• No se han encontrado resultados

De munere prouisoris practicum compendium / authore Simone de Oliueira à Costa ... ; a Ludouivco de Oliueira a Costa ejus filio ... in lucem editum ...

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "De munere prouisoris practicum compendium / authore Simone de Oliueira à Costa ... ; a Ludouivco de Oliueira a Costa ejus filio ... in lucem editum ..."

Copied!
294
0
0

Texto completo

(1)

?î=fïi

é¿^

I ÜÀ

* 3 gai 5 g

0 ^ i É M

(2)

' ^ A T > M A R C F L I I N V M L T B . V M T 7 ' _ ; S s \ f.m ÉíQ«ifii«8«f*M n<»í^«f-Etaiibí;Qtíím a!(]m carmen a n im o a b o b ila c u lo c o rp o fis lib e ro a n im u m n o ^ incantaflet.#Je«n author eft fn apro M arucino V f Aij M a r ftru m d;j u id cre p o f l u n r , n o n a d h o c ü x aio n ib U "*

«11« e n 'j i t u R o m a n i . N e r o n is C a f f a r i s p r o c u r a t o T i í , v n i ' • j . . ■: c- - _____ . _ uerfum oliuetum Warn publicam »íTe tranfgrfiTatn : aique in d ig en t n u n c ^ .ri^ i ill i M l ||||_| in

in i, n r ^ .lta r tlo c o in coiu rariasfed « p te f .A a , B t i d r g u - p W »^ l u r f i g tm T T G ^ o c u n o , m o tu s p e i co rp u * ioCe A puU iui inapoiogurM agúÁ fl- ^■«nT im r? e o a u ;fo rT u u m f t h f re i di) fe n tm n r,?f in d e c o lh g u n t, q u id c tia wseftUí?ibusd<Uaata.«*ffflra^»".V.^^«/“ » 'í“ oüí-dm ¿

D-

-»sííllíS»« SSnTí»

i f g i h u s tn u i n fu n t

«"«rJiAa.

A p o U o m u j T y a n e u * a p i.d D o - m i e i a n i i m C « a r f m , a i A p u l i i u i a p u d C la u d m m M a x f - m ,m A ? f iT 'c a i> r x f » a u m n o n C h n i ì i a n u m t C o p t o - fiifim a 3¿ d i f c r r ^ n i i - ) E x t a n t a p o l o g i * d u x A p u k .j <Je m a g l i , i n q u i h A < x u it n itn ia m tlla m f e r m e n t s u r c íu r a m ,

& an tiq w a» ia a ¡ ^ u d a S í r i n n o u a U v e r b a : ac c5 « n o d au i'%

fr fo ren fi d ic m o i g r n e r i.fc d it a ta fH < n .v f,tiefcio q u o p a t ^ A p u lii u m in w f n o f c a s te m p o r a r ia p c t r o n a e o n tf f l u m - f A t o m n ia m i i a i u l i m a g o r u m .} V i rd < n a n q u e in q 'J i i E iife- b iiis .h o n i'n e s fíÍT e p o iu iíT e n t.q u ib u t daem one» c o g u n tu r , n ifi a b ip fls d x m o n tfa u s . Q s o d P o r p b y r i w fa te iu r in o r a - c u l i s , aflèren s H c c a tc s r e r p o n f a , q u ib u s fp fa d o « t h o m i ' n e .'^ q u a f^ fio n e a d u o c a r i & te n e ri p e s il i.

A» m A tn d u m f i t , <juod dijboni Ubintins dem oni- busquà/n hominibusmifceanlur. Ca[>.XX.

A T enitÀ u rg en s caufa & a rftifsim a cogic d g / \ m o n c s m e d io s in te r d é o s & h o m in e s ag e - B / ^ - r e ^ iif a b h o m in ib u s a u fe ra n t d c fid e ra t3 ,&

,»i j* « « -e 4 £ y ;^ n y a ip e c r3 ta t. Q uae n a m ta n d e m cau -

« - ra e it ifta ,& q u a itrh necefsicas : q u iá n u llu s.in q u iú t, d e a s m irc e c iirh o m in ir P ra e c la ra ig itu ría n ílita s a y ' dei ,• q u a : n o n l i i i f t ^ u r h o m in i pceniten ri,fu p p licS -

ti,& m ifcetu r d ic m o n i

c ó fu g ie n ti a d d iu in tta té ,& m ìc e c u r a i m o n t n n g e n ti d im o tta te m . N o n m ifcccur h o m in i p e te n ti in d u l- g e n t i a m , & m ifc etu r d s m o m f u a d e n t i n e q u i t i a m . N o n m ifc etu r h o m in i p er p h ilo fo p h ic o s lib ro s p o e - N ^ t a s d e b e n e in f titu ta ciuicate p eltenti,& m ifc etu r dae

^ t o n i a p rin c ip ib u s & p o n tific ib u s cìu itatis p er iceni

^ y ì u d o s p o e t a r u a i lu d ib ria re q u ire n ti. N o n mifce

„ S t e m m i d e o r u m ccim ina fìn g ere p r o h ib e n ti &

rn ifcctu r d iE tn o n i fé falfis d e o r u m c rim in ib u s o b le - f t a n t i . N ò m ifc cfu r h o m in i m a g o r u m fcelera iuftis le g ib u s p u n ie n ti,& m ifcetu r d aem o n i m a g ic a s a rtes d o c e n ti & irt»p!enti. N o n m ifte tu r h o m in i iin itatio * n e n i d x m o n u n i f u g ie n t i, 8( m ifc e tu r d x m o n i d ece

^ m ^ i o n c m h o m in is a u c u p a n ti.

* * ^ j H < r i a r a igituf TaniSitai. I n esem plari Brugenfi fii I t '

mini arroganu. N o n

daem ones n u n cien t,p o iT u n t & m e n d a c ijs d j e m o n ú d e n p i.P o r rò fi d e o ru m d ^ i i t a s a d x m o n ib u s falli n o n p o * e ft,a b e a d e m <íiQ¡p*tate q u o d a g im u s n o n p o t c il ig n o rar!. V etlem a u te m m ih iiftid ic e r é c , u t m dij d i n i o n e s n u n d a t i n t d e c rim in ib u s d e o iu m p o e tica P ia to n i difplicere fig m fn c a ,& (ib i e a p iacere ce- l a u e r i n t . A n u fru n c p o c c u Ira u e rin c ,d e o s< j effe m a - lu e rin t to fiu s rei h u iu s ig n a r o s . A n u tr u n q u e in d ic a uerin r,S f re lig io fa m erg a d e o s P la to n is p r u d c n tia m

& in d e o s in iu rio f a m h b id in e n i fù a m . A n fe n té tia tu q u id e m P Ia ro n is ,q u a n o lu it d e o s p er jm p ia m lic e n - ti a m p o e t a t ii m faifis c rim in ib u s i n f a m a n ,i g n o ta m dijs effe u o liie rin t,r u 3 m a e r o n e q u itia m q u a h i d o s fcen ico s a m a n t , q u ib u s illa d e o r u m d e d e c o r a cel e b r a n c u r ,p r o d e r e n o n e r u b u e r im n e l C im u erin t.H o - r u m q u a m o r q u s in te r ro g a n d o p r o p o f u i, q u o d li- b e t e li g a n t , & in q u o lib e t e o r u m q u a n t u m m a li d e dijs b o n is o p in c n tu r ,a tte n d a n t.S ie n im p r in iu m ele- g e rin t, confeiT un f u n t n o n licm ire dijs b o n i s h a b ita re c u m b o n o P ia to n e , q u a n d o e o tu m in iu ria s p r o - h i b e b a t, & h a b ita ffe c u in d a s m o n ib u s m alis q u a n ­ d o eoriítuiSüiSÍiiiSíi?-^^^^^^^’ b o n ih o m i n é b o iiUTi l o n g e a l e p o n t u m n o n nifi p er m a lo s d x » T T r6 iie sn o iIe n t,q u o s fib i u ic in o s o o ile n o n p o fle n c . Si a u te m f e c u n d u m e le g e rin t, & u t r ü i j o c c u lta tu m a d a :m o n tb u s d ix e r in t, u t dij o m n i n o n e f c ire n t, £c P la to n is relig io iìfsim a m Ic g e m ,& d ® m o n u m facri- le g a m d e le f ta tio n e m , q u id in r e b u s h u m a n is p er in te r n u n c i o s d x m o n e s d ijn o ffe utillter p o { T iin t,q u a n d o illa n e fc iu n c , q u x i n h o n o r e m d e o r u m b o n o r ù p e r r e iig io n e m b o n o r u m h o n i in u m c o n tr a lib id in é m a lo r u m d s m o n u m d e c e rn u o fu t? Si u e r o te r tiu m e le g e rin t, & n o n fo iu m f e n té tia m P la to n is d e o iu m in iu rias p c o h ib e n te m , ie d e tia m d a r m o n u m nequi>

tta m d e o r u m in i u r ij s e x u l c a n r e m ,p e r e o fd e m dae- m o n e s n u n c io s dijs in n o tu iffe r e ip o n d c rin t, h o c n Q ciare eft, a n in fu lra re ì E t di; u t r u n ^ He a u d iu n t, fic u tr u n q t c o g n o f c u n t, u t n o n f o lu in m a lig n o s d g m o m m d .ffn ira ti& P la to n is re lig io n i c o n tr a ria ' itiifc « u r h o ^ íj> m * U H W f ír & « " « < ‘c < tu rd a e m o n i d c c ip ic n -

t i . N o n m ì f < ft^ T O ftn itiìio n fu e » e n tta d d iu i n if a t c m ,& c . A n <Í£m¡vbf*s\úcifi & '»tiTpretibus dij utantHr^fallì^;

fe ab eWaul i^norenty aut uelint. Gépuc X X I . E d n im iru m t a n te h u iu s a b f u rd ita tis & in d i-

necefsitas , qi1 fcilicet d e o s X . f'ffidffreoM iU fnana c u r a n te s ,q u id te r re f tre s h o m in e s a g e r e n t utii$ la c e r e t^ iiì d x m o n e s aerei n u n - cia ren t: q u o n ia m x t h e r lo n g e a terra e ft,a lt?9 (ùfpé fusraer tie r o aethen ferrare^ c o n tig u o s. O m ira b iie m fapicntiiJifn-Oy'*^ ^ liu d d e d j^ if tif e n tiu n tjq u o s o m n es o p tir.iio s u o h t n t , n i l ì eos & íuiiuan^j c u r a r e , n e c u ltu liffi^cam ur in d ig n i:* p r o p te r e le n iín to r u m di

■^¡(firiam h u m a n a n cfcire ,u t c r e d à tu r d x m o n e s n e-

, & o b ho_^«Ì3m ipiì p u te n r u r c o le n d i, p e r m o u e n d a , t a c u e r u a t; u i ¡ani dij b o n i p e r tales n u n - c u p i e n t u i 14; /ju e ill? b ,'» iu ^ à c c tiìu n o n a r c ir, fed p e tia m p er illos m a lo s p ro p in q u o ^ P is to n i b o n o ¡o n g in q u o d o n a t r a n f m itt a n t . Sic e n im co s e le m e n to - r u m q u a l i c a re n a ta feries c o l lg i u i it a , u t i l i i s a q « b u s c rim in a n tu r ,c ó iu n g i p o fs m t: h u i c a q u o defeii»

d u n t u r , n o n p o f s in r , u rr u n g u f i m i u ^ J e d aeris &

te r r x b p o n d e r a t a t i a n f m u t a r e n o n u a ì c n t e s la m q u o d r e liq u i^ g f t , fi q u a r tu m clc2e r io t,p e iu s eft c x c c r i^ ^ J * i<1fnÌm Y era(,fi p o e ta ru m d e d r r ^ iu jm o r "

ta lib ^ s crim in o fa f ig m e n ta , & th e a r r o iu m í n d i g o ^ , t u a i b r ia , (iiam c^ i n nis o u in ib u s 3 rd cm * fsii» aai t u - p i d ita te m , & fu .iu ifs im a m u o lu p ta te m dijs ¿áeino- n e s n u u c ia u e r u n t: & q u o d P ia to p h ilo f o p h ic a g r a - u ita te d e o p c im a R .epM ^ ¡¡cahxc o m n ia cenfuit r e - *'

(3)
(4)
(5)

DE MVNERE

P R O V I S O R I S

P R A C T I C V M

C O M P E N D I V M

Mfhore D. S I M O N E D E O L I V E I R A a Cofiat Supremi Stippltcatiom^ Semtm gra^

ua^inum Expedttore*

A L v d o v i c o d e O l i v s i r a a C o s t a

cjus filio,viiquc Ponucnfis Senatus grauaminum Expcdicore in luccm cdimm.

Depar a M j á K V J R G , I N i peccatorum Adüocata^ orphanorumqueprote¿lrici dicamm.

V L Y S S I P O N E .

T y p i s 5 & f u m p tib u s l o a n n i s a C o s t a S c n io iii.' M . D C . L X X .

Cm facúltate Sf^feriorum,

(6)

^ r

^ t - - ' - • í - , ■' ^

* ’■

,: : 5» ••• ' . - . x

* j i V ' >• •V' :

'! i ' . * ' ‘‘ V.

f'"?”.'. -

5C. ‘^'^ - ■ \ r-> '^•. ■> --' ''■it'.''- • i- ist.-- ;.■ '-'

. :

. - J t o - 'i . — •

‘ V r : ‘: 1 ^- í . «c

(7)

D E D I C A T O R I A

O N pfoceres R e ^ i , nonpo- tejlates M u n d i( v t moseJl)tu- telares imploro. Sub tuuprd- jtdium SanBa D eiG en ìtrìx, quodom- nesprotegit, humiiis confuso ; manibui tm s, p ^ r quas omnia Coelejlia muñera.

difpenfantur¡ munujtulumhocde M u ­ ñere ProuiforisJumptum indignus offe-

ro, ¿ r tibi,cui Jempermeas a£iiones dire- x ijja n c v t earn omnibus oratam sutilem^

que facias, dirigo ; animi magnitudine,

^ prdflantiam,non operis recipe,meque tibi quoad vixero placentem redde. Aue gratia piena.

Humili fl'imus feruus.

(8)

J.Àfe ^ WB jVi S'

V Vv^ ? V y ¥ v 7 v¥T*<Í^VY

PROLOGVS

D V M, amice Letflor, Prouincise Praefes in Algarbijs eíTem, Prouiforemque in defedum ipfius gererem, patrem meu, vt me de fnunerc inilitucret rogaui , qui pro tunc aliquas in quadam Epiftola magisgenera­

les deducendo normas, meum adimplere defi- derium, & omnetollerefcrupulum promiiitjSc in effedtum hunc paruulum tradtatum, quern ego tibi magna ex volúntate legendum^ & corri­

gendum prsebeo, compofuit. Ac filio cui omnia parentum arrident, non typis elaboratum.neq;

rimatumaccipe, &erroribus parce , non cnim tibi fed mihi, fi quid commifit, peccauitj & fi opus difplicueric, placear animus quo ego pare­

te infcio, &inuito,in lucem edo, vtficut mihi prodeft, omnibus prodeiTe poifit. V a le , amice Leftor, qui candiduseris, fi candidatura infan^

tem non objurgaueris.

Lndouicm deOliueiraa Cofia.

(9)

PR í EFA.T10.

C V M de omni piéblico muñere jm a , £ 5 * T)D , fatis dtcanti paru?n^ue de mu- nereTromfonsy lex Regia Ub.i. tit^

50. ^ 6 2 . m ntam exa£ie^tres expofcebatpro<- mdeat ad dt£oluenda altqm dpibía, qm mihi dum LamecenJifPromfor ejfem oCmrrermt.prA^

cipue Juperfalario R ejlduht^ audientijs muU in hifque jlu íim fimptélo/k confcienti^

compefcendoSi tn concordtam reducendas Has confuetudmeSi rem bremter pro mea curto- fitate, Jiltj^noftrafcientU "Vrofejforis defide^

riopenrakare duxi.

(10)

-è #3 Pí^-g^-í^ - 6 ®H^¿í >3 - 5 <a 93 - 6 ^ fcsK-»¿ -£íK'-KW 'm**6*í .-£^-.>3:

L i e EN CAS.

Í

" ^ R a c l a c u m d e m u ñ e r e P r o u i f o j r i s p c r l c g i , n i - h i l q u c i n e o á C a t h o l i c a F i d e d c u i u m , f c u r c -

6i : i s m o n b u s i n u c o i , & í c a p o t e f t f a : u l c a s t r i b u í , v e p r x l o m a n d c t u r . V l y í l i p o n e í n C o n u e n t a S . D o m i ­

n i c i d i c f e x t a D e c c m b r i s i 6 6 é .

Fr. Banholomaus Ferreira,

V

ai du t hi ohr eu n Dc . c r a óL u dt a c uo u i cmo dde Oe ml i uu ñc i r ae r e d Pa r oC uo i í of t ar i s j , 5 c

n i h i l i n c o i n u e n i j F i d e i i v c l b o n i s m o r i b u s d i í T j n u m

V N í T i p o n c i n C o l l e g i o f o g i e c a n s I c f u 1 7 , D e c c m b .

1 6 6

Doéíor loannes GomeX^,

V

I f t a s a s i n f o r m a f o e n s , p o d e f e i m p r i m i r o l i ­ u t o d e q u e f e í a z m c n j á o , 6 c d e p o i s d e i n : i -

p r e í f o t o r n a r á a o C o n í e l h j p a r a f e c o n f e r i r c o m

o r i g i n a l , & f e d a r h c c n ^ a p a r a c o r r e r , & f e m e l l a n a o

c o r r e r à L i i b o a 7 . d e l a n e i r o d e 1 6 6 7 *

Pacheco, Sou:^d, Brocha, Magdhaens ¿e Mene::^es»

D» P^eriffimo de Lancajlro,

(11)

Q

V e fe poíTa im prim ir, viftas as liccngas do S, O fficio, de O r d in a r io ,im p r e ílo tornara a cita meza para fe caxar, ficconfciir com o origin al,

& fcm iíTo nao correrá. Lisboa 17. de luniao d c ió ó ;.

*

Monteiro, Miranda, Carneiro,

V

Ifto cftar conforme com o original, podecor- rcrcfte lluro. Lisboa 16. M ayo 1670.

Fr. Pedro de Mágalhdens. Magalhaens de Mene%es, D , mfpmo de LancaJÍro. Sjylua, Barreto.

Aixao cfte liuro cm tres ceftoens cm papel.

^ Lisboa 14. de M ayo de 1670..

^^^e^Pre:Z^dente, Monteiro, hemos,* Miranda.

Qarneiro.

(12)

r ::n.f;, i

Ss

V-’ .--a«íl-.-'>c-_**_

(13)

T R A C T A T V S

D E M V H E R E

P R O V I S O R I S

C A P V T P R I M V M .

S V M M ^ K I F M .

r

1 D e tnmere Prouiforis, & quomodo Pratorjidei-vomt nttffarius dicebamr.

a M um s Prouiforisin hacwhe diptijùm ínter rejtdu

4

^ ^

empellas,

j ján Promfor pofsitformare capellami^ tefiamento^Ec", clejtajiko rnenfe pertinente,

^ Cognitio Prouiforis capelLtrum poft impktamper alm Proniforem ì>olunrdtem pfiintrat,

$ Monumenti corfeRio diÌìo Prouifirt peninet, ^ de .maìoTMhus tlludfacere non valet,

I RefeéiiOyCapellaJamformata^fiMflrmtMr,^ PrQujfQ^i

cdpellarum pertinet, A

7 Monachi capellarum adminipratorei ratim s inerufn tenem r redare P.m^ri.c^^^^

(14)

2

T r a B a t m

% AnneXátlotenUf anís terüne miiorami^ fuccejjhrtèus appofit^y cui pmineat,

p Tmentarij confféìhrigtilarltcr M ic i pmìttonHmptf^

t m f,, _ ,

j j EtfQÌHmcapi panim ih^resénftitm ur^cm netPro-, uifori fejthormi^velProHÌnciali,

IO Et anforum, ^/ÀQtmeiìkainAefaàiìiy an h^redìs rfr- tendatttr in diéìà confc'iliùne. "

SI Prdep^ratorta^ (y*prxamhald piHt dc comexlf ---fTieparm,

1

} CatabgiÌ Jefm Bórum dehei Pjromjorfenes f^hutherc^,

^ Parochi tenenttir illud ìpji dare,

54 D i f alario^rocttratoris,fea follichat^ris rejtduorum 3

& de quodam eofHperdiplomate, cjT* 16.

^^Pnnceps fecularii de poteñate ordinma^ m p o fk timas evertere, m t alterare ^untates,

4 b jd i ìnalimahiliadienàrey^ ìm quaJitumtoUere, Ibidri Nihdcontra ¡h s avelieprxftim'mr in oiinmtertij,

¡fard, Im qiiod cantrailluiconcedit per imfortmatiommi concejìum pri^ptmifiheptitieqHC,

Ibid E t quanio ob^uiUctim h m m jas tertij o

0

ndityte-

, nmvaloretn damni refarcire.*

¡^ laspM icfim migis Wrjatiir itt ohferuandis ^

0

* non

\^^^^

4

eJirM^dis ydum ati^syqusn eis- citius

^^B^plendis^ - ~ -

ì§D^^^fì^^llèmentts ‘ fiper non imptetis pijs ol^

^sifikft^^J'^italiapplicandisi,

(15)

'de muñere 'l?romfonsl ^

non intelligitur inreliiìis non JbìUfnceYtts per-- fonts, fed certo hco^^ua fuper Senams^ fententk lata

crehrm fm t, -

i%:o Culpa fm s tantum authorcs fequtéur » & Vnius nm debef^alten nocere^

zt y oluñtaíjjfiatorif i^noadfieri pofsit efi ferUándd, ^ l\yiS^Sedali^uandoper

caufam mutari n/alet^ quomodoi :%% Bulla hac ariìari debet,

\\>ìà^ Gratia quia ^ refcrìpta re^rìciey &àbfquerter^

tij prejudicio fum intelligenda,

2.^ Ratio eadem vbi datuf eadem juris difpojttio mUitare^

•dehet.

¿4 Refpondetur objefiionipro Bufia oppojttit, ‘

2^5 Certum ejl quad ad certitudinem reduci potefl , ^ non efi inccrtitudo in ^jniuerfo, ^ quod per relationem

ad abud certificaripotefl,,

%é Incerta perf^na legari non wahr^

%y Incerta ^ero de certisfile.

Ibid.

Per incenitudinem reUélum fémre^atfpertatisnon - '^itiamf\ ,

18 Legatumpluribus nliiK^omnestn eopémmhahent^

ZP E t qmmodofuumejjeñum habere debet , quod per

\elcaionern perfom incerta de cerih certa rcliílms

» tenfieatut. .

’^ QuxA^iti findicatufaciendum ¡íS»

31 ^Pecunia fruéíus gignit, qHÌ*vfur^dkùhtur.

ib id . E t quoì^Q

4

ù PromfoT capelUrum, ^ admnijim^

(16)

^ ^raäatus

tor ex rediühm ill'ms fam m petare poffunt]

j t Inrifdtffto Prouißm.reßdmrum^&capellamm inte^

gra apiid Prouifhres Promnciales,

■jj Imfdtéìio eins’^érfaturnon folum circa res ìnfuoregi--^

mine deductas^feÌòrca incid^tesexceptis tne^ratiÌHs*

$4

Et circa bona ex R ^ tf. pr'milegigj^^f^if applicata,

55 Eßprttiaf^uä^-(^da 0 i^^avrzia^ndsfTs\ 7 Qr-Yerfonäs^

1 bid. Sufpenß extat^dumtranßttmpus klegCy velteßa- tote pr^nitum,

Ib iA Votum hujtis jtidkij^nulliispmilegiamsi neque etia¿

ClericHs euadk; & '

y

6

Legata pia ^

0

* alimentorum intra amum peti pof^, fmt^ intellige vr w. 3. quando mora damnum efi al-

lätm a^,^n. 38. 5^

J7 Ntgliguntia äkt^ executoris^ & qmßfinita mrn^j^i adimplendumxonjlituto.potem cognojcere. .

58_Dí omni legato adita Ereditate per acttonem^ ex teßa^

mento potefl cognofiere,

35> D e caiija legitti mere /pirituali ^ non cognoßit ludex^.

laicHs.

4 0 Debita defungiß funtinconfeß'o , ^ ah ipfo ßlti&

juheantHTy potefl Eccleßaßiciis in ßio menße hmdx^

ad foluendum cogere,

'^sPfkaentioßtblata per Concordatami

4

%^eram ßartfm y^nufquifqHe moderator, & c ^ Ihii^'ff^res per aditionem dominus eßficitnry (^h^redk-r

tm^atrimoniHmh^redis,

i b i i , Imj'itßkQexecutoris teßammi Epifcopis y fei* eor

-CÄ- rum'

(17)

d e m u ñ e r e T r o u t f o r h : S

fUmViptatoYibusmixtim cum Ptouiforihus data, Conßiititio fynodalis,

Ih iL S en ten tia^ er tefolmiones ad componendas difcor^

difcordiasintetEcckftaflicoSyi^ pculares im fa- ciHfituoH jolumqiiod adcoscamquihus T€s afiajnlt

f ed quoad alios.

44 Jbinteflatorum cognittoad rationes fumendas fv'ißu- torihm ^^ ’IWoutfonhus denegatur.

Ib id , furtsdtcihnes in hoc Regno dißiniJa.

45 Jh ufus fumendi rationes abinteßatomm \>nde.oms, 46 E x f cutio honori quä fepavantUT adänimd^tui co^etat.

Ibidt Expenfa fm erisa communi aceruo deducenda, 47 Conceß&vnomne a d id confcqHendumconceffum Vü

de tu r..

48 Mquitas y e r ratio naturaUs^ rut lex fcripta allegará:

potefti ^ magis feruanda e ß , quam rigor.

Ibid ^ o d lex fiatuenda erat ^ Vt bonorum abintejlati certapars adbonum.OMmiSßpararetur,

4^ Salarium abinteßatipra^refiduo^ Vf/ rationibíís mn^ ^

debetur. \

Ib id . jéduocato qui in cdufa mde fe g ejß p yfa lm m non dtbetur.

Ibid /»í/fjc etiam qutmalitiofe aut injufle fe habet y in exptnßs condemnatUTi

50 Conmuerßa inter P ro u iß reSi& P fafelioscaptiuortf, 51 P rafeB is captit^rum non competit cognitio fv\tima~

rum Yoluntatum ad e^s exequendas ¡ nec rationes' s:eflamentorum expunzendast.

^ “ ■ Á ü j: . Qr-

(18)

é Trañatus

Ibid.

Ordinatio nofira, noßrumjus commune,

j i Proiiijòrihtisjpedalitery C^priHOttHecommißä cogné- tío vltimarum Voluntatum.

Ibid. lurìfdiBio alieniprmatme data aïteris dcnegatä ccn- ßtur.

Ibid. Lexfoflerioränterwremderogati etiamfidejamen- tiononßaty per alienam contrariam tolhtm.

53 Corrohoratur optnio, qu/e denegat cognitionem Pr^fe- Bis Cäpimrumy ^ de ijs qm ipfts pertinent y nJel nonynec Hofpttali Regio.

^j^yinProcurätoryVel Promotor refidtiorum , & alij ß~

miles dcbeant in expenßs juHis condmnatu - Ibid. Procurator Cdpiris non condemnatur in expenßs ^

qfiod de j tíre procediti ^ non de conßettidine.^Vt

\ ’ '' votuit Barh^ dt ludie,

lbid< Princeps iure communi y^titurin contraClihus, Hiß

— . primlegtatus inuentäturi

Ibid. Priuilegij natura eß^ m taliqm d ccntra p s opere^

ttir.

55 Promotores juflitia inexpenßsnon condemnantur , &

ajsignäiur ratio.

5Ô Teflamentum validumrequirttur adhoe rvt Prouiß>~

rum cognitio procedat,

^7 Differentia inter tefiamentttm adpia^ ö * teßa^

V mema,

Ihià^ X^am entü inter liheros, abßjue folemnitate 3S- Teflamentam adpias eaufas duobus tefltbus Vd/if.

Ibidi Etahpjue eis^ß mam teßatoris ßriptum jîr, CP*

g n m m ^ " ^

(19)

de mmere^f'omforÌ9, j

^roui^oYnon pote^ cognofcereds teßamento comrouerßy

^ impH^ntto a iilln i exeqacnium.

Ibid. D e teflarnemoàpmìbus approdato cognofcere vá- let'JSfolmtasimperfeíia)?olmtas n o n c o é l Sed ad declarätionem voluntatis, qua ex afb^ maulido

dfprehendimTiVQlmias efl,

C-o ImperfeSla dicmtm illa per quam voluntas fritexpti^

cita, fed<ibfqtie reqm^iisjolemnitútibus*

Sohmnitäta imema ad euitandas falßtates in tera- mentis»

H Teñam enta duo quando apparent^prìmii magisßlem^

nCy ÖTßecmdum minns^ quod adimplenàHmfit, Ibid. Tcßammtm frimum magis fokmne^pumlst fi- ,

candd minus Jolemn'K

6

$ Contraria opinio pro fecmdovsrior dedaraittrinfijs-., Ibid. Volmta^ poílmorpñoYem derogat,

Legataquando terttJdefmBiexcedmt^qmdfaclendS^.

' I bid. Pro rataßluenda f ^ e legata^tam pia^ quampro^r fanarefqlmtur^ quadám tarnen dtflinilione teilte* ■

torisßfucrit afcendensj n^el non^^

^5 L imitaturfiipra dicta refolmio in kgatts reUßispro,ex^

oneranda conßientta, ^ }¿ n legato filiit ^ro date velin c7i?, non Víí"o extraneai.

é é Pmura.injHre magna nputamrdignitäSy ^ Proul-^

fotis^ Pretoresy Ftdei^comilftrij.

Ibid. Promßr pre^mmentiam habere Jsiet^ qitam haks>

Provincia Pr^ßs,,

Et quem loct^m habere debeat in Ci^msrä^ ^ inprocef- ■

ßpnibus R.^gijí;y¿ttitalijs^ '

(20)

T

s ^raüatüTt

í>%Et an procedat Conßruatori V"nluerßtätis Conim-^, hricenßs.

Ibid. D ígnitas potius ex repmßntatione conceienüs jei%

rißdictionem, quamex ipptjurißictioncproMenit, Ibid. ^igt^tteistnaior maioretn jurifdictionent arguit.

Ibid. Confimansde nouo dare Videtur^ ^ a m s äconfir- mante denominatur.

C

9

Qonfirmans nihil dcmo dátyjeddatum confirmât, P^^cedentia dífcrimen componitfir c m Gratiano forenj,

d e M V N E R E P R O V J S O R I S ,

ejufqm jurifdiBione,

f î

I M agiilratusapuiî Rom anos Fidci- commiiTarij dicebantur,ex co quiá ip - forum-fidei vitimarum voluncatum*

cxccutio commitcbatur j dc linbufque fuper ilkrum implemento cognofçcbanc, ,tcfte/«- reçonfulto in L . Jî ch ï de condit, & *dmoflr, L ,fi ItbeftHs Afi'deion, lihers,M end,m Prax. lik u c a p ,t, n m , ii.ô c fie dcom nibut, quaccirca diétas vltimas voluntatcs per quoddá fimile pertinent ad Lcgçtn lulian. de refiduis, vt in 1 . 1 . ¿ r X . 4. é* ^egeff, ad

■Lyluliam peculatt

Ho„c

(21)

äe muñere 'Prouìfons'l

r > E D I V I S I O N E M V N E R I S

^triufque Trouifòm reßduorum^ ^ ca- pelUrum,

H

O c munus Prouiforis ob populi

, &:

caufa- rutn multitudinem in hac vrbe in duos m a-

giilratus diuifum fuic; ipforum vni rcilduorum ,

& pupillorutn eognitio d atu r, alteri capellarurn^

& vnufquifque diftinóle, & feparatim fuam cxcr-?

ccc jurifditSionem , quamuis de v troque officio in iiinul fub eadem rubrica agac. Ord. lik i.

tit.

50*

qua: ilmulcanea difpoiitio ohm anfam dedit illiju r- gio de quo Themud.i.p.dec, v/i.anfcilìcet Prouifor capellarum poiTu form are capellam reliótara in te - ftam cnco,Ecclefiaftico m enfi pertinente, in quo

’decifum fuic, quod dum pendebat in judicio P ro ­ uiforis refiduorum cognitio teftan^.enti , de eius implemento agebatu r, nulla fuper formanda capella cognitio Prouifori capcIlarum pertincbat^.

quin contrarium euin.erant prarftantijffìmic alle- gacicncs D oéìoris Michaclis Pinheiro de Brito , tuncn.eritiffim i Capellarum Prouiforis, nunc gra- uamjnum antiquioris expeditorisjmag-nis Liens, &

quam plunmis vinutibus otnaiHGfimi, quem fifcn - tcntia Senatus co gn iticn e piaienfa piiuiiuit, laude iacxrnme delendcndie juriídi¿licnis, quie pupilla

■ ' B

(22)

T^raííafus.

cít oculorum ludici* » priuarc non potuít 5 ncc mí- rum fuit quod cogninonis termini turbarentur, quando turbato ordine Legiflacor in rubrica dictt timli 50, Prouitóricapcllarum abeo incipiendo prx- cedenriam dedic, in primaque litera textus Pro-

^ uifori rcGduarum , cui de jure debcbatur, n am fi- cut ifte primus eft incognicipne voluntatis,

6

c ejus

im plem ento, poft impletam iubincrat. cognitio alterius Prouiforis, q u x tantum verfatur circa an- nuas obligationes adimplendas, vt tradit Themud.

fiip, 15?. Mende:?^ d. lib. i. cap, 1 . n. xz, ad fin. Ita primus debcbat eíTc in infcriptione tituli, 6cin eius contextura,

6

c alius fecundusin vtroquc.

Sed quam uisin formanda capella Prouiforis re-

^ fiduorum prceualeat ju riíd ií^io, fi poft cam for- m atam ,ipfa ruina, incendio,vel alio curiu dcftrua- lu r, tunc Prouifori capellarum competet rca:difi- c a tio , vel reparatio. Si quidcm Prouifor refiduo- rum funétus eft officio fuo>

6

c expirauit eius jurif- diiftio, diátaquereaedificario,. cum fcmel impleta fuit teftatoris voluntas,nunquam dicto Prouifori competere potcft, im o pci alterum fieri debec tarn cx omnibus capelin prouentibus,pijs operibusap- plicatis, quam ex falario, aut emolumento adm i- Jiiftraioris proportionabilitcr, animas nam que,

6

c

memoriae defuncti, & adminiftratorishonori,Iu-^

^ froqucieonuenitipfa reatdificatio.

E x el3cm quc rátionejus conficiendixapellaru m onu-

(23)

¿e muñere Prùuiforisl jr

m onümctita vulgo tom bos, ipfarum Prcuiforij&

non rcíiduorum compctit ; hoc cnim pcft ilU jforr matas ficut aliorum oncrum facisfactio i f f i pcrti^_

nere videtur, nam inipCs conficicndis non verfa- tur implcmentum aliquod voluntatis ñeque tefta"

menti j fedquoddam cxcrinfccum ,& fubfequens opus, quod de íorroa capellasnon c ft, íed ad m e­

lius eífe, 6c capellx fecuriorem conferuationeni>ob quam femper in judicio capellarum extare debeE monumenti originale, & non tranfcriptum, cujus excractum nullam fidem habere poteft,íi ad aliqua caufam neceíTarium fitj quod non erat m odicum inconucniensifi in judicio refiduorum remaneret dictum o rig in ale , v t manfurum crat quando ia jp fo fierct m onum cntum .

E t quia tam judices, quam officiales fempet fuá defiderant jurifdictionem ampliare , & multo ma­

gis quando am pliatiolucrum aliquod fecumaíFert, actuarijque capellarum illarum m onumentis non contenti vo.unt maioratuum etiam bona m utiti, mecate » aduertcndum eft quod de dictis bonis nullo modo per Prouiforem capellarü poteft mo^

tìumentum fieri,vt farpius in Scnatu, & aliquoties mejudice fuit judicatum, non folum formas Ordi- nationis adhxrcñdo in lih. i. fií. 50. §. z.iuncta alia d. §. 51. ^ 55. qua: tancum de capcliii illud fieri jubct, 6c in majoraiuum bonis Prouifo-

^ibus fe intromittcrc yccat, nifi lanturanaodo circa

B ij pio-

(24)

H ^ r a B a t u s .

piorürh oncrurñ ¡mpicmcncum , fcd ex co quia cum capcllarum adminiftracores qu id , tantum , ccrtum pro adminiftrarionis laboreÍiibcant,om nc que aliudamplius dicds píjs oncribus cedat, po- tcrant bonis ñabilibusfuae quotcíe fufficicnter re- fcruatis, rcliqua alienando , aucdiftrahi permiten-

¿o ,p ia onera fraudarcjquod in maioratibus i con- ucrfo procedic, ve diftinguit, & declarac Legijlator ind h j ^ , láco Icx ilÜs, 5c non iftis m onum ento prouidere voluicj.vltra-alias raciones quas brcuitar tís ergo confulto omitto*

A contrario vero defiderantes Monachi jurifdi-í cíionem capcllarum limitare,

6

c ab ca fe eximcre, ü alicujas capellaj adminiftracores ab inftitucoribus nominantur,nolunc coram ipfarum, Prouifore ad rcddcndas oncrum piorum raciones comparare ex- cmpcionis priuilegium , allegando, vtdeincepsin dubium non veniac h xc controueríia, pro cerco dicendum e ft, ipfosdiccas raciones redderc teneri coram dicco P rouifore, ílcuc cas,tam ipfi quam C lerici, quando cxeQUCores fune alicuju? ceftamenr t i, coram Prouifore reíiduorum reddere cenentur, ye tradic Menáe:^. inprax. p. i. lik í. cap. i. 3. n*

u , & docec Efcoíiardf raüócin. cap, j, w. i?, d cE p ifr copo adminiftracoreloqucnce in L . n M i C J e

Bpifcgp-, & Qlericis^ ^ legem. 5. tit, 10. purtit, cU tando ip ,c o m p r o b a c io n c m & liccc dicatquod Crcg* Lopes incelligit hsec jura yi Epifcopus raciot

i nc£

(25)

de mmereT?rouiforis: 15

n-ci rcddcrc dcbcac coratn M etropolitano, & non coram judicc ordinario ficutipfa juradictant*, hic G rcgorij intcllcctus fuftincri poterleapud Caftella- nos, & n o n apud nos,vbi per Concordatam prae- ucntio fublata cft, 6c quilibet judcx tam Ecclcfia - fticus, quam fcculatis ordinarius remancc in fuo m cnfc, & forfan in eo fcnfu quando per prxucn- tioncm Ecclciìaftico judici pcrtincac, incclligat di - ctus G regorius, de m etropolitanoÍ quamuislecto

Auth.

de Eccl'pafl. 8, ^ 5. Siaurem qui hoc facere juiE funcco/M. 9. parum , aut n ih ilaliud ad ciusintellectus incentum conducir, yt legentipate- b it , quod ii attente Icgeret Eicobar fupra,credo e g o , quod talem non approbarct ini:ellccium,pr3e.-’

fcrtim quando in dicco cap. $^nnm. 51. nemincm a rcdditione rationum, ncc etiacn furamum Pontifi.- cem cxcufat , òc. dicir quod eas rcddcrc tenentac omnes illi,cuja intcreft, quod in noftro Prouiforc capellarum veriiicatut, cui folum intcrcft cam ob animarum bonum -fibi commiiTum,quam ob pu ­ blicum , & muneris fui obligacionem , proprium- que lucrum oncrum piorum facisfactio, ¿¿.complc-r mentum ; Scita fccundum hanc noftram rcfolutio- ncm judicacum fuic infen atu, & extant fentcntis^

pencs-capcliarum actuario«.

Alla nunc nobis .fc offert dubicacio circa illam - fccquenciiTinfiam claa(ulatn in iaftitucionibus ap-

pofuam , raro veto cxccucatam,ann:xand¡ m alora- B.iij. tui'

(26)

1 4 T r a ä ä t d s

tui tcrtiam tcrtiae partcm , qui in admìniftratioac fuccciTcrinr, cui ncmpc compctatliujus oncrisim - plcmcncum, an Prouifori refiduorum , an capclla- rum j an judici ordinario; & Prouiforircfiduoru , in vn o tantum cafu compctcrc videtur, quando icilicer adminiftrator qui in majoratu iucceilic m o- ncns in fuo ccftamcnto declarauic quod tercia cius tcitiæ roajorarui anncxaretur, nam cune Prouiior agens deimplcmcnco dicci ccftamenci, tcnetur co­

géré tcftamenrarium, vcl hærcdcmjvc illam pane majoratui anncxct. Sin vero ica difpoiicum non fuic in ceftamenco alicujus adminiftracoris de cu­

jus implcnìcnco agatur , h. Prouifor capellarum poftquam ipfi percincc cognitio piorum oncrum

majoratus Iccundum nóftram icgcm iupra tit, st, Sidum raciones diccorum oncium expungir, inueneric quod præccriti adminiftratoics, nonvia-i culaucrunc tcrtiarum tcrtias, vcl quamlibec aliam parcem anncxari ju flam , præfcmcm adminiftraco- rcm cogere dctcc vt intra ccrtum tempus centra hærcdcs dicrorum adminiftratorum lites moueac

& finalifct in judicio competenti , G quidcm^-ôïïô ad ipios non habec junfdictioncm , vt judicatum fuit incaufa H ycroainìì dc-Alrßada cum Geruafio do Sa!, Scriba capellarum A ntonio B orges, per féntcndam fcnatus. Extra vero iios cafus quilibct adminiftracor poterie pro di¿ta obligacionc q u o f- cumque adminiPcracorum hærcdcs, qui oneri im-'

pofito

(27)

àe fnunereT^rouìforif^ i5

pofito non fatìsicccrunc coram ordinatlos,fcu àlios competentes judices conuenirc.

A N T R O F I S O R E S I N V E

tarmm f acere ^ojpnt.

§ • 5 -

I

Nuentarijconfcctio rcgalaritcr illi judiciperti - 9 net cuipartitioncs bonorum pcrtincnt^vt judici orphanorum ìIIìe in quibus maiores intcrucniunc, judicibus ordinariji, iWx in quibus minores, fi ja - dicialiccr, & non amicabilitcr inter fe , volunt di- uisioncm faccrc i 6c vbialiquii hscrcs priuilcgiatus inucnitur, ipsius privilegi) judici, fi inucntarium ^

& partitioneS j vtin cius judicio fiant, auocare vo- lucrit 5 sicuE colligitur ex Ord. lik i.tit. § 4 4 5 . in^«.quinin vllo horu gafuum attcndacur dom i- cilium,aut forum defuacù, fed h xrcdiim ,quia li­

cci domicilij , & fori jus tranfeat in h^eredcm , ex tex. in L , hneres abfens de judie, vbi Barbo:^a an.i-, hoc intelligitur quando contcnditur fuper actio- ncjdefuncto, vcl contra defunccum competente , non quando agicur dehxrcditate adita,ad qua.- diuidendam vnuiquifque hasres contra aliii actio­

nem habet j quod cantutn limitatur in hacreditatc jaccnce, in qua forum , & domiciium defuncti ja- rifdictionem judicisper rcpaccfentaeionem tam v i- uam conferuat, ve etiam ad xcatem cjus esicn -

, * dacuc

(28)

i;S ' . ■

S F P E R S A L A K 1 0 , T K 0 CVRA^^

torn, feu Sòlicitatoris Rejidui.

§• 4 ^

?4 T ^ T V n cvefo cümiñexceíTibus officialium fi- non crit abs re agerc dc ilio notabili pra&judicio qüod volun tatibu s, & animabas de- iunccorum infercuf per vnum Regium dipploma , quod refiduoruni' Procurator , injuftis, & falfis p rccib as;p er informatioritimque &<ftatn-forfan iàb codem Prou*fore qni officialibusTonimuniccr pi accr e v u 1 c* à R cgc co n fc q u u cu m fu i c a<i hoc, v t pro falario hafaètc potuiíTec oéfcauam partem peeunias quàm micctìcfeGiirec-in-d^pofitOjprouéEac ex bonis ácfunóiorum rcliótis ad emendas res ftabiles libe­

ras in confticutionem majoracutim, vel capcllarui jgíjod fanc'dipploma inhumanimi videtür, & con- juris3,& rátionis\di(Samen, exccutio- lie , cfffiíSluquc indignum ín tam ChriftianaRcpu-- H íca ; fi confiderecur quod Princeps fa:cularis d t p ó te te tc ordinaria no^n potcft vltimas fiibdico-.

:sim* v?>líinfates cucrccrc,-' ncc a lt a a íc ; vt vulgari-;

ter=hàbecut, S^tencc Rteimfo o i f ñeque bona inalienabilia fine jufta cau ía.au cad aliqu od bonum publicum alienare,ncc juí quíc fitum tollc- re, írfrrfd alleg. 115, per totam^ ncc q n id q m m con­

tra

jus, vcllc ^a:fum itur, fique aliquid conrraipsu.

t con-.

(29)

mmere Fromfonsì i p

coñccHat, per importanationcm eoncefGíTc vide-

tu r cap fin , de reprint* in 6, G a iL ohferuat, 14» m m , j :

rcfcriptumquc coHtra justerrij conGciIum fubrepti- tiutn prsefumi L,%, m e ritO y ^ \,n e quis d P rin cip e j f . S i q u id in locopuh^ in C4p*1. fm p lic ite r n.

é. quandoque deniquc ob bonum publicam jus akcrius oiFcndic, juftum dam ni valorem folucrcdcr bcc ve per d .^ ffU S ì, d e c if ^ C i * G d l obferuat,^6, R ic e , eolleél, t4^ H ; l i m i t ^ i , p ,

fic confiderato cuoi m agis jus publÌGum_ jg

^erfctur in obicruandis. Se non deilrucndis defun.r

¿toram volancatibus, quam in eis ciúus-adimj>Icív dis, nam quod difFcccur non aufFcr^ar, & in gra- ue praejudicium iìc animarùm ipfatum , & failarij adminiftratorum, o<^auara parrem pto ialarip pro»

-curatoriadjadicari,^ deduci ex xn^joracai v c lG a -

^pelae applicatis bonis, -cumqua^am onus pium, qua.

fahrium adminiftratpru ex nunc v{q i^ in.iututu feeuriora fi-ebanc-ex di(Sa octaua pwtc, quse -Valdfi conGdcrabilis e ft, deficiente dcficjanc illius redi- tus ad ca peri<icce foluenda, im plcfv^a>ituftf^

raaneat voluntas inftitutoris, & Pioq^raror-h^be^

ex fubftanua illius quod ipfc ei non-reliquie

Princeps, íi vere inforraaiusfuifTet,dare juflub non ciTet: neceflarip dicendum eft , diaurp,jdi^pl;om^

n ulloraodo obicruari debere ficutj

contra bonum animarum,tcftatoíum volu'nutcs^

ju s publicum;, 5c tertij jus*

Ec

(30)

i o T r Æ a f u s

17 E t fi rcpIÌGGCUr qaod'adcónftltuendam capcl- laiìi præcrfa* fteceffaria crat Procuracoris diligfmia>

& quod fine ea fcrp, auc nuaquam confticucrc- . tu r, & magis inccfciTc defuncto dictam-conilita- fioncm ,quam damnum q tio i in octaua parte rc- cipicbat. Refpondebitur q a o i Prouifor ex officio tcnetur dcfunccorum volunraccs adim plerc, & ad ìd om tiem præftarc-diligcniiam prò ilio tanti! fa- lario fignato per O r L d, tir.

6

l.\ . ¿5 & çoncra nc- .gligcntcs ofàdiaics proccdercj cofqac cogerc ad fa- '

tisractionem muncris vniufcujasquc,& quod Pro­

curatori Ìatis prouifum fuit per aliam Ortj. lib. j.

tit, 641 i. vbi ipii fallarium officio, & laboii val-

^dè cori^fpoûdcns dcfignatur , cuni quo contenti^

funt Prouindalcs Procuratorcr,cun:l corum labor ,

& fumptas, qui per totam Prouinciam Prouìfores '^omitantue , longe majores fm t , quam huju?

-P rocu ratd rìs'i'qu i Q uirite nunquam egreditur, -èc a ìiì negotià gcrcrepotcftj & vt fupradictum cft,

‘GÙm ìmplcmcntum tcftamenti P'fouifori inciirn- -batv ÔC cohfcquenrer cmptio bo-nrorum ftabvlium

•ad^anilitucndam capel!am,òc de co racionctn de*

Ibcat-reddcrc in iindicatu, vltraillud lucrum quod.

ili im plem entoliibec, quod fcqueno P ro m fo rirc- 4iflàiicte nòlcc> tcftamcntariu-m, aut h^redcm , &

4p ®a iì^ o c iirttò rc m , vc-diligenEcr fatisiaciant, Se o fficio cag3.c, & :o atra cos procedere poterie il n :glig vaccs iiien-ac v ik q u c piorji

quæuis

(31)

de mànereT^routforis: 21

qUiEuis, quse in hocconfidcrari queac, nunquam tantum damnum defuncto, & adminiftracori af- ferrc valcbic, quantum dicta octaua pars injuftc capellarablatarquando fi aliquid emolumenti dicto Procuratori debercturjid iiaberc dcbebat non per bonainfontis defuncti,led hasrcdis Ccftamentarij, aut admíniñratoris qui in negligcntia inaenri fu if- feni circa voluntatis im plem encum , v t Ordinatio- n e s, & jura d icta n te iccundum quieego fcmpcr contra hoc dclibcraui dipploma , &c collcgis mcis placuitjfcntcntiiequc ita in fenatu latas fuerunt ^ &

aducrtequodliccthíEc octaua: partispcena in bona cxecutorisivel adnoiniftratoris dirigatur j quod ipfi cam nunquam cx fuo foluunt, ncc in tanta quan­

titate plcctendi crane, & fatis eíTet, vr ficuc Proui­

for tantum'vnum pro centum ,

6

c deinceps mcdiu àabcrct Procuratorjad O rdJtb,i.tit.

6

t.§.t^^nc ipfc mchofis conditionis eifct quam dictus Prouifor

& ita debcbat per juftiíHmum Piincipcm dipplo- marc formati.

ÌD E E X T E D i n o ISTE B V L L M

Clementis V IIL S. Fontificis circafappüc^

tionem onemm piorum Hofpitali Regio^.

A

J - 5 -

D inftantiam tratrum dom m fancta: mifc- |g ricordiae hujus Ciuitacis^deptá fuic Balia aa- “

C ilj. EC6i

(32)

« 2 2 ^raBatüs

no Dom ini 1598. ve opera pia, quac per exccutorei tiila m e m i, de legatarios intra tempus àlcgc pra:- fixum impicca non fuiiTent RcgioH ofpicali appli*^

carentur ; circa quam Bulla: applicationcm varias continuo rnourntur caufe,qua: per appcllacionem ad fenatum veniunc, in cifque aliquando contra- , jp riiE profcmntur fcntentias ^quam uis, quie magi*

nunc obiìnucrunt,func illa: quac dccidunt pia ope­

ra ccrcisnon folum perfonij, quid di(Sta execpcuac Bulla , fed cerco loco religa H òfpitali applicari non deberi, neqne edam captiuis^, ve eolligitur ex Ord. in 1. tit. 6z. a n^fquead 16. fic multocies in- telleéla j hocque ex co quia nec juri., nec racioni confencaneum vifum fuic, quod ex negligencia hasredum legacariorum, exccutotum teftam cnti, v d adminiftracorum. Monachi, & G lericijcoru - que EcclcfiiE,ac Monafteria, aliasque infontcspcr- fona: injurian?, & damnum fcmiant, '5c pariter ad fatisfacicndum priuentur ckem ofinis, ¿c alis piis operibus, culpofiquc , &c negligentes pecunias rc- tineant alienas, cum iplis lucrando forfan, Scpro.- prias iublcuando ncccifitates, &c quod d e b ca c te - tis pcrfonis, vel locis pcft’ Icnga tempora iìmplici- ter .Hqfpitali tradast, quando culpa fuos tantum 3 0 authoresIcqui.débct L. SanciìnusQjepcsn. BaYbù:^a jar. E c cl,i.f. mm.jirF'àìaf.ccnf. 157. num, 5.6c quan­

do culpa vnius nondcbct alteri nocerc i . fq m sin l i fuo h fin , C . inoj-, iejì.. S m i, de aUm.tit, z.quafl,

(33)

de münerelPröuifor'n, 23

& dcniquc quando voluntas ceftatoris quoad fie- ri poilit eft fcruanda L , 1. C.fitcm.EcdcJ, L . h^redi-

tas^,

pet,

h^red. Cald,

in

L.

ß Ci^ratorem in principio w.

4, de integr, refi, q m m m i aliquando per fummü Pondficcm in aliam juftam caufam 'rautari valcat, VC tradir Grat,^'or,cap. 458. n, 19 . O" 39-vbi hoc de plenitudine potcftad^ ex certa fcientia, 6c cum clau- llila non obftante; quibus deficientibus jus q u x - fitum per ipfutn pardbus ablatum nunquan:) vide-' ri, quam opinioncm cani multis juribus, & D o-

^ o rih m tcnuit Lara deanin^rf, lih.i.cap, 14.

aflfcrens minus grauam cn,& damnum ciTejiumniü PondfiGcm in tocum voluntatesdcfuniilorum dc- ftruere circa anmucxfarij prasftacioncm-, quam alijs viisbuscas applicarci rationcm hujus opiaionis,öc doótdnas ibi affignando..

Sic ditäa Clementis VIILbcatiiTtm i PatrisBul- la quantum fieri poffitarctania videtar,tam ex, fu- pradictis , quam ex eo qaia gratias. , & referipm fempcr ftricie, & abfque prssjudicio certij IntelUge- da func'fccundum ICufe. Ut. G.; condnf Gratian.

C

4

p. 95S.». 1 4 980. w.i. &.Gum ilio n o aeflcad - • implcnda tenet Ith. i. n, 55.. libi 4. noux recop^

pcasfuminamque debcc,Principcm noIuiiFe vnquä:

tertij^jusaufcrrc M a ß , conclsiß lOj..«, t t . Cah.z. p.^

^decij. 65 fem pcrfaluo terdjJarc^iruclUgca*

dafore vi: pct^m n,

a

foU in \ferk commmih

refcripmm n. v, cumque in h ic bulU'gräaeinfecacut '

(34)

24- ^ ra¿íatm

pr^judicium omnibus illii pcrquos pía opera di- ílnbucnda crancj ipfam fempcr modificandam fo ­ re vidctur , & nimís attendcndum ad Icgis noftca;

difpoficionem fupra adicto §. a d i

6

. qua:

jufta, faneca eft.

D ixi fupra in principio i. quod certo loco leiictaindcfectum adimpleméci noneíTe HofpicaÜ applicanda, quia liccc Bulla a dicta applicattonc cx- 2,3 ’ cipiat cantum ccrtii relicta pcrfonis, & non certis locis, cum in vtroquc tadem 4etur ratio, cadcm juris difpoficio milicafc debcc íécundum Glof. de Vno in cap, transUto de confíir. Surd, dccif. 51, man. i.

Thom, de Thomafec, regni, 19^, idem cam in vno cafu quam in altero diccndum videtur ; ilcuc enigi perfonas certas ex:ipic Sum. Poacifcx propter jus quxiitum quod habét ad dicata opera pia confe- qucnda , codcm modo dcbent cxcipi loca qui- bus aliquid rclinquicur, quiá fi illa funcMonafttf- ria, vel Ecclefiae,^ &c fic dc csetcris, dictum jus q u x- ficaai habenc cam ipfa, qaam pcrfoníe'cercíc qua:

ca regua;, & fabricanc, ipfifqiie iliu j anfccturiSc

• dacnnu.oi infcrtur,nam iA d^fectampipUBmopcru Hofpicaliapplicancur, auc pcribu.nc, 5c deftrucn- cur loca, auc illi qui eotum curam h a b c n tfic a fii- iliiietc volacrinc n o n valcbum > & dcinde in alia Bulla dc qua Perer, dec, 57. de ccrtis ctiara loáis

incntio.fit, '

Ec

fi tQplicctur quod

MiiTae

noix cclcj^rat^

in

di-

(35)

ie muñere Tromfoniì 15.

^ i s lociSj quae H ofpitali applicantur, In nihilo cis , ad conferuationcm profunt; rcipondcbiiur quod lo:C.a ifta duobus modis cpnfiderantur, aut dum funtasdificia lapide, 6c cale, alijfquc matcrialibus formata , aut dum corpus quoddafn com poiitum ex illis clcricis j aucm pnachis, & tam illud quod ad fabricam ipforum iclinquicur, quam ad dem o- iìnam m onachorum ,aut clcricotum, non folum cerco loco, fed ccrtis pcrfonis rclidum ccnfentur,

6c ab cis aufcrri non dcbct ; nam ccrcum cft, quod mulca Monaftcria , & Ecclcfise magis cxannìucr- farijs miiUs, & limilibus fuffragijs aluncur quam ex b o n ii, & prouentibus comtnunitatum. Slcque dictam B u Jam cfFcctum fuum taritum iiabcrc de­

bere in illj3 pii$ operibus quse teftatoribus Vage,&.

indeterm inate, & abfquc vlla certi loci, aut pcrfo- narumdcfignationc. rcUnquuntur, quod ex ca ma- ftifcftc eolligitur,dum de adminiflraroribus, qui ad.

fim ilia opera .communitcr lexcqucnda tcnentùr , ncc yerbum quldcm loquatur»

3

c tantum ad tc- ftamcntarios,. ac legatarios d irig^ ur, cum q u ib u f ]oqùit;jit,i:& ;noiicum :dictì» ^.sninitìr^toribuSe.

- Q uin QÍ)fl:cc'Px:fcica,narñ vltr^ fupradicta(,fecv^

c^ntia Eccljcfiafticaju qua.fundarur,acc jur¡,íicc ftantis d iip o ljitio n in ec ciiam Bullic íporkf<^inií;cft>

ccrius Sf^naquc ipcui.cr^x capdtóilaiíátn^oim^'ft Se tabulis pÍGjüírprscftandis, (pum

^ qui ipfas i w t i

(36)

1& ^raétatùiì

• debcBañti i c alij^nam quc faccrdotibus non pò-' tuit inftimtor cogitare quam de Monachisi quia fi cogitarctjCxprcifiiTctjCum juris ccnfura miiTas fcm- per in dnbio celebrando sin tv b i corpus fepultum cfti & à rationc ^lienum, & Jn h um an um quod il­

las cclcbrcntexterl Saccrdòtes vbi domeilici funt, quibus vtcleem oiin ® applicantur,&infupcr aude- rcm diccrc, quod il S. Pontifici prxfcns cífctquod- dicta fuffragia in- Hofpicali expcnduntur in fum - ptuods domibus aeiificandis, non paupcribus , Icd M iniftris, & officiaUbus, & in maricandis il- lorutn, aliquando famulabus, vel confanguinco- rum,autamicorüjöcin similibusjconccffionè arctarcc m agis. & voluntatcs defunctorunon ciiertcrer, ncC' illud dominiu majus fuiFragiu in aliud comucarct.

15 Sed quia fupcr certitudinepcrfonarum , auc lo- corum potcft aliquadari dubicacio fcicndum eft:

cercum illud dici quod non folum ex-fe naturalicer’

certa fui ipsius infpcctionem, & cognicionem p rxf ftac, ftfd omne quodad ccrcicudincm:ieduGÌ potefti-

& non adcft incertitudo in vniucrfo, fccundum^

Siérdiconfi 12,8* num, 4 illudi

qùod'pcr relationcm ad aliud ccrtificari valct L.cer- tu m ^ ,d e r c b , dak Barbrdxiom.jHr,Ut,\C. conci, 6$:^.

^ ^ i d ^ posicOr-fi elccm osina, vcl aliquod aliud o-.

fn if^ a m 'p i^ iis-d rp h a n is., veirsitriilibus perfianis.' in & 3ìinpliciccr p ro alimonia^ vcl doccTC- lta q ik tu ij¡.« ^ t íffoéttisjipsiíjioxvpaírc.crogari vl>

" dc-

(37)

munire Tromforiñ 47

ácbatur, ínccrrse namqijc pcrfonae legan non vale­

re notíísiini juris cft ad L , Vaulus 5 ff, dereh, duk Couar.trCáf,.iu n ^ .rverf .f€Xta €oncl, Su rdu sm fxé^ ,

mvn, i. Grrfí. tSo, «. 11.

Sed sic cft in proposito quod legando orphanis, vcl paupcribus ín comuni non datur ccrcicudo per- fonar,ergo vidclíatur icgatum , & opus piumfufti-í

■nerinon poíTe, & Hofpitali .Regio in forma Bullas

■forc apphcandum.

Hoc

vero non obftantc con- trarium vcrius eíTe puco, ^uia cum incerta: perfonx

de certis legare valcat. luBmiams in i , incertis njeto 17 Verf[ fiih certa, Infl, de legat, -giojf. fin, in l . f ì qua C , EpiJcQp, & d eric. Cáncer, j,part,Par, refoL cap. zq, .

«. 93. v b i -alios refertj deindc cum. fauorc paupcr- tacis rclictum non vicietur per inccrtitudTncm L . id quod pduperibus C. de Epifop. ^ Clcrk. Qom.fup.

-V4r. cap, Ì.I, diílon. %Mr[ieflauaconduJ. dc orphani 'pau perci, & miíer-abiles pcrfon2E;rcputenvur per Ord, iw 5. tit, 5. }. & multo magis quando per viam cleemosinac, vcl dotis,aliquid eisiclinquitur, diccum legatum , -feu pium opus incerta pcríona:, vcl pcrfonis dcccrtis rclíctumyipfis dcberi, ^ : ü o f - pitali applicati non poíTe, dicendum cft.

V erum adhucrcplicafi valere vidctur^nccnpeinu tile rcmanere legatü pauperibus in genere rcli.tú, cum innumeri smt vnius R egni paupcres , & oí:-;

phani, 6cquamuis legatura opulcntiífimum y to^

p o n a m r, omncf^uc m 50 partcm habeanc ex D 1 j w

(38)

28 T*ra¡íatu 5 .

in L , Vnum ex familia rogo funàttm ff. de legat, x.

-impoflibilc cft quod diuisioncm aliquam rccipcrc .poific, vb i enira numcrus inccrtorum dacur non folum innumcrabilis. fed valdc magnus,cciTatc v i­

detur noftra conclusio,inccrcis, fcilicct, de ccrtis poffc legati, juxta illud Cancerij diflo num. 95- in fin.

ip - Scd buie objcctioni facile fatisfieri potcrit ex ie^

qucntibus, nam $i Icgacum, vcl quid pium orpha- nis, aut similibus pcrionis simpUcitcr rclinquatur}

Cmicatis ,a u to p p id i vbi comorabatur dcfunctus

^ c fo n is rclictum ccnfcri d c b c t, & in primo loco .confanguincii paupcribus, aiu orphanisjù aliqui cxiftant, duplex nam que in illis consideratuc ratio iànguinii* nem pe, & pietatia ¡ in fecundo, illis qui in fua degunt Parochia si m agna eft C iuitas,aut -oppidum, &c multas habcat Parochial^in tcrtio , dieta“- Parochial nobilioribui vcpluris. indigcn- tibus ;

6

c si fuctint focm ina:,pulchrioribus,ob ma*

JUS honcftatis pcriculum , inccrtaiumquc ex ccrtis clcctioiftain forma, lupra posita , qua: fieri debct fecundara boni, viri arbitrium , si per ha::edem*

vcl reftamcntarium intra Icgis tempus facia non : fùeric, tunc per Epifcopum ,auccjus Vicariutn , Vel per Prouiforem juxta concordatam fiet,. òc ip fa ia -

€tìi,curQ cerca: per eleccioncm mancant pcrfonac^vc docct Gr4f-.i. cap, t

8

o ,rm L v/i. applicationiBuUie

^ocus non crir. ^ -

Haec

(39)

de muñere T^romforifl 29

H x c o m n ia , & q u s in fu o titu lo, 8c P ro u i- 50 foris Prouincialis continentur, dcbcnt Promfores

diligcntcrobfcruarc, íicuc conucnit cam graui, sc pcriculoto conícientiíE m uncri,& fiipfidefcceriac, tencncur Scnatores quibus rcfidentiac commitcun- tur in fyndicatu de omnibus inquircre , & videre an impletae fine pcrfcéiscdefunétorum volúntales,

& onera pia, tam tcftámcntorum, quam inftitu- tionum , thccam numariam reíiduorum inuiferc,

& rationes de pecunia in cam miíTafumere, Òc ctia de redicibus illiusj inutilcm namque, mortuap;i nondebetPróuifor illa-m in di¿ta techa'frabcrc; fcd lícito fcenori íub idonei*^ & abonatis fidei-juíTo- rib u s, 6¿ cxpromiíforibus dare, qui proucntusnon^

folum ad fatisfadionem píórum oncrum applicati dcbcnc,fcd & falarioadminiftratoris capellac,re^- fiduum que majoratus ipílus adminiftratoris cui i morte inftitutorisomnes proucptus oneiibus fatis--^

fadlis-cedece incipiunt , & eodcm m odo íeditus.

pecunias ftabilibus emendis ad vinculu dcputara&¿

V n d c capellarum P r o u ifo r , q u e já is ci noii;

compcrat cogn itio , niíi poft cònfticutam'-capèt- la m , vt íupra, quotiefcum que cameñ pbftquám ipfa bona deftinaca & n c, aut e^^ipsis pccuni'a pro- 3E1 uenta , quae fruólos gignat, qAii vfiirae,dtcunmr,ve

dcdudCur-cx Q^í¿ m . a{f^

i^ c if potift dit^US

Prouifor 3 tesiduorum^Prouifore. deprecato ex re­

zó iij dicibus-«

(40)

30 ^raSatus

-dicibus pecunias fub fcenorc datai illam allocare q u x a d oncrum fatisfadrioncm tantum fuffidat;

& quilibetadminiftraror illud tamum edam quod folutis oncnbus ex rediubus remanferit > habere 5 alker riaraquc £ cmpiio ftabilium fpciStctur, pre­

cipue in hac yrbe,& ejus territorio, vbi pauciilima fune bona libera , fcro , auc nunquam animie de- furidoram fuffragia fua habebunc, neque admini- ftracores vUum adjniniftrationum fuatum com- m odum ,

T R O r i S O R E T R O F I N C I J L T ^

£5“ Calculatore.

31 T J Oc ita per legem Regiam difpo'fitum fuit., quoad hanc Ciuicacem,Sc Cariam i & q u o ­ ad Prouinciai, illa jurifditäio , quas de jure Pticco- ribus fidci-Gomiffarijs data erat incegra,per|cs Pro- uifores ‘remaniic, ipsifque conuenittam difpositu in lik.-u tk,JO , in CO quod muneri iuo adaptadpo4 teil, quam oifpofitu^i in m ,

6

t, quod etiam. cqtni mune eileo4cfia m odo,vcriqueProuifori; & ara-;

plius aliad munij« :Cakul.atpris Regij4>atrimpnij^

eis in ju n äu m fuic, q^jod qlim per nobiles,

6

c prsc-

claros viros , litteris wm cn npii dcápracps

batur; didaque.eorum jU|:ifdi(äio.vcrfatur non,?Apr circa res in .dicäis.jci.tülis contentas, fed circa

dubia

(41)

de múnere Tromforis. 31

dubia ctUm fuper illis incidencia, vt de incidenti- bus fuper legato, & fidei-commiiTo tcHacur M en ­ de:^ frp, diBocap, 16. nam i/^,adfin,pm . r. licct de illis q u x iricidunt circa majoratus cognofcerc n e - queati vt per di6t. Mertde:^ citata loco, V'alajc. conf, de ipforum veròoneribus pijs rccte cognofce- re poflunt ex d„ Ord. tit. 6 1. l , jt . verfatur cciam 54 dieta jurifdictio circa bonaquacexRcgis prluilegio

& alicujus conceilìone ad captiuorum redenspcio-, nem funt applicata, idem Mende:^part. %, lik i. cdp, z, mm. ^Z.BohadìL in fuapolitjib. t.cap. 16. ««w.155.

Lara de anninerf part.

r.

eap. Auend. deexequend.

mmd. p, I . cap. 7^ n. 7 . ^ alij a d, Mend, laudati.

i r K i s m c T i o H j E c o r d i n a r i a prmatiua pojì annum^i^ menfem» eft:

prwogabilis^

.

§ . 7 .

H M c jurifdicttò eft ordinaria, Ìcd priuatiu3^\

& limitata ad c«rraf:ciÉuft$,;&' pcriòiias,;accì^^

ueque piòrogàbfiis, quam te àlÌent'fQfe'ditó-liì^Piò- utforis judicio coíircntiunc¿fecuH:dufti‘ PérHr^t^ deàp z

9

. pertos. Se mm, 7. fufpdnfa Verò^confide-^

ratur quoadi vniufcujufquc telìaménci

tum duoi rron traafie annm, 6^ mìsrtfis !a Itgcféxd-;

cucoribus cOnceffiis inrf. Or

4

.lih,u titn^t.

¿f. P e m u de man, Reg, cap. ig. » ,7 * ¡tura i t t ó

cnim

Referencias

Documento similar