Programación Didáctica 2º Curso Educación Primaria

(1)

Programación Didáctica 2º Curso

Educación Primaria

Curso 2015-2016

Mª Asunción Nieto Otero

(2)

Índice

INTRODUCIÓN E CONTEXTUALIZACIÓN...6

PLAN LECTOR...7

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PLAN TIC...9

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PLAN DE CONVIVENCIA ESCOLAR...10

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PROXECTO LINGÜÍSTICO...10

ACTIVIDADES COMPLEMENTARIAS E EXTRAESCOLARES...11

PROGRAMACIÓN POR MATERIAS...13

LINGUA GALEGA E LITERATURA...15

1. Obxectivos en clave de Competencias do segundo curso...15

2. Secuenciación e temporización de contidos, criterios de avaliación e estándares de aprendizaxe avaliables...18

3. Avaliación trimestral das Competencias...41

4. Perfil competencial da área de Lingua para Segundo Curso ...51

5. Criterios de promoción de Segundo Curso ...58

6. Criterios de cualificación...85

7. Metodoloxía...88

8. Ensinanzas transversais de Segundo Curso...90

9. Organización de espazos...93

10. Materiais e recursos didácticos...94

11. Atención á diversidade ...95

12. Estratexias para incorporar as TIC na aula...97

13. Estratexias para estimular o interese e o hábito da lectura e desenvolver a expresión oral e escrita.98 14. Estratexias para incorporar as TIC na aula ...99

15. Actividades complementarias e extraescolares...100

16. Procedementos para valorar o axuste entre a Programación Didáctica e os resultados...101

Lengua castellana y Literatura...105

1. Objetivos en clave de Competencias del Segundo Curso...105

(3)

2. Secuencia y temporalización de Contenidos, Criterios de evaluación y Estándares de aprendizaje eva-

luables de Segundo Curso...107

3. Perfil competencial del área para Segundo Curso...123

4. Criterios de promoción de Segundo Curso...128

5. Procedimientos e instrumentos de evaluación...146

6. Criterios de calificación...148

7. Metodología...150

8. Enseñanzas transversales de Segundo Curso...152

9. Organización de espacios...154

10. Materiales y recursos didácticos...155

11. Atención a la diversidad...156

12. Estrategias para incorporar las TIC en el aula ...157

13. Estrategias para estimular el interés y el hábito de la lectura, y para desarrollar la expresión oral y escrita...157

14. Actividades complementarias y extraescolares...158

15. Procedimientos para valorar el ajuste entre la Programación Didáctica y los resultados...159

Matemáticas...162

1. Objetivos en términos de competencias de Segundo Curso...162

2. Secuencia y temporalización de Contenidos, Criterios de evaluación y Estándares de aprendizaje eva- luables de Segundo curso...164

3. Perfil competencial del área de Segundo Curso...185

5. Procedimientos e instrumentos de evaluación...207

6. Criterios de calificación...209

7. Metodología...212

8. Enseñanzas transversales de Segundo Curso...214

9. Organización de espacios...217

10. Materiales y recursos didácticos...218

11. Atención a la diversidad...220

12. Estrategias para incorporar las TIC en el aula ...221

(4)

13. Estrategias para estimular el interés y el hábito de la lectura y desarrollar la expresión oral y escrita

...222

14. Actividades complementarias y extraescolares...223

15. Procedimientos para valorar el ajuste entre la Programación Didáctica y los resultados...224

CIENCIAS DA NATUREZA...227

1. Obxectivos en clave de Competencias do Segundo Curso...227

2. Secuencia e temporalización de Contidos, Criterios de avaliación e Estándares de aprendizaxe avaliables de Segundo Curso...229

4. Perfil competencial da área para Segundo Curso...251

6. Procedementos e instrumentos de avaliación...268

13. Estratexias para estimular o interese e o hábito da lectura e para desenvolver a expresión oral e escrita...277

14. Estratexias para incorporar as TIC na aula ...277

CIENCIAS SOCIAIS...282

1. Obxectivos en clave de Competencias do Segundo Curso...282

2. Secuencia e temporalización de Contidos, Criterios de avaliación e Estándares de aprendizaxe avaliables de Segundo Curso...284

4. Perfil competencial da área de Segundo Curso...307

(5)

6. Procedementos e instrumentos de avaliación...323

13. Estratexias para estimular o interese e o hábito da lectura e para desenvolver a expresión oral e escrita...331

14. Estratexias para incorporar as TIC na aula ...332

(6)

INTRODUCIÓN E CONTEXTUALIZACIÓN

Debido ao momento de cambio que se está a producir na E. Primaria e da nova realidade que provoca a ruptura dos ciclos é inevitable a ambigüidade dalgún dos termos empregados e mesmo dalgún desaxuste na organización dos contidos deste documento.

Lexislación de partida Normativa xeral.

LOMCE.Lei orgánica 8/2013, do 9 de decembro, para a mellora da calidade educativa.

Orde ECD/65/2015, de 21 de xaneiro, pola que se describen as relacións entre as competencias, os contidos e os criterios de avaliación da educación primaria.

Educación primaria.

Currículo en Galiza. DECRETO 105/2014, do 4 de setembro, polo que se establece o currículo da educación primaria na Comunidade Autónoma de Galicia

Currículo Básico. Real Decreto 126/2014 polo que se estabelece o currículo básico da educación primaria.

A nosa concreción curricular consistirá fundamentalmente en adaptar o currículo establecido pola citada orde ao contexto particular do centro conforme ao principio de autonomía pedagóxica, organización e xestión dos centros, co fin de que o currículo sexa un instrumento válido para dar resposta ás características e á realidade educativa do noso centro. Esta programación seguirá as liñas marcadas no Proxecto Educativo de Centro (PEC), onde se recollen os valores, obxectivos, prioridades de actuación, así como a concreción dos currículos que fixa e aproba o claustro, o tratamento transversal nas áreas, educación en valores e outras ensinanzas. Teranse en conta as características do entorno social e cultural do Centro, e prestarase atención á diversidade, á acción titorial, e ao Plan de Convivencia.

Alumnado

O grupo de 2º de primaria está formado por 15 alumnos/as. cunhas diferencias moi significativas dentro do mesmo:

Oito dos alumnos/as acadaron os obxectivos mínimos do cuso anterior.

(7)

Sete alumnos/as presentan importantes necesidades no proceso de aprendizaxe. Dentro deste segundo grupo hay unha nena e un neno diagnosticados de diferentes trastornos de aprendizaxe:

unha alumna con síndrome de Down cunha adaptación curricular dun nivel de infantil de seis anos e un alumno con trastorno da aprendizaxe e cun diagnóstico sen especificar e pendente de informe psicopedagóxico. Dúas alumnas son repetidoras e unha delas incorporouse este curso ao Centro.

Durante o curso anterior todos recibiron reforzo educativo dentro e fóra da aula por parte das titoras, do profesorado de Pedagoxía Terapéutica e profesorado de Audición e Línguaxe. Para este curso valorouse seguir na mesma liña.

Profesorado

Mª Asunción Nieto Otero, Titora

Xabier Baldomir Pego, especialista de E. Musical.

José Antonio Pérez Sánchez, especialista de E. Física.

Mª Begoña Castro López, especialista en L. Inglesa.

Laura García Estévez, Valores Cívicos e Sociais Susana Villaronga Salgueiro, especialista en Relixión.

Mª Carmen Rivas Fraga, profesora de plástica (inglés)

Mª Luz García Alonso, xefa do departamento de Orientación.

María Liste Piñeiro, especialista en P. Terapéutica.

Diana Bericochea Álvarez, especialista en Audición e Linguaxe.

O xefe do departamento de Orientación comparte Centro co CEIP de Labacolla. A profesora especialista en Relixión comparte co CEIP Arquitecto Casas Novoa (A Sionlla)

PLAN LECTOR.

Horario: Diariamente na 4.ª sesión: de 12,00 a 12,20 horas.

Obxectivos

Desenvolvemento da imaxinación e a capacidade de observación.

Ampliar o vocabulario e usalo axeitadamente.

Ler expresivamente contos, cómics, fábulas, literatura popular e prensa.

(8)

Diversas lecturas relacionadas con todas e cada unha das materias do curso.

Escribir pequenos contos e cómics.

Desenvolvemento de estratexias de comprensión lectora, emprego da lectura como vehículo de lecer e aprendizaxe, e identificar as ideas nucleares dun texto.

Entender a lectura e a escritura como fonte de comunicación e pracer en calquera soporte impreso e/ou electrónico.

Relacionar sistemas de comunicación verbal e non verbal.

Contidos

Lectura.

Expresión oral e escrita en soporte impreso e/ou electrónico.

Elaboración de contos e cómics.

Actividades

Prácticas coas relacións entre a lingua oral e escrita: entoacións, acenos e pausas.

Práctica cos tempos verbais a través da escritura de frases.

Observación de ilustracións e recoñecemento de frases que as describen.

Lectura expresiva e comprensiva de frases e textos, e análises destes a través de preguntas e comentarios.

Determinación da veracidade ou falsidade de afirmacións sobre o tema, o argumento e as personaxes das lecturas.

Completar historias elixindo un desenlace ao final.

Escritura de contos, cómics e contidos de literatura popular.

Realización de actividades lectoras na biblioteca do centro, na biblioteca de aula e na aula de informática.

Representación e dramatización da realización de actividades lectoras ou creacións propias da aula.

Exposición no centro.

Resolución de xogos lingüísticos: sopas de letras, encrucillados sinxelos e adiviñas populares.

Comentario e memorización de cómics, fábulas, contos e contidos da literatura popular.

Ler, completar e ilustrar historias sacadas de recortes de prensa.

Metodoloxía

A metodoloxía farase sempre de forma participativa, activa e reflexiva, para favorecer a autonomía persoal e a integración na propia aula e na comunidade educativa.

Teremos en conta os seguintes aspectos:

Coñecemento previo do que se vai ler.

Lectura silenciosa e individual.

(9)

Lectura colectiva e comentada.

Actividades de animación á lectura

Fomento das preguntas sobre a lectura.

Resume das ideas do texto.

Distintos xeitos de expresión corporal.

Avaliación

A avaliación do plan lector será continua, formativa e global e atenderá a respostas individuais. Levarase a cabo trimestralmente e faranse propostas de mellora se é o caso.

Recursos.

Contos, fábulas e cómics.

Biblioteca de centro.

Biblioteca de aula.

Aula de informática.

(Material didáctico elaborado polo alumnado para o “recuncho” da lectura).

Actividades culturais relacionadas co fomento da lectura.

Lecturas relacionadas con todas e cada das diversas materias.

Libro de lecturas.

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PLAN TIC

Temporalización: Unha sesión semanal (segundo dispoñibilidade do horario) Obxectivos

Empregar o ordenador como ferramenta para adquirir coñecementos,

• Usar o ordenador como medio de acceder a diferente información,

• Utilizar o ordenador como un medio máis de comunicación.

• Amosar programas e condutas diversas para:

• Adquirir habilidades motóricas e intelectuais,

• Adquirir interese por saber cousas,

• Adquirir afán por descubrir diferentes situacións do saber.

Contidos

O Ordenador e os seus accesorios máis elementais,

• O teclado, manexo do mesmo,

• As carpetas. Gardar e ordenalas,

(10)

• O correo electrónico. (medio de comunicación),

• As webs. (medio de adquirir coñecementos).

Actividades:

Utilización do ordenador manexando o teclado e facer traballos.

Escribir frases e pequenos contos.

Participar en diferentes actividades para todas as áreas curriculares.

Imprimir algunha información ou figuras creadas.

Visitar diferentes páxinas web.

Metodoloxía

Será participativa, activa e reflexiva para favorecer a autonomía persoal e levarase a cabo, se é posible, na aula de informática cun ordenador por alumno/a con atención individualizada e persoal.

Avaliación

Continua, formativa, global e integradora atendendo aos aspectos individuais.

Temporalización trimestral e ao finalizar o proxecto.

Recursos:

Aula de informática.

Ordenador portátil.

Pizarra dixital.

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PLAN DE CONVIVENCIA ESCOLAR.

Contribuiremos ao Plan de Dinamización de Convivencia do CEIP Apóstolo Santiago seguindo as directrices que no seu momento se marquen.

ACCIÓNS DE CONTRIBUCIÓN AO PROXECTO LINGÜÍSTICO

A planificación lingüística dun Centro debe garantir:

• Que o alumnado galego-falante manteña a súa lingua e consolide a plena competencia nela.

• Que o alumnado castelán-falante adquira unha boa competencia en galego.,

• Que todo o alumnado adquira unha boa competencia en castelán.

Debemos ser conscientes que, como docentes, somos modelo de lingua e promotor dos usos lingüísticos, tanto pola adecuación, propiedade e corrección da lingua que utilizamos, como polas actitudes que mantemos cara á lingua.

É asi mesmo de grande importancia que os materiais didácticos cumpran unhas condicións básicas:

(11)

• Dar unha visión da lingua proxectada ao futuro, evitando a asociación co ruralismo e o abuso na presentación de formas de vida tradicionais.

• Evitar a reprodución de prexuízos e de estereotipos lingüísticos negativos.

• Achegar todo tipo de textos e incorporar os usos necesarios para actuar en galego en todos os ámbitos da actividade social.

Debemos favorecer unha actitude de integración e de valoración da nosa lingua e cultura a través de accións como :

• Rotulación, símbolos e adornos dentro da clase: taboleiros de anuncios, murais, calendarios, horarios, carteis, etc.

• Aprendizaxe de cancións, poemas, adiviñas e contos da tradición oral.

• Lectura de contos.

• Dramatizacións.

• Recuperación, organización e participación das festas de carácter anual (magosto,

• Entroido, Maios, etc.), salientando a súa vertente normalizadora.

• Recuperación de xogos populares.

• Participación nas actividades organizadas desde o equipo de dinamización lingüística.

ACTIVIDADES COMPLEMENTARIAS E EXTRAESCOLARES.

Debe resaltarse que na programación xeral anual das actividades complementarias e extraescolares aprobadas polo Claustro conteñen os aspectos seguintes, a saber:

Obxectivos xerais:

1.- Coñecer e apreciar os valores e as normas de convivencia e aprender a obrar de acordo con elas.

2.-Coñecer e utilizar de xeito apropiado as linguas galega castelá e desenvolver hábitos de lectura.

3.- Coñecer e valorar o seu contorno natural, social e cultural.

4.- Coñecer e utilizar diferentes rerpesentacións e expresións artísticas.

5.- Valorar a hixiene e a saúde, aceptar e aprender a coidar o propio corpo e o dos outros.

(12)

6.- Coñecer e valorar a flora galega e amosar modos de comportamento que favorezan o seu coidado.

7.- Fomentar a educación vial e actitudes que inciden na prevención dos accidentes de tráfico.

Actividades propostas:

• Actividades complementarias e extraescolares recollidas na PXA do Centro e as recollidas no calendario escolar da nosa Comuniade.

• Seguir co taller de reciclaxe de residuos orgánicos para a elaboración de compost para a súa utilización no horto escolar.

• Celebración do Día da Árbore coa axuda do material do Concello.

• Saídas aos parques e percorridos verdes da cidade de Santiago.

• Participación nas Campañas Municipais de animación á lectura.

• Asistencia do alumnado aos concertos didácticos e representacións teatrais programados polo Concello no Auditorio de Galicia.

• Visita ao Museo das Ciencias

• Colaboración co Proxecto “Cooperación, Música, Acción” do Conservatorio Histórico de Santiago.

A estas actividades se sumarán aquelas outras que podan ser ofertadas ao longo do curso e que se- xan consideradas de interese para a programación.

(13)

PROGRAMACIÓN POR MATERIAS

(14)

Lingua galega

e literatura

(15)

LINGUA GALEGA E LITERATURA

1. Obxectivos en clave de Competencias do segundo curso

 Participar en situacións comunicativas colectivas, comprendendo e producindo mensaxes orais coherentes e cohesionadas para expresar con fluidez as súas ideas, emocións e sentimentos. (Comunicación lingüística)

 Ler e comprender textos de tipoloxía diversa (narrativos, descritivos, da vida cotiá, ilustracións...) e desenvolver hábitos de lectura como instrumentos para adquirir coñecemento e como ocio e gozo. (Comunicación lingüística).

 Obter información e opinións dos medios de comunicación social e das tecnoloxías da información e da comunicación, e sabelas interpretar e valorar.

(Conciencia e expresión cultural. Competencia dixital).

 Comprender e interpretar informacións de traxectos e planos, horarios comerciais, calendarios etc. efectuando os razoamentos numéricos e xeométricos necesarios. (Competencia matemática)

 Utilizar os coñecementos sobre a lingua e as normas de uso lingüístico para escribir e falar de forma adecuada, coherente e correcta, sabendo razoar e explicar os procesos seguidos. (Comunicación lingüística, Aprender a aprender)

 Ser consciente das propias características con obxecto de melloralas e recoñecer tamén as dos outros para relacionarse mellor. (Aprender a aprender)

 Desenvolver capacidades emprendedoras tomando decisións en situacións de incerteza mostrando confianza nas propias aptitudes e habilidades. (Iniciativa e espírito emprendedor)

 Participar en iniciativas de grupo de traballo na aula para conseguir un obxectivo común e relacionarse a través da lingua de maneira adecuada na actividade social e cultural adoptando unha actitude respectuosa e de cooperación, para tomar conciencia dos propios sentimentos e ideas e para controlar a propia conduta. (Sociais e cívicas)

(16)

 Utilizar as TIC para obter información, transformala en coñecemento e xerar novas ideas. (Dixital / Intelixencia lingüística e verbal)

 Valorar e apreciar o texto literario en calquera lingua e especialmente os escritos en lingua galega como vehículo de comunicación, fonte de coñecemento da nosa cultura e como recurso de gozo persoal. (Comomunicación lingüística, Conciencia e expresións culturais)

 Comprender textos literarios de xéneros diversos, así como as convencións específicas da linguaxe literaria. (Comunicación lingüística. Competencias básicas en ciencia e tecnoloxía).

 Amosar curiosidade por coñecer outros costumes e formas de relación social, respectando e valorando a diversidade cultural e reflexionar sobre iso para evitar os estereotipos lingüísticos que supoñen xuízos de valor e prexuízos clasistas, racistas ou sexistas. (Sociais e cívicas, Conciencia e expresións culturais)

 Tomar conciencia da propia aprendizaxe e reflexionar sobre posibles estratexias para emprender novas aprendizaxes. (Iniciativa emprendedora)

(17)

(18)

2. Secuenciación e temporización de contidos, criterios de avaliación e estándares de aprendizaxe avaliables

COMÚNS AOS TRES TRIMESTRES Unidades didácticas nas que se desenvolven:

da 1 á 12

Contidos Criterios de avaliación Estándares de aprendizaxe

BLOQUE 1. COMUNICACIÓN ORAL: FALAR E ESCOITAR

1.1. Comprensión e valoración de textos orais moi sinxelos procedentes da radio ou da televisión, para obter información xeral e relevante sobre feitos e acontecementos próximos á experiencia infantil e ao contorno máis inmediato.

1.2. Comprensión global e específica de informacións audiovisuais sinxelas procedentes de diferentes soportes establecendo relacións de identificación, de clasificación e de comparación entre elas.

3. Comprensión e produción de textos orais moi sinxelos para aprender e para informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (breves exposicións ante a clase,

1.1. Comprender e valorar a información xeral e relevante de textos orais moi sinxelos procedentes da radio ou da televisión, próximos á experiencia infantil.

1.2. Comprender global e específicamente informacións audiovisuais sinxelas procedentes de diferentes soportes establecendo relacións de identificación, de clasificación e de comparación entre elas.

3. Comprender e producir textos orais sinxelos, propios do uso cotián ou do ámbito académico.

1.1. Comprende a información xeral e relevante de textos orais moi sinxelos procedentes da radio ou da televisión, próximos á experiencia infantil.

1.2. Recoñece a función dos medios de comunicación como fonte de información.

2.1 Comprende informacións relevantes e específicas moi evidentes de documentos audiovisuais sinxelos que presenten imaxes e/ou elementos sonoros de carácter redundante.

3.1 Participa nunha conversa entre iguais, comprendendo o que di o interlocutor e

(19)

conversas sobre contidos de aprendizaxe e explicación sobre a organización do traballo).

4. Actitude de escoita adecuada nas diferentes situacións comunicativas cotiás (conversas e exposicións orais) e respecto polas opinións de quen fala, sen interrupcións inadecuadas.

5. Participación e cooperación nas situacións comunicativas da aula (peticións, anuncios, ordes, explicacións sinxelas, avisos, instrucións, conversas ou pequenas narracións), con respecto das normas que rexen a interacción oral (quendas de palabra, mantemento do tema, mostra de interese, mirar a quen fala e actitude receptiva de escoita).

6. Uso de fórmulas sinxelas de tratamento adecuadas para saudar, despedirse, presentarse, felicitar, agradecer, escusarse e solicitar axuda.

4. Manter unha adecuada actitude de escoita, ante situacións comunicativas cotiás, respectando as intervencións dos e das demais.

5. Participar nas diversas situacións de interacción oral que se producen na aula amosando valoración e respecto polas normas que rexen a interacción oral.

6. Usar fórmulas sinxelas de tratamento adecuadas nos intercambios comunicativos máis habituais.

7 . Amosar respecto e cooperación nas situacións de aprendizaxe en pequeno grupo

8. Interesarse por amosar unha pronuncia e entoación adecuadas

contestando se é preciso.

3.2 Segue unha exposición breve da clase ou explicacións sobre a organización do traballo.

3.3 Elabora e produce textos orais.

3.4 Participa no traballo en pequeno grupo.

4.1. Atende as intervencións dos e das demais, en conversas e exposicións, sen interromper.

4.2. Respecta as opinións da persoa que fala, en situacións comunicativas cotiás.

5.1. Respecta as quendas de palabra nos intercambios orais.

5.2. Respecta as opinións das persoas participantes nos intercambios orais.

5.3. Utiliza a lingua galega en calquera situación de comunicación dentro da aula e valora o seu uso fóra dela.

5.4. Mira a quen fala nun intercambio comunicativo oral.

5.5. Mantén o tema nun intercambio comunicativo oral, mostra interese e unha actitude receptiva de escoita. Participa na conversa formulando e contestando preguntas.

(20)

7. Actitude de cooperación e de respecto en situacións de aprendizaxe compartida.

8. Interese por expresarse oralmente coa pronuncia e coa entoación adecuadas.

9. Recoñecemento de usos de linguaxe discriminatoria coas diferenzas.

10.Identificación da lingua galega con diversos contextos de uso oral da lingua: en diferentes ámbitos profesionais (sanidade, educación, medios de comunicación...) e en conversas con persoas coñecidas ou descoñecidas.

BLOQUE 2. COMUNICACIÓN ESCRITA: LER 1. Comprensión de informacións concretas en textos de uso cotián como invitacións, felicitacións, notas e avisos ou mensaxes curtas.

9. Recoñecer usos de linguaxe discriminatoria coas diferenzas.

10. Identificar a lingua galega con diversos contextos de uso oral.

1. Comprender a información explícita en textos sinxelos de uso cotián ou procedentes dos medios de comunicación.

6.1. Usa fórmulas sinxelas detratamento adecuadas para saudar, despedirse, presentarse, felicitar, agradecer, escusarse e solicitar axuda.

7.1. Amosa respecto ás ideas dos e das demais e contribúe ao traballo en pequeno grupo.

8.1. Interésase por expresarse oralmente coa pronuncia e entoación adecuada a cada acto comunicativo e propia da lingua galega.

9.1. Identifica o uso da linguaxe discriminatoria e sexista evidente

9.2. Usa unha linguaxe respectuosa coas diferenzas, en especial as referentes ao xénero, ás razas e ás etnias.

10.1. Identifica a lingua galega oral con diversos contextos profesionais: sanidade, educación, medios de comunicación...

10.2 Recoñece a posibilidade de uso da lingua galega en conversas con persoas coñecidas ou descoñecidas.

1.1. Comprende a información relevante de textos sinxelos, sobre feitos e acontecementos próximos á experiencia do alumnado, procedentes dos

(21)

2. Comprensión de información xeral sobre feitos e acontecementos próximos á experiencia do alumnado en textos breves e sinxelos procedentes dos medios de comunicación social.

3. Localización de información en textos para aprender vinculados á experiencia, tanto en textos producidos con finalidade didáctica como nos de uso cotián (folletos, descricións, instrucións e explicacións).

2. Interpretar e comprender, de maneira xeral, a información procedente de ilustracións.

3. Ler, de forma guiada, textos sinxelos adecuados aos seus intereses para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

4. Usar as bibliotecas de aula e de centro, respectando as normas básicas de funcionamento.

5. Ter interese por ter unha biblioteca propia.

6. Amosar interese polos textos escritos como fonte de aprendizaxe e medio de comunicación.

7. Amosar certa autonomía lectora e capacidade de selección de textos do seu interese, así como

medios de comunicación social.

1.2. Comprende informacións concretas en textos sinxelos, propios de situacións cotiás, como invitacións, felicitacións, notas e avisos ou mensaxes curtas.

1.3. Localiza información en textos breves e sinxelos vinculados á experiencia, tanto os producidos confinalidade didáctica como os de uso cotián (folletos, descricións, instrucións e explicacións).

2.1. Interpreta e comprende, de maneira xeral, a información de ilustracións.

3.1. Descodifica de forma adecuada na lectura de textos moi sinxelos.

3.2. Le textos sinxelos en voz alta, acadando progresivamente a velocidade axeitada.

4.1. Utiliza as bibliotecas de aula e de centro, respectando as normas básicas e máis sinxelas do seu funcionamento.

4.2. Valora a utilidade das bibliotecas de aula e de centro e manipula os libros con coidado, devolvéndoos ao seu sitio logo de lelos.

(22)

4. Interpretación da información das ilustracións.

5. Lectura guiada de textos sinxelos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

6. Introdución ao uso xeral das bibliotecas da aula e do centro, como instrumento cotián de busca de información e fonte de recursos textuais diversos

7. Iniciación á creación da biblioteca persoal.

8. Interese polos textos escritos como fonte de aprendizaxe e como medio de comunicación de experiencias e de regulación da convivencia.

9. Adquisición progresiva da autonomía lectora, da capacidade de elección de temas e de textos e de expresión das preferencias persoais.

ser quen de expresar preferencias.

1. Producir e escribir textos sinxelos relativos a situacións cotiás infantís, aqueles propios dos mediosde comunicación ou os relacionados coa escola, respectando as convencións elementais da escrita.

2.Utilizar de forma guiada estratexias para a produción de textos respondendo as preguntas de para quen e que escribir, recoñecendo o tipo de texto (nota, aviso, conto).

5.1. Amosa interese pola conservación e organización dos seus libros.

6.1. Amosa interese pola lectura como fonte de aprendizaxe e medio de comunicación.

7.1. Selecciona textos do seu interese con certa autonomía, en función dos seus gustos e preferencias e explica dunha maneira moi sinxela as súas preferencias lectoras.

7.2. Expresa, de maneira sinxela, opinións e valoracións sobre as lecturas feitas.

(23)

BLOQUE 3. ESCRIBIR

1. Produción e reescritura de textos moi sinxelos relativos a situacións cotiás infantís como invitacións, felicitacións, notas ou avisos.

2. Composición de textos moi sinxelos propios dos medios de comunicación social e/ou dos

3. Elaborar textos moi sinxelos que combinen a linguaxe verbal e a non-verbal.

4. Usar, de forma guiada, programas informáticos de procesamento de texto.

5. Utilizar recursos gráficos, como a ilustración, que faciliten a comprensión dos textos.

6. Interesarse pola presentación dos traballos escritos e valorar a lingua escrita como medio de comunicación e de expresión creativa.

1.1. Produce e reescribe textos moi sinxelos relativos a situacións cotiás infantís como invitacións, felicitacións notas ou avisos.

1.2. Elabora pequenos textos con certa coherencia e de xeito creativo.

1.3. Usa o punto nos seus escritos.

1.4. Interésase por aplicar as regras ortográficas, con especial atención ao uso das maiúsculas.

1.5. Compón pequenos textos propios dos medios de comunicación social e/ou dos seus elementos (novas sinxelas e breves, titulares, pés de foto…) sobre acontecementos próximos á súa experiencia.

1.6. Compón textos relacionados coa escola:

listaxes, descricións e explicacións elementais.

2.1. Utiliza de forma guiada estratexias para a produción de textos respondendo as preguntas de para quen e que escribir, recoñecendo o tipo de texto (nota, aviso, conto).

(24)

seus elementos (novas sinxelas e breves, titulares, pés de foto…) sobre acontecementos próximos á experiencia do alumnado en soportes habituais no ámbito escolar.

3. Composición de textos moi sinxelos relacionados coa escola para organizar e comunicar información (listaxes, descricións, explicacións elementais).

4. Respecto polas convencións xerais da escrita:

uso das maiúsculas e do punto.

5. Utilización de maneira guiada de estratexias para a produción de textos, respondendo apreguntas de para quen e que escribir, recoñecendo o tipo de texto (nota, aviso, conto).

6. Creación de textos moi sinxelos con intención informativa utilizando a linguaxe verbal e non- verbal: carteis publicitarios, anuncios, cómic Iniciación á utilización de programas informáticos de procesamento de textos.

7. Iniciación á utilización de programas informáticos de procesamento de textos.

1. Utilizar terminoloxía lingüística e gramatical moi básica, como apoio á comprensión e á produción de textos, así como aplicar o seu coñecemento no uso da lingua.

2. Coñecer, de forma xeral, as normas ortográficas máis sinxelas.

3.1. Elabora textos moi sinxelos que combinan a linguaxe verbal e non verbal: carteis publicitarios, anuncios, cómic.

4.1. Usa de forma guiada, programas informáticos de procesamento.

5.1. Ilustra creativamente os seus escritos con imaxes redundantes co seu contido.

6.1. Interésase pola presentación dos textos seguindo as normas básicas de presentación establecidas: disposición no papel, limpeza e calidade caligráfica.

6.2. Valora a lingua escrita como medio de comunicación e de expresión creativa.

(25)

8. Utilización de elementos gráficos sinxelos, como a ilustración, para facilitar a comprensión.

9. Interese polo coidado e a presentación dos textos escritos e respecto pola norma ortográfica.

10. Interese polos textos escritos como medio deaprendizaxe e como medio de comunicación, de experiencias, de regulación da convivencia e de expresión creativa.

BLOQUE 4. COÑECEMENTO DA LINGUA 1. Inicio na identificación implícita e uso dalgúns termos lingüísticos elementais: denominación dos

textos traballados; palabra e sílaba, nome propio.

3. Recoñecer a relación entre son e grafía así como as palabras como instrumento para a segmentación da escritura.

4. Comparar aspectos moi básicos das linguas que coñece para mellorar na súa aprendizaxe e lograr unha competencia integrada.

1. Recrear e reescribir de forma moi sinxela diversos textos literarios, usando modelos.

2. Ler, de forma guiada, textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á

1.1. Sinala a denominación dos textos traballados e recoñece nestes, de forma xeral, palabras e sílabas.

1.2. Diferencia as sílabas que conforman cada palabra.

1.3. Identifica os nomes propios a partir de palabras dadas, frases ou textos.

1.4. Sinala o xénero e número de palabras dadas.

(26)

2. Observación das variacións morfolóxicas (de singular e plural, feminino e masculino) en textos.

3. Iniciación ao coñecemento das normas ortográficas máis sinxelas.

4. Recoñecemento da relación entre son e grafía no sistema lingüístico galego.

5. Identificación da palabra como instrumento para a segmentación da escritura.

6. Identificación de similitudes e diferenzas entre as linguas que coñece para mellorar na súa aprendizaxe e lograr unha competencia comunicativa integrada.

expresividade e á autonomía lectoras

3. Recrear e compoñer breves relatos a partir de modelos sinxelos

4. Valorar a literatura en calquera lingua, como vehículo de comunicación e como recurso de gozo persoal.

5. Amosar interese, respecto e tolerancia ante as diferenzas persoais, sociais e culturais.

2.1. Coñece, de forma xeral, as normas ortográficas máis sinxelas e aprecia o seu valor social e a necesidade de cinguirse a elas.

3.1. Recoñece a relación entre son e grafía.

3.2. Separa as palabras que conforman un enunciado.

4.1. Compara aspectos moi elementais e evidentes (gráficos, fonéticos, sintácticos, léxicos) das linguas que coñece.

1.1. Recrea e reescribe de forma moi sinxela diversos textos literarios: breves contos, poemas, refráns, adiviñas, trabalinguas, cantigas e xogos de sorte; usando modelos.

(27)

BLOQUE 5. EDUCACIÓN LITERARIA

1. Recreación e reescritura moi sinxela, usando modelos, de diversos textos literarios (narrativos ou poéticos): breves contos, poemas, refráns, adiviñas, trabalinguas, cantigas e xogos de sorte.

2. Valoración e aprecio do texto literario galego como vehículo de comunicación, fonte de coñecemento da nosa cultura e como recurso de gozo persoal.

3. Lectura guiada de textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á expresividade e á autonomía lectoras.

4. Recreación e composición de breves relatos para comunicar sentimentos e experiencias persoais.

5. Valoración da literatura en calquera lingua

1.2. Valora textos breves e sinxelos da literatura galega como fonte de coñecemento da nosa cultura e como recurso de gozo persoal.

2.1. Le, de forma guiada, textos en silencio, adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á autonomía lectora.

2.2. Le, de forma guiada e en voz alta, textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á expresividade lectora.

3.1. Recrea e compón breves relatos, a partir de modelos sinxelos, para comunicar sentimentos e experiencias persoais.

4.1. Valora a literatura en calquera lingua, como vehículo de comunicación e como recurso de gozo persoal.

5.1. Amosa curiosidade por coñecer outros costumes e formas de relación social, respectando e valorando a diversidade cultural^.

(28)

(maioritaria, minoritaria ou minorizada), como vehículo de comunicación e como recurso de gozo persoal.

6. Interese por coñecer os modelos narrativos e poéticos que se utilizan noutras culturas.

7. Comparación de imaxes, símbolos e mitos facilmente interpretables que noutras culturas servenpara entender o mundo e axudan a coñecer outras maneiras de relacións sociais.

PRIMEIRO TRIMESTRE Unidades didácticas nas que se desenvolven: 1,

2, 3 e 4

BLOQUE 1: COMUNICACIÓN ORAL: FALAR E ESCOITAR

Comprensión, expresión e produción de textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

Narrar situacións ou experiencias persoais.

Comprender, expresar e producir textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

Narra situacións ou experiencias persoais.

Comprende, expresa e produce textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

(29)

PRIMEIRO TRIMESTRE Unidades didácticas nas que se desenvolven: 1, 2, 3 e 4

Dramatización de textos adaptados, desenvolvendo o gusto por participar en dinámicas de grupo.

Comprensión de mensaxes orais de diverso tipo incluídas as emitidas nos medios de comunicación.

Concienciación da importancia de utilizar a lingua galega en todos os contextos da oralidade.

BLOQUE 2: COMUNICACIÓN ESCRITA: LER Recoñecemento de diversos textos segundo a súa tipoloxía.

Comprensión da información relevante en textos sinxelos procedentes dos medios de comunicación social como xornais, a radio, a TVG...

Interpretación de coñecementos e de informacións procedentes de ilustracións.

Expresar emocións e sentimentos.

Dramatizar textos adaptados, desenvolvendo o gusto por participar en dinámicas de grupo.

Comprender mensaxes orais de diverso tipo incluídas as emitidas nos medios de comunicación.

Ser consciente da importancia de utilizar a lingua galega en todos os contextos da oralidade.

Recoñecer e identificar contos, postais, chistes, noticias, viñetas, diálogos, noticias, listaxes, poemas...

Comprender a información relevante en textos sinxelos procedentes dos medios de comunicación social como xornais, a radio, a TVG...

Interpretar coñecementos e informacións procedentes de ilustracións.

Expresa emocións e sentimentos.

Participa no traballo en grupo.

Adecúa a linguaxe en entoación, ritmo e volume á representación dramática.

Elabora e produce textos orais sinxelos ante a clase e responde preguntas elementais sobre o seu contido.

É consciente da importancia de utilizar a lingua galega oral en todos os contextos da oralidade.

Comprende textos breves, interprétaos e tira conclusións.

Comprende a información relevante en textos sinxelos procedentes dos medios de comunicación social como xornais, a radio, a TVG...

Interpreta coñecementos e informacións

(30)

Lectura guiada de textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

Introdución ao uso das bibliotecas da aula e do centro como instrumento cotián de busca de información e fonte de recursos textuais diversos.

BLOQUE 3: ESCRIBIR

Utilización e coñecemento da correspondencia entre os fonemas e as diferentes grafías.

Coñecemento de normas básicas da ortografía da lingua.

Ler, de forma guiada, textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras, e dramatizar cando é preciso.

Coñecer, de forma xeral, o funcionamento das bibliotecas da aula e do centro como instrumento cotián de busca de información e fonte de recursos textuais diversos.

Mostrar coñecemento da ortografía de base e das normas ortográficas máis básicas nalgunhas ou na maioría das producións.

Escribir textos narrativos de carácter poético (contos, poemas, adiviñas, refráns, pareados) baseándose en modelos observados e analizados.

procedentes de ilustracións.

Le, de forma guiada, textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras, e dramatiza cando é preciso.

Usa as bibliotecas da aula e do centro como instrumento cotián de busca de información e fonte de recursos textuais diversos.

Coñece, de forma xeral, o funcionamento das bibliotecas da aula e do centro como instrumento cotián de busca de información e fonte de recursos textuais diversos.

Coñece as normas de uso das diferentes grafías e utilízaas, correctamente, nas producións escritas.

Escribe textos narrativos de carácter poético

(31)

Produción e reescritura de textos sinxelos relacionados coa escola para obter, organizar e comunicar información (listaxe, horario...), e tamén os propios dos medios de comunicación social e/ou dos seus elementos (a noticia, o anuncio, o cartel...).

Aplicación dun proceso reflexivo na escritura de textos: pensar, escribir e revisar.

Interese pola boa presentación dos textos escritos e para aplicar os coñecementos ortográficos traballados na aula.

Producir e reescribir textos sinxelos relacionados coa escola para obter, organizar e comunicar información (listaxe, horario...), e tamén os propios dos medios de comunicación social e/ou dos seus elementos (a noticia, o anuncio, o cartel...).

Interiorizar que antes de escribir hai que pensar e, despois, hai que revisar. Aplicalo a todo tipo de textos.

Presentar adecuadamente os traballos escritos en calquera soporte e aplicar os coñecementos ortográficos vistos na aula.

Utilizar terminoloxía lingüística e gramatical básica como apoio á comprensión e á produción

(contos, poemas, adiviñas, refráns, pareados) baseándose en modelos observados e analizados.

Produce e reescribe textos sinxelos relacionados coa escola para obter, organizar e comunicar información (listaxe, horario...), e tamén os propios dos medios de comunicación social e/ou dos seus elementos (a noticia, o anuncio, o cartel...).

Usa o punto e a maiúscula correctamente.

Pensa antes de escribir os textos e revísaos despois de facelo.

Presenta os textos escritos seguindo as normas básicas de presentación establecidas e aplica os coñecementos ortográficos vistos na aula.

(32)

BLOQUE 4: COÑECEMENTO DA LINGUA Inicio na identificación implícita e uso dos termos lingüísticos elementais, nas actividades de produción e interpretación: denominación dos textos traballados: sílaba, palabra, oración, texto e nome común e propio.

Recoñecemento da relación entre son e grafía no sistema lingüístico galego.

Identificación da palabra como instrumento para a segmentación da escritura.

BLOQUE 5: EDUCACIÓN LITERARIA

Recreación e reescritura de diversos textos literarios sinxelos (narrativos ou poéticos):

poemas, refráns, contos breves…

Lectura guiada de textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á expresividade e á autonomía lectoras.

de textos, así como aplicar o seu coñecemento no uso da lingua.

Recoñecer a relación entre son e grafía, así como as palabras como instrumentación da escritura.

Recrear e compoñer poemas sinxelos e relatos breves a partir de modelos dados.

Ler de forma guiada textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á expresividade e á autonomía lectoras.

Sinala a denominación dos textos traballados e recoñece sílaba, palabra, oración, texto e nome común e propio.

Diferencia as sílabas que conforman unha palabra.

Recoñece a relación entre son e grafía.

Identifica as palabras como instrumento para a segmentación da escritura.

Recrea e compón poemas sinxelos e relatos breves a partir de modelos dados.

Le de forma guiada textos (en silencio ou en voz alta) adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á expresividade e á

(33)

autonomía lectoras.

SEGUNDO TRIMESTRE Unidades didácticas nas que se desenvolven: 5,

6, 7 e 8

BLOQUE 1. COMUNICACIÓN ORAL: FALAR E ESCOITAR

Comprensión, expresión e produción de textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

Actitude de escoita adecuada ante situacións comunicativas e respecto das opinións de quen fala sen interrupcións inadecuadas.

Participación e cooperación nas situacións comunicativas da aula con valoración e respecto das normas que rexen a interacción oral (quendas de palabra, ton adecuado, mantemento do tema, mostra de interese...).

Comprender e producir textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

Manter unha actitude de escoita adecuada ante situacións comunicativas e respecto das opinións de quen fala sen interrupcións inadecuadas.

Participar e cooperar nas situacións comunicativas da aula con valoración e respecto das normas que rexen a interacción oral (quendas de palabra, ton adecuado, mantemento

Comprende e produce textos orais sinxelos para aprender e informarse, tanto os producidos con finalidade didáctica como os de uso cotián (refráns, noticias de radio e televisión, anuncios...).

Mantén unha actitude de escoita adecuada ante situacións comunicativas e respecto das opinións de quen fala sen interrupcións inadecuadas.

Participa e coopera nas situacións comunicativas da aula con valoración e respecto das normas que rexen a interacción oral (quendas de palabra, ton adecuado, mantemento do tema, mostra de interese...).

Dramatiza textos adaptados, desenvolvendo o

(34)

SEGUNDO TRIMESTRE Unidades didácticas nas que se desenvolven: 5, 6, 7 e 8

Dramatización de textos adaptados, desenvolvendo o gusto por participar en dinámicas de grupo.

Actitude de cooperación e de repecto en situacións de aprendizaxe compartida.

Interese por expresarse oralmente coa pronuncia e coa entoación adecuadas.

Uso de fórmulas de tratamentos adecuadas para saudar, despedirse, presentarse, felicitar, agradecer, escusarse e solicitar axuda.

BLOQUE 2. COMUNICACIÓN ESCRITA: LER Recoñecemento de diversos textos segundo a súa tipoloxía.

Comprensión da información relevante en textos de uso cotián como invitacións, felicitacións, notas e avisos ou mensaxes curtas.

Interpretación de coñecementos e de informacións procedentes de ilustracións.

do tema, mostra de interese...).

Dramatizar textos adaptados, desenvolvendo o gusto por participar en dinámicas de grupo.

Amosar respecto e cooperación nas situacións de aprendizaxe en grupo.

Interesarse por expresarse oralmente coa pronuncia e coa entoación adecuadas.

Usar fórmulas de tratamento adecuadas no intercambio comunicativo.

Recoñecer diversos textos segundo a súa tipoloxía.

Comprender información relevante en textos de uso cotián como invitacións, felicitacións, notas e avisos ou mensaxes curtas.

Interpretar coñecementos e informacións

gusto por participar en dinámicas de grupo.

Amosa respecto e cooperación nas situacións de aprendizaxe en grupo.

Interésase por expresarse oralmente coa pronuncia e coa entoación adecuadas.

Usa fórmulas de tratamento adecuadas no intercambio comunicativo.

Recoñece diversos textos segundo a súa tipoloxía.

Comprende información relevante en textos de uso cotián como invitacións, felicitacións, notas e avisos ou mensaxes curtas.

Interpreta coñecementos e informacións procedentes de ilustracións.

(35)

Lectura guiada de textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

BLOQUE 3: ESCRIBIR

Utilización e coñecemento da correspondencia entre os fonemas e as diferentes grafías.

Coñecemento de normas básicas da ortografía da lingua.

Produción e reescritura de textos sinxelos relativos a situacións cotiás infantís como invitacións, felicitacións, notas de agradecemento, utilizando as características habituais deses textos.

Aplicación dun proceso reflexivo na escritura de textos: pensar, escribir e revisar.

procedentes de ilustracións.

Ler de forma guiada textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

Utilizar e coñecer a correspondencia entre os fonemas e as diferentes grafías.

Coñecer normas básicas da ortografía da lingua.

Producir e reescribir textos sinxelos relativos a situacións cotiás infantís como invitacións, felicitacións, notas de agradecemento, utilizando as características habituais deses textos.

Aplicar un proceso reflexivo na escritura de

Le de forma guiada textos adecuados aos intereses infantís para chegar progresivamente á expresividade e autonomía lectoras.

Utilizar e coñecer a correspondencia entre os fonemas e as diferentes grafías.

Coñece normas básicas da ortografía da lingua.

Produce e reescribe textos sinxelos relativos a situacións cotiás infantís como invitacións, felicitacións, notas de agradecemento, utilizando as características habituais deses textos.

Aplica un proceso reflexivo na escritura de textos:

(36)

Interese pola boa presentación dos textos escritos e para aplicar os coñecementos ortográficos traballados na aula.

BLOQUE 4: COÑECEMENTO DA LINGUA Observación das variacións morfolóxicas (singular e plural, masculino e feminino).

Coñecemento das normas ortográficas máis sinxelas.

BLOQUE 5: EDUCACIÓN LITERARIA Recreación e reescritura de diversos textos literarios sinxelos: lendas, narracións…

Lectura guiada de textos adecuados aos intereses infantís, para chegar progresivamente á

textos: pensar, escribir e revisar.

Interesarse pola boa presentación dos textos escritos e para aplicar os coñecementos ortográficos traballados na aula.

Observar as variacións morfolóxicas (singular e plural, masculino e feminino).

Coñecer as normas ortográficas máis sinxelas.

Recrear e reescribir diversos textos literarios

pensar, escribir e revisar.

Interésase pola boa presentación dos textos escritos e para aplicar os coñecementos ortográficos traballados na aula.

Observa as variacións morfolóxicas (singular e plural, masculino e feminino).

Coñece as normas ortográficas máis sinxelas.

Recrea e reescribe diversos textos literarios sinxelos: lendas, narracións…

Le de forma guiada, en silencio ou en voz alta,