u

11. Ec- clefia perfecutorem fubpcfittm fuife adfirmat. Idemque Stratonia Regis Deiotari uxori,eo non inicio,adcidif- fe ab alijs enarrat

Petr.&rodius Ub. p.

rer.iudicatar.cap.8.infine.

Sed & ex pattus fubpofitione alia multa fequuntur mala ; naro ordinum 9 4 ‘^ig’^kas familiarumq; confunditur,

d.

1.1. §.fedfifervus,D.de ventre irffiic.

E t aliena forte,

¿

lordida flirpes na­

talibus ingenuis audent fubrogarl, d.

1. fuper fiatu,C.de quafiion.ff

D eq; ho­

rum,& expofitorum fimul lumma for­

tuna illuftribus familijs inferioium,

luvenalis Satyra 6. verfu

do/.ita adpo- fité ait;

Tranfeo fubpofitos,¿ gaudia,votaq/fape Ad Jpurcos decepta lacus,atq/inde petitos Pontifices Salios, Scaurorumque nomina

falso

Corpore laturos ,fiat fortuna improba?

noBu

Adrides nudishfantibus,bos fovet omneis In-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

r '

3Í0 C A P . V . D E P A R T F S F B P O S i r O .

I n v o l v i t f a f a u , d o m ib u s nunc p o r r ig it

altis.

Secretumfajibi minimum parat, hos a- matfikfs

Ingerit,atque fuos ridis producit alunos.

E c nobis itta n o tav it

Morotim,poi\

alios, reffionfo gg.num.i8. Et quantum (\xl ait Petr. Gregor, lib.14..de Republ.

cap.i .num.S.) turbata fueritfepe Refpu- blica ah hü qui infimo loco nati clar'Jfirnis familys mendacysfe inferere conati funt, longum effet recenftre, eum etiamfpfiicere pojjint exempla qua retulit Valer.Maxi­

mus lib.g.cap.16. Gum hoc aliud malum, ut per fubpofitionem panus,five per adul­

terij generationem , five per fubpofitionem infantis alieni adimanturjilys naturali-

Ripa de noBurno tempore,cap.i62. mm.

J. Petr.Mrodiui lib.g. ur. iudic atar.

d[

cap.gJnprincip.

vetiim etiam capitale eííe adieruerunt ex d id a co n ñ itu tió - n e

Antonini

_in /.

i.

C.

ad leg. Cornei, de fafis,

id difertis verbis com proban­

te , ibi:

Caufa capitalis in tempus puber­

tatis pueri deferri non debuit,^

_ibi:

Cum periculum capitis Jubeat,

q u * fuit fen té­

tia

Glojfa

verbo

capitalis,Angeli,Mar- fily, Bofiy, AfiliBis, Petri Gregory

_{, &}

aliorum , quos refert

Farinae,

_d.

quafi.

130.num.240. A feq Joannis GrheUi de­

cif. Dolana i3o.num..3. Anton. Fabri in fuo Codice lib.g.tir.i3. definit.6.

Q uod Iu re quidem antiquo p roce­

d eb at, quo a tte n to crim inis falfi poe-

btis A legitimis,vel alys proximis defun-

12 na capitalis ft e r a t , d.

l.z. l. falfi quidi Borumperfubpoficitios hereditates A bo- 3. l. ubi falfi 22. C. ad hg.Cornel.defaif

»i/,6cc, repetit idem

\n cap.fequenti n.

2,

proiequitur novifsim e

Pater Adam.

Contzen ltb.4. Politicor. cap.3. $.8.

_ubi

im probans atrocilsim um fem inarum icelus ( dum proprium fanguinem c o - tem n u n t & vendunt, fubpofitioni an- iam p r* b e te s )ita ait:

Qudm facile enim fuerit nutriculam ingentis mercedis pra- mio corrumpi,ut nobili partui rujiicanum fubponat Í A clarijfimisfamilysferviles fordss inferat

?

ita fané Artabano Mace»

doni fontingit

,

cuiusfilium infida nutrix per mutavit, A deinde adulto,iam vero A fubpofititio filio fceleratiusfurtum evul­

gavit , qudm fecit, magna in Regni clade uter que concurrerunt,atque una die ob cu­

lo buerunt.

F a cilita s ergo ft peccandi, &

tantum fcelus com m ittendi m edijs &

m odis om nibus c o e rc e ri d e b e t, ex

Petro Gregor, d.cap.i.num.g.

O b h * c doloíüm iftuch crim en lu ­ ris Interp retes falfitati non folum ex iuribus

fupr.

adduótis addixerunt, &

I I veliit eius fpeciem .4 con ftituerun t,

Azo in fumma tit. ad leg. Cornei, de falf, mm.3. Hoftienfis in fumma tit.de crimine faifi, Anton. Gomez

_in

l. ultima T auri, n.

12. Menoch.ipod.

_alios,

lih.3. prafumpt.

24. num. i, Farinac.defalfiiate Afimu' Ut.qucejl.130. part.io.num.z jg.Polydor,

Cyprianus epifi.2.ad Donatum

;

Pltc te- fiamentum fubijcit

,

iUe falfum capitali fraude eonfiribit:

poftea vero defijt ca ­

pitalis eife, d .

l.ubifalfi..

T em p oribu s vero lu rifconfulti

M artiant

A udtoris /. /.

D . ad leg. Cornei, de falfis

( qui fuit poft im p eratores

Antoninum 6 ^iAlex 1 ^-

drum

A u d o res d.

l.i.

_A

3» G. defalfis)

& iubfequentium Im peratorum

Dio- eletiani

_&

Maximiani

_{in /.}

tranfgere

_1$

C.detranfaBionib.ldilufimam

_in

d.l.

ubi falf 22.

& in

$. item lex Cornelia de falfis, inftitution.depublic. iudicys,

_capi­

talis efle defijt in hom ine libero & in - genuo;qui ^od crim en faliitatis depor­

tabatu r bonis pu blicatis, d. /. /.

§.fin.

D.ad leg. Cornei, de falfis,lulius Paulus lib.z.fntentiar.d. tit.23. in princip.

_d.

§ .

item lex Cornelia,cura

traditis á

Fa­

rinacio,poñ

alio s, d.

quafi.130. nu.242:

& nobis h o c ipfum probat

I.3 tit.y.p.

7 . iu n d a l. 2 6 .

tit.ií.Sll.fin.tit.ió.p.

V t inde m erito veniant notandi

Grivel.fipr.

_&

Ludovicus Peguera,

_qui

putant hodie in iubpofiti partus c ri­

m ine poenam m ortis inrogandam : &

multd magis idcm

Peguera,

qui nec in arb itrio iudicis cííc ait huic pcen^ té - peram entum adhibere.

M elius camen dixiflent depotta- tio-

V -Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

C A P . F - D E T A R T F S F B P O S I T O . 351

tionis regularem poenam,de qua in d.

$.fin. L l, D.ad leg.Cornel.defalfisfa

ⁱⁿ

d.

$. item lex Cornelia,

ex cauia auge- j ri 4 vel minui arbitrio iudicis, & ad

mortem ufque in fubpofitione ifia ex­

tendi poife,ex

Paulo lib. z.fentent. tit, 24. §.fin.

cuius illa verba ;

Objietricem qua partum alienum adtulit

^,

ut fubponi pofsit, fummo fubplicio adficiplacuit, ad

conftitutionem Imperatoria ipecia- lem(denotatara per verbum

placuit,la

alibi per nos expenfum)referri debet, ut ius fingulare in obftetricibus con- ftituant,prout innuere videtur

Petrus

Gregor.lib.36. fyntagmat.iuris, cap.3.

y.

^melius

Raaulph.Forner, lib .j. renm quotidian. cap, 20. ad fin.

Neque enim ad ius commune trahi poflunt, ut vo­

luit ibi

Cuiac.

qui malé velut iimilcm allegat deeifionem

M artiani

ⁱⁿ

L i.D . de Carboniano ediBo,

cúm is lurifcon- íúltus(P4«/o pofterior) ille ipfe fuerit, á quo fimul didicimus partus fubpofi­

tioni inditam tantúm poenam depor­

tationis cum bonorum publicatione.

N ec novum eft in iure refpeéfu ad- cedentium vel c

5

tingentium caufam principalem (quae

circurfiantias

^noflri

ad pellant) poenas augeri;

Si

ne naultjá in horu probatione divagemur, exe- plo fit caufa ipfa falfitaiis, quae adeó gravis eife poteft,ut eius magnitudine attenta falfarius ultimo íubplicio &

capitali veniat puniendus,

L ubi falfi,

ibi:

Subplieio capitali f i id exigat magni­

tudo commijfi, C.ad legem Cornei, defal- fis,

^ubi

Angelus num.z. Baiard.ad Clarii-

in

§.fal/um,num.24p. Bernard.Diaz in praBica Canonica, cap.ii/. AffliBé de- cif.zi. num.8,

^&

404, num .i/. Caballus cafu 206. Farinae,

^d.

quafi.1yo.num.z4.

Anton.Faber in fuo Cod.fub tit. defalfts, definit.13'.

& ego ultra omnes,quos vi­

derim, expendo pro ifta fentetia

Paul, lib.y.fententiar.§.ult.

^ibi;

ConviBipro modo deliBi,aut relegdtur, aut capite pu- niuntur.Xoqxxixm

^autem

Paulus

^{de fpe­}

cie illa falfitatis,qu9 fucofisfubfra- gationibus refultat,de qua Imperato­

res in /.

quod explicandi 10.C.de aectfat.

&

Sidonius Apollinar. lib.y:

Hz(inquit)

funt qui emunt lites, vendunt interctjfio- nes,deputant arbitros judicanda dióiant,

notat

Cuiac.

^{in d.}

$.fin.

Idque ipíúm dicemus

infr. c .i6 . in §.fin.

de abortu immaniter patrato ad terminos

text.

in

l.Cicero,D.de poenis.

E t fortéan conftitutioni á

Paulo

denotata in d.

§.fin. tit.24. lib. z.fen- tentiar. cawiam

prabuit obfietricum

*4

magna 4 licentia & ufitata calliditas in partuum iubpoiitionibus,iuxta tra­

dita á

Petro Gregorio de República lib.

14. cap.2. num. 2.

E f quia pretio vel pramio corrupta peccabant, quod 'vald egravatáeliélu m ,iuxta ea qua de Milefia relata in

d. l. Cicero

^adno-

tabiraus in d.

cap. 16.

E t quia hoc ini­

quo medio obftetrices familijs iplen- didis cum maxima iaófura proximo­

rum,alioquin fubceflorum,alienas io- boles

\nkxt\oatil,Pet.Gregor.fuprd.

1

5

Quod fi magnitudo iceleris

4

^adeó

gravis non fit, led maior quam in ob- curreritibus &paisim contingentibus falfitatibus aut lubpofitionibus, tunc mitior poena quam ultimi fubplicij, maior autem deportatione inrogabi- tu r , ut aqua & ignis inierdidio , de qua in

l.fin. D.ad leg.Cornel.defalfis:&c

in metallum dam natio, de qua in

L fi quis aliquid 38. $. qui vivi,D.de poenis, Julius PauLlib.y.fementiar. tit.zy.§,y.

Foena demu augebitur velminue- 16 tur pro perfonarum 4 conditione &

qualitate , d. /. /.

§. fw. D. ad leg. Cor­

neliam,defalfis, lulius Paulus

^d.

tit, zy.

in princ.

^{6c in}

d. §.y.

^&

§.f i quis irfiru- mmta 6\ S» infirumenta /. §. qui falfis infirumeniis 8. $. qui infigriúus

^/o.adeo

ut humiliores in crucem tolli coniue- verint,

lulius Paulus

^d.

tit.z y. in princ.

lulius Firmicus lib .y. Mathefeos: Fa­

cient in fa lfi crimine comprehenjos in cru­

cem tolli.

E t inde facile percipies (ut hfc ob- j ^ iter dicam)cur ¿c Iure noftroRcgio 4 fallum committentibus div cría etiam

' , im-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

3 5 2

C A V . V , D E T A R T F S F B P O S I T O .

imponantur pcsn*,

l. 26. tit.n . l.fin.

tit.16. l.fin.tit.ip. part.y. l,i.tit.j.p a r.

7. /.7.

eodem tit.

in qua litter-as Regias vel Pontificias faifas fabricantes ulti­

mo fubplicio puniuntur.

Ergo in punitione fubpofiti partus conditio perfonarum, Sc magnitudo delidi (ex re,ipfa,6c eidem adcedenti- bus metienda)coniiderari debent iu- rc Communi attento & eius diipofi- ii 8 tionibus,relatis

fuprd.

Quin & lure f Patrio,ex d.

l.y.tit./.p art.j.Q /m

^ciim

de partu fiibpoiito loquatur,poiira eft fub

tit. De las falfedades,

quarum 6c

le­

gibus partita

diverf* funt pcen* iuxta qualitatem delidi & perfonarum in- fligen d *, ut modo pr*diximus ex le­

gibus id comprobantibus.Jam citatis.

Participes

4

vero huius criminis (velur parentes filium fanguinolentu fubpofitioni pacrand* lubminiftran- tes:muliercul* adfportares, obftetri­

ces in ledum alium inducetes:6c ali*

peribn* confimilia com ittentes) pu­

niuntur eádem poená quá principales malcíadores,

Craveta conf. i/S . num.

²²

y. Mafcard. concl. 114/.Menoch.á.pra- fumpúo. 24.

cum alijs, quos refert &

fequitur

loan. Bapt.Cojia de faBifcient.

¿F ignorant, cent.i, difiinB.Zy. num.i y.

&

probatur aperte in d./.a.

D . de Car­

bón. ediBo.

Sed & illa qu* ut partum fubpone-

%0

ret pr*gnantem fe adferuit, 4 cum re vera noq fuifist, etiam ad .eftedum fraude non deduda , arbitrio iudicis punietur, 6c infamiam incurret,

l. no­

tatur ly . D.de his qui notantur infam.

Valencuela conf. p6.num.2y.¿p ué.lun-

tit L a p ui

Florentinus',

nec integre La­

tinitati donavit

Hertmanus Cruferius',

nec apté

LaúnakcltFrandfs. Conan.

lib .i .commentar.lur.Civil, cap

^{./2 .E g o}

vetó ita ad verbum verum ieniuin eli- c i o ;

Leges autem nonnullas

^Romulus

tulit, quarum iUa dura efl,qua uxori ma­

ritum relinquere vetat: marito vero ab ea divertere concedit ob veneficium filiorum claviumfuhpofitionem,¿p adulteriunr.:

ab his enim quattuor, v e n e f i c i o

fcilicet, P A R T V S V B P O S I T O , F V R T O ,

& ADvLTERio , ex

Uge Romuli

^viro

permilTum erat uxore dimittere (ete­

nim clavium fubpofitio «xa/Sv

buoSo.

xm furtum denotat,ut ex G r*cis Grá- maticis optime notat

Conan.fuprd.Et

horum fané tribus notatur á

Dinarcho

adolefcente Phronefium meretrix in

Truculento Plauti aBu 4. fcena 2

^:

lam her cié apud omnes Magifiratusfaxo.

erit nomen tuum,

Pofiidea ego te mani in y c ii* quadrups,

,

phnomi

S ubpofirix puerum.

Demum in propofito n o ta, eum 4

tur

qui fubpofitus fuerit exclufione &pri- vatione tantum multari hereditatis &

bonorum eius cuius filius fide & fub- dole antea dicebatur,

Socin.Iunior clf.

90. volurn. 2. Decius conf. y42.

quos &

alios refert

Cofia fupr. num.

7. E t h *c de poena huius falf* fubpofitionis.

CvM AVTEM ex fim iiidclidofam i­

lia in quam fubpofititius partus indu- dus eft, & veri fubceíTores patris c6- fid i principaliter lqdantur,ut iam no­

tavimus , hinc fadum fu it, ut partus fubpofiti ad io populica, five publica d is his qu* late diximus

eap.^M k."l'

⁴ fuerit, imó foli parenti concc-

His omnibus pro coplemento ad-

dcfaegem Romuli [Ü lcniio

non pr*r termictendam)cuius meminit

Plutar­

chus in Romulo,ubi iJwu fe

^(ait)

vl-

fiovS Ifta?, ¿¡V, f a ijiv , 0 yvYtnú

¿ilt f i f í v i krrokánai)

«vAjice

, yvváÍKk Ah JtAovCíít^kkav fcfffianéix, TÍicva>[i ii >tka-

fav vT7o0okH,i(fi

^iCto/x;«v

3

-£Ía-av; qu* fané , Verba pe.fsiraé. vertit, 6c p.enitüs ever-

datur,illive cuius interñ, cum de eius fübcefsione fuerit a d u m , /.

lege Cor­

nelia yo. de partufubpofito, D.ad leg.

Corneliam defalfis,

ubi

Gloffa vcvb.pa­

rentes,A

verb.

ut publicam, Cuiac.opú-

mé

in commentar, ad tit. C. ad leg. Cor- neliam.defalfis,

d.verí.

etiam notandum, Farinac.pok

plures, d.

quafi.iyo. num.

ib y. A

nobis probatur ind.

l.y. tit. 7*

Í ' 7 *

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

É

C A V . V * D E P A R T F S F B P O S I T O * m

pzjrf./.ín illis verbis;

Etalfalfedad co­

m o e f i a

puede acufar el marido d la mu­

g e r , e f i e l

fueffe muerto

^,

puedenlá acufar

ende todos los parientes mas propinquos,q fincaren delfinado , aquellos que oviejjert derecho de heredar lofuyo,fifi/os non bu- 24

^{Vi efie.}Sed hoc limitatur

4

in filio , qui li­

cét prohibitus non fit de faéto matris queri, íi dicat fubpofitmab illa partu, ut iniuftura coheredem haberet, eam tamen ream

lege Cornelia defalfis

^face-

re millo modo p o te ft,

L h i tamen i i .

$ .i. D,de accuf.Sc

probatur in d.

l.part.

cuius verba illa;

Bienpodrian acufar d aquel que les dio la madre por hermano,

interpretari debent,ita ut civiliter tá- túm contra fubpofitum agatur ,ut cla­

ré probatur ex verbis illis fubfequen- tibus;

Eprobando lo que anfifuera pue- fto,non debe aver ninguna parte de la he­

rencia dcl que dize que era fu padre

^,

o fu madre:8c‘iu

verbu illud,i«í:«/í>*,conref- pondebitvcrbo, ^«m',d.ÍA/.

A b h is tamen non inferas ácotra- rio(ut aiunt) fenfu, filio vero & natu­

rali ¡in fubpofitum querelam non in- ftituente , ambos ad hereditatem ad­

mittendos; fi enim tale quid cveniat, fubceísio fifco deferretur,quandoqui­

dem privata períbna facere nonpo- teft,ut aétus á iure prohibitus & dete- ftandus ( qualis eft fubpofitio partus) efficiatur licitus.

V t auté hac penitius percipiatur, pramittenda eft illa firma iuris coclu- fio,qu9 docet,partus fubpofiti inftitu- 2$ tione nulla 4 eife ipfo iure,

l. aufertur,

iun£ta

Gloffin. D. de iur.fifc. l.fipater,

cum ibi notatis, C.

de hered. injiituend.

facit

tex.xn l.nequeprofefiio,C.de tefiam.

l.nemo,§.fin.D.de heredib.infiituen.qnas

Doélores pro hac fententia commu­

niter expendunt.Quaj fané mihi aper­

tius probatur in

l.i.$ .fin . D.de Carbo.

nia.ediBo,

in illis verbis:

Si fubpofitum partum apparuerit, aBiones hereditaria puero deneganda fu n t, omniaque perin­

de habenda, acfi heres fcriptus non ejfet.

l. neque,

^ibi;

Quod patrem tuum vohifie facere,dicis irritum fit, C.de hered. infiit,

& clarius in

l. pofi Ugatum y .§ .i. D. de bis qua ut indign.m

iliis verbis:

T amen f i is eim conditionu fuerit vifus

^,

ut obti­

nere hereditatem nonpofiit, ¿ iure inte- fia ti ad eos cognatos pertinet, petere he­

reditatem ipfo iure poterunt, 8c

ita tenet

Bald.con/.iy^.n.a.vol.i.

& iterum

conf.

43/.adfin.lib.y,

ubi fen tit, portionem qua relinquitur filio fubpoiito,haberi pro non fcripta,ac fi dicerer, relidam cenferi mortuo ante teftamentu, iux­

ta terminos /.

unica, §. ¿ cum triplici, C.de caducis toU,

Etenim pro non fcri- pto illud proprie dicitur, quod mor­

tuis relinquitur, / ./

quod tempore 4. D.

de his qua pro nonfcriptis habentur:

^ide

tenent alij plures, quos refert & fe­

quitur

Surd.decif.Mantuana 83. num.i, Cuiacius in commentar, ad tit. C.de be­

redib. injiituend. pag, 4. in princip.

^{V b i}

enim in inftitutione mentio fit filia- tionis(ut ita loquar)aut confanguini- tatis,ea videtur tuifle caufa finalis, &

ideó ea apparente falsa, inftitutio vi*

tiatur, /.

nemo, $. z.

^ubi

Glof, Bart. ¿ aly, D. de beredib. injiituend.

^d.

l.fi pa­

ter,C.eodem tit. Lara,

poft alios, in

l.fi quis d liberis, § .fi veEparens, num. 41.

D.de liberé agnofcendé,cum

alijs,quos refert Bc fequitur

Syrd.áJecif.Mantua.

8 3.num.i,

Adcedithis, quód teftator ignarus filium íúbpoíitum heredem inftituens errans hoc facit, nihil veró confenfui tara contrarium eft,quam error, /.

ni­

hil 116. D. de diverfis regulé iuré :

^&

inde e ft, nihil filio fubpoiito prodeife prafente fuiife quo tempore eu tefta­

tor iiiftituit, ut notavit

Iacobin.de Sa- Bo-Georg.xn ¿.l.fipater.His

^{enim om­}

nibus fallitur teftator, & ca c o errore procedit.Et ab hoc etiá fiit(ut ait

nus conf.63.n.8.vol.2.)

quód teftatoris lurifperiti legitimis heredibus infti­

tutio fubpofiti partus ab eo infcio fa­

d a no obiit,cum Legum &Iuris peri- tia differat á notitia qualitatis here-

Z dis

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

II

CAR^r. detartfsfbposi to .

354

dis infticuti; quod miré comproba­

tur ex addudlis ab

Angelo

ⁱⁿ

l.eam qua, CjefideicommiJlis,&C

^ab

Antonio Petra,

eum

xtkrcnic,de fideicommif. quafi. n .

ex»./p7.de D o d o re adoptante ali­

quem utfiliu, & adoptione nulla exi- ii ente, eum heredem tanquam filium

poftea inftituente.

N ec mirum eft inflitutionem here­

dis ex capite erroris defundi ad nihi-.

lura redigi, cum hoc ipfum eveniat in eontradibus, ut optime notat

A lexi- der

^{in d.}

l.fi pater, C.de infiitutionib. A fuhjiitution. num.i.

^per

textum

^notabi­

lem in

l. cum hicfiatus, $ .fin. D. de do­

nat jnter virum A uxorem,

& in

l.fi ea voluntate,C.eod.tit.&c

notaverat antea

Bald.m l.eam quam,num. 22. C. defidei- com.

& ex pluribus probat

Surd. decif.

Mantuana 144,^4..

Quod fi obijcias, nec falfam demo- ftrationem ( ut in /.

demonjlratio ly . l.

faifa 2 j.l.nominatim 34. l. quibus 40. $, qui dotalem, D. de condition. A demon- Jlration.)ntc

falfam caufam difpofitio- nem

\\l\a rc,d.l.demljlratio, §.quod au­

tem,l.cum tale yz.§. falfam caufam,D .de condition.A demonjiration. l. z.l.fin .in 26 fine,D.defaifa caufa adie£i.leg.l. t.C.eodb

tó.quia ut ait

Confultus

^{in d.}

§.falfamy

ratio legandi legato non cohaeret (o- mifia fententia-G¿/Kí'»j'‘ in d.

l.fipaien

qui ab hifce malé putat valk 27 dam eife inflitutionem partus fubpo­

fiti , ab eo tamen ut indigno auferri hereditatem,&fircoapplicari)Refp6- dendum eft, longe differre falfam de- moftrationem aut caufam, five ratio­

ne infiitutionis aut legati, de qua lo- quutur pr^dida iura,ab errore in per- iona heredis vel legatarij •, nam quod dicitur in illis iuribus, caufam non vk tiare legatu,inteiiigendum eft de caut fa impulfiva, ut patet ex exemplis ad­

dudis á luriiconfulto

Gaio

^{in d.}

l. de-.

monJlratio,§ .quod autem,uhi Bart.n.i 3,

quem ceteri fcquutur. N os autem fu­

mus in caufa finali difpofitioni eohae- rente,qua; fi faifa fit,difpofitionem yk

tiat,ex

Glof Bart.

& alijs in d.

l.fi pa­

ter,

^idem

Bart.

^{in d.}

$. quod autem

^,

d.

mm.13:

ubi malé putat, didiam

l.i. C.

de faifa caufa adieBa legato ,

intelligen- dam de cauia finali; conftituens dif­

ferentiam (qu* nulla eft)inter didam /./.&

l.cum tale

^{in dido}

$.falfam:mro-

bique enim non folum requiritur pro­

batio erroris in cauia infiitutionis, vel legati, ied etiam teftatorem alias non ita difpofiturura, ut patet ex di­

d o

§. falfam ,ibi: Si probetur alias le­

gaturus non fuiffe, 6c

^{ex dida}

1.1.

^ibi;

N ifi liquido probari pojfiv, eum mn Ube­

rari debitorem voluijje, fed errore lap- fum folutam fib i pecuniam exijlimafie,

qu* claré demonftrant utruniq;

tex­

tum

inteiiigendum eile de cauia im­

pulfiva,nifi liquido probetur eam pro finali teftatorem habuiílé, iuxta no­

ftram interpretationem & diftindio-, nem cauf* impulfiv* á finali, pro qua.

facit

tex.in l.cum in corpus 36, D.de adr quir.rer.domin.cnmbrniYibxxs.

P r*d id a plané procedunt in tefta- tore inicié lubpofitura filium herede:

inftituente, in eo verd qui inftituit quem iubpofitum iciebat, 4 aliter fe res habet,fiquidem inftitutio, aut le­

gatum vaíetjSi fubpofito defertur, ex

notandis pauli) inferm .

^.

Dum priiis conftituamus in priore cafu 4 inftitutionis errone* fubpofiti partus hereditatem fubcedentibus ab ftiteftato deferri, d,

l . f i pater 4.

^C.

de injlitut. Afubfiitut.

quam ita intelligit dida

l.finaiisfiit.y.part.6.

in illis ver- bis:iS

aun dezimos,quefie l te fiador efiw bh.ciere porfu heredera d algum cuidan­

do fin duda ninguna que erafufyo ,.quefi dejpues de la rnUerte del tejiadorfueffefa- bido en verdad ..que no Jo era, perderla por ende el heredero tal heredad, porque non la merece aver , puesjfue fahido es verda­

deramente que. non esfu fijo del finado: pe­

ro ta l herencia como efia non feria de el Bey, mas de los. parientes mas propin­

quos del tejladorfjilos.oviejfe: mas fipa- úentes n i oviejfs,entices devefer delBcyi

no-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

C A F . r . D E T A R T F S F B P O S I T O .

f s notat

Azo in rubrica , C. de his qua ut

indignis

^,

num. i.

^verfic.

tertius e ji

^{, &}

omnes ¡ndi£ta/./j&wriy,ubi

Banol.

aic;

Licet talis filius Jit indignus, non ca­

pitfifcus,nec aufert ah eo hereditatem, fed venientes ab intefiato, quia nonfuo faBo aut culpa, fed ignorantia tefiatoris inJU- tutus e ji: quod nota ¿y tene menti perpe­

tuo'.

^idem

Bart.

ⁱⁿ

l.neque profeffio,C.de tefiamentis,

& in

l.falfa,D.de condition.

(¿F demonJiration.EtBald.mdlJta l.fi

^zp

pater num.y.

ait,nil teftatori imputan­

dum poft cuius mortem detedus fuit error,qui prius erat occultus,

Corneus

ibidem

num.6.é"

/.Et quód ifto in ca­

fu hereditas deferatur legitimis here­

dibus, tenet poft alios

JffliBis in tit.

qua fint Regalia,vcxb. & qua, nu.iz.é"

I yilPeregrin.de iurefifct,lib.z.tit.z. num. $0 4.infin. Farinae.in fragmentis, tit,fifco quando appl. num. zz, Pet. GilKen.

^poft

alios plures in

d.l. f i pater, num.ioino-

tatur communiter per

textum

ibi in /.

cum falji,\\xndiz GlofC.de falfis,A

^facit

f ex.ln. Authent.de mandar.Princ.qux

^eft

Novel. 17. cap.

za. in illis notabilibus verbis:

Oportet autem te ¿p in hoc omrie ponere providentiam, citm aliquis dignus apparuerit poena, illum quidi punire

^,

res autem eius non contingere, fed Jinereeas generi ¿7- legFA

conferunt qu^ in pro­

pofito diferte adnotavit

Caphal. conf.

4T0.n.yp.6Ffeqq.lib.y.

Sed cum dicimus, hereditatem he­

redibus legitimis,& á lege vocalis de­

ferri,fubftitutionem filio iubpofito ab ignaro patre fadam non excludimus.

28 Quinimó fubftitutos f heredibus ab intefiato dubio procul praeferendos putamus^, ita uc dum dida

lex Ji pater

(Iuxta comunem intelledum)

A

^{d. /.}

fin.tit.7 parT.6.d\knh

verbis filio fub­

pofito exclufo heredes legitimos ad- m ittut, intelligacuf deficientibus fub- fticutis,iuxta celebre confilium

Sigm- roli de Homodeis i t i . A

^aliud

Capra z.

num.zo.

^&

Socin. conf pz. vcvi.fubcedit autem tertia difficultas,lib.y.Cardin.Pa- rifius conf. 44 .num .iS.lib.y.A Cardin»

Tufcb. tom.6.concl.lop. num.i'.

^quorum

fententia mihi aperte comprobatur

in l.i.D .d e his qua pro non fcriptis bab.

facit

tex.in Lnec apud 7. C. de heredibus infiituendis.

Sed ifta limitanda iunt cum

Raido conf.yyp. num.z. volum. 2.

quem refert

A

^fequitur

Cardinal. Mantica de conie- Bur. ultim.volunt.lib.4.tit.7. num. 8.

ⁱⁿ

fubftitutione poft temporis interval­

lum 4 vel implementum alicuius con­

ditionis vires fortitura; nam medio té pore heredes legitimi videntur quafi vocati,& gravati reftituere conditio­

ne impleta,iuxta decifionem

tex.

ⁱⁿ

L eam quam 14C.defideicom .Et,

haec de primo cafu fubpofiti filij heredis infti- tuti á teftatore inicio.

In fecundo veró cafu 4/p/’. pro­

pofito,tefiatoris fcilicet filium fubpo- fitum fcienter heredem inftituentis, inftitutio quidem mero iure v a le t, ut praediximus,aufertur tamen hereditas inftituto tanquam indigno,

A

^fifco

applicatur, dida /.

aufertur

^,

D. de iure fifci

(ita inteUigenda iuxta titulum fub quo pofita e ft, ut optime notat

Gil- Kenius

in d id a

l.fipater, n . ii. in prin­

cipio

^,

¿P pojl medium

) ita ut nec iiib- ftitutis, nec heredibus ab intefiato ius aliquod in fimiii hereditate com­

petat , uti in inftitutione. partus fub­

pofiti ab ignaro teftatore f a d á , quse pro non fcripta habetur, ex tradi­

tis

fu p rd , A

fubftitutotum

A

^here­

dum ab intefiato caufam confervat, d id a /. z.

A l.y.

(quse in propofito eft fingularis)

D. de hü qua pro non fcri­

ptis habentur. E k

enim generalis

A

notilsima illa Iuris regula, quse ha­

bet , hereditatem vel legatum indig­

no delatum fifco applicandum

, l. r .

cum pluribus alijs,

D Je hü qua v t in- dig. Peregrin.lib. 2. de iure fifc i, tit. 2.

per totum. A tit.y.

E t ita in terminis pattus fubpofiti á teftatore non ig­

naro ad hereditatem invitati tenet

Additio

^ad

Glojfam ,

^verbo

auferendam

in

l.fipater 4.

^C.

de heredibus infiituend»

%

^{z ubi}

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

U

it!

„1.;

n srtol

^&

Fuhof.mm.2. Cornem n.

3 3 conciliationem d.

Laufertur

f cum d

uoibarm . e j

. & facilé re­

fellitur opinio

Glojfa

in didis iuribus (quam probant

B a rt.¿

alij relati á

GilKenio

^{in d.}

l.fipater, n .ii, in princ.)

dum putat, dida /.

aufertur

eo cafu in­

telligendam cúm nullus heres ab in*i teftato exifl eret,quam merito ut divi- natoriam & nimis Coardantem illius

textus

diipofiticnem iirp rob aif

m á J.fp a te rn .2 .

Etvhantur plures alia allucinantes conciliationes illo­

rum iurium, quas comminiicuntur

Cynut,Alheric.Salicet,Angel.

^&

Fulgof,

relati á

Petro Gil%eniofuprd

^{; qui}

Ful- gofio

tandem adientit, dum pradida

non perpenderit.

E t demum deftruitur generalis

Cu- 356 C A P ’ F. D E P A R T F S F B F O S I T O .

6, & 7» Signorol.d. conf. i i i . num. 12 .

‘íufeh.á.

^conci.

10y.

^num.

i.

^Ioan.

Bapt, Cofta de

^iur.

¿ fa B i

ignorant.¿.di

(ImB.

8/ .c e n t.i.n .io .¿ / r.E t quamvis ibide ex

Albam

conf/S/.volum.^.comtatxix in praxi pravalerc d ica t, ego de ea valdé & merito dubito attentis iuris veris & certis refolutionibus in con­

trarium.

Sed & ifta limitanda videntur cx fententia Signoroli ¿.co n f.i 1 1 .n um .i y.

/á.quem refert & fequitur Tufchus

¿.confioy.n.^.xrx íubftiíuto(aliás here­

de legit!m o)f á teftatore,íubpoíitum íilium inñituente, qui etfi fraudis par­

ticeps fuerit, non privabitur íubcef- íione, errore detedo,cúm in his con­

tra íe folúm egerit: & quia poena de- 34 rJcy 4 fententia

in commentarys ad ti-

portationis adftcietur,/.i.

D.ad legem Corml: de falfis,

qua longé diftért á íubcefsioiie.At ego limitatione iftam non p ro b o , qui regulariter ob partus fubpofitionem fimul cum deportatio­

ne videam bonorum omnium publi­

cationem in principales, Be reos &

participes inditam in dida

1.1. infine, D.ad leg.Cornel.defalf.cum

alijs addu-

¿txs fuprd.

lllud autem conftítutífsimum eft, patrem fcicnter & íubdolé íilium fub- poíitum inftituentem & vocantem ad 52, bona maioratus 4 vel íideicommifsi perpetui, aut temporarij (quem noftri gradualem vo can t) obeífe non po­

tuiife ceteris vo catis, & quoad eos nullam eífe inftitutionem & vocatio­

nem,& pro non fcripta habendam,ut inde ad bona ifta vinculo velfideico- miflb obnoxia omnis fifco aditus p rf- cludatur,ut innuit

Ioannes Bapt. Cofia

¿.difiinB.S/.num.S:

ita ut hoc folo ca­

fu nulla fit differentia inter inftitutio­

nem aut legatum in fevorem fubpoii­

ti filij á teftatore ignaro vel inicio fubpoiitionis fadam, in alijs fecus cx pca habita dittindione.

Qipa admifsá ceffat anxius labor In- , terpretutn iuris circ^ ^riodaiione

¿

tulum C.de beredib. infiiiuend.

ubi indi- flin d e adierit, á iubppofititio partu quafi indigno hereditatem fifco aufe­

rendam , ii á tefiatore iubfiitutus da­

tus non e ft: in quo fané confundit cafus diverfos, quos

fupr.

diffinximus.

E t contra cmnesjquin Bc contra iura apertajiíullá omnino infliiutionc exi- ftente, bercaitaitm á fifco auferen­

dam adierit. .

S E c r 1 0 L

T )c jpecialihm fi artus fub*

fiofiti.

o Is velút in genere praíúbpoíitis;

ex ordine nos faduros puto; fi ea qua huius criminis

7 propria, {ca

ipecialia dicuntur, diiquiramus: pro- iequentcs examinátes, qua in pro­

pofito comminilcuntur

Decius conf.

342.inprinc.H1ppolyt.de M arfil.ad 1 .1.

§.accufatio,D.ad leg.Corn.defalf.BcJfius in praxi tit.departu fubpcfito,CK num.i.

Pet. Greg.lib.3 6Jyntag.iur.c.3.a

^n.4-Fa-

rin.¿.q.iyo.a n.i.

Ex quo enim partus fubpoiitio tot mala infert,& facile

co-

mittitur,ut pradiximus,faétú eft ut in eius deteftatione,&ut homines á fimi

“ Ubus

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

S E C T . I . D E S P E C I A L . T A R T . S F B P .

^{3 5 7}

libus confiilionibus arceantur plura fingularia á iure praecauta & difpoiita fuerint,ex comuni Interpretó adfen­

fu plures cafus dinumerantiu fpecia- les, Quptu omniü nec ullus fané no­

bis probatur, & merito, uti fcquentia attenté infpicieti claré demoftrabut.

Aiunt enim noftri primo loco ma- gnü & praecipuu fubpofitionis partus fpcciale in eo vetfati, qudd fubpofiti partus accufatio

nuUa feports prafcrip-

3 5

tione depellatur,ft l.qui falfam ig . §.accu fatio,D.ad leg. Corn.defalf.

^facit

l.Con- Jlantini z.tit.ig.lib.g. Cod.Tbeodof.\h[t KuUps claufa tiporibus, l. cumfubpgfiti,

iu d a G/o/verb.J

proba,C.ad leg. Cor- nel.defaífHíppol.deM arfl.poñ Glof.ia

d.

$ .accufat io,n. i.Pet. Greg.li.y 6 .fyntag.

d.c.j.n.y.Renat.Choppin.ad leges Jnd.li.

j . c . q - g n . S .

Bapt.Cofiafupr. d.difi.8y.n.

4. Qupd fané incelligendü eft deprse- feriptione ordinaria & teporaria,non

tame de ea quae longioris eft teporis, puta viginti annoru : omne enim cri­

men falfi vicennio finitur,id eft, accu- fatione intra viginti annos no inftitu- tá, ut diferte ait illicd referen- dus:& ided poft id tépus accufatione cuiuslibet falfitatis Inftitui prohibue­

runt

Dioclettan.

^&

Maximian.

in d. /.

querela

/a.ut inde verba illa

d.l.z.Cod.

Tbeod.NuOii claufa

^interpre­

tari debeat,id

tñ.,ordinarys,hcad

^pr*-

fcribenda delida regulariter fubficic- tibus,veluc crime adukerij(quod quin que annoru praefcriptionc clauditur) peculatus, & fimilia, ut optime notat

Cttiac.lib.4.obferv.c.j4,

& in

ciment. ad tit.C.ad leg.Corn.defalf,

^verf.

etiam no­

tandi, Gotbofr.infchol.ad d.l.qui falfam,

& ad

d.l.querela,P et. JLrod.lib.g.rerum iudic.d.c.S.vki{ ex Sueton.in Tiber. c.4g,

&

Tacito lib.y.Annal.ptohaz,

^P.Quiri-

nium,qudd Laepidae uxori repudiat*

infenfus poft vigefimum annum eam ex capite fubpofiti partus incufaveric (quando omnis criminis accufatio, uno excepto crimine perduellionis, finita eftjrepulfam ob id paiTum, qua­

vis aqua & igni Laepidae interdiétnm fuerit, quia adulterij & venefici) rea declarata fuit.

A b his etia facilé refolves quaeftio­

nem

Choppinifupr.n.g.Si

deprehendes inaniter eu tempus & operam perdi- diíTe,dü inftabat accufationé fubpofi­

ti partus á patruo(cuius intererat)jn- ftituta ante vigefimum annum admit­

tenda non fore duélus decreto Augu- fti in favore T e itij infantis,culus me­

minit

Valer.lib. y.c.y.

& exeplo defen- fionis, quam Virginius in caufa filias (qua Marcus Claudius poft quinde­

cim annos natam ancillam fuam ad- ferebat)fecit.Qu| certé ad decifiones caufarum trahi non debent,nec ever­

tere poflunt leges & conftitutiones exprefse re generali difpofitione ter­

minantes,qualis

t ñ d.l.querela

^/a.Vn-

de reite Senatus caufam illam agen­

dam declaravit contra

Choppinum,

^ut

ipfe ibidem teftatur.

Negari tamen no p o te ft, quo caiu ifte loquitur(de eo fcilicet qui á patre decem annis ut filius habitus & pro­

creatus fu it) accufationem iubpofiti partus poft mortem patris inftitutam doli prafumptionem fecum adferre, quae nifi plena fubpofitionis proba­

tione excludi no poterit,iuxta ea quae

Cboppintis

^adducit

d.n.g.íttk

per totu,.

& nos

inferius

adnotabimus.

Exdiélis verd perqua evides fit,nil ipeciale inveniri in iubpofito partu,

C Ü vicennio,ut qualibet alia falfi que­

rela,praecludatur, dJ.

querela'.tbóp,

^re­

ducendam eife comunem

Hippolyti

^&

aliorum

fuprd

relatorum fententiam fecure adfirraamus*

Quidquid nové in

Cuiac.fupr.

^tela­

s e tu adftruere conatus

ñagúzForner.ft lib .i. rerum quotidian.

ubi crimen iub- pofiti partus perpetuum eife conten­

dit,nulloq; temporis fpatio finiri, ve­

lut laefte Maicftatis,nixus generali illa ratione diélae

l. quifalfam, $. i . D. de falfis'. Accufatio fubpofiti partus nuUape- pitus prafcriptione depellitur,

& addens

2 3 in

I

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

3 j 8

C A P . F . D E T A R T F S V B F O S I T O .

in Grceco quodam iuris vocum in­

dice fubpoiiti partus querelam in hoc ab alia quaque faliitate differre, qudd faliitatis accufatio vicennio fi­

niatur,partus vero fubpofiti perpetua e ft, quod claré probant illa verba ab eo eXpéfaiSÍevvyríct rá

eiti0crxHTá«,ov >,íu várM Ae-crajk yvVM>tl!,a>Ak íffl ycvcanciíy ftccKtqcc ¿e zTí&i v 7 C 0 ^ 0 R‘F«ri^ 7 r 0 v€xíu.aí

«M.* 7r«j)¿ ¿tiflVíúV

Ta¡> yovtccv, >(Jí 0vJ"e ex0á?AíTM

;tj)Oví« TTfcjHj-jiay^.Et fubdit id deiiotaílé Imperatores in d id a /.

que­

rela 12. C.ad legem Corneliam defaljis,

in eaq; ideó addidiffe partículam/fz’^, ut exciperent á regula crimen fubpo­

fiti partus,¿í Maieftatis, quorü utrü- que perpetuam habére caufam con­

tendit, & tandem cocludit, quód cúm publicé interfit non fubijci partus, ut ordinum dignitas familiarumque fit fal va, /. I.

§.fed etfifervm

^,

D. de ven­

tre inffiiciendo, 1.1. cumfequenti

^{, D .}

de liberali cmfa

^:

JEquum fu it huic rei dif- cutienda longiorem

(melius abhis dixift fet

nullum )prícfcribi terminum.

E go enim ¡fta non probo , nec á propoíita interpretatione

Cuiacy

^diC-

cedendum ullo modo p u to : qua fallor) aperté comprobatur ex d. /.

2.

tit.iy . lib.y. Cod. Theodof.

¡n illis ver­

bis :

Cum in praterito is mos in iudieys fervaretur, ut prolatü infirumentis ,fiea faifa qué diccret, dfententia iudex civi- lé controverjia temperaret, eojue contin­

geret, ut imminens accufatio nullé chu­

fa temporibus petitorem, pojfejforemve deluderet,quxhnQ

edicunt regularem falíi accuíátionem nullis temporibus

•circumfcribi, & tamen vicennio fi­

niri, nullus eft qui negare audeat, co­

tra didam /.

querela.

V erba ergo illa:

infiit.deperp.¿ fep.aB'.

& claré cópro-

NuUé clau/a temporibus ,in.x.c\[\^i ác-

*; batur ex pluribus iuribus (ita intellígé fu,id eft quinquennio, no excludatur.

E t hunc eunde fenfum ex

Cuiado

/ípnneceffarió refpiciüt verba illa

IJ , C.ad leg.Pomp.deparrtc: Siper accufatio permittitur,

& /.

in cognitione 13. D. ad Senatufc. Syllania. Namque eos quipar- ricidijpcena teneri pojfunt, femper accufa­

re permittitur .

Licét enim

D. Ioannes Solorzanus in diffiutatione de parricidio lib. 2. quafi. 20.

( communiore perfi- ftens opinione exiftimantiurn parri­

cidij accLiíationem nullis temporum curriculis praelu di) pro ea expendat, vocem illam,/w2H^, qua ufi funt

Pau­

lus 6 l Venuleius

in pracitatis iuribus,

& continuitatem , perpetuitatemque accufationis prafeferre dixerit,ex/.r.

D.foluto matrimonio,

^&

l.Gaio Scio 13.

-§. Imperator Antoninus, D . de alimen­

tis ¿ cibarys legatis,

adhuc ego

Cuia?

cy

fententia perfiftcndum reor : nec enim d id io

femper,

ubique fumi debet fine temporis prafinitioiie, ut pro­

batur ex

Cicerone de Oratore

^:

Semper ego d genere hoc totofermoné refugi,

elicitur ex dida/. i .

D.foluto matrim.

cum ibi notatis per omnes.Ad hac in d.

§. Imperator

didionis iftius nulla eft mentio,fed alterius

iWlws, perpetuo/

qu^ fortius omne tempus futurum ad*

ficitjidem

Cicer,in Famil: Statueram in

\perpetu& tacere,

& tamé apud lurifco- íúltos & Imperatores fape & fapius tempore praeluditur, /.

Prator ait 20.

iJ .h o c interdidS perpetuó durat,I>.

de novi oper.nunt'.

& perpetua vocatur adiones quq triginta vel quadraginta annorü curriculo’finiütur addiffere- tiá temporaliü, qua breviori termino, excluduntur á

luftini.pok

alios,. z«

tit.

bent cum deordinarijs, non de longioribus: ut inde quam evideni ter adpareatjdidam /.

qui falfam, $. i.

ibi:

Accufatiofubpofiti partus nulla tem»

poré prafcriptione depellitur,

nulla ipe- cialitatem continere, in didaque r e - , cidcre,ita ut ordinario temporis cur->

dis) ut in /.

miles 6. §fin.

iudicati ad io perpetua eft,

D.de re iud. l.fi qué mifiü

i / . í .3. A d io ifta,qua in fadu eft,per­

petuó dabitur,D Ji

dano inf.Lfin.S.hac iudicia,D.nauta caupon. ¿ fiabul.l,

3.'

§ .i . D . devi ¿ v i ^{armata ,} 1 ^{. itaque}

28.

S .fed

utique

^cum D*

de dolo/

LM az

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca