Liber p
7 Refertur alia definitio.'Domini.
Francifci Sarmiento, fratñs Eran cifci Garfia, p do r}ons Sarama,
& rei)citur,ofienditurque in cen
fu nen emi frudius rei,nec oporte
re l?r pretiumfruciibus proportio - netur.
8 Proponitur Vera cenfus definitio
Vtfit contradlus inflitu:us k con- fuetudine,ex quo vnus Vend.it, p * alter emit ius certi redditus fingit Its annis foluendi m pecunia.
9 -Genjus afiimandus. d-rmetiendus
<eíl fere eifdem regulis quibus em<
'yptiOjp venditio.
10 In cenfu pretium debet efle inpscu nui numerata, & ideo quando da tur oleum,triticum,argentum vel aliqua a ‘ia f peáis, vt ratione eius foluatur Annua penfio cenfus non
efc.
11 Etiam fi fpecies detur ajlimatano contrahitur cenfus.
12 Q u i mmo f i a principio conueniat de creando cenfu ex certa pecunia p ex tntertiallo detur fpecies ta- xdta certa quantitate cenfus non efl nec fi denturfiimulpecunia p fpecies.
13 Refoluit author non vitiari cenfus conñitutionem ex eo,quodeuinca- tur res aliqua fuppofita cenfui.
14 Inter mutuum, & cenfum effe d if
ferentiam dilucide ofienditur.
i ? Referuntur va ria cenfus dim fio- nes*
c a p .
nmus
C A P V T 1 1 i
Quid fit cenfus
1 .
f O C ig itu rcap .n o b iscx K 5 ¡ ¡ ® plicanda c íí v is , natura, 2£c|uc iubiiaiitia cenius, quam G rxci appellant vfiam ,q u x res difficilis,& perplexa c íí in d i- getque D x lio natatore: Bartncio meus autem de A lb o rn ez lib. 3.
de arte contractuum dt.z.de el cen
¡o al quitar, ingenij fiducia fretus huiuice tractatus ípaciofum pela gus in greiliis,velutdem eiiam ce lus naturam 111 lucem ie prctulif- ic gloriatur m irum in m odum .
A it inter cen iu m ,& emphyteu.
iim cíl’e cognationem aut affini- tatem quandam <k íub itan tia, dc n om ine fidem eiie cenium cum cm phytcufi,ciuiquc ipcciem fh b alternam , iolaque redemptioni»
libertare ab ea d i f f e r r e ,u i i c r e - parch Fingit enim hic author in creatione coílitutione ceius ea form am ,& progreilum cbierua- ri quod creditor emat rem iiibiec cta m ,& fuppoiftam ccniui cum pacto de retro vendendo, & ita- rim fictione breuis m anus canae rem concedit debitori in em phy tcufim ,cum om nibus. conditioni bus,qux de iu re,& coniuetudine folent.adijci contractui em phy- teutico.
E x quo infert A lbornoz prim um ccniiticum contractum io lu m d if ferre
fcrrc ab cmphytcuíi iu pacco de rctro u en d en d o ,& libera redime
di
facultatc,qua: incft c c n íu i, 6cin
em pliyteuii locum non haber.R uríü s m í ere in ceníu, non poí fe fide iuííbrem m terucnirc,&; c- ius interuenrum m am íeílam víu ram continere,rcprchcnditque li t>crius,quam pareffet, antiquam , 6c inueteratam conluctudm cm , qua o b tin u itp ro redditibus de
curiis,in p erío n a,& boms fidciuí íoris excquutionem fie r i. N u lla- que alia ratione mouetur , quam quod cenfus eft fifta q u íd a m era p h yteu íis,& repugnat in em phy teuli fideiufibrc interuenire,quia d cftru cta,& deperdita re em phy tcutica coníiim itur pcnt,6e. extin guitur actio ad ipíamcompetcms, In íc rtj.in períona aut in re m obi b ilic c n fu m non poíle coiiftitui aliaquc deducit, qu^ nunc coníul to praetermitto,& rcí'cruo íuo lo
c o ,& tem pori. Ipfe quidcm cum attente confidero figm en tum , &
deliriu m hoc Bartholomaci d cA l bornoz v ix poíliim m e continere 6c rep rim ere, quin acerrim e au
daciam cius reprehendam . A gn o ui enim D em ocritum Philoio- phurn illu m A b d eritem clariisi- m u m ,iolim m fuifledicerc rerum veritatem in profundiisim o -quo dani puteo depreiTam occultari, 6c GÜitefcerc, 6c hngulo quoque anno ad latum digitum aflurge- r c ,& quantoquiiquc vifus a.cumi
n
e ,& peri p icad a p rsftat cato magis illam attin gere,& facilius in - tueri:potuitque A lbornozius lin ceis oculis praeditus cfte,& ycrita tcm ,iquam viros dócilísim os la- tuiiic clam at, pcnetraiic, led rem diuturno viu confirmatam lcuifsi mis rationibus conucllere non dc b u it, 6c abique fundam ento rem nouam ,in auditam , & daimserica co n fig ere,& com m jnifci. Q u am etiam A lb orn ozijln ouam tradi
tionem appellat D om inus Franc.
Sarm iento lib .y.iclecla.cap.i.n u . 18.circuitum im aginarium , conii dtu m ,& iim ulatum non verum , 6c acu te, & fa p ic n te r refellitfvli chacl de Palacio m p ra x i T h e o lo gica dc coii tractibus,& reftitu.li.
4;cap.<i.pag.m ihi.j03. cuius argu m entis in hac parte vtar.Cenius igitu r íubftantiam non eile ean
dem , fed diucrfkm longe ab em- phyteufi cx verbis ciufde A lb o r- nozij appertilsime depreheditur, nam iifvtip ic fatc.tur)ccnius , &
emphyteuiis differunt ipecie,pJa n c,v t iubftantia differant nccei- ium eibqua: enim ipecie differ iit iubftantia diffcrunt,vclut ex Boe tio V iflorio,C laudioqueC anciun cula tradit Petrus Vcllcius dcGue uarain T opica Ciceronis i 8. fa
ciunt qua: feribit Tiraqu cl.
de
re- tracf.L ig n agicrÁ i.g lo . 7 .0 11.11.& conftat exem plo m am feftiisi- m o .N am hom o,& equs,quia di- ueria:
diftincfiequc
funt animalis fpecics,iiibftanna vtique difterredicuntur.Prseterca
íi ccfuseft i pe
F f cies
cies iub alterna emphyteuiis , er
go ad cenium genus eft cmphy- thcuíis:quia genus vt D ialectico rum docet ícnola ípeciei relatú cft,conftatque ex deffinitione gc n ens a Porphyrio relata in quin que vocibus.Igitur íi aíl'cntiendú eílet A lbornozio,haic propoiitio vera eiietjCenftiseft em phyteuiis:
adpoiitioncm enim ipccici iequi tur poiitio generis 1. ii quid earú rerum Ainter ff.delega.3.1.2.§.cre ditum ft'.íi cert.petatur dc genus continet ipecicm contentiue , dc com preheniiue: ipecies,vero ge
nus lilatiue dc confequtiue A n ft.
lib.2.Topico.M arcus Cice. in.To picis ad T rcb a.vb i Boetius,Lato
mus,ftrebieus & G iicuara,Rodol.
A g rico .d e inuentiune Dialectica lib.i.c.ij.Euerardus loco iepnm o C anciuncula loco.8 .Gam aruslib.
i.V ig liu s in principio inft.de tef- ta.num . 12. A c proinde confequi- tur ceníiim ,& emphyteuiim non diferre ípccie,qu ia ipecie diueríá non predican tui, nec dicuntur de ic m uicem .N ec enim de homine equs,ncc de equo hom o , nec de platano m yrtus,aut laurus enun- c ia n tu r. D ein de illu d conuellit fententiam A lbornozij, quia cen fus eft quid reale exiftens a parte rc y rc per coniequens debet habe re tuam eilentiani coniiftentem a parte rei non per fictionem , dc im ag natione. Q uarto facit quia actus agentium nunquam opera
tur vitra eorum intentionem . 1.
non om nis
ff.fi
cert.petatur: ied qui em it,quique ^vendit cenfum lion intendunt rei fuper qua ccn ftituitur , dom inium transferre ve l adquirere-.crgo nec nos debe mus fin g e re, dc com m im ici eam dom inij translationem , dc adqui iitionem atquecontradfcus abique ratione,& fundamento multipli-’careinuoluere , dc confundere, quo argum eto vtitur Aucdanius reipon. 12. Q uinto facit quia ad- hucpcrfecfto,6i conium ato cen- fu ,vtilc, dc diredtum dom inium manet penes debitorem annui redditus : quoniam nec laudi m ium pradluujnec creditoris con icnftim ad vendendum rem lp - fam expoicere tenetur,nec ii c^ft let per triemum ioluere, c o m m if iipeennam incurrit.
D en iq u e fere om nes ieripteres nomirns & authoritatis,qui mate riam hanc fcriptisilluftrarüt fuis, m anifeftiísim e profitentur,incre ditorem n on transferri nec trans fundi rei luppofirie ccnfui dom i
nium directum ,ied m anere pe
nes debitorem . Ideoqj Martinus N auar.in commentario reioluto n o de vfuris in caput prim um .14 q.3.latinitate á fe donato nctab.
22.num:7<i.increpat A rehipradii lem Toletanum iratrem Bartho- lom xúde Carranca,quod in fum ina C onciliorum poft relatas ex- trauagátes M artini q u in ti, dc C a hxti.3.dixerit m ceniu efle n e c e f L ria m conditionem , vt vendens
dcíignet & exp rim at rem aliquá quam vendat Óc alius em at,‘quia nec ea conditio a Pontificibus e x ig itu r,& ideft cótra om ne il i s,
& m o re.Id cm q j latillim eprobat M ichael de palacio vbi proxim e Coua.li.3.varia.c.7.n.<?.vcrilquin to,quoditedixim us, G reg.Lopez in l.z8.tiu.8.part.5.gloíL A cenfo3 q.prim a,frater Francii.G ar.de co tra.2.p.c.3.Sarm ien.vbiiupra,M e dina m .C .d c reftitutione c. de ce iibus quoad eoru m ftitutione A y m o n .C rau e.C on i1lio.z17. nume.
4-Foilen.in dict.pragm a. in ver
ito huius m odi cenius num ero, 5.
A uen da.dict. respon.1-2.11umero
•i.& 3.Paailla.in I.3.C. deieru itu . num .iz.M aurus A n to n i. Verardu ci.in fum a corona confeííbrum , titulo de viura circa contractus cenfualcs in prin cipio, M ercado decontrrabt.c.de ceniibus.M iror que A n to n iu m G om ezium in I.
66.T au ri num . 2.veri, ex quibus, ego in iero, &■ Ioanncm M atien- zo in L3.tituio.15.delos cenfos3\ib.
j.n o u ^ com pila. gloiT .i.& M eres de m aio.2.par.q.40.num .z. in er rorem A lbornozij lapiosfuifle c- xiilim an tes em ptorem cenius v i deri em ere d o m u m vel poíieísio nem iuper quam ccnius im poni
tur, & breui m anu eam reddere venditori v t in ea cenius funde- tur.Q uorum traditio conuinci- tur apertifsim e cx Li.ibi.Stalgu.no puficre¡obre fu heredad algun cenfo,
& in L i.ibi,qu e de a^ut adelantepu
f e r en cenfo í ¡o tributos febre Jus ca~
fas,o heredades,opojjefsiones.ut.ij.
lib .j.n o u ^ com pi.quibus proba
tur fu n d u m , vel dom um adhuc ceníu conftituto pleno iure expe clare ad conilituentem ,nequeob itat tcx.in d1bt.L3.t1t.15.l1b.5. no- ua: cópilatio.in illis verbis las ca
ja s y heredades,que compran,cx qui bus motus fuit Io annes M atienzo dibt. glo.i.eten im ea lex nihil a- liud vu ltiignfficare quam ex cen fu creditorem ius annui redditus em ere 111 ipfa re ipeciatim hypo
theca; iubiecta.Q uod ii aliud le x voluifiet,protecto fingeret con
tractum m icuifsim um , & m ri ac rationi naturali aduerium , & re
pugnantem om nino. Q uis enim ferat res,quse valet m ille pro qua tuordccim ,aut 28.vendi pefle li
cite cum paCto de retrouenden- do.N am & ii res fit opinionibus diuiia,an io la modicitas pretij ii- m ul cum pacto de retrouenden- do contractum efficiat viurariu, vt copiofe tractat C ouarru.lib. 3.
variarum c.8.num .4. & copio.iif- íim clo ícp h u s M aicardus in au
reo traftatu de probatio, volum . i.c o n c lu f 4 4 7 .G regor. Lopez in Lz8.tit.8.part.5.di(5t.gloiL4 cenfo, -q.z.3. hm itation e tam en iniquum e ile , & illicitum contractum ex pablo de retrouendendo, & p re tij m odicitate clara & perfpicua res eft,ii pretij modicitas luftipre tij dim idiam exceilerit quod vn i co verbo attigiilc videtur Sarm i.
lib .7.
lib .7.felc¿taru m ,c.i.n u .i3. appa
ret ergo A lbornozium , dum p u tat fc nauigaiTe p ro ip cre,& fecu - rcjin icopulos , 6c ingentia faxa incidiife &]veritatcm ,quam ie in lucem protuliflc gloriatur,obfcu riorem rcddidiilc.
N o n nego difficile videri an in contradtu ccniuali fide íuííhr p o f iit interuenire,ita v t perpetuo co ueniripoisit pro redditibus decur iis.O ccaiionem enim dubitandi p rx ila t , quod ex contractu cen íu* videtur produci 6c gen erari iu* quoddam rcale,quoperpetuo praedium tenetur 'ad przftatio n c penfionis annuse,vt praiter B arto Io.de A lb o rn o z reíoíuunt Ñ au ar rusdibl.notab.22.Dom inus Fran
ciícus Sarm iento.d.lib.y.c. i. nu.
3. & 4 .6c 1 6.6c iy.Salazar de v íu , 6c confuetudine c.i i . G rego L ó p ez in l.i8.tit.8.par.5. verbo a cen (o lim itatione prim a, Iacobus S i
m ancas de catholicis inftitut.tit.
j.n u m .i30 .Io an n es Parlado, reru quotidianarum c. 3.num ,52.53.6c 54.D om in. A n to.d e Padilla in 1.
prsedia n u m .n .C .d e fidei co.G u ti err ez coníil. 18. n u m . 7 7 . frat. Frá ciíc.G aríi.d i¿l.2.p ar.cap .4.A u en dan.di6t.reipon.12. nú. io .A n to . G 1m a.dec1iI.Luiitana.145. & d o - cent omnes T h e o lo g i, 6c Pontifi c ij authores,qui conílanti anim o defendunt,cenium non poiie ío - la ob ligati oñTphrioiiaTi confift e re,quorum C athalogum ré fe rtlí gillatim G ouarr.d.lib.3.variarum
C.7.11UH1.5.& frequentifsim o cm m um ccnfeníu eíie receptam opi nionem agnoícit M atienzo in. L i.tit.i5.1ib ^ .n o u « cqm p ila.glo.i.
num.5.6c 6.ex quo iequitur ex cc fu non perfonalem ,íed realem ac tionem cb o rin ,ac proinde in eo contraótu non poiiefideiuílorem intcruenire,cum perquam m ani feítum íit, fidciuiiorcm non niíi actiom pcrfonali accedere.T um príeterea quia, re perem pta,cen
ius cuaneícit,& perim itur,vt ccn ftitutione fuá edixerat P iusQ m n tusPontifex M axim us,& conim u n i voto tradunt interpretes'pro
xim e re ía n ,& doctor Saram a in in íim ctio n e m ercatorum c a p jj, ideoque ccílárc debeat ipía fide iu ísio. nihilom inus tam encon íii tuo in ceníu recle fideiuílbrein interuenire.nam cerdiis emptio*
n is ,& venditionis ratione cótinc tur, v t fiep enum ero didlü c í l , 6c e m p tio n i,& venditioni n onrepu gn at accedere fideiu ílorem ,q u ia om m contractui o m niqu eobliga tiom accedere p o te íl tideiuficr, I .1 .& 2.fi.de fide.tcxt.in§.in om nibu s inft.eodem ut.l.5.tit.2.par.
5.6c ibi G re g o .L o p e z .g io ./ e ^ e - de oh ligar.A n tera . Góm ez. 2. tom.
c .i3.n u .i.O b fiarc tamen d ic e ta li quis,quod in venditione fideiui1 for íblum interuem taut pro fecu ritate rei,velvt tradatur,velvtpr^
tium ío lu atu r,& ideo ceníu ccfii tuto duntaxat videtur fideiuííot m anere obligatus pro i e cur itate
rci fuper qua ceníuseft impolitus eaq; perem pta 8¿ deltructa cella
re re lo lu i,& extinguí ipía fid e iu f fio.N ihilom inus tamen fide íuílo rem ceníu creato,m ancre o bliga tum pro redditibus íecure, & in trepide afleuerandum e íl.C u id o clrm ^ vid etu r preílare argum en tum Sequoia: m níconíulti reípó- fum in l.T itiu s 8i.§.Lucius Titius ft.d e contrahenda, emp .quo inlo eo reípondit iure coníiftere venT d itio n em ,qua cb certampecuniá ven d ito r pro m ittit ex' certo p r e dio íe prarftaturum alteri centum m illiam od ioru m frum éti annua, ven d ito rem ten eri lingulis an m sp erlb lu ere eam quantitatem . C u i ptom ifisioni annua? pr^ftatio nis & h yp o th ecam ,S¿ fideiufipre accedere p o lle S e q u o ia lu risC o ii fiiltus n on negali'et,cum certi iu
ris fit cu ilib et prom ilsion i adijei pofte,im o ita agnofeunt ibi eoni m uniter om n es.Igitu r n on repp - gdat natura? contractus cenfitici v t fideiuflor teneatur pro redditi bu s,& p ra?icrtim ,q u od in hoc cb tractu non io lu m res obligetur le d & periona,conueniantq; du£
obligation es, vn a re a lis , altera pexlonalis,ytrebte probant Sar
m iento, Couarr.Se M ich ael dePa lacio vb i lupra.
N eq ue obeft, q uod re perem p ta cenius diíloiuatur,quia id non arguit,non poJl e v endito rem cen ius m anere pcrlonaiiter o b lig a
tum ad ioluendos reddi tus, fide-
iuirorem qiie teneri, quandiu res durat.Cum enim ea obiigatioper íonalis contracta íirreípeetu cer
ta; rei,durabit quandiu res,Se ex- tinguetur lpfins rei p erem ptione Se interitu, argum ento textus in l.Titia? textores m fine , & in 1.
quidam §.fi tibi ft.de leg at.p rim o Se eorum ,qua; docent gio fia B ar
tolo. Se om nes com m uniter in 1.
quod te m ihi ff.fi certum petatur vbi.G agnoius num ero. 4 4 . cum m ultis iequen tibus, & in I.fi ex legati caula fl. de verborum o b ii gationibus,vbi Segura, C orraisi.
D onelus,Sc Cuiacm s.
Hsec tamen reí'poníio m ih i n e n placet,quia m agis eft in con trá
ctil ceniitico principalem o b lig a tionem efle periqn a;, 8e accefio- ria m iu n d i, ideoque rundo d ei- tru cto , reperem pta, abilim pta, vel alienata, perionális obligatio durat,& perftat integra , Se. 1 l i x - ia,vi cuius a debitore ei usque ha;
regib u s,& fideiulToTe,poliunt e- x ig i redditus aecurfi, & p ig n o ra capi generarim vel fp ecian m cé ius praiftaciom o bn oxia : quod praxi ,i & viu quotidiano receptu efle tradit M atienzo in l.i. titu lo lú d e los cénfos,libro.quirito nouie com pilationis,giofia i.n u n iero .f.
ad fin e m, Se in r o r o c o n ia entia;
locum habere icribit fecure M i
chael de Palacio d ib b lib r o y f^ * pag.508.
O b eam que caufatn vnagis ce- ieo contractum cenfitreum prin
cipa-
cipaliter eile p c rfo n a le m , & fe
cundarlo reaiem ,( quanuis Fran.
G a rd a v b i proxim e acriter con
cedat íolum eile rcalem) & quod m agis eft ibla perio n ali ob liga
tione con h ftcrcpoflc,vt inferius latifsim e diiputabitur,cui fenten t ia negotium non faceisit extra- uagans conilitutio Pij Q u in ti dc form a creandi cenfus:fa:pe num e ro enim rcipondi m oribus hifpa- nis non fuiife receptam eam con Ihtutionem extrauagantem jVt e- tiam reípondet M icn ael de Pala cio dict.c.6.pagin.305>.col.i.ideo que nullam authoritatem habet, éc pn eíéram quodn oui iqris fue n t m dubtiua, <5¿n on antiqui de- claratiua.
| V c m m ex duobus adhuc vide
tur difficilis doctrina iuperior,v- num eft quod lidcijuilor videtur cauere,quod frudtus fundi erunt certi,quia in ccnfu frudtus dicun tur em i & ven d i vt profequitur, Franc.G ar.didt.c.4.6c docet §ara bia d 16L c.15.q u a cautio iure non p ro b atu r,im o m ala eft , vt cx 1.
non m oritu ru m C .de contrahcn.
& com m itten i ftipula. obferuat D om inus Francif.Sarm icnto,lib.
7.cap .i.n u m .2i.acp ro in d e appa
ret fideiuiibrem ex luaprom iisio n c ,& interuentu nó adftnngi. AI terum eft quod inutilis eft condi n o , qua venditor prom ittit, & ai fecurat v en d ita rei durationem,
& coníeruationem in lo tiu s,m a- iufque tem pus,quam íp fep o ísit
fecundum fuam naturam durare, 6c con feru ari. N am cum ven di
tionis, em ptienisque natura ea fit v t perfecto contractu periculum ipeebet adem ptorem l.ftna. ft. C*
de p ericu lo ,& com m odo rei ven ditas 1. ii in emptioneA.fi em ptio ff.de contra.em p.lduciusft.de e- uiccio, l.cum em ptorft.de reicin.
ven d i.l.n eceflan o i.fi vendita ff.
d ep ericu lo ,& com m odo rei ven dita* L tu autem i n f t . a c em ptio.
& ven di.l.i3.titulo 5.part.5.pianc p acto ,& conuentione n on pctcft efhci vt venditor de rei afiecura- tione teneatur facit text. in dibt.
l.non m oriturum i.C .d e contra- h e n .& com m itten. ftipulatione vb i Cariares D io clecia & M a x i- m ia,reicripferunt in h a c verba, N on moriturum pr*fltriferuum im pofsibilis f>rom¡Jsio ejh ex quo text.
deducitur in vtilé eile prom ifsio nem ,qua quis prom ittit rem du
raturam vitra term in os, & lim i
tes iu a durationi,^& conicruatio ni prafixos a natura. Prim a vtiq;
difficultas tantum videtur p o tu if fe,vt dom inum FrancifSarm ien.
d id t.lib ^.c.i.n u m ^ .d u biu m red diderir,adco vt nec certam fenté n a videatur p ro tu iified e hac re.
Secunda mouit fratrem FranciL C a r.d id .c.4 .a d cxiftim andum ft deiuilorem non teneri re perem p ta,m quo declinat in fentennam A lbornozij,m anete tamen re ip- ía fideiuílorem conuenire,exigis que poífe pro redditibus decuriis
fed hancFrandfc. G arf. opinio
nem probare non pofliim,namfi fidemfíór in ceníitico contractu interuenire 'poteft propeníioni- bus ipíis,plane coníéquitur fube fse aliquam obligationem prim i tiuam períonalern,cui v tíu b ie -
¿tp inhíereat,iniit,&: accedat íide iuísio,qu£ cumdc perfe coníiftat
& non dependeat a fundo nec rcfpcctu illiu sfit contracta, fun
do abftimpto , & perempto non m oritur,ied viuit, duratque pro- prijsradicibus iufFulta,ex hinque notant gloíTa.Bartoi,&: Doctores com m uniter in 1. quod te m ibi
f t . f i
cert.pqia^^ in 1. incendium
C.eodetn titulo.Igitur íi Fiancifi- cus Garfias agnoícit aliquo m o
do in ’cenfii poílé fidei uílórem . in tf ruenire,faterí deber neceffa- rioiem per tcneri KdeiuíForem ip fiim,cum aótio prirmtiua duret, quandiu ceníus non eft redemp
tus.
Ex quo infero non reéte íentirc cundem Francií cum Garíiam, cen lurn ejflc duntaxat contractum realcm,cum enim in céíu admit tat fideiuftbrem, profecto debet admittere eílé contractum quo
dque perfolem.Et licet variét Do
lo r e s an cení lis iit contractus pcríbnalis-an realis an mixtus, ta men vt diX¡,magis eít vt principa liter íit pcrionalis, vt voluere Co rrad.MedinaDomin.de Soto,Co uarru.& Michael de Palacio,Ioá- nes Garfias,in tractat, dc expens.
6 c
meíio.cap.4.numeró 4i.r&ple rique alij: cbligatió íamen fundí qu& acceíona cít,ndn haber efiec tüm íimplicis hypotheca,íed for tiorem,6 ¿
in multis longe diüer íum,vt dicemus infra,ita vero vt de hypotheca ad fundiSm cenfúi íuppofitum valeat argumentum quia eius fundí íuppofitio quadam eft hypotheca irregularis.
N ó obftat prima difficultas quia Rcípo.quod debitor ceníus non ie obligat ad íoluendum redditü ex fructibus fundi íolum ,'ied ad reddendum fingulis annis cen
fum vndecunque voluerit. Ideo- que fideiuffor non cauec,nec pro Nmíttit certos futuros fructus fun
di, fed certas futuras pendones án nuas, quas venditor ceníus pro
mittit. Secunda quoque difficul
tas nihil officit, quia in omni ma teria verum eft pacto,‘& conuen tiene fieri polle vt dc rei interi
tu,& peremptione quis teneatur
6 c
fortuiti caius periculum in ie iufcipiatl.ii vt certo §. nunc videndum verii. certe ii hoc ff.com n^.1.i.C.eodem titulo 1.1 .§.fape eqerfit fiwlé poííti I.
6 c
Ariftoni 35.tt.
mandati, 1. fi quis fundum, io.m principio alias eft. 1. ii quis domum.5>.$.Iuliaiuis Litem qua- ritur 13 i.fi gemma ff.locati 1.PÓ- ponius ait i.ff.de paófdotali cap.vmcOjde commodato lege.,z3.ti
tulo . 8 .p art. 5. r ei ol uunt Alevan d«
lacob. Zafi. in 1. fed
6 c
fi quis f quaditum ff.h quis cautio , afferunt
rim t cftecomm unem feutcntiam Corneus conidio numero 13.
libro.i.IaíT.coníílio ao7.colum.3 libr.i.Pin ellus in l.z.C.dcrcicm . vcnditionc.i.part.cap.3. nymero 16 .cum icquibus,G regor.Lopcz, indibc.l.23.titulo.8.part. 5. gloílá 1. Antonius G om cz 2. tomo cap.
j.n um ero i5>.profeflus quoque ei i'c Dobtorum com m une placitu.
D om inus Franciicus Sarmiento, d ,lib ro.7.cap .i. n u m .13. Ioannes G utiérrez in trablatu dc iuramen to confirmac.i.part.cap.24.numc ro 1. M a r ti. Antonius del R 10 in 1 .contractus cap. 21. if. de regulis iu ris. Ideoque venditor videtur p o ile .re i Vendita* periculum in ié iiiicipcrc , quod in contrabtu cenfuali licere icribit Paul.Parifi coniilio.yj.num ero 31. volum ine quarto,quod ii hoc villum alicui fuerit difficile,concedam nihilo
minus nullum generare praiudi ciurn refolutioni iuperiori, proce .dit enim ea difficultas, quando res venditur,& tranfit in potefta tem em ptoris, tunc] em m pradu rum videtur, vt pacilci valeat ad venditorem fpe&are periculum rei ven d ita.A t uero in cenfunon ven ditur res aliq u a, quia neque pradinm ,tieq; fructus illiu s , led iolum ius ad folucndum reddi- tu m ,& penfionem ^annuam , ex quo iequitur neque >vcnditorem cenius neque fideiuilbrem pro
m ittere durationem ,& coniérua rionem rci,icd iolum obligari ad
annuos redditus;, Yt etiam tradit Salazar dc viu,& coniuc. capit.i.
num-7i>.cui (obligationi, & pro- miisioni nihil eft, quod repugna rcpoisit.Q uaratione fatisfit rejf
cnpto Cseiarum D ioclcciani, &
M axim iani in dibt 1. non moritu r u m . Cuius dcciisio vrgeret n i
mis m hoc caiu ii dc iecuntatcSc duratione^ rei ccfitica; venditor, vel fidciuilbr caucrent. Q uam o- brem cum id venditor,& fideitif ior non promittant, is text. nulla praftat m propofito difficultate:
& dato,quod venditor cenfus, fidciuilor cxprciTc prom itterent rei durationcm ,& confcruatione adhuc tenerentur?, quia, non ca- uent dc fola rei duranonc,'ied e*
tiam promittunt,quod ii res pe*
rcat,redditus nihilom inus pcrib l, ucnt.Q uam formam, conucntio- nis tcx.m dict.l. non m oriturum non improbat neque rcijcit: imo eife vtiicm docet ibi Jgloiftin in tellectu poftremo , & iequuntut OdofrCjPetr9 de Bellapcrtica,Cy nus Faber,Bald.&: Salyce . Vnde non placet nouifsima fententia*
Nauarri confio.fub titulo de ccn fibus aientis,in contractu cenfua li admitti fideiuilbrem dc euictio ne,non vero de redditibus íbiué- dis,quoniam,vt opinor, abunde oitenium eft, etiam pro redditi
bus ;ipfis iolucndis ndeiuflbrcm poile interuenire.
A liter autem, quam ¡Alborno-
cius foannes de Medina>quc ma*
xim iim huius Academ ia: Com - P r o c r e a cx alio diípliceteadirH pinten, decus, & :ornamentum ap- nitio,quia videtur in ca loannes pellat D om inus Antonius dcPadi dc M edina pro ccrto coníiitucrc ila in l.a .C . dcreícin. vcndi.num . ad liibftantiam , validitatem , &c n .)ccn íu m diíñ m cin Cod.de re- ruftitiam contraclus ceníitici eíTc ftit.c.deceníibus quoad corum in neceflariñ>vt in realiquafundetur ftitucionem lcribcns,quodccnfus & conítituaturnec poíic cóíiftc eft ius. percipiédi fructü, feu rem re ío la obligatione pcrfonalñcu- aliquam vtiícm ,aut etiam pecu- ius cótrariúipíc docuit d.c.de ccn niam de re illa,m qua diciturcen bbus quoad eorum inftitutioncm fus cóíKtutus:aut eft ius pccipicn vcrii.ied quanrct aliquis,qua varie di pen iionem aliquam de re ipia, tate,& repugnantiam Ioanncs dc inqua eft ccníus.Q uam diffinitio M edin a notauit m fignis D o m i- nem videtur fcquutus Nauar. in ni.de So to lib. <?.de íufL & iure com m entario reíoiutorio de víii- qu$ft.particu.i.vcrii.iequitur i.Sc ris notab.za.num .i.M auiusA nto. m agis eft ad valo rcm ,& iuftitiam Berarducius vbi íupra. fed difpli ccnius nó eíTc neccíTc in re im m o cct,quia cenfus proprie non eft ip b ili conftit-ui,polle que infola per ium lufpcrcipiendi annuam pen - lona fundan , v fm fc rlu ifu o loco lio n em :q u in im oiu siftu d cxccn fu patebit7~
oboritur,&: procedit,eft que eius Q uam ob rem Dom inus Frácis:
eftcdfcus.Nam quem adm odum co tra&us o b lig a tio ,& aclio diftcrut vt caula,& effeócus,eodem m odo differunt interfc ceniiis proprie io querido,& iu s p ereipiendi reddi
tum ,annuam q; peniionem . E rgo cenius nó reóie definitur ius ,quo niam caula a luo caufato differt, iicut m ater a filio.l.licet §.ca obii gatio ft.de p ro cu ra .lib .jA ftipula tío ff.de verbo obliga.óc diftini- cio,qu$pcrefe¿tú explicat v im ,&
lubftantiam rei in fufiiciens eft, B a rt.& alij in l.i ff.de appella. A l
d a . & B ero.m R u b .d e preicriptio.
H iero. C a g .m 1 .omnis aefim itio nu.17.ff.de rcg.IurisA itia.in tracl.
dc co.quod intereft in principio.
,prancis.Ga^cia,&Sara bia vbi iiipra docent cenium effe quandam cmptioncm,& vendi- ftioñemTqüa emitur, & vedi tur ius qupddaj>r$íens affeertos iruefus percipienftos^cxffunoq deoitofis propter pecuniam illi datam con í'ignatoTlbíur in imgiilos^arinof vel vt m elius cofmencfmLQffffc íe m iiitiiu ^ ^ nó ven di’ iufpercipicdi annuá péíioncm pecuniaria,fed fruftüs ex predio,
^ etiam docuerunt Inno.& loan
nes de Ligniano in cap .vitimo dc vfuris Lau.de Rodulphis 111 traeft.
de vfuris p.2.q.u.B eroi.iii c. in cí uitate.nu. _
9.de vfuris Sylueft.ver bovfura.2.qu^ft.iz.Bonaué.tra<ft.
G de con-
dc contraed Panorm i in diiputa- uonc quin ta,A n ge, verbo viura D .A n to m .z.p ar.titu .i.cap u t. 8.$.
io .fiern ardi.S enenfis de Euange.
secerno,iermone 4i.c.2.A rcti.con iilio.151. Didacus Pcrcz in prooe
m io titu.z.lib.8.ordinam enti ve
teris pagina.37 .colu. 1. & 2. G rego.
López m I.2.8. titu.8.part. quinta gio.á cenfo ad Enem lim itationis p rim se ,& in principio lim itatio
nis iecundse.Auendaño d.reipcn io 12. num ero.3. vcrficulo ex iu- pra dictis patet,vbi- reiert Calía ncu,Ioannem dc M edina. Ñaua, Pizarrum filium G rcgo n j López idem mnuiii'e.Qiii omnes autno- res iubinde rcloluunt/niquum il licitu m ,& viurarium eiie contra
ctum cen fu s,vb i bona non red
dunt tot fructus,quot fiunt annui redditus,quiaeciiient ad huius có tractus luititiam rcquiri,vt pen
do reipondeat frubhbus quorum loco penditur,&.pratftatur:ea ta- m em diffinitio laborat ccdem v i
t i o , quo fiuperior & refellitur ex Extrauagáti prim a M artyni quin ti in iliis v e r b i s .Vendidit annuos cenfus ,vmus Vel plunum h id re h a - rum3 aut Grofforu Pragcnfum num m i Pulcmai} 0 pagamenti ctinfuttir ad rationem 0 pro qualibet marca annut cenfus decem, vndecim trede- c im, quatuordecim m ar eat, aut plus Vel minus fecundum temporis qu alita tem ¡prout ipji contrahentes interfe ¿0 uenetant; 0 m €5Ct rauaganti fecunda Gahxtu$.ibi f uper eorum bonis domi-*
busfagris3pradijs}pof]efnqnibus¡ 0 hereditatibus annuof m arcarufo.
feu grofforum monet* m partibus illis currentis redditus feu cenjus Venden
tes de emptione 0 venditione yp n ter communes, exquibus apparet licitu m ,& iuitum eiie cenius con tractum inquoagitur vrpeniio in pecunia reddatur non habita fru- dtuum ratione.Q upd/i ad iuiliti- am cius contrablus eilet n cctifa- ria proportio pecu nise ad frubtus, plane Pontifices M aftinus Q u in rus,& Callixtus tercius cum rete
runt,& probant formam ccnuen- tionis,nonpr^term ifiilentqualita tem adeo notabilem & ncceila- riam argum ento text.optim i in I.
Item apud Labeon em iy.i. ait praetor, ib i, ea enim quas nota
biliter fiuntm iii ipecialiter noten tur videntur qua fi neglecta if.de iniurijs.Rurius refellitur ea fen - tcntia.ex eo,quia contractus ccn- íiticus,eiuíque form a pendet acó íuetudinc,quoniá, v tre fo lu i, in capite 1 . huius lib ri nume,i8.m il;i tutus,&inuentus prim um eífiá có iu ctudin ededa primis tem pori
bus,quibus in lucem prodijt ccn - traclus hic,cernim us coniuetudi- nc ob tentum v t conueniat de ¿ i da penfione inpecunia nullafacta de fructibus pratdij m entione ncc proportione,aut relatione habita ergo coniequnur inceniu non emi neq3 vendi irublus,iedpecu niariám penfionem com m bfura- ta quátitati,ex qua cenius creatur,
' quo
quo argumcto vtkurM ercado vbi iupra,&: rcijcitiian c opinione. Et a cced it, q u o d in om ni contractu mens contrahentium inipicienda cít.l.iníu lam h .d e p reicrip . verb.
Liigu m vno if. locati l.íi p lei C.
eodem titu. notat Bart.in Lz.ff.ii cert.petatur, & in l.z.C .com m o- dati B al.m R u b ri. C . dc iure cm - p h y .& in Iredcm lub num ero.7.
C .iocati Fcli.111 cap.quatin Eccic iiamrn numer.51. dc coniiitutio.
Couuarr. lib. 2. variarum, c. 4.
num er.^.at cum partes celebrant ceniiticum ccntracbum non inten düt fructus funch em ere,vel ven dcre,íéd redditum annuum pecu m an u m ,& de eo cogitant aum ta xac:crgo dicendum non eftm cen fii fructus e m i.& vendi. Sed d i
cet aliquis argum entationem l i tam nihil aut parum concludere:
quia nec coniuetudo , quam tum uis antiquiisim a,nec animus con trahentium tantam potcftatem habet,yt contractum im probum . St vetitum i.natura: poisit licitu, St iuft.um edicere,ex his,qua: reio luunt Rochus Curcius in e.vltim . de coniuctudinc in prin cip io , St ib i Marcus Mutua num.78.6e 79.
cñfequentibusúdeoq;, ncc huma n a dilpenfationc yfura licere po- teft.c.füpcr co de víuris:6¿ cü ex natura rei iu ifitia ,& validitas con tra&us ccniitici expofcatita fieri
v t f r u & u s p r e d i j emantiir,&: ven n an tu r, confuetúdo vel contra hcntmm animus uon poterit eam
qualitatem im m utare. R efp odeo tamen nullam efle legem natu
ralem ciuilem Canoni eam ,autRe g ia m ,q u a : iu b e a te x p rc flc , qua:
conftituat non aliter tuitum eilc contractum cen iu alcm , quam fi pcnlio proportione habita ad fru
ctus perfoluatur,ncc id conuinci poíle vrgctirationcúccirco m ens contrahentium ,& infrca ac muete rata coniuetudo m agnam m hac parte authontatem obtinebunt.
P retercaiip cn fio deberet fruCti- busprzdij corrclpondere,eucnirc pofiet vt in redditus folutionc m agna fraus,& miuifcitia ix p enu
mero com m itteretur,quia aliqua do m a io r, aliquando m m orprop ter abundantiam vel fteriiitatem iblucretiir penfio,non variato ncc diminuto. capitali.N am fi pro nu m is quatordecim aureis.cenius ita conflitutus cflct,vt finguhs an n usvnus tritici modius pendere
tur, proculdubio fraude,& in iu ili tta non careret huiuim odi p re ffa tio:quia tritici pretium ex tem po
rum varietate c r c ia t,& m im ntur vt rebus óm nibus com m une eft Lpretia reru ff. ad legem Palcidi.
Ideo que penho non propertiena retur capitali,fcd aliquando m a
ioris aliquando minoris valoris e fle t, quod iniquum St iniuf- tum efle nem o difitebitur. D ein de probatur quia fi inceniii fru& u um p red ijcm p tio ,& véditio cctra hereturpiane cófequés eiíetnul- liscoLlecfisi fructibus expredio <?
G 2 bito-
bitorem cenfus liberú foredeberc apr^ilanonc redditus annui,quia periculum fpcccat ad em ptorem Lvltim a fi.de periculo,& com m o do rei ven d ita cum pluribus iupe ñus addudisded id perquam Lal
lum e it,& íuri ac ton iu etu d in i re pugnat.Q uiaquotidie debitor iol uere cogitur,nulla habita ratione an frudus co llegerit,vel n oii : vt agnoicit frater F ra n c if G arfias di
d o c. 3.ergo in ccnfu n o n emun
tur neq3 veduntur fru d u s prsedij*
Q u in to probatur,n áíi céíus m ille ducatorum confli tueretur in do
m o fum ptuoia & m agnifica, qua:
n ih il aut parum redderet non im probaretur,quia in re ipía ialuum
& feeurum efl c ap itale: ergo nec in ceníu fru du s em untur,n e c efl neceffe,vt lllisp en fio refpodcau Poflrem o ex natura rei d lccluia om ni humana con flitutionc cen fus poteft in lola perfona coniti
tur, vt 7 .c.latius cqnhrm aboiergo dici non poteil céfus fubftantiam coriiiftere in illa em ptione &c ven ditione fru d u u m ,cx quo prirrm difplicet 3 quod allerit D om inus Francii.Sarm icto d .lib .7 .S e le d a . c .i. numer. 14 .verfi.il vero m ate
ria cenius,inquibus contrahentes non habent intentionem fru d u s em endijiedpecunia:, certum fru
d u m quierunt , non eile viuraria:
prauitans expertes, quia intentio h a c fo la fa c it contradum vfura- riu m ,& prohibitum l.h n A fin . ff.
q u i,d a q u ib u s,d fequitur D id a -
cus dc Eipino. in ipeculo tefta- m entorum i3.p.glo. R u b ri, num . 37. nam cumcenius iuftitia non c o n íiftá tin em ptione, & vendi
tione fru d u u m pi?di]>vt fupra eo pióle deirionftratum eft , licite
& abique vitio , d flilpiuone prauitatis v iu ra n a contrahen
tes poftunt intendere perceptio
nem redditus pecuniari^ & non fru du um : alias , eflet m ultorum animas trudere in infernum pra:
cipites , quod abique iufHcicnti caufa , d fundam ento afferen
dum n on eft.
R uriu s n on probo id,quod pro- ccrto con ilitu it idem D om inus F ra n c if Sarnucto.d.c.i. num ero.
19. vcríi.fingite viru m quod ii quis em at íuper predio aliquo ccnfuto v ig ilia corbium frum en tire etiam ipfa ac ext^iis bonis obligatis* predium que certum fit non reddere d id a v ig in ti im o neque d e ce m , neque in vu lgari Venditione cx vendito agere pof- fe t , quia fciens em it r e m , quse verifim iliter non e rit, ideo ad pretium tantum , quod dedit a- gere poterit non ad redditus, qui non fun t. 1, dom um . L ñ e
que em ptio, ft. de contrahem cmp. n am ,vt dixi,cenfus in lo la perfona , & in re cuius fru d u s non aieendunt ad quantitatem . peniiom s fundari poteft. Poflct autem habere locum lententia D om ini Franciici Sarm iento ti ccnfum frtiduariurfi ex prefte
quis emeret,^
quis e m e re t,non í i pecuniarium.
Etenim cü non üt ncceílc vt fru-
# ¿tibuspredij rcípondeat, &r pro p o n ion ctur q uán taspccuni£,q u s lingulis anilis íoluitur nihil m t c - rcít ad iuíiitiam contractus,vt ft u ctus prcdij aicendant víque ad penhonis annu^ quantitatem vt etiam accurate & neruoíc probat dochísim usM ichael dc Palacio d . lib ^ .c.ó '.
g Q u a propter in haeopinionum d iílen íicn e céníum lie ego defíi- nio v t íit contractus inífitütus a coníuetudine exquo vnus vcdit, dc alter em it ius certi redditus íin gulis annis ioluendi inpecuma.
Qu«e deffinitio íi expendatur ex acte om nem videbitur cenius com p lexa íubííantiam , conftat enim genere,ót differentia, qui
bus ex partibus om nis perfecta deffinitio debet abíolui,&: exple
ri. Contractus enifn loco generis p o n itu r, quia plures formas íuo am bitu com prehendit, em ptio
nem venditionem pignus depoíi tu m , com m odatum , mutuum. 1.
contractus if.de regu.iuris.l.iuris gentium m pnncipio l.t.^Gonucn
• tion isff. de pactis, l.i.if. dc actio*
dc obligatio $.viti anít.de o bliga
d o ^ cenius contractus eft, refer riqiie debet inter eos,qui re cele
brantur v t oblcruaueram in .c.zl num .5>.hoclib.dixi efle a coníue
tudin e iiiiti tu tum v t originem ,
& principium oftcnderem ,a quo fluxit dc procelsit quod in rccta
diffinitione vitio verti non debet.
q u o ,& reliquis verbis contractus cenfíticusdiftínguitur ab alijs con tractib u s, & in propria eflentia conftituitur, qua; cum abftrahat aperíon a vela p red io ,nec perlón^
nec predij in d e ffln ia o n e vo lu i m entionem facere.
9 Igitur in cenfu em ptio, dc ven ditio contrahitur ac propterea eftim andus,& m etiendus erit-re- re eii.dem regulis,dc legibus q u i
bus contractus em ptionis,& ven ditionis. Ideoquc vbicunque in contractu cenius eflet defectus talis qui efficeret v t emptio vitia
retur v e l em ptor non teneretur idem ihceniu e n t cóílituendum quia contractus em ptionis,& ven ditionis eft v t fapienter anim ad uertit D om :Francif.Sarm iento d.
c.i.num e.ii?.
E xqu o prim um infero; ex na- l0 tura rei efle n eceffariu m , v tp re -
tium ,quo em itur,& venditur ius annui redditus,confiftat in pecu
nia num crafa.N on dico ex natu
ra rei efle neceflariam veram nu
merationem pecunia coram tabel lion e,& teftibus,quon iam idiola conftitucioñe Pij Q u in ti expoici- tur fed pretium non polle in alia re,quam in pecunia conftitui. Id - que probatur ratione m anifeftiisi rna.N am pretium & rem efle dc ihbitanna emptionis,& venditio nis certum eft , neque indiget peculiari probatione,& pretium debere coflftcre in pecunia nurne
G 3 rata
rata cóílat cx tex.in L i.ff.d e cotra hcn. em pit L i. ff.de rerum per m utatione 1. p a& a conuenta 72.
ff. de contrahen. emp. L preti
um & § . Item pretium inft. dc c m p u .& venditione I. em pti fi
des C . de contrahen. em ptio. 1.
em ptioncm .C .dereru m p e rm u tatione .l.naturalis S.& fi quidem ffd e p reicrip .vcrb is.& obfieruant C onítanti.H arm enopulus in epi
tom e iuris ciuiiis lib .3. utu. 3.
A z o , & Placenti.in fúm a. C . de contrahen. em ptione , accurate Pincllus in R u b r. C . dc rcicin.
vcn d iti.2. p. c. 1. num er. i.<S¿ 10.
1 1 .«St 12.D om inus A n to n i.d e Pa
d illa in d. 1. naturalis.^. & fi qui
dem n um cr.i.ff. de preicrip. ver
bis, Vaconius a V acuna lib .q u in - to declarationum iuris dcciara- cione 68.num er.6.Q u am ob rem cum cenius vera fit emptio y &
ven ditio,planetit confequens pre riu m ,exqu o cenfus creatur debe
re coniiitere in pecunia num era
ta, quod in ipecic notat R e b u ffic cundo tom o ad coftitutiones G al licas tractatu de cóíHtutione red dituum arti.i.glo.5. E x quo fubin de infertur non eiie cenfu eu quis dat o leu m , triti cum , aut q uodli
b et aliud granum ,m erces, m ai- lkm a u ri, vel argen ti, vt ratione eius íibi íoluatur annuá penfio ,ar gum ento tex.in d.Lnaturalis.* .&
fi quidem L in íu la m .í.ffd e pref- cnptis v e r b .l.i. §.1. f f d c actioni
bus em pti, quia m ea ipecie non
effet ven ditio,vt conuincit Pinei- lis.d.c.i.nurncro. & . 12. Ideo,ii cenius ea form a creatus effer,vt ^ loco pecunia: ipecies interuenif- iet,em ptor teneretur redditus fo- lu to s,& penfiones perceptas im putare m iortem principalem ,
quia cenius non fu it ,A lbornoz d. titu.a.verfi. 4. conclufion . &
pluribus A re ilis in R eg n o Fran
c is ita diffim tum fuiile icribit R c buffus. d. g lo f quinta & apud nos in fuprem o R e g io conidio quotidie reicinduntur talefcon- tractus.
Parum quc iuuarc poteft no
men a contrahentibus adiectum extex.op tim o in d .l. in fulam .6
ibijinfulam hoc modojVt aliam rejice resyvendidijrefrondi nullam ejje\en
ditionem ,/ *d ciuili a ffw n e incerti x -
gendtm ejje ff d e p reicrip . verb.fi é Á i.ff. de actio.em pti.IaiT.ini. ii tibi pecuniam ff. fi cert. petatur Tiraque.de vtroque retradtu §.30.
glol. 1. num er. 11. & §.32. gloi. 1.
num er.34.Pinelus vb i iiip ra,& in d .R u b .2. p. c.2 .n u m e r .2 .& c.3.
num er.24. Auendanius reíponío i2.nu m cr,2.A n toni.'G om ez in i . 4 p T au ri num er.41.Petrus P eral
ta in l.Lu cius T itiu s num er.12 f f dc lc g a a .A lu a V alar.de iur.c cm - phy.q.27.num er. 1 i.folio. ij^ .p ag.
2. Rolandus confi. 5?6. numer.3i>.
4 0 .4 1.& 4 2 .vo lu m .i. qui omnes docent non attendi nom e a cótra hétibus impofitú vbi natura cóuc tion is, velde ducta inconuetionc
repugnant
*cpugnant nom ini exprcfíb, 6c ad dcndus cftVaconius a Pacuna lib.
5. declaratione.6 2 .n u .ic.N e c pía cet fententia N auarri m d.com m entario reíolutorio dc víu n s n um aoj.aílerentis ,ío lo iu re natu.
rali diurno attcnto pode iuftc có ilitn i coram D eo ceníum ío lu to pretio eius in alia re quam p e
cunia num erata,íi illa coram ip - fíus diuina maieftate eflet x q u e vtilis aut vtd io r venditori,quam pecunia num erata . Q u on iam cum ex natura contractus ipíius requiratur, vt pretium interue- n ia tin pecunia num erata , pla
ne fit coníequens.íi deficat,nec ceníum cííe coram D eo.
Q u am doctrinam prim um cx tcndoyvt habeat íocum tamet. íi ípcciem contrahentes á prin cir p ió ¿eftimauerint ad pecuniam . N a in íi m aílam a u ri, v e l argen
t i,m arch as,lib ras,vel vncias triti {I cum ,oleü m erces,6c reliqua id ge
ñus certa pecunia adtimata daret q uisloco pretij , eoque ceníum 6c redditus annuos íibi com para
ret,n ih il a g e re t, nec cenfus conr traheretur, & reddkus perccptx in. ío rte m , eífent im p u tan d i, 6c contractus refem dendus Q u od ratione perípicua. vcrum .efle de
■rooQ&raour. Q u o n iam íubftan tía em pnónis ven d itionis,vt d i
ctum eft^deíiderat pretium ,in- pecunia numerará Jg it u r confen- íu p arfiu m , tolli anutarique non p o teritl.n cm o p oteil fftdcdcga.
i.], vb i ita donatur ft.de denatio, cauía m ortis,ncc partes fingendo poterunt inducere vt taxatio rei iit pecunia íuxta regulam tex. in l.ixi b e ilo i.fa c t£ ft.de capti 6¿poít lim i.reuerfts Pmelus d .c.i.n u .n . reprehendes Fabrum contrarium exiitiinantcm ,6c num . 16. imp.ro bans authores plurim os Fabro, cp ientietes.Tum quia M artm i Q u in ti;6cCalixti.3.conftitutione extra- itag. aperte deiiaeratur pretium 111 num erata p ecu n ia, quod cum n on m teru em at vbi datur ipecies
^ftimata,apparet dicendum ea for m accn liim conftitutum inutilem cffc.N eque obilat tcxt.in 1. pretij s>.C . de reicindciida vendit, v b i G afares D io c le c ia . 6c M axim ia.
ftc reicripiere pretij caufa non peca nU numer at a fed pro ea peconbus. m friatum conf rnnenti datis contractus non conftitmtur irritus.Q uibus ver- h is docuiife videntur em ptio
n e m , 6c venditionem coniifterc poile in re aiftimata adpecuniam . Q u ia is. tcxt.procedit quando, a- prin cipio£iit,con u entu m de .pre tro in pecunia num erata, 6c p e i- tea iníolutum data fu íi res ¿ ft i- m ata loco p ecu n ia,vt ib i expli
cant A c c u ríi. verbo coníeniien- ti,G doftrcdus legu m pater.n u m . i. Pctrus de Bcllapertica ,C yn u s Fáber Bald. A ngel.6c Salycet. D o m inus Francifcus Sarm iento lib.
7 . Selebtarum c.i. num ero. 25*
& 32. vcríiculo . Item m ercis ioCQ.
G 4 N e c
N cc etiam obftat tcxt.in l.i.C . dc rerum perm utatione ibi licet non taxata quantitate dum ius verbis iigniiicare videtur in ipccic taxa
ta a principio quantitate" vendi
tionem , em ptionem que coniifte- rc & docuerunt ibi. Accurii verbo taxata Bart.Bald. Fulgoii. & alij Pauliis dc C aitro in L i.fE d c reni perm utatione,Alc1a.num .23. R i- pa.z^.in L2.ft.i1 cert.petatur D e
cius ccíi.ié'o .co l.i.T iraq u e. de rc tractu , L ig n ag ierA .i.glo .i 4. nu.
12 .Molmseu s in coniuetudi. Parii!
e n s .l 13. glo. 5. num . 4 7 . Cafluncus 111 coniuetudi. Burgundia: folio.
333.num .3.Q uiaid colligitur per argum entum a contrario icnflt, quod non eft m agniponderis , &
verb a illa m agis probate viden
tur idem iuris eflc,eocaíu non ta xata quantitate quod cfTet fi- taxa re tu r,& ita is text-probat^quod ii altera ipecics taxata daretur, pro- ven ali m inus dubium eflet com petere tunc actionem ,ad m terci- le ,a d iim ilitu d in e m c m p ti,& v c n A it. Q u o . circa diftetioa fratre Lu
•douico L opcz in iftructorio nego natium . lib .i. cap. 52. vcriicu. ad Rare.qui exiftim ntquod ftando m iure naturali 6c m fo la natura con trzctus,idracioni & iuftfciaí non repugnar. Vcrú éftcn ím eam for mam conuentionis vicioíam efíe non íoium iure kumanoT& poíiti u o,ícd etiam iure diurno & rnatu- raltex Rií quee nuric refchii.
i s Lim itan tam en poílet í'uperior
propobtio in ípecic duplici.Prim a eft cú a principio cenuenit de crcá do ceníu ex certa pecunia: quanti tate.Sc poftea contractu perlecto ípccics taxata quantitate datur venditori iniolutum loco pretij conuenti a p rin c ip io : hoc enim cafti videtur cenius irritus non ei' fe:vcndi torque lingulis annis red ditum peribluere com pellendus:
nec excuflari debeat,!! dixerit,no pecuniam icd ipeciem iolu tam i!
bi fu ifle , ex tcxt-in d.l. p retij.C . dereicin. venditione íuxa com niu nem cius intellectum a m e iupra re la tu m ,& fa c ittc x t.in .l.ii olei C . dc locato .& conducto iu xta interpretationem , quam ib i m a gis ampledtfltiir B arto .B al.A n g c.
Salyccc.& F u lg o . A lexan d n l.fi pe cuniam n u m .8.& Ia fl.n u m c r.4 . ft.de codiCtione ob caufam , & in term inis ita confulifit N aua.ccii.
u fub. titulo dc cm p. & vendi, ceflate m otu proprioPij Q u iri.ied con trariu m arbitror eilc verius.
Q u o n ia m v t probam fupra cap.
2.num.i>. cenius ex natura rei ac
■iure d iu in o , & naturali requirit ve ra m ,& realera pretij num era
ti onem contem poraneam ipii for m atiora conrradtusftdeo niftfl pro ficict a principio-cdn ueitiflc d c pretio niii actu aefut fem póre
cc
i-cbrationis & perftQioiiis acttfs¿piius* Altera quitienbipccies eft cüm emptor dat fimul pretiu m ,&
rem
ali quam ,
v t confli tuatur iibii
us
annui redditu s, quiah
x c forma ccm*
m a ceníui non repu gnat, cum ad i m ittatur in em ptione,ó¿ vendino ne,¿¿ p rsíertim quod in hac ipc- cie partes videan tur habere an i
m um em en d i, & ven d en d i, quo caía em ptione,& venditione eile non perm utationem nec alium contractum docuit Bart.in.l. A ñ ilo . n u m .zd £d e donatio.& in l.ii in em ptione ft.de contrahen.em p tio n e ,& m ivi.ft.de rerum permu tacione,quem dicunt eile recep
tum com m uniter T iraquc. de re
tractu Lignagier.$.3o.gio. i. nunn z.Boenus d ecii.14 4 . C cuarru.lib.
z.variarum c.4 .n u m .2. A ntonius G o m cz z.tom o.c.2.num .io. O r o f cius m l.iu n s genuum i. & ideo n um .17.ft.de pactis Pi 11 cius in d.
R u b ii.2 .p .c.z .n u .1. Dom inus A n ton iu sd e P adilla in 1. naturalis $.
&c ii quidem nu.2.ft dc pradenp.
v erbis.Q uam fcn tcn tiam jicet rc cepta iit com m uniter,reputo d if hedera inCcfti,nam cum legibus R e g ijs redditus iblui debeat ad ra tionc.hi vm us proquatuor dccim , rcipcctu ipecici, qua: traditur ii- m ul cum pretio m ale potent io i- ui ad eam rationem ,& quia pre tium pro ibrm a requiritur vt actu tradatur inpecunia.numcrata.Pra:
terca infertur quod-ftecnius im po natur fuper re aliena non vendito r is , ptoilea cuincaturr emptor poteft recuperare iibercprecium , au o d d e d i t ,d a m n a ,& interci'- i'eratio n e, eiiictionisdlata v t in alijs emprionis.conuactibus iit.
; Indam nis autem ,& id quod in- tercil ven it etiam pretium datid quantitas ccniuum viq u ead - dicm reftiturioms , quia apparet de lucro ccílánte cx c o , quod iu- per rc n o n iiia ied aliacenium vc- ditor con ílitu it.N am ii non eflet aliena , ha:c deberet emptori proculdubio : non ergo ven d iter debet eile m elioris conditionis, quam ii non deliquiiiet facit,tex.
m 1.venditor hom inis ff.de cuict.
¿¿ita rcioluit D om inus Francis.
Sarm iento d. lib .7. c.i.n u ^ o .ver.
q u in ta . conci u fio, qua: reiolutio dign a eft exim io & adm irabili ingenio D o n n n i Francifci Sar
m iento ¿¿ cum co videtur ientire N auarr.m proprium m otum Pij Q u in ti de tor.crean. ccn.nu. 118.
& 11.9 ¿-Medina in C .d e reftitu.c.
de céiu rcd im ib ilif veñ i. iequitur hinc. Sed cgo,qui alia via prccc- do,illam probare non pofium ea- ratione,quia in ceníu,vt latiisim e dem onftraui,iupcrius non em i
tur nec venditur prardiü, nec ftu-
■¿tus illius ,ic d ius quoddá iolu en d x & percipienda: ailnUic peniio nis pccuniara^ 6¿ hoc ius ialuum integrum que m anet re vna eui- cla v e l m alysprsedijs,quz 110 uc gat D om inus Franeiicus Sarm ien to cen fu ip o ílc íuppoñi ve l m per io n ^ o u x principaliter,& d ep er- i'e etiam tenetur; Ideoque vna rc- cuicta em ptor non recte petet pretium ,& redditus rcftitui iibi.
Probatur quoque ex M artm i, G 5 Q u in u .
Q u in ti,& C allixti 3. cxtrauagan- fet habere locum vbi yenditor t bus,quibus definitur rebus om - fuit in m ala fide ne ex delicio m bus perem ptis,faluum íusm a- coniniodum coníequatur.cintel nere ad exigendos redditus, nec lexim us de íudicijs i.itaque fullo poile capitale repethergo nec vna ft. de furtis . Vitim o de ducitur re euióia,imo,nec om nibus rc p c m agnam eíié dirterentiam inter-
ti iors valebit. ceniiim ,& mutuum.
E tpoftqu am h ac icripicram in 1 eidi in fpeculum principú Petri B ellu g& q u i R u b .4 i.$.leg es R c g . ni num.iz.tradlas hanc difficulta tem duo conftituit prim um reeui cba non poiTcrepcti pretium ex natura contradus,icd exclauiula, q uam dicit folerc adijei mftrumc tis ceniualibus dc faciendo habe
re licere tenere,& p o isid e re : ic- cundum m regno V a len c ia praxi fuiife receptum iuis temporibus v t re cuicta aliquado debitor con dem netur ad reftituendum pre
tium aliquando vt alia rem aq u i ualentcm reponat inipcciali obii gationc per tex.in I.Í1 quis accep
to ff.de condictione caufa data,&
m cap.Ecclcfia Sanet. M ari. 2. vt lite pendente,autpretium rcftitu a t ,& vtram que praxim dc iure fu ftincri polle. ..
Ipi e tamen adm itterem eam fen ten d am tunc locum habere poflb quando om nia bona obnoxia,pr£
itationi ccn£u§. euinccrentur aven d ito re , quia cum in fola periona fragilis iit parumque iccura cen
ius perfoluuo ^aquum eft ,v t vel venditor nouapnedia i upponerc, v e l pretium cum redditibus de
curiis cogatur reftitucrc.V el pof-
4 Pro cuius rei notitia aduerten- dum eft quatuor potilsim um in mutuo de prehcndi.Pnm ú,quod pecunia Hat accipientis : iecun- du,quod fiat gratis:tertiú. q u o d d tur ius vtendi aliquo tem pore;
quartum ,quod accipiens o b lige
tur cum cfiedtu ad idem genus,ii uc ad tantudem in eodem gene re reftituendum ,idque adeo pre- cifie vt nullo interitu liberetur
L
2.U1 principio ft.ii ccrt.pctatur.
Prim um non e ftfo li m utuo pro priú,quiaconucnit enpdoni fum- d i,& quam plurim is alijs contra- dllbus, inquibus quoque necefi- fum eft pecunia fiat accipientis.
Secundum etiam m utuo com m u ne eft cum donatione & depolito adnum eru cotracco 1. L u c P ,l.d ie ipofaliorum ft. de poiiti. terti o ,&
quarto coftituitur propria,6c ip c cifica difterétia m utui, dc propter quartfi diftinguitur efientialiter a céíüj8¿ em ptione redditus annui, iiue perpetui,iiue tem poralis. In - ceniii enim recipien s.,ieu vendi- dor nullo m odo obligatur ad red dendum pretium ,-qup.d accepit ñeque incorpore,ñeque in gen e
re, ied ip fa pecu n ia,pretm m ,iiu c forsabali enatur m nerpetuum a b f
que
que v lia prorfus ípe repetendi,, quod em ptionis proprium eft.Cu ius oppoiitum ex diametro rep en tur in m utuo,m quo tamet ii acei picns efficiatur dominus pecunia non tam en libere,neque pecunia om nino abalienatur a m utuante, H iero n y . G a b . conii. 151 . n um .3.4.
5.qm a m utuatio non eft aliena tiojiedad m in iftratio.l.ro gafti §.ii fugiuuus ibi A lex . Decius , &
alij ft.íi cert.petatur,quoniam ver ti tur 111 creditum , &c recipiens o bligatur ad reftituendtrrii idem gen us,11011 in abftracto,quod n i- n il eft,icd v eram ,& realem ju b ilan d am gen ere,& qualitate npn indiuiduaii corpore eam dem , &:
certam .Q use v e ra , & pulcra ex
p licatio e fta d tc x t.m l.z.§. m utui datio if.ii cert. petatur.Ula enim verba Pauli L C . quia mgenere fuo functionem recipiunt per folutioriem quAmjpeae ( vt legunt G regorius H aloan der , & poft eum A n to . A u g .lib .4 - em endationum , cap.
8.) Ita funt accipienda,vt res m u- tuabiles recipiant , m genere ju o funéltomm 3 id e ft, fo r m a le m &c iubftantialem sq u ip o llen tiam , vt vna res ftingatur vice alterius vn i fo rm iter,& iubftantialiter,id que perfolutionem , id eft,periol- uendi facultatem , quam /pecie, ldeft m agis,quam per lpium cor
pus indiuiduum mutuo traditu.
N ó enim indiuiduum illu d eft in obligatione,neque genus abftra- etum ,aut quid m certum ,ied cer
ta iu bftan tia,q u ^ certitudo non eft reftriCia ad ipfum eorpus ¿11 indiuiduo m utuatum ,fed ad fub- ilantiam ,eiufdem generis quali
tatis,& quantitatis.Igitur res m u- tuabiles recipere , mgenere fuo funftionem per jolutionem, n ih il
aliud eft quam in mutuo id ,q u cd redditui;, & ioluitur recipere iub rogationem con fubílantialem ¿
& id cn tificam , cum rem utuata, quar iit perfolutionem id eft,ib l- uendi facultatem , quia iaos eil tantundem ioluere non autem per ip e c ie m , feu corpus ipium
mutuatum.
C irca cuius tcx. intelledlum a principio m undifc torftflc m irum inm odü dü g lo fa s,& D D .fc n b it N icolaus B ellonus lib . 1 -iupp u ra
tionum cap. 5. ied hyperbolice Bellonus lo q u itu r. N am cum a principio m undi non fuerint is tex.ncque gloilar, profecto circa eius explicationem non potuerut a principio m undi fe torquere.Et ipie Bellonus torq u et, & contor
quet ie ,& laborant A ciad ib .¿.pa
radoxorum cap. 20. Z aiiu siin gu - larium intelledtuum cap. n C o n - nanus iib .7 . comm entarium cap;
i. Franciícus Duarenus hb.,i.dif- putationum cap. 14. Ludouicus Charondas lib.3.vero fim iliucap.
i3.Vaconius a Vacuna lib.3. decía ratione 4 <5.Ioannes Robcrtus lib.
3.íéntentiarum iuris c.14 . Stepha.
nus Forcatulus in p en u iuris cap.
13. fupenor tam en explicatio Pauli
Pauli m etem m agis videtur com - plexa.E rgo fubftandalis diftercn- tia inter c cn iu m ,& mutuum pro
cedit cx earadice,quod cenius v c ra em ptio e ft,& m eo fo rs,& pe
cunia abalienatur a dante, fitque accipientis abfque v lia prorius ipe repetendi:quia venditor cen
fus cogi,co m peiliqu e non poteft vt pretium reftituát aliquando,eo q3 m axim e confiftit iuiticia huius cotrabtus. A t in m utuo accipiens tenetur reilituerc pecuniam non eandem num ero, quám accepit, ied aliam pecuniam eiufdem ge
neris tantam ,& iufdem qualitatis ad idquc com pelli p o te ft. Q u od eft m axim e notandum ad m ulta quae inferius venient in difputa- tioncrn. Et quoniam diffinitioni co n iu n cta,& fuccedanea diuifsio eft,erit opportunu explicare hoc lo co ,q u o tuplex iit cenius & cen
fus plurim as diuifsiones retulere Conrra.Ioannes dc M ediría,D o m inicus de S o to ,Maurus A n to nius Bcrarducius, &c Franciicus Garfias vbi fupra. - ...
Prim um ergo cenfus diuiditur in referuatiuum ,& confignatiim:
{rcíeruatiuus apellatur quádo quis concedit alicui rem fuatíi referua- to fibi iure percipiendi fingulis an nis fructus, vel peniionem aliam exe are:concedit aute rem quan
tum ad vtrum que do m inium , di
rectum ibilicet, & vtile ad diife rcntiam Em phytheuiis,in quam a net penes concedentem dom iam .
dircbtum & in Em phyteutam vtile tra n fit, vt copiolereio lu
tum eft inprcfationc huius epe- ris.Dc hoc cenfu vt tunc dixi non eft pr^íens diputado ,is que parú noftris tem poribus frequentatur.
/Conftgnatiuus eft,quando quis re teñtis apud íc boñú fuis certam- peniionem ccnfignat fuper eii dem bonis reddendam alteri lin
gulis annis dequoierm o eft m pre í ’entiarium .Sccunüo d ru iditurm 'realc,& p erib n alem ,& m ixtu m , frealis eft, qui conftituitur fuper rc aliqua,ita v tip fa iolum m ane
at obligata :}peribnalis,inquo Ib- lum p erfo n ao b ligam rad peniio
nem reddendam ftmxtusc)ui in rc
& perfona fim ul conftituitur.Ter do diuiditur inpecuniarium , &
fructuarium : p e cuniarius dicitur ille,q u i pecunijs foluitur:|fructua dius,qui penditur in fructibus, vt v in o , oleo & c.licet aute ccnfum foluendü iniiictibus cbftitui poife do euerint Ioannes de M edina, Conrradus , D om inicus dc Soto, Francifcus Garfias,M ercado,Sara- bia,D om inus Francis. Sarmiento locis fuperius adductis, & ioan nes M aior.in 4 ¿ d .i^ u * f t .4 ¿ £ R e buif. intrablatu de conftitutionc reddituum in principio. 3. to
mo ad conftitutiones Galliae G rc go .Lo pezin la8.tit.8.part.5. glo.
a cen fo,& plures alij,quorum iu- perius m entionem fe c i: & D ida- cusPerezin proGemio titu.i.fib.B.
ordinamenti veteris pag.30.col.2.
•' & facit
& facit tex.in Líi debitor.§.veriíi- mile # ;de contra.em p.& in l . r.f£
de condií& dernonstr.L certus nu meras ífídetriüiccjviaojpleod Ic uato.I.ex co ft.eod.tit.i.iegatíi cífc s.vini ft.de annuis legatis.X am en in noftro Rcgno íoiutio neguit fien míructibus vt puta yino,o- ic o , trmco^alio vé fru m en to,
5 c
cenfus non niíi in pecunia foluen da conítitui potelt &¿ eonftitutus a principio ínfrucfibus rcadadus eft ad pecuniam 3 ad rationem v- nius pro guatuordecim vt c o n
ftat ex.L4.nt.1S.de los cenfos ¡ib¿ y.
n ou s cotnp.vbi glo. vnica notat M atienzo.Quod ctiam in G a llia ccíuiíl’c íenatum Pariíicnícm í'cri bit Imbertus Rupcllanus lib .i.m - ftitutionum forenfium capL 34;
oí
Carolus Molinseus de contractibus gu2ft.21.guos refcrt Ioan- nes Gars.in tracta.de expeníisj&
melioratipnibus.c.5>.num.7 4 .<]ui numeris íéguentibus rem exten
dit adccníus perpetuoSj& creatos abígue pacto redim iendi ín id g í rcfertpragm aticáPbilippi .2.D0 mini noftri íeditam anno 1573.
M eníc Fcbmariojeft qu^fiodie ' íerta eft nou£ copilationi typis cx
c u ííi anno.i$8i.&: eft in ordinc Icx. j.tit.iyd e los cenfos lftnj.docet Oláno litera. A.num.í>4.de cuius legis intellectu vide Couarru.lib.
i.variarun).c.io.num .ii.& loann.
Gutiérrez Iib.z, gu2fti0.pract.iu- per íeges.R egi.nous cópi.g.170.
gua’ guidcm lex ampliata 5c pro-
tenfa eft ad cenfus vitalicios in comicijs M a d rid publicatis anno i'55>o.cap.47.Quarto diu id itu rm - ccrtú ,& mcertujjccrtuscft guando guátitas eft determ inata vt m illc am elan certus y ero eft guádo gua titas,gu?íoluitur non eft determi aiata^vtguádo foluitur jip áis bono rú.Q uintodiuiditur inteporalé,&
perpctuum :& | temporalis ad huc eft dupiex^alter eft determinatus^
vtp ro d eccm anms,)gk c r in deter m rnatusjvt pro vita alicuius.
•Sexto diuiditur ineeníü redim ibi lém^Sc irredim ibilcm :de omniú .ergo iuftitia 3 & íecu ritate dilpu- tandum eft.ík guoniá multa opor tet ad cius rei explicationem pre m itterCjduxi opere pretium ali- gua elegantia ac pulcra >& ícitu dign a pindibareftihé guibus gu- ftn ,& íapore^careret eadiípütatio cum gue difficultas omnis in eas anguítias reducatur an Lie contra
¿tus redoleat yfuram^primum de vfura íerm onem inftituarojinguo g u id íitj& in guibus contractibus locú babeát,guibus g j rationibus 5c guo iure improbetur edifierá.
E P I T Ó M E
capitis. V .
E m ultiplici \>jur¿ accep tione dtfféritur.
1
Qonñituitur
Vnávfur¿
defjin itió cuod f¡t c m n t id 3quod a c ceüit fe r t i 3 c r r e i ja t u r .
P fopónitür
3 Prep&niiur alteré. diffinitio vfura tudita ab Innocentio , quod ftt quidquid forti accedit ex paclo3
& fpepra cedenti.
4 V b i creditor fm m explicuit debi
tori mentem3& intentionem ^ u l
lo modo intentionalis fed reolis V- jura dicenda efl,v[uraquementa- Hs3 & intentionalis efl vere & p ro prie vfura.
5 Quando aliquid venditur carius ac creditum,quam ad numeratum vera 3 & propria vfura contrahi
tur Vendentes incurrunt eafde p cenat, quibus pleflunturvfuarij.
€ Si in tudicio ex creditoris cofeffione coli aret de eius praúa3& corrup
ta intentione3ex 2**barclU fenten tiapuniendus ejjettfed contranum refo luitur cffcvcrtus.
y Aliud efl vfura 3 & aliud pecca- tumvfuraivfura enim eflipfum lu cru , peccatum vero vfura tpfavo luntdSjfeu acceptio Incri.
i Refertur3& improbatur alia dif
finitio vfura, quod efl luerit ex mu tuopalio debitum3Vel exaflum.
9 Quarta vfura idiffimtio tradita aCouarru. quod efl Voluntas ca
piendi vitra fortem lucrü aliquod ten?porale3v i & caufa mutui pn n cip diter,qua f militer improbatur.
10 Proponit 3 & refellit author duas, dias diffinitiones vfura traditas a Domi.deSoto,& Francifco Oto*,
tomano.
u V e ra vfura diffinitio efl Vt fit lu-
erum pecunia añtmabdt [uapte na tura Vi mutui veri» vel palliati
qua fm m 3vel f peratum,
i i Picet mutuanti [perare lucrum e x amicitia,& gratitud me.
13 Difcumur,an vbi debitor dedit crc ditorifne pallo aliquo proceden
ti g r a t is ^ liber aliter aliquid V>L
tra fortem principalem, teneatur creditor ad refhtuiionem quando . tpfe intentione corrupta mutuauit.
14 V fu ram foto contraflu mutui re- periturjt? ver armo conñitunur.
15 in emptione 3 Venditione, altjs
q u e contra flibus non commititur v fu ra , mfi quatenus fub his latet quoddam mutuum1 palliatum.
16 Om ni ture natura’i D\uinopofi
ttuo,canonico,cwli>& Regio vfu
raprohibita efl.
ty Lati fim e agitur de intelleftu illi
us loci Deuterono.z}.non fenera- ueris fm ritu o, varia que author u expofmones nferuntur.
Iure D m n o Euangelico, & iure Pontificio } c m lt ,& Regio vfura
prohibtta e fl .
C A P V T. y . V - De vfura.
* $
I S «ra nom en ab v-
S ^ \ i 3 / ^ Cen^ 0 trzhkndco- I <3ue proprie accep
"M icil v^u
abiolute figi.^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ S f n iiic a t .V n d c lucis, v it x ,p e c u n i^ vfura concedi dici turjcu i vti luccjvitajpecunia con
ceditur. Sic Marcus G icero .i.q . TufcuJana
