Tractatus de expe[n]sis & meliorationibus

(1)

ítem profpiccre Jelet.ff.lo cati, Pau

lus in.i.já-fi ego.fi.ee noui opensnun ciatipnefidero Palus poíl. reliquos m Í;deoupiUo.§,nunciationem.ti. eodé, cuipám enim prxíiat cenducíor, qua inteliigimus etiam leuem , poftquam:

contradus in vtilitatem vtnuíque, &

conducloris

<k

locatoris initus ciTe ce fetur ex regula tex.in.l. íi feruus lega- tus.iu.§.cun>quid tibí, ff.de l®ja.u ibi:

S i c u t t ¡ n c e / í i ' ¡ e t ¿ l i b u s bo r ne p d et f e r -

u a t u V i ' V t f i q u t d em r v t ri u f q u e c o n t r a

h e n t i s c o m m o d u m ■’ Z t e ^ f e t u r , e t i a m

c u l p a , f ¡ V i i m f e ( i u s A o u s m a l u s , t a -

t u m m o d o p r c f l m * . >-,& faciunt qux ad

duximus fupra cap.u.Rumergo. quem tex.debmt allegare Antonius Góm ez tit.de locato,ír.2 tomo,capi.3.num.10.

Idem debuit adducere Gregorius L o 'pezin.l.7.tit.8.par,vad verbum culpa, vt leuem culpam contineret ex dccif- íione Africani,in di£ío.£.cum quid tibi.vnde íi contra tormam locationis aliquid geras tunc leuifs tma culpa te- neris.i.videamus.^.fi hoc. tf. locati, fi

• hoc in locatione conuenit inquit V I- pianus,ignem ne habuito tenebitur e- /7 tiam fi fortuituscafus admilir mcen-a ' ...■< x

dium,quia non debuit ignem habere.

*. * Poitrem oob derenerationem no - modicam poteft colonus expelli Bal.

in.l.£dem.G.locat>L&tistt¿>.part.5.vbi nouus interpres melior glofi.ia.l.a.tit.

n.hbq.foroleg.vbi etiam optima lex, vide Liraquellusp de tudkio in rebus exiguis>nume.67. vid«. de deteriorado ne. c.is.nurnerQ.ré.

N o ta b ik a c x c a p ite feq u e n ti.

j f l i o r a r i o n esf a B * a k & n p d y t c u v

t a f u n t p t o p r t a b o n a , & n ú . ' 2 .

q u m m eh t r a f H w eí f a c r a t d e f ü o , e t

n u - 3 . q u a l e s m e l i o r a t i o n e s a m i tt a t

ex c aüfácommijU*

X V .

4 ^F UntadoJnucfcatia^ cultura qua ttnus pcrtimant ad nteliürattones3 nu s.de rneliorattmtbus faliis foft comt(fum,etnit.¿ depatto/vt t mphyteut amelieret 'verbo em ponema,et nu.j.qu«efit ratio cognof

cendi meliorationes <vtilcs,ct nu.8.

qua ratione niel remedio emphytm ta confequatur fuas meliorationes.

p ^A» niel]lorát iones fa¿las ^a ruft.cium pbyteuta confequatur fibi fine jpfo-

runo cefione.

10 ^tantum liceat emphyteuta exdere fyiuas-.fft num n

^{. A »}

melioratio

nes conffcent ur.

13 Ampia ¿diíicia erecta an pertineant ad ‘Válupraté.et nu.13.an expella tildan dlicftetjffi derermfionepen

fionis.

14 hn foluat onerareaha nu. ir. an cclieBas^l numero. i6 Jenetur de -

detertoranoneQ;) damno.

j)omo rvelmfula diruta an teneatur reficere , foiuere canonem inte, grutn.féd quod in hoc nufía fit chfr ferentia ínter infulam , (tfr do

mum.

Ad impetrandam rcnouationem ni

hil opus efttquod emphyreuta melio ramty&J num.i9.de Augmento ex trinfeco fg) melioratione externa .

thefaurocompenfattonc.

De emphyteuta ex-

pendente,vel m elioranterein emphyteuticam.

2

Ca-*

(2)

C a p u t d e c im u m q u m tu m .

^ j

^?¡325

A NC laborisno ftrí partem ciegan **S* dfsiifte^atligit' Al-**

“ \ñ ü&tüs Vázquez, &

ÍS$3jf£ dpdUs,i|íie perfe

cit, pluribus in lo

cis, & prxCipué. q.

gj.juris emphyteutici, ño%fñ hac re / praecipua iam adduximüs fOpcrius, quae nec funt transferenda,nec iterum repetenda,ne delicatos & docíos le- ftorescambre mifere repetita occi- datidiximus emin fuperius melioratio nes fafraS ab emphyteuta eiTe propria bona conficientis,hoc eft, emphyteu- tisc obtineriqtie iure proprio vnde ven düntur,obligantur, & legantur ficuti proprtabona;cap.6 fupra numero. 20.

* * V n d e im p u n e a lie n a n tu r,v id e S a - lic e tu m in .lq .C .d e iu r e e m u h y te .R o -

m an .c o n íi.2 7 i.Io á n .A rm o d i,c o n fi.H o . n u m e r.s5 .v o lu .2 .& d ecifs. C a u a lc a a a , 36.nurne.12. *

& D ix im u s etia m ca d .c a p .6.n u m c.2i.

E m p h y te u ta m te n e ri fa c e re a’iquas e x p e n fa s , & m e lio ra tio n e s d e fu o e x n a tu ra & g e n u in a ra tio n e co n tractu s e m p h y te u fis ,a liq u a s v e r o m in im e ,&

e x e m p la a d d u x im u s v t cla riu s id m - n o te fc e re q a d d u ftis n o u io ru m fen tea tf]s ;& v e ra v e rb i em p h teu fis accep t o

* ne. * videdifto;C.6.nume.2i. & caue ab his qui confundunt iftas rationes particulares rerum qux melioratur, dum genericc decidunt,vt videre po

teris apud decif.24.Perufinam, nume.

18. & refpice ad particulares contra-

* &us. *

3 Et di&ocap.6.num?.'2.ex illa con- clu fione ¿eduximus, quales meliora

tiones & expeniss ammttrat emphy

teuta ex caula commifsi,qualesque ad huc con 'eruet, obfefuáta noniorum ie

£tz iuris rauOne , qux xquicatem na

ni n; tem fecutá doefo ampiefíe&a eft Ibiqüe ditío cáp.it.6. num-drb:^,tra

didimus rationem diftmguefidi em

phyteutam A locatore, idque et; ani re petitum nobis eft cap.'4.p'roximo,úu.

14. vbi egimus de plaratione,& imbof- catione,& mote redario ad culturam quantum ad hxc teneatur emphyteu- ta;quod eft iure conftitunim.

Diximus quoque di rió canit.6. nu- mer07.de meliorationibus fárits poft commiffum quantum conferuerstur.

emphyteuta: quod quidem ex iure de

cidendum arbitrati fumus contra Boe rium,& Tiraquellum, & pertinent ad emphytentam, emphyteufisque ratio

nem feqimntur.

Diximus dirio cap.S.num. 12, depa rio appofito quod poffeflor melioret, v e l melioratam relinquat rem, quod cenfendum fit meliorationibus faftis ab emphyteuta,vbi de verbo empone mata quoque egimus, & perimebant ad noftrum tratarium de emphvtei- ta. * Et quod omnino debeat ieruare p a ria ronuenta decifsio, Perufina. n.

ánume.8. *

f Diximus capite primo,rumero. 22.

qux fit ratio '¿©gnofeendi viiluatem c.xpenfarum,quod quidem rsm obti

net in emphyteuta , quam m feudata

rio,quam in locatore , & ali]s qui rei quas pokiJent meliorant fuis expen*

fis.

* I llu d q u o q u é n o b is tra d itu m eft, q u a a c tio n e v e tq u h re m e d io e m p h y - te u ta fuas m elia raH o n es cordequa- tu r id q u e n o b is d ifp u tam m e ft capit*

7-fu p ra, p er rp ru m 5o u n ej'..& reliqui

v b i d e n e re fia r ijs e x p e n fis,& % t libus,

**& v o lu p ta tis fe g ü lx trá d tíit* funt a riu m q u e d e a s i o n e , & é^ ceprione,**

&T c o n d ic io n e e x le g e ,& irtc e ritc ° n - dtdipnead recuperatione gxpeaíáru*

0 Prxrerea ad d u x im u s diíL ca p.r-nU

mero.13.an emphyteuta

jqmrem em-

fjtf*

(3)

■'» C aput.

nhytntica locau it rufticis pofsit con fiqui á domino diredo vendicanre ré cínphyteuticam melioratior.es factas

¿rufíicis, egregia declaratio ad. 1. in hoc iudicium. ff. cómuni diuidendo, an vero fit neceifana rufticorü ceísto.

Prxterea,cap.i .num.;6. íundis nu-

10 meris praecedentibus diyimus de ar- t

boribus,& fyluis , cxduis & nonex- duis,quantumq; liceat caedere, vbi de emphyteuta quoqué egimus obferua ta ratione iuris contra Pinellum,vt ex illis int£lligantur,quae diximus cap.12.

num.8o.&.ifi.

u Prxterea-c.10.nu.52. illud attigimus j vtrum meliorationes facía: ab emphy teutatanquam bona propria pofsint confifcari,an vero ad dominum om

nino pertineant , inquoobferuanda quoque eft ratio meliorationum quae fiunt ex necefsitate contradus,& ma

iorum expenfarum qua: emphyteuta libens ac voles facit. Quam diftindio rem ibi rationi conuenientifsima exi ihmabimus,vt hx ad fifcum.illx vero ad dominum cum ipfa re fua omnino pertineant,non vero ad fifcum.

j **Offendimus etiam cap.5.num.*.am pia xdiiicia ereda ruri ab emphyteu**

ta,vei ppfieifore cura necefsitatem nó pertineread vtilitate, fed ad volupta tem, notahilis.l.ex duobus fratribus, ff.de nego geftis, faepé enim emphy- teutx erigunt aedes lapideas ex lapide quadrato,vt hximpenfx auevolopta tis caufa,aut dominum oneraturae fá- dxeife intelligantur dominus nihil eo nomine foluere tenetur,ipfe autem qui xdificauit tollat fi vellit,quodref- pondedum eft de turribus, & alijs am piis aedificiis eredis citra necefsitatem ab emphyteutis , detubulis.fumarijs vulgo chamtneas,& latericiis pauimé tis,vide cap.i.nume.25.&.25.2c capit.u.

**nu.28. * Non enim perpetuum, nec**

* generale eft , quod tradit Franciieus i

X V . *53

de Caldas Pereyra, dc nominatione, quxft.i8.nu0o.fciiicet, quod dominus omnium meliorationum indiftinde foluatxftimationem aliquando ensra»

nihil foluit iuxta naturam melioratio nis,nec Dodores quos ailegat loquun f tur generaliter. *

¡ Id etiam attigimus capit.i4.nu.7.?n expelli pofsit emphyteuta ob nó foiu tum cánonem,& num.s.quantnm alie nare pofsit,& num,9.an remifsioni fit locus in contrada emphyreufis , hxc omnia funt n®bis iam fuperius dida dum de expefis ab alijs fadrs egimus.

Illud quoq; confequenseft, vt quia emphyteuta frudus percipit foluta pé fioneparuain recognitionem domi

ni) , quod plerumque fit iubcat onera realia & tributa,

¹

.

²

.C.de iure emphy.

ibi:publicarum fruitionum, & ibi Bar tolus,Albencus,& Salic.& in.l.fi pen

dentes.^, fi quid cloacarij.ff. de vfufrü.

Iafon in.l.i.num.2>.C.de iure emphy- teut. CaiTaneus, de confuetudmibirs Burgund.rubrica.q.^.ó.Pinebdc bonis mater.l.i.a.part.num./i.Syluan.confi.

57.nu.37.quod fuftineturex his que di- mus de vfufruduario,capiti!.nu.4p&

46.& fequenti.qux funt hic repetenda hxc onera enim fequuntur frudus cu infinitrei.

Quod fi penfio frudibus correfpo- deat,qux detur in recognitionem do-- mini) quo cafu emphyteufis quoqué conftat tunc quidem etiam fi emphy

teuta conuenratur,a domino recupe

rat ficuti diximus capit.i4.numero.1S, quod fi péfio iit pars quota fruduum iaftar Coloni Partiarij , quod-apud multos recipitur foluitur enim quin- tum aut tertium vini ? vel frumenti, tunc prorata tributafoluiyitur, dixi

mus cap j4.num.22.quo cafu, quia de

cima eft onus reale & fequitur frudus C.cum non fint,& ibi gloíf.&. D D .&

capi.taa nobis, de decimis,cap. Pafto-

X j ralis

(4)

ralis eocl. Soluecur antequü dominas habeat quo tam íru<ftunm,vcl prorata

Sociñ.coiU -9,.libq.nuq.vide M.Anta

¿íi ^at.confi.m.pertotum.

7/ L leo q;

obtinet etiam in collecíis di xi Ti as,cao.ii nu.)

⁵

.quid quantumque diferanc á tr.bucis, & tenenit Aluarot.

cap.:-per

^quos

fiac inueííitura Socinus eo níi.ii/.lib.t.Curtias Senior,confi.36.

Hernia,caduque fint regalia, Alexan.

confi. Oc.lib.i.Syluanus,confi.47. Na- tan,d.conü.M4.clix.irnus laté.c.ia.num.

¿p.etiam fi emphyteuta fit ecclefix,&

colíeíia imponatur a R.ege,d.nu. 96.

$ Prjeterea non folum tenetur meli o rare verum fi deteriorauerit, propter talem deteriorationem expellitur,Bal

¡dus in.l.diuortio.§.fi fundum.ff. folut.

matrimo, vbi Iaf.authent. qui rem vbi

•Iaí.& alq.C.de facrofanchecclef.8í ibi Jacobinus, Pinellus in.Li.C. de bonis .maternis,par^num’áo.verfi. Idem in emphyteuta,ideo tenetur reparare &

•con fer aare, o m nia argu-l.hacírenus. ff.

de víufruci.aliás tenetur de deteriora ,iiione,nón Folum expellitur tenet Pi- Jnellus vbi fupra,vnde litis expelas fub srnifliftrat ex his omnibus quia tenetur jrem conferuare,&: in hoc cafu tenetur .de.cuípa,iuxta text.in.Lfi feruus lega- tus.i?.|.cum quid tibi.ff.de legatis.i. &

•qua: diximus.c>proxímo, numero. 30.

**f . * Quod perpetuo intetíige non inmo dica detenorarione per-I. fcio C.de in integrmreff&.l.omnmo.flhdeimp. in -r- b.dor.8t ídem recipe ín cxcifsione arborum ad ea qu^ díximus,nume.io.**

P rifro capit.& nunaerpífio.& feq. cap. 12.

v •vtruinqjtenet Tiraq.de ÍBdicioln refi husexignis,num <8.& yi.de de hoc la tífsime decifsíonem Peruf1.nam.22.per **- totaip* vbiflúod á eteriorario fit dimi notio ab priore íbatuJ-2 ^.deteriorem ffneqtsrdm loco publuDeciüs ínau-**

* " Men-qui rem. C.de fa ero í. Ecdef.nun, **yhi Í*í.«£ Álcx.8¿: adue rte,quod dicía**

authenti.qm

rem

líabet

i'xA'm ir *-rq.

phyrcufi p miara,

chela decifsio

Pen;f.

na,num.q.Iaf.in.l.2.C.

de iüreénn:

numero.48 Natta.confiiio.q íi.u; \jit J &.44i.Crotus conidio. 15. &

^ad

excsf.

fionem arborum , &

non putatiohera

vinearum,& ad qualitatem deteriora tioms,vide di&á

decifsíonem Pertiíi-

nam.quz omnia exigit,

qux nos

mus,& vide Iulium

Clarum ,libro.

emphyteufis,qu3eílione. 26Í &

Meno-

chium de arbitraras iudicijs,

^libi

o 2.

cétu.i.Cafu.78.nu.6, vbi q? dereriorsíio nondcbetrefpicere

folos frudus em-

phyteut^Xed proprietatem

domini.

* Domo aurem

penitus

diruta, com-

77

bufia,vel definida,cafu

^fortuito,

vei leuifsima culpa

^,

emphyrcuta

^tenetur

pro folo eandem penfionem í

^oluere,

qux pro domo prxfiabatur AngeLin.

authen.de non alienand.colíat.2. in.

lex itaqué,in fin.Imol.in capit, potuit, de locato,Iaf.in.Ir.C. de iure

emphy.

num ero.44.8c n u m .13. & .78.0 fft 1 ct. de c1fsione.392.nume.12.contra Baíd.indi fta.l.i.ledura.ii numero. o. & contra Bartholomeum Philippum

virum

eru ditifsimü,qui diflinguit inter emphy

teutam infulx,& domus,

^{c u} ^{r a}

infula mhil aliud fit quá multirudo.domuü, qaodqué ius efi de vna idem ius efi ce pluribus,quod fi culpa intcrueniar tüc erit in eleftione domini , vel reci

pere penfionem , vel cogere ípíu®

reedificare,argumente.l.2.verbo,vo

lenti,capit.iíío,quod tenet Bald.in dr- fta.Li. vbi fupra , Aluarus

Vázquez,

qufifhone.27,numero.?.decedit abo-

• pinione Angeli , & fequitur diftin-

¿Tionem Bartholomxi Phiiipph ín-c*

fcindire corda yefíra,folio.25.vrrficu- lo,Hinc üertio,de porn.diftmdione. }•

rationem vero eám efíe ait, quia inf -

• l a m a n é a t e , m a n e n t a r e a , d o m u s v e r o m i n i m e , d e f i n i d a f o r m a , c¡uX i n f o l a a r c a n o n m a n e t , & m u t a t a f i * "

(5)

_>ap!it.

ma videtur rei fubftan.tia murata A p e rem pta.l Iu iian u s.| óí fi quis.ff.ad e< - hibendum .l.repen.ffffi.fiq tib. mod.

v fa sfru d u s am ittat.L.qui rss.£ aream , ff.d efo lan o m b as.l.q u t ta nen. § nam edi dom is.ffq u ib u s m od is v fu sfru d . amittat.. 'N a m ( $ f fi domu> in d u it V t p ¡A m ti,d á u ¿* fu e r it ( f f

ex

e ijlie m

re

rmntis v ignis ^ ite fu e n ? re f i t ut a n jfu s ffa & u s extin m itur-.fed reuera lu re c o

/ • m * ' j *...—- ... . Á

fulti nihil diftinguunc inter d o a r a ,

& infulam ,,adeo vt vtriufcp idem ms iit," nam quod attinet ad domum ali

quando ex area pedere videtur.:, Pan lus.S.domus.ff.de pignoribus,vbi dor_{“ . f .} i • ' . O t ^{- - v} mus obligata eft.& ea d.e irruar. & • li

rata,conferuatur obligatio ipfi is in a- reaq-uaft par e domus, immo & iafff- labffeftrudo aedificio demalitiy; & rie ftpj uu r, monete area.l.qui infulam, ff.

locati,& legato v fia fructu infulx, recía d a infula inqrearn non debetur. 1,qui vfum tfudum . ff. de víufrüduj cum á- lias rnanente parte infulae -vfusfrudul debeatur .l.ficui mfui£ eodem,quoties enim féfeconfuíti de area loquuntur refpedu ^difici) tuper im pofiti /area m partem infulae effe aiunt, vt iura quam

de area funt , & obligationes ijgcegrac remffneanf,& facit ad hoc ratiQ, iuris, quia area femp«r remanet,qúátumuis.

fifijerponarur xdificiü ciuifiter enmi pars domus,hoc eftffbperficieheft, &

ita mtelligu Paulus tn.iU.qui re-s.ff a.-, réámfi contra vsrojfi.de domo aut in- fiffa agant quafi de re integra, non ve

ra quatenus funt fuperficies folf.Tunc emm ieftruda infula manete afea,iri-*

fiilx vfusfructus

6?

reliquatura confer uari non folent ex turibus fupra addu- dis,quod igitur ius eVt de domo,idem de infula eíío, &■ quoniam emphyteir ta,pleno iure infulam .&.dom um acri pit,non folum refpedu fuperficieiffed refpeda fo li,& a re x , iuxta fiibisdar»

Caout. X V.

^{1 6 4}

materiam de qüa ag’tur inielligéduás eít ,. nianereius emuh-yteufis m arca delirada domo & infula , ficuti durat ius pignoris cirutadom o in area, do

mo obligataul .£.domus,& area quo.qj pars eft irffulx.d.i.qui re?. ai:bi antena iuxta fubiedam materiam, d. qn > agí tur infulam peremptam onr-uno.q«n>

femus etiam fi maneat area : vt in-.d-ff qui vfumfrudtim, v.bieft-fubiedama téna yfusfrudusreiidí riort patuitm telligi cóferuatü vfum frudá ínfula: in íola area,ideoq- area re.manéte,$lmSj la diruta,exíindas eft iníuiff víosfru*

dits,deniq; in hoe res dequa agitur ex pendenda eft,in emphy.teuii aiuem di fhnguiinter ín fu la ,d o ra u m ,n

5

;pa- fumas. Prxterea ülud animaduerfio*

ne dignú eft,quod tradit Aluar. Vazq.¡

q. .iuris cmphyteutici.nu.7.& tradnlc rat.q i.nu.rQ.necelTariü effeemphytett

* táí renoüatipné emphyteuíis fibi fieri defideíanti,finitaemphyteufi,proba«

te réfm phyteuticá meliorata» fifeief

fe, poffeq; meritorenQuationemdene gari nifi meliorationes probemur fa«

ít x m re emphyreutica ex Bart.irj.

1

. r.-

§.perm .rtítur.ff de aqua quotidiana &

xftiua,vbi Bar;fíakffejiieiiOí-attoRrbus necelfarijs adrfaciendain cenauatione ntbilfficit, & ita exiffuno furficere fi res deteriorata non fít,namqueexffe-l t er i o r§ ti on.e. fie uti reía luí t ur em phy

teufis renouatio quoque impedie.ur, t. Itmi-nus damnum adffmpeuiendmn

^eaouationem requirimus quá ad re- foluendum emphyreufim lam cóíiuu

^in icjfiacn im eft fi renouatio nó nó vero beneffgt-um .fiíiat,ex ,d .^per- mittitur.qiíoderit auté jplur-imü fi mW liorata resrej>qriatur;vt fíat rcnoitanct q^optime aliegabituf, vt impetretur.;

' * Qtmd agnouit Aluarus V eiaícusdi v da quxft.}.nurne.7,ín fecunda edifio-?

ne.ee allegat ad id Ripam de pefte í a tit.de remed,prxferuat.i|. ité licet em-

X 4 phy-

(6)

phyteufis,numero.2$5.Gomet. de trié c a li pófieí.qüxft.iS.Barto.irt.

1

. fin. C.

ele otnñi agro dcferto,lib ro.i¡.

1

^.

2

^.&ibi Platea.C.de prxd.nauicül. & Guiiiel- m uín,verbo,& vxorem,decifsio.5. ex Curnero.4.&.5.idem tenet Caldas Pe*

reyra de nom inát.& renouar .emphy. * quxftio.25.numero.62.ex Pauli confil.

i42.1ibro.2.& Gam a quxftio.297.num.

y & .q . A

Reiiquaautem pertinent ad augmc tum de quo inferias agemus , vbi de meliorationibus internis & externis,

& qux opera & induftria emphyteu- tx fiunt,& qux natura,vel tcporis be

neficio fine induftria faiftx reper,un- tur,iliud iñtérim adnotantes meliera trones externas qux non contingunt tem emphy teútiram,veluti fi emphy tenta fundum emat vel exéolat, luxta fundum eirq hyteuticum,non pertine lead dominum , neque emphyteufi * comfn'ifío,ñeque per generationes fi- "

fiuá,quia reuera nonfunt meliorátia- fíes,etiam fi fiant vt res emph y téutica cómodius excolatur.!, prxdijs. $ bal- t

neas,cum fequen.ff.delegat.3.& m feu dis receptum,ideftyglo.Bald.poft tex.

in cap.í.§;cx contrario,refpófo.i. de in -- ueftitura de re aliena ^faft* , Boerius, ^-■

quxftioñe familiari. 69. ftumerv4.&di cemus infra latius cum Ludouico M®

liria,& Carolo Moline©,eápiretfeau

gmento ,&attigit Aluarus Vafcquez,

d . q . ? o n u . 2 0 . & . 2 l . 1 1

Prxrereá de thefauro nobis fagen-> • dum eft inferius,quantum, pertineat e-X thefauro «mphyteutx, vfufruftua- rio,feudatario <Qfono,& reliqtñs, vt puta marito,& condu&onfruchiü, &

*Ráfbfc«tfs poffefiori pátóéúlarisenim í^dagátio eft,6c quxfuas babet íe g ú i las vr¿íuerfás,qux parttefrlárítcir fingir lis» applicari, finefaíhdié repetitionis fepids í-epetitx ñon p o te ru n tvide

M 1

j&a.v.áethcauro. ' I r . i e r

-•nTj.-v : - :> o.” -;. ob.iu

Quatneüs veroernp'hyteuta ccrv:- péfet íruefus cum meliorationibus vj de inferius in capitulo de computatio ne fruftuum & cxpcnfarum,quc ¡jéne ralis quoque decifsio e ft, & fuo capitj aptsnda.

* Poftrerño nota > qüod aliud eft ius emphyteuticum aliud ius me ioratio nis, cap.potuitjde locato, & ibi Bero.

ius,numer.49.1.fin.C.de iure cmphyt.

cotra Bald.in cap.Imperialem,de prg ¿ hibi.feud.alicn.nume.6.& contra Bal- - dum,eft tex.in.l.fi domus:§.fin.deleg.' i.ideo quia funt feparata- reftat vt em

phyteuta non videatur facere, melio

rationes animo donandi, Baldus in. I.

2.C.de rei vendicat,& Iaf.in.í.2.

C.

^de

iur.etnphyteuti,numero.55.Baldüs, &

Irno-a in.l.íenatus.¿.Marcellus, deleg.

I.& vide Aluarum Vázquez quXfti. r., iuris emphyt.á numero.i9- vbi hxc & } alia oportuna adducit v t folet dofíe.*

i»' - - . - '■'•■■II.' . • ' • ■ ■ /

N otabilia ex capitc fequenti, ..

~AEres refiturusfideicommif fano recuperat expenfds,nuj ettam expenjai littum,

i Maioratus Hifpani ($r fdeicomnnf fanón exequanrur^nume.^.dífrtié.

t u inter njtrumque.

* ^^fttademrati&m fdetcomrnifo,- (gfr in maurratuent idetn ¡as.

í defenditur opimo Emañuela Co¡¡¿

de diuifionc (tú&uum maioratus

?

contrareliquos. ■ ■ y A n pofiefor maioratus foíuat debita

pr<edeceffms.difíinguitur íntertn\

¡t itutorem (¡fr reliquos.

$ hgiturdc.l ai.Taurt.

p hgitur de

debites

contratlis non ab mjlitutouftd

ab

aliopoftf

(7)

ii. X V I, 1 6$

mero /o.agitur de l. 40. Tárt*

^.

ríe difputatum ef i» regno t-.mpo- *j¡ J)tfpcfutmem.1 is.ttiu.13par f. no re hannnregnpnmi.

babere hcum tu caufa d i 46, 29 ² {sx hlphóníus nonas tufit debita fol

¡2 7 )ifpoftto.d .i .26 (g/.diéli+f.anha- u¡ aregm (uccfcrc nv.'m? .3oUg 2.*

btanCíocuminpcalato Jium.i3. ce titklo 1 spar

^r,

2.certus modus fue.

tu\fdncommqjauo. ccdtndi¡n rrgnoconfittutus

^tfljiu.

Debita contracta in 'Vttlicatem rei 3/. particu arcm tjje ¡uccefioncm permanentem, maioratus pápe for, in regno.

praUtus,gd reliquofoluunt. Agttur de c:ltcettde rvoto> 0 tradi

^-

/ /

An ⁷ {cx teneaturfoluere debita defun tur njera ratio ad eius decifio.

Bt Regís

^,

agttur de.1.4. título.//. rtem.

partt. 2.

-s

33 %?>t aioratus fuccefforem altanando

¡S An regnum deferatur ture har edita- foluerefuñeris tmpenfas premortal

°n o . @ 7 ncaffarto alimenta ¡numero 34

17 7(egni*m Hifpania qualiter acquift- 0 debita ad exonerationem ant•

tum ftiure Uotoram numero, ig . md.num.3f,

qualiter d 'Pdago ad publicatione t/fgttur dc ¿xpenfs litium fp nume.

ClcgiS panita

,

3 7 de tributu 0 oneribus

,

0 colie ) 9 Quando p u bife afdfunt leges partita. B is.

. numero

^20.

Rex Fernandas, c»gno ¿g Damna refarciútfuá culpa facla,nu.i mentó Adaguas regna ¡nter qua- 3P.tdem faíiüntprafaitadducitur

t u o r

plios diuifit,numero.

^{2 1}

. San- lex Gotorutn.

eburn perperam recufafe regnorú. Qj¿ritur qud culpa requiratur, an

diutfioHfxn.. lara‘anlfuis,an doíus.

22Sanchusi<ex aparente exhdredatus ^A» ^p eft for maioratus mutet forma .eñ.num.xgiéVídert exbaredatione ~ ret.

- - v - - * :

-proparte.

24 Mphon fus,cognomento lmperator re

^-

^q J ¿etis.

gnadtuifit

ínter

^Ijberos. ^{... 7} ^- ^•'' ^{.• -} ^{- ~ J;}^-

, 14 !f hm¡l»omtmpor.umer p a tru m J j J j g m a i 0 r a t U S p o í f e f

& n ep o t e m d e - re g n o a i j c ep t a t u m 1

: vfi "f ' f®rc meliorante vel expendente cir

,¡lprvtm

patrms.

26 S.anchus cognomento Ferox-exhareda..

xnv .01... ... . . . t

" tus eñ

^apatre

Alpbovja. ^¿ ^> - Gaput decimum fe xtum.

27 Exhdredatibin^phmogcnijsan , ^

"

'm anioLU#

^{/ « * »}

rem fia!*

^T

VdouicuSMolina,virer»diri6W

n J , . r 1 v ■ . “ L m u s ,

prxclam bonarum litreraru

aí texhxredatione Samhtf^g prxfidijs inftrudus, in fuo eleganti &

X j copio»

(8)

piofo tractata de Hi/panorum Prim o genijs ,

quem

inter Hifpanos primus non fine magna gloria noüifsime edi

dit, varié etiam. hoc argumentum tra-

¿íauit,breuLter autem ab eo qu^ ad no ftram iníhtuuonem pertinent, Reci

pienda erunt nV quid defit in re pr^fer tim apprime neceliaria,ficubi vero ab éo deceííerimusgd ingenue .aiftum ve Iimus,qui nofter mos eít,non xnaleuo le,vtque tragedias excitemus nouas, fed m agis, vt ipfa ventas innotefcat, quam cum fateamur non latuiíle virü dotufixmungid tamen euem reporuif, fe non diffitemur , vt eam aliquando pr@baret opinionem, q ux aiijs impro bábiíís eiTe videatur, fedet nobis, & £ - ternü fedebit reeordánoEm an.Caíf a:

prxceptoris mei chariísimi,quem v i- uum amauimus,& mortuum colimus quem difputantem,§¿ publice, & pri- uatim farpe audiuimuS, nie ehim iíie valde amauit, elegans, facundus, acu

tus,in fuadedb venemens, in interpre taticne fuauiSjin referendo verus ,

m

euertendo neruoftfs,in mftituedo om_- K um qui ante eum infhtuerunt,& ius i

interpretan funt,veré princeps, cuius animam,pro ea quam Salmaticam at- tulitlegum d^iuris cognitionem, ho

m o inculpatae vitat,& moris probatii- fijji.

1

,confidimus Deum O ptim a M a- iim urn ¿terna requie, & bcatitbdine donalTe,obi}t ille fanctifsimegnnoces fceleris parus,in fummo toti^

I t f Á p * m qqrpre, nam Salmtpacse éufltíS ftutqui cum Emamieié <£bfta non exiirimaret,fabr<?ptum quoq3 no bis ius,nosqae in eitis funere carmen lufimus,qtiad noftrorum carminum legitur bbroa.Is igitur aliqua m em o-

rix

edidit á quibus decedit docfifsim^

» boni Jgitur eonfular, fi prq pracfieptore tantixper jjugnauerimus|

^hi-ilkiá|-e^ser in ore ferebat, libere

«¿US; pbiioíóphan^um , &' debere iuris

ftudiofum veritatis efie amatore nQn folum aliorum,notando fententias;. y f rum proprios corrigendo erroresV adeo ingenue ille profitebatur juris fcientiam,quod pertinet igitur ad

paf

feilorem maioratus illud expeditu vi

debatur , vt quia reftituturus erat bo*

na : expenfas quas feciffet in bonis re- ftituedis,inteftitunone reputaret, fic enim conintutum eft itire,& tenet Pa latios Rubios m repet.rubri. de dona- tio.inter virum & vxerem.§.62. num.

i4-t5.&.i6.vbi prxter glo

4

T.& Angel.ia fil.em ptor.ff.de rei vendicat. nihil alié.

gat,m ihi eft tcsiexprcilbs in.l. vbi pu

r e a r . verfi.qui in diftrabicndis.ff.adic nat.conf,Trebellia.

Qui inmfiraicen- dis.iH'jmt £ AHÍuS)COii¡eruandií,jiit rt bui hxreditarijsfiifnptusrfactiis -{hm

$ h e re d i debet v b i ü c e t ^ y r ft ó s van e anxieque interpretetur verbum illud

(imputan Veredi

'plane accipie'

dum eft,déKemmpátaVi ha?red i in re ftitutione facienda fumptus & expen fas, vt fcilicet, tanto minusreftituat quanto magis expenfum fit,ita vtium ptus illi & expenfe imputentur.hxredi,ideft,in vtilitatem hVredis, vt mi

nus reftituat,refufsis fumptibus, & ex - penfis factis in rebus reftituendis, tex.

elegans in.l.mulier.§.fed enim,.verfic.

fed & ipfe.ff.eodem.

Sed

quit Z Jiplanus jt quemjutnu^tm fr'

4 c e r it in r a h e re d ita r ia s 'detrahet- f?4

& expenfas litium qux inftiruiifsryel profecutus elfet hxreditatem re bibi e re grauatus, fi ad fídéicpmmííSriufl»

frt^uspertin'uerint,hxredi hoeéfti»

vtilitatem ^ commodam hxtedis re furabantur,,& compeniabuntur in rer..

ftitutione ipfa.l.i.ftatim, in principa*

eode.

Cuen ejJetjWejUit

quifamum memntfas pieicofnmúj^

(9)

rijsk¿r<d/tt¡bts , fi fu a di bti im-$

tuduia pendet éu t

,

ex ha en fu l ir? m ijuo> iusf'»auüjtee/? Muferrdu. Ex* quibus ipfe Palanos Rubios cr.m con

derentur íeges Taurmx vti ipfe ue fe refert,'vix cótineri potuit quin clama ret,iniquam elle decifsioné legis Tau rinx qux eft-1.

46.

dequa late egitnus, cap.13.nume. 3.0: fequen. quta recupe ratio expenfarum haberet locum fecü dum iuris fundatam rationem in bo

nis reftituendis per fideicommiffum,

& videretur maxima (¡militado inter hxredem rogatum reftituere fideicó- miífario,.& poífeílorem maioratus, &

fuccelfprem,cum poílelíor itein poft mortem reftituere rogatus videri pof fit,vt quemadmodum hxres recupe

rat expenfas & meliorationes faftas in rebus reftituendis,ita quoque poíieíío ri maioratus expendenti &: melioran

ti recuperandx viderentur,fed in pof- feifore maioratus aliter difpofitum eft iure noftro Hifpano, ytdiximus dift.

c.K.num.43.

Ex qua fimilitudiue non eft exifti- mandum, vt quia poifefior maioratus non recuperat expenfas & melioratio nes fafta sin re fubiefta reftitutioni,ex decifsione noftn iuris Hifpam difta.l.

4 6 . d c

etiam exiffimandum fit de hxre de rogato reftituere per fideicommif fum,vtdift.l.vbi pure.^j.&.l. mulier,

|.fed enim.verficu.Sed & ipfe,& dift»

I.i.correft* cenfeantur ex difpofitio- nedift4.46.non enim conrreftx funt, hoc verifsinia eft opin o Ludo.

Molin.vbi fupra,cap.i.numero. 4. lib.

l-de Hiípanorü Primógenas , & ium l-b,3.cap.!i.numer.¿4.^111 eleganter ex muitisdiftinguitTnter maioratus Hif paqos.de quibuseft lex regni, & fidet commiiia.Sexd.ecim difcrimina addu cit ititer vtrumque-doftifsimus. faco- hbfSimaacx,hb.difceptat.capi.5. V e-

10

riftimvirh enim e ft , ' ^{r c r}

excovár:

—1 4p st

o m n j,

neque m omnibus ene

limili», neq

ac p o ffe

de vno ad

iln id xrah i,

£<t

deduci argurrmtum mfi.quarceiws filb

fit eadem ratiOjquou

tenet

ipfe

M o li

na dift.hb.!.cap.J.nuni.o,

curri ergo

in hxrede graiiato reftituere

per fideicó

milliim diuerfá fit ratio

expehíar ü

re- cuperadarum,quarti m

poííeííbre ma

ioratús,cumque lorige alia iit

ratio

iri fucc£Ííore,quam iri

ndeicomnudario

qui ab hxrede

accipit merito dicendü

eft decifsionerbjdift.l.

¿¡6, non habe re

locum in hxrede grauato , &

eft

ho

die in _

or

rcfta.I

.domos.

fi.

de Icvarn._• _{- t}_•

Quod vt pateat ['remittendum eft, Hifpanos omnes feripteres, qui funt nobis dofti & eruditi, iri diesque mi

tes centibusdomefticis bellis, cufio- res,& eiegantiores ineam fenrent-am quafi pafta concordia , & inito có eri

•fu abijiTe, vt exiftimarenc maiorarus Hifpanos,& primogenia, inftar fidei- commifforum effe quq perpetuo fami iix relinquerentur , ita vt proximus quifque admitteretur, cum prxrogati ua xtatis,& fexuSjVno femper admif- ib:& ita cenferi fideicommiffa, & ex ffdeicotnmifsis deducendam effe re

gulam,quia primogenia dirigatur, ita cenient quos refert Ludouicus Moli

na difto.capj.uumero.g.Palátios Ru

bios in repet.cap.per veftras,de dona

tionibus inter virum & vxorem.

£.44.

nume.t.4.&.'.Dulacus Couarrubiasdi

‘bro.[.refolutionum,cap.i5,rium.!4. vbi ait proculdubio,poffeflorem maiora

tus, fideicommilTano comparari, Pe

trus Peralta in.l.;. qui fideicommif- farri.numero.pi.ff.de hxredibus infti-

•tuend.& in. l.ciim ita legatur. §. infi- deicommiffo,nume.j4.ff.de legat.’. Si

mancas de Primógenas Hifpanoru*i, dibJ.cap.zS.Menchaca de fuccefsionis refolu tione,lib’.ia^.io.nume.2R Domi

nus Antonius de Padilla in rubr.C. de

fidei-

(10)

re,& .Li.de qmbus fupra,ex decifsione di&.l.ffi.Taun.inam o hodie in fidei.

fideicom m ;.fsis,numc.7. Aluarus V az quez iu quxftiombus iuris emphyteu tici,quxftio.'(o.numero,’ 9.Burgos de Pace in prooemio legum Taurinarü, num eri.Dom inus Francifcus Sarmie to Epifcopus Prori cen fis feleftarum interpretationum,quxflio.4.1ib.3. nu.

quanuis ita hoc receptunl fit no- ftrispnter vtrumqué tam é diuerfa eft iuris & fafti ratio, namque fideicom-

$

miiia ex voluntate teftatoris reftituü- tur,vni vel pluribus, prout á teftatore prouiffum dignofeitur, reperiturque vltim is in fideicommifsis vocatus, & 4 fepe plures vltim i vocati, itaque cef- fat in fidsicomifsis iure Cxfareo agni tis prxrogatiua attatis& fexus in eo

dem gradu,ceífatqué indiuiduü illud, quod in primogeni js defideramus,qd patet ex difto, ^.in fideicom m iiio, &

l.peto.6.fratre.ff.de lega.2.&,l.fin. vbi B arto.& a lij.C .d e verborum fignific.

in primogenijs enim perpetua eft re- ífitutio,vnuftp dütaxatadmittitur, ha bitaiexus,& artatis praerogatura inter plures eodem gradu propinquos, aut

proxim os.

E x quibas verifsima ratio eft haere dem grauatum reftituere per fideico- miffum,poffe fumptus & melioratio

nes fuas recuperare,quia fideicommif farius ille libere accipit bona ilia,ideo que iniquum effet li expeníás non fol iteret,quas libere cum re reftituta ac- . cipir,quod ex ratione dift,!?#* Tauri longe alienum e ft ,a primogenij fuc- . ceffpre,qui rem accipit omnino refti tuendam,& ille item reftituere tene- . tur,aauoque fucceflore interuenien- .te , nema femper imminet reftitutio, . perpetuo facienda,alijs deficientibus,

alijs rurfum foccrefcefltibus primoge a i1 poffiiToribuSjobidque quia eadem . xati® non repetitur iuris, longe aliud ius conftuuendum eft , non eft ergo c ofrecía deciis:a

4

.muiier,&,L vbi pu

. commiisis particularibus,qux natura

nen obtineant primogeniorum

^locus

non erit decifsioni dicF.l.4^. quia nori

s eft eadem ratio iuris,diuerfum autem conftituédum eft vbicumqué eadem ratio quar'in fideicommifsis veriatur, in primógenas reperiatur.

Vnde ex hac rarione in ea qu^ftio- rte qualiterdiuidedi fint fruftuus qui tempore mortis reperiuntur penden

tes,inter harredes emortui j & nouum fuccefforem,in bonis maieratus,venf fimam exiftimo opinionem Emanue lis Coftac in quxft.de patrui & nepo

tis fuccefsionc,pag.mihi.i44. quam re fert & refutatLudouicus Molina, vbi fupra,li.3-cap.i'.nura.u. verficulo,Sed EmanuelCofta, fecutusopinionem aliorum, quos reprobarant idem Co

fta vbi fujirc.Cuim enim nihil fit con*

ilitutum a iure,quod attinet ad hanc diuifionem frufhium circa res maio

ratus, neccffum fuk vt aliunde á iure alibi eferipto in hanc partem deduce

retur , neceffarió autem debet deduci ex ratione qux {cripta reperitur inter haeredem grauatum poft mortem re

ftituere,& ipfum fideicommiffarium, qui morte haeredis grauati, & emor

tui bona obtinet,ficuti enim viués hx res obtinebat hxreditatis licet refti- tuendx dominium,ita & poffeffor ma loratus dominium obtinet.I.non ideo minus.ff.de rei vendicatione, &qu£

late fundat idem Molina,lib.i. capi.fg»

nume.i4.if.& fequen. Mortuo autem hxrede gfáuato ftatim dominia prae

diorum & rerum tranieuBt in fideico

iB Í íT a r iu n > i.2 .C .c o m m u n i ,d e l e g a t .i d

qué ita etiam contingit is fuccefiore;

maioratus , quod probat ex pluribus idem Ludo-uicus Molina libq.capM-*

immo poffeífor fit illico ex.

¹

-

⁴⁵

- Tau

ricum igitur eadem ratio fit acquire»

(11)

. , ^{. A -} ^I

¿ l gdeicóraifítirn, & boná maioratus, imiDo cuna in hoc pingüiüs iure no>

ftro fuccurfum fit,eadem profecho de beteffeiurisconftinúioí& ficuti fidei commiíTarius ex ebfrirdus pendentes acáa'irit quia repentur dominus prx- diorum,quorumfrudus", quia adhuc pendent pars funt.I.frudus,ff.de reivé di.ita quoq; fiicceíTor maioratus,quia fit ipíbiure dominus rerum ád maióra tum pertinetium,frudus debet acqui

rere integros,qui pars earum rerii ad huc funt,quia pendent quarum dor¿i nium obtinet, o«x ratio efficacifsiraa_{' L} _t _^ _'?

eft,& ex ea pédet décifsio tex.in.I. He rennius,ff de vfuris,qui frudus peden tes tribuit fideicom m iííario, quanuis maior pars anni tranfada fit,quia pars rei fun t qua: ad fideicommiiTariu ple

no iure pertinet agnouit hanc vnicam

& folam rationem Vlpianus in.l. fi pe dentes.ff.de vfu rudu,cíú¿ Iurecoful-_{' i} _. tis fem'per adefi.Ec héc eft ratio inqua fe fundat EmanueI C ofia, quatenus at legat in.l.álC.cofnmunra. de legat. &

exea dicit plana effe indudionem ad l.R erennias,& ita iuducatam. eife ait in fupremoLufitanise Senatu % quem ego veram tufis ratidffem fecutum e f fe puto,& qug nullo modcg nullo co_

lore vitari pofsit,& conueniunt verba dicr.l.lierennius ü ñ ^ F r u t ly s q u p íf i*

a ttju ifttu m d o m in iu m e x a l u j a ¡id et- (o m m 'ijii e x te rra p e r n p iu n t m, qua:

verba iunds dida.L 2. planam faciunt eam confiatinionem in bonis maiora

tus,vt frudus qui ex terra percipiun

tur po-fi apqüifitum domiñiúm fuceef fori m bonis-maioratus ád fuecefíbré' pertineant,in quó quidem haberi po

tent ratio expeñíarum qua; iri ferédo, colendo,-& coníeruandis eifdem fru

dibus ¡acta: fiar, vt har'ad harréeles e- mortui pertineant ex früíiibus dedu- tenda?, nullus enim caítis interoenire

p-otefi quUidcgenusdeducbionis im pediat ex.i.f.mdus qui.ff. familia: her- ciícund.e.

Ñ eque quicquafn oberit, quod de marito & vxore traditum efi ni. !• diuortio,in principio, ff.foluto matrimo r io ,& . 1.a .titulo.¿i.parnt.4. vt pro ra

ta dmidamur ínter vtrüqué cuius de- cifsioms ratio efi,quia cum frudus do tis ad maritum pertineat propter one ra matrimom) fufiinenda vulgata. 1.

pro oneribus,C.de iure dotium, meri tp confritutum e f i , vt frudibus inte

gre gaudeat quandiu enera fufiinuit marrimonijjuum enim refpediua fru duum prxfiatio fit,qua: iure confiku t2 efi,fcilicet,propter onqra , mérito deficientibus oneribus frudus inci

pi üt ad vtrumque pertinere, atq; cum hoc conftitutum fitin marito & con- iuge,trahunt ad fucceiíorem maioratus.Dominus Didacus Couarrub. V a

riarum refoIutionum,lib.í.fapit.i5nu.

iq.Ioannes Lupus de Palatios Rubios in repet.ruo.^.'>2.nume.io.& eosfecu- tus Ludouicus M olina,lib.5cap.11. ru . n.verficulojQuqd autem frudus, atqj ita iudicatiaíh efie in Senatu Granatéíl ait D.Couarrub.quam quidem fenten tiam ex eo aiunt admittenda elle, ama in hoc poííeíTor maioratus inflar fit v i rgvterqué enera fuílinet * hic cuar m funt matrim&nio, ille qua: ínfunt bonis maioratus occafione i^fius maicra tus,qux rátio proculiubio admitten

da forer,fi quemadmodum onera ma trimom) certa fuftf r ita quoque onera poilefforis maioratus certa effent, fed fi t plerumque vt poflefíor maioratus pauca ©riera fubeat,alius plura , alius nulla,alius maxima,cum h^c onera

m

certa fint,ex qualitate b on o rü & perfo n arum , & conditionum legumque euat ab inuuurore imponuntur, quod fi acqumt 10 fruduum refpediua efíet pro oneribus, p W f iBcidercnt i„nu-

merae

(12)

merae quxíliones,infinitx lites,& con I ibio.urefoitu/or uní,capí.( ,Rl

imx,quodfxpé nulloS " " A im

tentiones ma

frudus lucraretur , quia nulla onera fubterit,fepe tocos,fxpé paucos, fx p c plure?,fxpé variante iu re, ex varia o- nerum ratione confufla certe, & per

plexa decidendi ratio, & plañe contra apertiísima iuris principia qux certa acquirendorum Fruduum rationem defiderant,ex dominio drmetienna,v.

fi isad qucm.Infht.de rerum diuifione,ideoque mérito ait Emanuel C o ila vbi íupraplla onera qux réperiun- tar in maiorarupion effe com parandi cum oneribus m arnmonij,vt propter illa decedendum fit a ñire coníhtuto, quo cauram coíhtutumque eit, vt fru d u s pendentes qusapars prxdi) funt, ad eum pertineant,qui dominmm prg di) nadus fit,cum prgfertim onera rea lia tributa & co lled x , frudus ígquañ riif pert eptorem,vt lepnis diximus,at q u év t hxc onera á noftra quxíhone eliciamus qux poterant videri certa, fcihcct,tributa quia frudus fequuntur quocumque hq abeant, prxterea licet fideicom mifbriús non pofsit videri fimilis poíleííori maioratus, quod qui d m fatemur tamen ratro propter quá fidetóm iftarius frudus íntegros eof- demque pendentes lucratur habetpro -ferio iocum in psífeffóre maioratus,

& mérito propter dominium prxdio rtími quibus adhuc frudus adhxrent,

& ha«c cum Emanuele C o fia, & ante cum restet Antonius G óm ez in. i. 40*

TaurLnt1m.74.de diuiíione autem fru_; _{. V} . . . . i - • f " r » . V r f T : ' t

fin i inter feudatarium, & dominum,

«dtex-in cap.i.§.his confequenter,hic finkurtex Cotiradi, & FrancifcusHo tomanus late in prxíudqs feudorum caokc de fruduum diuifione, vbi de vfúfrudnari© emphyteuta empto rr,

5 ieícommiffario marito, & prxlato,

6 p rx te r eu m A u en d an iu s re fp o n fo , 5-aaastó.í. ác D id a c u s C o u a rru b . lib r o

-*■ - íi-'í ... Sílitü A-

Tiraque-dp retradu conyen^unafi }

<.gioíi.4.ny^er.-._&/N

Oo

r o

1 -\'¡ < Jj [

* neus in confuetudinibus Parific-nr lh,s titu.'.glofi. .f.i.r.wmeraj. Barro,

Paul

8c Iaf.AJexand & Socinus in dict.i. di uortio,in principio,ff.foluto matrinio nio,& polt omnes hosLudouküsM0 lina did.lib.pcap.ií.numero. 2.

vbi

wit félitum elle diuidi quoquefrudus (Jó mendarum fandi Ioannis,íacobi,Ca- latraux,& Alcantarx,ex earum ordi

num conftitutionc, vide femper. i. 26.

titu.i!.parri4-.de qua fupra,fit igitur. L Herennius regula Sí-amufis íruciuum lu c r a n d o r u m ^ d iu u á t e d id á i.’ .rom - m u n ia .d e le g a t.p ro p c e r d om in iu m ac q u ifitu m p rx d io rtim , q u o ru m pan fr u d u s p en d en tes fu n t , p ro q tia ía c it L d e fu n d a .ff.d e v fu fr u d u , necqinc- q u a m fa c it q u o d p o ffe ffo r m aioratus p e r o m n ia n o n fit fim ilis fru d u a n o , q u o d en im a tu n e ta d fr u d u s percipié d o s & lu c ra n d o s e a d e m ra rio e ft in v - tro q u e fa c it,L fi p en d en tes.ff.eo d . Ex q u ib u s v tili© r,le c u rio r,& m agis con- u e n ie n s iu ri c o n ftitu to o p in io eft., vt q u i fu n d i d o m in u s fit fru d u u m pen

d e n tiu m fit etia m d o m in u s, caiusftm d i fru d u s p en d en tes p ars v e re & ciui lite r fu n t,e x d id a .l.fi p e n d e n te s, & . 1.

H e re n n iu s ,iu n d a d id .E :.a d .d d .d u io r t ío ,v id e Iac o b u m C u ia c e u m p o ft có m e n ta rla ad A p h n c a n u m , v b i expli- c a t.d .L d iu o rtio .

* E x q u a ra tio n c n o n p ro ce d ita rg u sn e n tu m q u an tu m ad fr u d u s , a m ari

co & v x o re ,a d p o fíe ffo re m .& fuccef- fo re m m a io ra tu s,q u ia in illis

^animad-

u e rtitu rc c tn p tis sn a trim c m ), v t m ari

tu s p ro o n e rib u s fr u d u s h abeat, & u*

p ro r a ta ,

hi

re liq u is fru d u a rq s m fpici t u r d o m in iu m re fp c d u

tem poris

quo f r u d u s c o llig u n tu r v tru m q u é patet, e x h is q u x d ix im u s fu p ra h o c caplte»

¿ex-I.díq^tjo.£foluto matrimonio,

(13)

Caouf. X V I. iéa

§-rfi defalcidia;niiTriefa.

7

-;ff-

deieiratis .

z.idquetemperantvt pfius

bóúá Ube

ra veneant,cum dcrntrm ad ñhítRisíl- deicom miísi;& poft HdsiñfabT'diüVs_/ _A adípfafionáfeitituenda dcuenríauiri ' fie

&- ex-í d e fjn ffa - ff- de víu fru cíu . & d .

^ jerer;fiiustíKde v iu r is iu a d is his q u x b i e s va,.fit D id a c a sC o u a rra b .lib ro . r.

Var-amco.-capumuíoeq.verfícu. Sed,, hoc D p :> o i¡ío ,A yo ra d e p a r tí. bernor:

i.part.capdu nume.7; con fu n d it v x o - yiturn, ¿c poíieiforem & fu e -'' ceilofdfH m aioratus circa d iuifionem fruftus,neo adducit .dicha. 1. d e fu n ft a ,■

nec dicta !; H-ere«musq nec has co n ci-

* liateum d ;c td » d ¡u o rtio .*

Expend it p o íieíib rq u o G u é m aio ratus fbluendo debita p rxd eeeífo ris, in quoaduertendum e ft ad e a , q u x tradit L u d o u icu s M o ld ia eleganter, ld>ro.!.c'pice.iO!pertotum •, v t d ift in - guarnus ínter p n m a n rm a io ra tu s ih - fti Hitare m , & rehqnos fu cceífores,' nam que £ p rim as in ftitu to r m aió ra- ' tum indirueric e x vn iu erfis bonisím s, vw lynfuqrfa hxreduax.edua,quod ple

rumque, f i t ,, nonfsim urn eít fucceiTo- rem , qui obtinuerit hanc h x re d ita - tem v e l h x c bona relicta ien eri debi- td p é rfo lu e rc , íiue p n n l‘is fu cceü o r fitp o d in d ir u t o r e m ,‘iue tertiu s) fiu e '*

detirh fes; fiue m a lé fsim u sn ih il refere "

lA.BártQÍus, Baldas & ahj. C . ad T r e - b d íiad trtíiil.i.in principíbi ff.b d le m , l.fi qüísfieruurn-eum .l.fequeri. tf. d e l e .

gar.i.í.fiiidv fá m ilia i^ .d íu ije l. 2. ff. d e : lé|átis.í.ib i: ' fsT a ^ 'íih u n d ís 'o ro - :

STWTL : •:

,

‘

p{f(ctre4‘to: es la ta 'en s. pona ~vi*

ni&ipt fftfm d m c&mmmtm

j¡d z tn %

c<m¿m’fíartj fuaym ¡eyuentur. Ex

quo tex.b on a quarprohibita funt alie-'/

n a n pe r fid é i‘c o tn m i ff Um r eft 11 u eri d a ~ polfuñt proprer debita aliétiári,-i;a;de -*

fiú iu n th o ftfi p o ft antiqu iores P ala- tíos Rubios in repsiim one'rubfft'g ájpfs ddn a t fdnib u s ín t e r v irum' -& V xb r eirr D

§ i6.numero i4.Petf6sPeralta in.l.:.<j.

qui ñ d eicom rh iffam y-h ú m ero.ro5. ft', üahxrédibH S iriftitc Dominus Antó^ ' tufes de Padilla M R y riu m ff^ Sifciiiaf •?

*u%

• Atqué iderftconfticutum eft , fi cid quota hxrédirátis triarorátus rh'ílitu- tió fafta fit,vt maioratus nuius poffef forproportionehxreditaria ad debi- tateneatur.lrfi-^üis ferúdiíi.^.fin.ff. de lcgatis.’ .vbi Bartol.Patilus, & Cu ma

nas,Se poft eos'Scribentes , afrjue.irf his duobus cafibus franfeunt aftióries;

aftiuce & paísiuáé irt'éúni, in quern tc¡ - ta hxreditas vel vniuería bona traa- feunt.l.nam qnod.|.fina.cmri.i. fequé.

ff.ad Trebeílianúifij&d.cogi. inpriii- cipio.ff.eodern, idemquerecipiedürri eft in hoc cafu Cum exqúota fixredi- tatis relinquitur,cü legatarius ex qtio- tarhseréditatb parré habeatur loco hx redis,& hahearaftiones actiuas ¿srpaf fiáasinftar'h±rédis.l.T:m principium- ftVd.rnúfrér.§jfiritífvad T rebélliandrn.

l.fina.C.eod.Angeluxin.^.Sc quia, ín- ftrtm.defiueicommifíaríts hxreditati- "

busdqua contíüíione nenio Vnquam difcrepMt/Vr iriqdit M alina'pvtff fu- *

prsft»tíméro.

7

. '

^Trífélíigeudádirte pmuia h xc funt,’ ' fi friaiorau is^titd áfür In teílainén- td,íeeus hln éontraétu, nec eiiiinis in quemUníUeríabona transferuntur éX teffamentoy 'fimiíis' fcíFei in dqém

K“

contracta tranferuntuí', iüe eni,m ha- bdf actiones días , Hic vero mihirñie.j’

quta BónóAumdpódfti’ifWFicIa'ifftbrt ' ! tráftu:dntéHígitúr déddétb xreAdrd- no'.Pdbíüsdn.dd.nath-qcrodv^.fin.rtíi.2. ; ffád E íbb élP .fk céne'íornaesquos fu s prácitauiñiús. - N -

c ir m ai Oratas ¿ x 5 qüdsS^S b - ; norum:,v e l- •e x W £ ^ é & J^ ^ ^ lM íb í4^•,

bus

(14)

bus cafibus duo funtadujrtenda, vau in quo conweniunt,aÍteium in quo fc- parantur,cóucmunr autem in co quia nequé iníuccelíorem maioratus in-;, ftituti ex quota bonoru, vel ex re cer

ta,transferuntur achones achux, neq;

pafsiux,rurfus diferepantm c o , quia ex quota illa bonorum deducitur xs alienum,non vero ex re certa,vndcun vtroqué hoc cafu de maau hxredis e- n t accipiendum , qui hxres ex quota

g

bonorum debita deducet perfoíucda, aon vero ex re c e rta , vtrumque late fundar Ludouicus M olina diéto hb. *.

cap.io.hume-y.io-&.í'. & in quota bo

norum tenetRodericus Xuarezin.L.

quoniam in prioribus,ampliatione. 7.

numero.i q .& i.cu m autem, fi. de legat.2.I.i.C.fi certuqrpetatur,&. de re particulari eft tex.in.l...$.fi hxres per cepto.ff.ad Trebelli. & diximus íupra eap.ti.nume.62.&.6;.ybi egiasus dc le- ge.2r.Tauri.qu0d non carngat «¡iCta.l.

i.C .fi certum petatur,quia loquitur in eo qui acceptato prxlcgaio repudiat hxreditatem,qua fi dictad. ¿1. obuiam eat huic conhlio.vtom niíio ad debita

— - ¿ . J * L. • _. - T i ^- ^{1 1} ^{- !} ^;

teneatur talislega.rarius vel prxlegata rius^né relinquat hxreditatem onuilá deberis^ accepto prxlegato impu«e,ft- uejd prxiegatu m re certa, vel iu quo ta bonorum confiftar, qttaíi lex veiit coercere huiufm odfdolos, & m hoc

í . . , . * ' i * v - J * "■

caííi ridentur correcta qux. dixim us..

in correcta autem remaneat íi prxle- % gajarius hxreditatem acceptet quoqj e x dírtdqtC.fi certum petatur, qux ia t erpretatip quapturn arbitror nqua eft

& vera,&: ex fundata iuris ratione,, ,vtnJ d ilíó cap.ü.nurperA^. E x cuiu?rlegis - interpretatione Ibodie fi melioratio fiat in re certa;íiliu»qne melioratus hg res qus^qpe paternus fit,e x Í.’.C .

fi x e r

tu iijp etaru r,« ex fiis quxdixim us fu- q pra rprniliam habebir liberam nullis debías o b n o x ia ®,fi repudiauent pa-

tnshxreditatcm,tiic vt vitetur fraus quia fratribus relinquit hxredirare^

debitis onuftá.tneritó ad debita q.jQ que tenebitur,& conuenitur pro re i[.

la,& xftimatione illius comparata ad totam hxrcditatem,ne ex íua repudia tionedololavtilitatem capiar, quod fi melioratio conftetex quota boño- rum ex difí.l.2i.& iure communi debi ta deducenwr, & in eo erit feparatio quia fi acceptet cum reliquis hxreai- bus conuenietur,fi repudiet folus pro quota illa,qux vtilitas di¿t.l.2i.retente hoc intelleftu maxima eft & círcuitü vitat,alias nihil expenderet tanto ©pe re di¿U.2i.repudiationem prxlegata*

ri],& vtiliter intelligemus prxdiríam legem in melioratione &<fta in re cer

ta, vel quota bonorum, in quoaptifsi- mc conueniunt verba dicía. 1. 21. ibi:

Come¡1 fuifjtn herederas en la- duha mejora & **ibi:J><*#** obltgadaílos tales mejorados a Idipajrar. Licet aliter m terpretetur Molina vbi fupra , cuius ienfus nobis neque probatur,neq; im- _•

probatur, liberum quique fitiuo mo

re fentire,nobis vtilis reipublicx hxe interpretatio videtur,& ad dicü-i. C.

fi certum petatur opportunifsimaqug decidebat caiqm illum,fcilicet,cum le gatarius praelegatum acceptabatpdem que hxres acceptata quoquebxredtta te,fed id ommtflum erat, fi prxle^atu aecepraflet repudiata hxreditate , m quo noftra l.r.vifla eftcaium nouum

&_difficulta:e plenum decidifle, Kt &

debita iolueret,&ad debita tencreturf - fiue prxlegatura m re certa , fi«e- in quqta bonorum confifteret: & T2C pectinent ad cafum pnorem quando debita contrata ípnt á primo maiora tus iriftitiatore, ture communi

guüntur quicjquf illicafus, tota hxre- ditas,omniabona, quota hxrcdiratist- quota bonarum jcei-ta res, & ia

Mí*

' • . 'A >

(15)

Caput. X

his dIAI*2i-Tauriconftkutuai fit iuxtk jjodrocum interpretum fenfum,de qua d.e.ii.riuaa*(5

3

*

Mod( > accipi m us akeru m d i fp utatio- jjiscaputjiecuti Ludouiciivlolm^ metho dum,cum fcilicet debita non funt cotra-

¿ta ab infiitutore, fed ab alio fucceiTore maioratus, & tunc diftinguitipfe, inter debitacontrasta contemplatione maio- racus,Ji conte aaolatioae ípfiüspofTeiíb- riSj&mrfum in his debitis qu* contra

hantur a. poifeiiore maioratusáccafioné maior ¿tuí fub itftmguit, vtfi intercedat regia facultas ad obhgah dasres ixiaiorti- tusprodebitisoccaíione maioratus con .tradis,habitacaufx cognitione ad inap*

traadamhuiufaaoii facultatem obligá- di res majo ratus, inxta ea

q jz

refolmt ide Mouna,lib.4.cap.ppertotum.£ttuclac ceffor Omnino teneatur aut ea debita foi

‘ uere,aut res obligatas creditoribus relin

quere,vt eas tandiu obtineant, quaadiu debitis non üt fatisfadu m, comp utatis ta asé fruéhbus iniortem & debita ipia.iux ta.LfiiC.iivaius ex pluribus hfredib9,ibi.

vt <vdcetum debifjm folm ni3 'rvel ió Qttod detwent cedánt.*

In quo ume cuitar* & expenfarum qu* fient caula colligendorum fructuum & coriferuan- dorum ratio habenda eft. difl.1.fundus qui.tT.famil.herciicand.

Quod fi facultisregla neil intercedit tunc circa expenfas debita qiis con- tradaf*rá@ccafíone*chficicrúm,^crd- parationem,&meliorationem bofiom maioratus iure noftro maior difficultas eftex.í.qá.Taurfex cuius legis decifio- he illudexpeditiisa videbatur,vt fi me

liorationes expen&que propter quascá tracta fi at debita,pertineant ad *dihch»¿

& ¿diScioram reparationes riéccíTaria,

& qus pertineant ad perpetuam vtiuta- t&m binorum m i oratus., in nihilo oruni Ro teneri poOe{forem,de fucceffore ma

ioratus, quia cum pr2Gicia.l.46.fiiq?

Sc

vxonbrarnegarit in huiufmoai meliora-

T I. {<%

tienibus& expenSssáificiorurnV&’ré*

parationum actiones,adconfequenda ea qu$ ubi deberentur earundem occafione,uihilque voluerit deberi propter

has

meliorationes,in nibuloque teneri fu

cccf

forem,fed libere pcrucnwntad iucceffo- rem,procuidubio omne creditorum ius longius expulifle videtur a rebus maioratus,quod ex sd ilc ijs & sdificiorum.

reparationereraltareqpoíiqúám voluit, vt libera ab omai debito tunsferrentuf infucccffore,qui enim vult cerifiquen?, necefurio vult antecedens, quod necef- fano anteoedk.Lad legatum.!,ad rem no bilem.if.de procuratoribus. Tum etiam quia aifi hoc ihcslligerctur apertaeffet fraus dict.I.45, intwr^ofitis cautionibus. . i .. •

inter creditores alio s, ,

3

c vXofcs, machi

nante fip é dolos p o S ifcre raaioratusj

& mutuemacclpienis pecuniam ad rtífb ci io n s m ,q u £ p eft e -. v xo ri &fiiij|S rcfti- tueretur,quodque vas via prohibitum ef fet,aiia permifium rsperirstur,onuftaqu6 fxpé primogenia alieno,hac arte ex

cogitata hypotheca périrent

£c

machina todalointerciderent,quapropter meri- to exiitnnamusvrx huiufnaogU expenfis

& meliorationibus fid is propter *difi- cia,&»dificioram reparationes, nihil omnino debere fucceflerem maioratus neque te.iji,neque vxeaprxrgortui pcí- fifforisvt iate dixi tausfup h cap 11 .15, n u- SHe.45.&feq.ad.d.l.46.Tauri.verum itá arbitramur , mutuantem ad adiUdum, velreparationesa sáiñcij in bonismaio ratus non habere tacitam hypothecam, fed obligationem duntaxat perfonalesa Contra eum cui nsutuauit & eius here

des,ex ratione dida.

1

.

4

¿.q s£ ixilitatift Omni genere creditorum, ne maioratus magno cofilioinftirutus vt perpetuo du retjbfeui fsime excogitata hac via defirua tur,& quia bona ipfa fuceeííbrcm libe- ros eñe voluerit ab omni debito , quod patet,ex litera.dl.46.ibi.

Sekn afsi de

t o a y i r u d g v c o m o U for

, ,