• No se han encontrado resultados

Commentaria Ioannis Matienzo ... in librum quintum recollectionis legum Hispaniae

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "Commentaria Ioannis Matienzo ... in librum quintum recollectionis legum Hispaniae"

Copied!
113
0
0

Texto completo

(1)

1 8

De donationibus.l.i.glofDi. 2 8 0

fiiigulariter confuluít B arb a.con íi!-¿í. Colu m .j.verf.

pra-ierea poñtc,lib-3.c|uod ficct in aiienatione rcruai e c d e fis requiratur conienf us epilcopi- c. A bb at bu>, cü aiijs.i2«<j-2¿ fi tamen epiícopus fit 111 rem ct.sparti- 1.UUJ.U.-V ..v,u.,v r ^ ___ . , r _____ , ___ j - b u s , poteft fine confenfu iilius in cala alia* permifTí liter estera quoqúe opera excip it, quorum mora pe- 2j fieri alienado,cü multis limilibus ibi adduchs. t C 5 - rjculum aliquod eft allatura,vbi Iafo plura adducit fi- fertetiam decifio tex.in-i.fi longius./, n fi.de ludí. ibi me probat d o m .D id ac,C ou ar.libr-p rafticaru m q u s -

ftion u m ,cap .i.n u. 2. fed vbi exm ora inftarpeticulü, r e c e d i poteft á regulis iu ris.l.l.ff.d egiád e icg cn .e iu f- q a e autharitas contenéda,vt in .l.d e pupillo. $>fi quis riuoS.flF .de noui.ope.nun.ibi, prsterca prztorgenera*

»7 m ilia, f Sic etiam propter necefsitatem fi periculum e ft in m o ra,p o teft actus expediri fineconfenla eius, q u i alias deberet confentíre,tex eIegans ind-tutor qu i repertorium , ff. deadm i. tuto, vbi ex caufa neceísita- tís poteft tutor in aen tario non confecto aám idiftra- reb o n a p u p illi,quod necefsitatenon vrgen tefacere n eq u it.E t per illum text.decidit P an orm i.in cap.vlt.

a.colum .verficul.om nia praedicta,de eccief. aedifkád- q u od fi im m inet nccefsít«s alienádi bona e ccieíis ca*

thedralisjcxigitque tantam celeritatem,quod fuperio- rem confuli non p ariatu r, poterit epikopus alienare, nonobftante iuramento, & prom ifiione de non a lie ­ nando inconfuito Rom ano P o n tifice , quibus condu­

cir le x fi longius./ .fi.tf.de iu d i.c .i.in fi. ne fede vaca- te , in.6 .cum alijs ab ipfo Pan orm í-citatis,& per giofif.

in cap.cuna ex literis.de reftitu.in in tegru m ,ídem vo­

lu it Felinón cap.cum accefsiffent,num,2£ de cóftitu- tio .vb i alia congerit.Q uíbus adde.quod vbi deeft co­

pia iudicis,& periculum eft ia mora , quilibet poterit propria authoritate ius fibi dicere,fecundum Cyni, dc B ald .in .l.fed etfi perpraxtorem./. a itp rsto rp e rillu m te x t.ff.e x q uibus Q iui.m aio.Alexand.in.l. 1. / . nütia- tio .n u ra .7 .ff.d e n o u .o p e r.n u n tia .& co n fil.11.num .9*

Hb.x.á fortiori ergo poterunt iudicem fibi eligere.Ple- runque eñim nccefsitas eft caufa violandi regulas iu­

ris communis , vt colliges ex adduétis per eundem Fe- li.in cap.querelam,in fi.de iureiuranX Suadeturitera noftra fententia ex dodfrina Barán.S. i./ .fi piares, n u.

9 .ff.d eexercitor.dicétis,quód fiis,cuius cófi'ium de­

bet requiri ad aliquem a ftum , fit abiens, & fo r tc m o­

ra eft periculum allatura,poteft ille huiufm odi aclus expediri abfque eius con filio per.d.l.fi longius,in fin

medúp a te rfp e it3ta r , impunita iint m aleficia, tit. J. de procurato, part. 3. vbi propter ablentiam pa*

tris(qu i alias debet confentire niio agenti, vt i-m. viti J.necefsitateiri. C id eb o n . q a tlib e r .e tia m ii iurnma*

rie, Sc de plano procedi debeat ex lententia ijald-ip ! • neqaicquam .$.de plancj,prope nnem .if.de oth. oro<.6*

fuiiA lexan d.co n iil. 56. poft prin.libr- 2-)poteit iilm s fine confenfu agere,ad idem eft text. in* i.fiiiasfam-/»

n 5 folum ¡ác./.'noc a m p liu s.& i/.fed & hfiafam. ff. e procu.Sc in.l.fed fi vnius. $. ait praetor, & ./ .f i !io.ff-de in iu r.& n o ta tu r in.l.cum fifiusfam .ff.il cert pe; a c uni concordan.á T iraq u eil. congeftis de legibi conuuhia.

glo -8 .n u .9 -V b i hoc lim itat,fi pater loge abfit,nec ita tim fit reuerfurus, v t declarat lu rifeó iu ltu s imi.sed ii vnius. £.quod autem ait.ff.de in iu r.A le x . in¿ 1 icf.nu*

tia tio ,n u .d .& -7 .ff.d é n o .o p e .n ü .E t in prscitato loco T iraqueilu s congerit plures dccifiones huc fpectan*

tes,alias congerit Felio in cap.cum accefsiffent,num«

20 .& fequent de conftitu. f aio, & R-pa, num. 4-in fila ff-de d a ra .in fe fto ,A lex a n d .& la io .in -i,d e pupillo»/, fi quis riu o s.ff.d e n ó.op e.nuntia. Ripa in tricl.d e p e - fte-.3-par.de priuilegijs iudiciorum caufa peifis p e rto ­ tum . GerardU fingui. soo. per totum , H ip p o i.io .i.i-J»

prteterea,num.ta8-& fequen.ff.de qu xftio o.A ib er .in l.i.C .d e p a tri.q u i fili.diftraxe-Luc.de P en . in.i.i- coi.

a .C .d e cíelar o ri.lib .lo .& in.l, curiules^.poft princ.C»

de decurio-eo.lib.5i in.!. x.co!«i.5c, 2.C .d e com m eat.

lib.i^.Firm ia.in fuo lé xico ,in verbo, necefsitas- lato*

Sc Purpura.in.f.i.ff.d e o ffic ia s , cui m and.cft ie r i.T i- raquell.citanscon cord an .inlib.n de retractu. $.¿6.gU i.num .18. & pluribus fequen. vbi plurima inuenies a iure perm iflaexcaufa necefsitatis vrgentis,vel perica*

ff.de iu d i.& .í.íi e g o .f-i.in fin e .ff.d e iure doti. aSc-m.l. zz li in ftan tisX Q ua in fpecie foienitas poteft per atqui' fi cum d o té ./.eo autem tempore,verfi-fed G latitet.ff.

folu.m atrim o.& dicit hodie effe c a fu m in c a p .i.n e fe -

<le.vacance,tn.6.vbi fi collatiobenefitij a d a liq u é per­

tineat, confultotam en prius epifcopo,fi epifccpas be­

n eficio vacante agat in rem otis,ita quod eius puefen- tia breui haberi non p ofsit,p oterit eo non cófiiito be­

neficium conferri,vbi gloff.Ioan n . A n d .A ncharra.S c 19 D o m in i. + Sed nec lo n g e abeft , qu ód voluit A n g e l, in 1.a d o p tio ,co i.i.ff.d ea d o p tio -q u o d fi exco n fu etu - dine>vei priuilegio debeat ad eleftionem p riu a tirc ' quiri confenfus R egis , fi tamen R e x abfens fit in re­

m otis partib us, p o teft eo incoafulto procedi ad elc-

*0 ffionem ,idem volu it Roma- fin?ula.696. f Prxterea

pollens adimpleri,vt probat A lexan d.confil 96 ‘ib .4 i Socxn.conhi.45 lib.i. coi. j.Ia fo plura congerens in .l.

l.ff.d elibe.Sr pofthu.num .:3.6c fequen. Feiin-in cap*

cum dileifaftn tracfar.forma;.7 .Hmi.de reícrip.ác co- p io fiu sA lb ert.B ru n .in traffa.de form a,fol. 6?. col.

verftc.J3. 5c verfi.fim ilep atet, v b i v u jt, quód vbi im ­ m inet p e ric ü lü ,forma éceius obleruatio rem ittitur, v t late probat Felin.poft H o fti.& d o c fo .in capit.quo- niam frequenter in princ.extra vt lite non conte, for­

ma etenim , 8c foienitas in cafu necefsitatis poteft re*

laxari,& ean a adhibita acfus geifus v a le t,v t late fui*

ciunt Aíexand.ác la fo in. d. l.i.ff. de liber.ác pofthu.' Pau.«Parificon ui.32.num .1 2 . feq u en .5c confijj.nu*

adeó quód non p o fsin taffu i adeffe fine magna d iffi­

cultate. arguin.l.pnetor. /. • Itim- & quod ibi notatur pe. uocfo.ff.dc vacRtio.xuiinc.H ec difsimiie eft,quód

r . . — fro^no.Rorna»

c o n 1.404 • coi. * .D e ci.ui cap.cum ceffante,poft p ii BC.

deappe.ia.Tiraq-aeU.in hbcllo qui in ftrib itu r , caufa c e fia n te ,p a r .i.n a iu .i9 S .Q u e m a d jn o d ü ,5 c u e c e ís ita iís caula

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(2)

Libro.5.Tituio.io.

c a u fa 'C e íT a n te jC c ííá t q u o d o b eant f u e r a t i n t r o d u f t ü a u t V e r m if f u in .i . t in f i.f f .d e fe r íjs ,c a p .2 - S c ib i C a r d i.

F l o r e n . i n . i . n o t a b .P c t r . d e A n c h a rr a -S c A n t o . í. n o - t a b .e x r r a d e c u f t o d .e u c h a r if t ia r ,S a r t .i n .L i. $■ n u n t ia ­ t i o , n u .z 8 .f f .d e n o u i o p e .n u n . T ir a q u e l .c a u f a c e ifa n - 2 4 t e . i .p a r t .n u .i7?. Sc fe q . + H is praem ifsis e x a m in a n d u n o b is e f t ,a n c o n c e íf o c a ftr o f e u o p p id o , te r r ito r iü , Sc i u r i f d i c f i o , q u te Sc c a ftr o a n n e x a fu b d o m in i o d ifp o - n e n tis e r a n t te m p o r e c o n c e fs io n is d ata itid e m c e n fe á - t u r ? E t p r o p a rte a ff ir m a tiu a v r g e t te x t- i n .l .i . J .c u m v r b c n a .if .d e o f f ic .p n e f e .v r b - v b i B a r t .S c B a ld .n o ta n t, i d c m B a i . i n c a p . i . c o l . J .S c v lt .d c c a p i t a n e o ,q u i c u r ia v e n d i . & in .l.c u m m u lt a .C .d e b o n . q u x l i b . A n c h a r - r a n .i n r e g u l a a c c e í i o r i u m ,i n fi.3 - q .p r in c .d e r e g u l .iu r . j n .6 . C o r f c t u s i n t r a f t .d e e x c e ll. r e g i s . q . j . P a u l . C a f t . c o n f .4o6* c o l.z .I ib .z .B a r .in .i.in t e r e o s . f f . d c a c q . rer.

d o m i . f e n f i t l n n o c e n .i n .c .c u m a d fe d e m .d e r e f t i.f p o - lia .S c i n . c . c x l i t e r i s . d e iu r e i u . v b i H o f t i . l o a n . A n d .

& a lij e x eo t e x t u id e m v id é tu r c o lle x iíT e . Q u o d o m ­ n e s p r o c e d e r e a f t e u e r a n t ín c o n c e fs io n e c a ftr í, q u ^ á r e g e f i t p r i u i i e g i j ,v e n d i t i o n i s ,a u t b c n e ftc ij t i t u lo , e x r a tio n e t e x t . i n . d . í . c u m v r b e m ,n e m p e , q u ia h x c o m ­ n ia c a ftr o a d h x r e n t , e i q u e acceíT o ria f u n t , id e m p r o ­ b a t R o d e . X u a r e z in a l le g a t i o n e . 6 . c o lu m . 3 .& .4 .1 &

G a r o l . M o ü n e . i n c o n f u e t u .P a r i f i e n . r i t . i . jf.i.glo fT .y.

n u m .4 7 .P a u l.P a r if .c o n iiL 9 .n u m .K S .li b r » ] :. A u g u f t i . B e r o . i n . c . i i c é t c a u f a m ,n u . i z . d e p r o b a .S e b a f t i a .P a - p i a i n . l .i m p c r i u m , n u m . z .6 .f f . d c i u n . o m n i . i u d i . D i d . P e r e z i n . b u t i t . i . l i b . p o r d i . c o l u m . 7 i 6 . G r e g . L u p . i n

1.68-in v e r b o ,t a l v id a ,t it * i8 .p a r .3 .S c i n .L 9 .t i t u L 4 . d e d o n a .in v e r b o ,d e f p u e s ,p a r .5 .q u i a h o c n o m é , v i l la ,v e l c a f t r u m , e f t v n i u c r f a le c o n t in e n s i u r i f d i f t i o n e m , h o ­ n o r e m , d i f t r i f t u , Sc iu s p a tr o n a tu s . c a p .e x lite r is , 8c i b i I n n o c c n - e x t r a d c i u r e p a t r o . d o m .D i d . C o u a r r u .h a n c d ic c n s c o m m u n é I ib .p r a f t ic a .q u c e f t io . c . i . n u . i o . q u á c o n c lu f io n e m ip fe e x t e n d i t , v t e tia m m e r u m a c m i x ­ t u m im p e r iu m e x c e p t is r e g a lib u s ín h ac c o n c e f s i o n e v e n i a n t , q u z d i n f p e c ie a i f e r u i t B a r t . i n . d . j f . c u m v r - b e m ,i d e m B a r t o l .i n .l . fi q u a n d o .i .C .d e b o n .v a c a n t i . l i b v i o . B a l . i n .l .c u m m u l t a .C . d e b o n .q u a e li b e . C a r o l . k e m M o l i n . P a u l . P a r i f . R o d e r i . X u a r e z , S c d o m . D i - d a c .C o u a r r u .i n lo c is p a u lo a n te c ita tis , F e li n . in c a p . q u o d fc d e s .d e o f f i .o r d i n a .n c t a n t d o f t .i n . l.v i t i m . f f .d e c o n f t i .P n n .m a x i m e i b i B a l d .S : A l b e r i . O l d r a l .c o n f . z 4 2 . L u d o . R o m a .c o n f . 4 4 4 .A l e x a n . i n .L 1 .n u m - 3 i .f F .

; d e iu ri.o m .iu d L t H x c tamen conclufio lim itatur , v t non procedat,quoties caftrum donatum erat alicui ci- iritá $ fu b d iíu m ,e iú íá u e iu rifd iftion i fub ieftü , tunc íiqu id em ,ctfi iurifdiftio fit eius, qui caftrum concef- fit,non videbitur donatario feu emptori Concefta, cü h'acin fpecie non fitíu iifd iftio acceíToria jjiecadhae- reat caftro co n ce ífo , huius fententiae fu it Bald. in .l.á procuratore- C . manda. Scinrubric. ff. de rer. diui. Sc con f.z 3 8. lib r .4 .0 idrald. co n fi 1.17 6-Ro ra. conf. 4 4 4.

B art.conf.39.Sc in .L i.sd .fi.vbi C u rti. Iunior col. v lt.

ff.de iurifd.om .iudi. qui hanc atteftstur communem, G u iíle r.B e n e.in reo.c.Rayr.ünus.de teftam .in verbo, vxorem nom ine A delaíiam -z.dccitione, nu.307.Sc G ard L M ó lin .in con fu e.P arifica.tit-I.jf.i.g l.j.n u .45.

f Etquanquám haec vera fint iurecóm uni im perato­

rum . Iu re tam en regio perlegem iftam contraaü íla-

tuiturfim o q u o d conceíTo aut vendito caftro, ve] op_

pido .etiam cum iuribus fuis,non videtur conccffa iu- r iid iftio .D e quo miror valde, non aduertiíTe diligcn- tifsim um dom .D idac. C o u ar. in prafticis quacftioni- bus.cap-i.num .io.prout aduerterat G regor. Lu p i in.f.

iz.in verbo,fegun los priuilegios,tit i.par. z. <Sc iterum in.l.68.in verbo,tal villa,titul.i8.par.3. Vbitam en hoc limitare videtur in donatione,de qua nuncupatim lo­

quitur lex ífta.Secus aufem eííe aífeuerat in cócefsio- ne in feudum ,vel in venditione 3 qua in fpecie céfebi- tur vendita quoque iu rifd iftio , vel in feudum con- ceffa , v t ibi per e u m , co quód feudum datur ob cau­

fam, & n o n eftm era donatio,v t in .l.i.f f.d e dona.Sed ni fa llo r, idem effe crederem in vtraqu e ipecie prop­

ter generalitatem huius le g is, Sc quia militat eadem ratio in donatione,im o 8c m aior quám in venditione, vel concefsione in feu d u m : nam beneficia Principum lalifsim e funt interpretanda. 1. fin. ff. de con fti.P rin - cip.Sc inauth.de n u p .jf.fi vero folum v fu m fru ftu m , coIla.4.Q uare erg o in ven d itio n ib u s, Sc alijs contra­

ftibus , in quibus non fit, ita plena interpretatio, v ti gloff. & d o ff.d ic u n tin .d .l.fi. dicendum erit venditam fuiffe iu rifd iftion em ,nulla de ea fafta mentione : pro qua fententia facit.d.l.iz.titulo.i.part.z. 8c quod ex ea ibi expendit G re g o .L u p i,in v e r b o , fegun los priuilc- 27 g io s,5 c.L 9 .tit.4 .p a rt.J .t E t hoc m áxim e probatur c x hac le g e , quae non folum m donatione lo q u it u r , fed Sc in quacunque alienatione,v t conftat,ibi. Fueren da-

¿as,donadas ¡a tnagenadas, 5t ibi, (dijere donación ,0 ena- genacion,8c ibi,q»e les da,don*,tenagena, Sc ibi, de do~

nar,dar,e enagenar la j uñicia,8c ibi,que le da,dona,y cna- gena la ‘villa.&c. A bundaret enim verbum , alienatio, íi de donatione tantüm le x difp on eret, fed v t om ncs cafus com prehenderet, fecit m entionem donationis, cc alienationis: nam fi de donatione dum taxat fentire vellet leXjfufficcret de ea tantum mentionem facere, nec fufficeret m em iniiie de alienatione, nifi Sc de do*

natione faceret mentionem, quia affirm atiuc n o íic ó - prehenditur donatio fub nom ine alienationis, v tp ro ­ ba u ifg p r a tituL9.de bonis conftante matri, quarfitis.

28 L j.g lo ir.tf.n u m c r.ii.S .S c ^ .f N ec oberit,fi dixeris le­

ge ifta d ifp o n i, non videri translatum merum impe­

rium ,fi de eo non fiat mentio fpccialis, S ch ocp racls- ferunt verba legis,dum d ic it, entiendafe que no le da la

\uftieia,fcilicet, fan gu in is, p ro u t exprefsim contine­

tur in dift.L9 .tituL4.de dona.pait. j. V b i merum im­

perium conceflam nulli efle in te llig itu r, etiam fi in priuilegio exprim atur,quod ci cócedit R ex oppidum , vel caftrum cum om nibus iuribus fibi debitis, 8c ad fe quoquo modo fp efta n tib u s. Sin autem per priu iie- gium concederetur iu rifd iftio , cenfebitur conceffum m erum ,m ixtum que im perium , fecundum loan. A n d . ad Specu hin titui. de iurifdi. om. iudi. cui accefsitR o- m an .in .l.fi duo.ff.de acq.haered. Felin. in capit, quod fedem , coL vlt. Sc in cap. graue. de offi. ordina. P au l.

P a rif.co f.p .co l.z .lib .i.q u i tamen loquutur quoties in p riu ilegio dicitur cum om nimoda iu rifd iftion e,id em tamen erit fi verbum ,om nim oda,deficiat,nam iurifdi­

ftio eft genus comprehendens imperium, Sc omne g e ­ nus iu rifd lftion is,vt in.Lim periurn.ff.de iuri.om .iud.

fedpofixo gen ere,pofits cenfentur,Sc eius fp e c ic s, vt

(3)

D e do nació. Ir glo.2i,&.22.&.1.2 gl.i: 281

in.l.fi ch0ru5.ff.de !¿g. 3. & qaia-ana’ogfi per fe furap- tum.in potiori fu m 'tu r , & digniori Ggnificato. 1. 1. §.

qui in perpetuum.ff.fi ager v e ftig . vel em phytcutica.

oeraffaciunt tradita per Caffane.in confuet.Burgund.

rub.i.$.i.n.a-4.‘foi.i3'.col. i. vbi hanc fententiam dicit effe veriorem D id .P e re z in.l. r.tir. x.Iib.3. ordina.col.

zc) 7 y £ a d m edium, t Q uare r.eceífarió infertur in fpe- cie.de qua agí m ás, non videri conceffam iu rifd id io­

nem (im p icem ,n am fi ea conceda effe iníeliigeretur, fnbxa comprehenderetur merum im perium, cum co ceffa iuriftiiftione,rnerum quoque imperium ccncef- fum ede cenfeatur,vtnum e. prxcedenti probauimus piurium dodorum authoritate. E x quo probari vide­

tur traditie.ee q iian um .id .in fi.quód vendita ciuita- ie,vel oppido,feu caftro.non cenfeatur vendita iurif­

diftio,q uia ft iurifd iftio vendita effe cenferetur,védi- tum quoque inteliigeretur merum im perium , quod m axim i eft m om en ti, & forté oppido ip fo principa­

do lius. f Etfi dixeris licet in principio & medio huius legis eius difpofitio extendatur ad venditionem ,vt e x verbis,num. 27. relatis probauim us, in vitim a tamen eius parte m utat cafum, & loquitur in donatione du- taxat: R efpondeonon mutare cafu m , v t condat ibi,

£ fi en los tales privilegios, tartas, y mercedes,&c. E cce ibi te x t. in hac vltim a parte loquitur in eifd? priuile­

gijs,inftrumetis, & donationibus, de quibus antea di­

x era t,& illud verbum ,cartas,refertur ad inftrum enta venditionum .

G L O S . X X I I .

"Donatio Vel Venditio cdjiri d Principe facía cum omnibus rebus,& turibus adfe[pzelantibus no comprehendit iurijdiShonem fimphcem, nedu merum imperium.

• T las heredades que el Rey ouiere en la tal y i ¡la o lugar. N o ta in hac tam generali concefsione,cum ómnibus iuri- büs & redditibus R eg i quoquo modo pertinentibus, non com prehendi iurifdiftionem íim p licé, nedü me­

rum im perium ,fed folum redditus,& tribu ta, vel alia .bonaim m obilia R egi pertinentia in eo oppido,vel ca ítro,licét in,1.9-tit. 4 . de donatio, part. y. folum e x c i­

p iat merum im perium ,ibi.o j uñicia defangre, v t ibi in telligit G regor.Lupi,qui tamen mentionem non facit legis noftrx,qu x vt d i x i , decidit fub hac generali có- cefsicne, vel venditione caftri non com prehendi iu- rifdiftionetn fimplicem, qued valdc nota:quia nonin- a nenies legem iftam fic declaratam.

L E Y . I I .

Q u e no f e pueda hazer donación a perfona fuera deftos Reynos,aunque fe a R cyftde ciudad,

m v illa ,n i i [la.

Ley. 2. in fin e, tit.p . lib. j.ord'nam . Don Fernando y doña T fa bel,y do Enrique en Cordoua

año de. i4 y y.

^[Siguiendo la lev h c ch a y ordenada rmrcl R ey don E nrique nueftro h erm a n o , q fanta g l o r i a b a en las cortes de C o r-

doua,año de m il y quatrocientos y c in - q u en cay c in co ;declaram os,que no en ­ ten d em os dar ni hazer m erced a R e y , ni a otra perfona eftraña de fuera dc nueftros R e y n o s , 3 de ciudades , ni v i­

llas,ni cad illos, ni lugar, tierra, ni here­

d a m ien to ,n i iílas de nueftros R e y n o s, n i de nueftra corona R eal,n i p erm itir, ni dar lugar q lo tal fe haga,y afsi lo affe- guram os por nueftra verdadera fe y pa labra real.b Y d efen d em os q n in g u n o s, n i algunos de nueftras fubditos y natu­

rales no feanoíados de dar,ni ven d er,n i trocar,villas,ni lugares,ni caftil!os,tier ras , ni h eredam ientos, ni illas de nue­

ftros reynos a R c y ,n i a Señor, ni a otra perfona eftrágera de fuera de n ueftros rey n o s,fo pena de la nueftra mer ced- c

G L O S . 1 .

x Caftelld ¿R eg e donata non pojfunt d donatario,Vel haredibus eius in exteros alienari,

z E xterus re<rni an pofsit fuccedere in maioratu cad Jlellum,Velarcem continente?

3 Exterus regni qui Vu't in regno habitare,poterit in caflellisjuccedere.

4 Exterus emere prohibitus non prohibetur bona ma iorum emere.

Bona maiorum corrcffor emere non prohibetur in loco,Vb¡ adminijlraitonemg erit, ibid.

Bonamaiorum emtre nojlra m tereíl,ibid . y L e x . 1.tit. tü.part.i. explicatur.

Verbum nullatenus, ejl y muer [ale negatiuum. ibi i 6 E xteri quare prohibeantur emere,Vel pofidere ca-

Jlra oppida reo-ni?.

N i a o tr a per Joña e í lr a h a d e fuera de n u c i r o s reynos S ÍC

& C aftelia a rege donata alicui non pcílim t á donara rio, vel eius heredibus & fucceííori bus alienari in ex*

tero s,ex teftam ento,nec per contraftum fed R ex no te m pro eedem pretio trahere , ad cuius effeftura £- , — .u. errettum de­

b et, fibi ante alienationem intim ari (prcut in rebus em p h yteu ticarijsfit,vt in .l.2 .& .3 .C d e iure em phy.) te x t.e il vmcus regni noftri hoc probans in .l.¡.tit.i8.de cuftodiendis caftris regn i,part. i . f V b i G reg.L verbo.de fuera, q u xrit an alienígena

*-v'-ví~rí-t- fi

xi

— 3.C de iure em phy.) te x u e ft vn icusregn in oftrih ocp robansin .l.i.tit

—■Sn~a.— Greg.Lup.in.

. regni Caftellse

p ofsit fuccedere in maioratu,in quo caftrum contine­

tur aliquod,& arguit ad partes, & deniqué concludit, n on poffe fuccedere in caftro huiufmodi,ne ferutetur fecreta regn i,vt in.l.m ercatores.C.de c5 m er.& m erca t o .& qu ia le x illa dicit,A» los d e u e n e n etg en a ren ningu~

n a m a n e ra t n V i d a ,n i t n m u erte a h o m ts d e fu e r a d e f u f e * 2i H ñorim-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(4)

Libro.j.Titulo.io;

&97-iv,m antros Je attien pudieffe "venir guerra ni d iñ o al rey no. Q u x prohibitio refpicit res ipías al ¡enari pro hi bitas,qxx fui natura non debent ab exter s pofsidcrí, p ropter periculum regno im m inens, 5c fie le x refpi­

cit res ipfas 5c fitü earum,quare ie x loci, vbi fitx funt, feruari de’b-t vt in.l.{orma.$.fi vero f f d c cenfib. 5c.1.

í.C .d e rhul'.eri.Sc in qu o lcco.l.an in totü.C.de$dific.

I p riu a c .t Quae opinio rigida nimis eft,q uareeam lim i ta 5c referir g e , vt p ro cedat} nifi exterius ifte velic fe transferre ad habitandum in his regn is, tunc etenim admittendus efictad fuccefsionem maioratus, 5c ma­

x im e cum fit cÓfanguineus poffefforis m aioratus, qui neceiiario erat regni huius originarius Sc naturalis.

V b i autem vellet exterus habitationem facere extra r-egnum,non liceret ci C afte!ia,5c oppida regni pofsi- 4 dere. t N ec o b e rit, quod forenfis per ftatutum emere

prohibitus in loco bona im m obilia, non prohibetur em ere,qux fuerunt anteceííbrum fuorum e x fentétia Ioan.de Platea in.Lvna.C.quibus ad condu&i.predio.

fifcal.2ccede.non lic e .& in.l. i. C . non liccre habitan, m etro.vbi dicit, pofle forenfem hunc abinteftato rue cedere , quod ipfe probat argum. 1. lim ites prohiben­

tur,in princ.ff dere m ilira.5cd.qui officij, in p rin e.ff.

de contrahen.emp.cuius verba funt, Qui officu au[a in promntia agit,yel militat, f radia comparar: in eadem pro uir.tia non poteft:praterqHam f i paterna eius d fi fio diftra- haninr.quia emens res paternas aftccftionis caufa c m if fe p rxfam itur, quam naturaliter quilibet habet ad bo na paterna,vt in.l.fi in emptionem , ft. de mino, l.l c x , q u x tutores.C.de adm i.tuto. noftra enim in tereft, res maiorum emere,fecundum glo. in.l. i .in verbo.reipu- bliear,ad fin. ff. folut.m atrim .& in.l fi xquo.ff. de leg.

j.cum concordantijs, 5c pluribus fimilibus á T iraquel.

congeltis in praefatione retra-Tus Lignagier. num. 34.

dc deinceps,& q u x ipfe tradidi in dialogo relatoris. 3.

part.cap.a7.num .7,5c.8.cui obiedtioni nen refpondet G re g X u p i in.a.i. i.tit.i8 .p arr. z.S ed rcfp cn d eo affe-

& icn em ,n ec interefle alien igen x non fufficcre , v t in damnum regni caftra pofsideat,iufte á legibus noftris 5 prohibita p o fsid ere.f M inus oberit, quod alienatio, q u x per legem p artitx prohibetur in exteros eft,q u x fa c io hominis interueniente fit in v it a , vel in morte;

qu xftio autem ifta no tractat de huiufmodi alienatio­

ne, fed de alienatione, q u x fit mediante le g e , v t in. 1.

cum pater.$.cmn inter.ff.de leg. 2.1. pater. $. Iulianus A grip p a.ff.d e leg. 3. qu lan ih ii refert inter has aliena­

tiones in fpecie n oftra, cum in vtraque fpecie eadem m ilitet ratio,& tum pjtifsim um cum.d.l. i.titu l. 18.

part. 2 ad quemcunque alienationis modum fe refe­

rat cutn dicit, en ninguna manera , quod verbum eft vniuerfaic negatiuum , vt docet glofla in Ciem entina v t hi qui d]uinis,in verbo,nullo modo.de xta. Sc qua- lit.glciTa etiam in Clemenrina v n a , in verbo,nullate­

nus. de fequeílrati. p o ílé f & fruff. quare ad omnem 6 a lie n a t io n is m o d u m e x te n d itu r , f R a tio n e m a u t e m , q u a r e h x c p r o h i b i t i o fia t, m u tu a e x h is, q u x la te d i­

x i in f t y le c a n c e i i a r i x , t i t u l . 1. p r x e m i. 2 2 . c a p i t . 2 . g f o f f a i t e m . 2. c u m d e b e n e f ic ijs , f e u fa c e r d o tijs e x ­ te r is n o n c o n c e d e n d is t r a f t a b a m u s , a d d e , q u x d ic a m in .1.i.5 c.2 .titu Io tertio,d e ofiScijs p u b licis, in ffa , li- b r c .7 .

G L O S . I T .

1 Princeps "ybc fidem non f eruat¡cafus fortuitus^ &

infolitus dicitur.

2 Fides re fida in principe nimium decet.

b Por nuefirtCvet ¿adera fe y palabra real■ Q u x fi des vfque adeó eft á principe feruáda,vt cafus infolitus dicatur, fi princeps ven it contra paft.um ,vel fidem fuam , arg.

text.in .c. i.de probat. & in cap .i.d e n atur.feud.A lex.

conf.97.nu.4dib. 3 .d ix i in dialogo relatoris. 4. part. c.

* 6.nu.8. t N ih il enim magis decet, quam refta fides in Princi pe.Epiftoia inter claras.C.de fu m .T rin it.M ar.

Soc.Iun.conf. 76.11U. 1 1 6.1ib. 1. A y m o n C rauet. plura congerens in propofito,confil.» i4.n.ig. & fequent. 5c q u x d ix i in dialog.rclator.4.p.c. 1 2.11.7.5c deinceps,

G L O S .

111

.

Cafira fe u oppida m exteros a lien a n tis poena.

c So pena de la nueñra merced. E t contraftus erit nullus,' aniitterque alienans caftra,vel oppida in exteros alie­

n ata,vt in.l.procede ti ftatutum eft, v t ibi notauinm s.

g lo fl.é .in prine.

L E Y . I I I .

Q ue el *Rey no puede ha%er donación de las du da des ¡^villas,y lugares de fu corona reafeontr*

lo contenido en ejl a le j.

L e y . 3 . tit u l.g . lib .j.o rd in am ,

Don Fernando y doñaTfabel confirmaro ia ley del Rey don Han el Segundo, de Va'ladoliá j año

de. 14 4 2 . c . 1 .

f N o co n u icn e a ios R eyes v ía r d c ta c a fr í q u eza y Iargueza,cjuc fea conucrrida en v ic io de d eftru ycion ,aporq ía fráqueza deue fer vfada con ordenada in te n c ió n , no am éguando la corona real, ni la real dignidadrporque los fuceíTorcs del rey- n o recibirían por eífogran agrauio. Y p o r e ílo el R ey don A lo n fo q u á d o cu m plio edad d e q u in z e a ñ o s , en lascortes q u e hizo en Valladolid, era de m il y tre zicntos y fefentá y tr e s,o to rg o ,y p rom e tio d c no dar,ni donar c iu d a d e s, villas,

n i

lugares,ni c a d illo s , ni fo r ta leza s,

n i

ald eas, ni fus heredades a in fa n te , ni a rico hom bre,ni a d u eñ a,n i a per la d o .

n i

a orden, ni a in fa n z ó n ,n i a o tr o fe ñ o r io a lg u n o , faluo a la R eyna d oña C oftan -

£a fu m u g er, y afsi juro de lo guardar:

y eft®

(5)

De donátionibus.l.3.

y efto m ifm o otorgo el dicho R ey d on iU o n fo en las cortes, que hizo en M a­

drid, era dc m il e trczien tos e fefenta y fíete : y lo con firm o el R ey don E nri­

que el feg u n d o en las cortes que h iz o en T o r o , era de m il e quatrocientos e nueue, y en las cortes que h izo en Bur­

gos, era de m il y quatrociencos y on ze.

Y efto m ifm o p rom etió de guardar e l n o b le R ey don luán el fegundo en las cortes que h izo en B u r g o s , año d é la E ncarnación de n u eftro Señor , dc m il y quacrocientos y treynta años,y en las cortes que h izo en gamora el d ic h o S e­

ñor R ey d o n luán el año de treynta y dos. D efpues de lo qual el d ich o Señor R ey don lu á n el fe g u n d o , v eyen d o y coñfidcrando, q u e defpues de las leyes y-ordenangas fufodichas, por im p ortu ­ nidad de algunos grandes del R eyno, auia hecho algunas m ercedes de d u d a - d es,y villas, y lugares, y retas y p ech o s, y derechos a algunos grandes y natura­

les d el R ey n o ,y a otros criados y o ficia íes de fucafa:ypor ello fe hazia pcrjuy- zio a la dignidad R e a l, y a fus fuceíTo- res que defpues dei auian d ereyn ar : a p e tic ió n y fuplicacion de los procura­

dores d élas ciudades, y villas,y lugares d e fus R ey n o s en las cortes que h izo en V alladolidaño de ía Encarnación de nueftro S e ñ o r , de m ily quatrocientos y quarenta y dos,cftatuyo y ordeno por l e y , p a d o y con trato firme y e fta b le ,b hech o y firmado entre partes , que to ­ das las ciudades, y v illa s, y lugares q u e el R ey tenia y p oífeya, y las fortalezas, aldeas v term in o s é juriídícione¿ de fu naturafueífen inalienables,y perpetua, m en te im prefcriptibles , y perm ane­

cieren y quedaffen fiem p r c enlaP*eal corona de fus R ey n o s, c en tal manera que el d ich o R ey don luán , ni fus fu- cenores que deípues del reynaíTen ,

n o pudieífen en todo, ni en parte en age nar lo fufodicho. Pero que fi por algu- n a g ra n vrgente neceísidad, c p er ra­

zó n de grandes y leales feruicios que al gu n o le h i z i e í f e o en otra m a n era , al R ey fueífe de neceífario

dc

p ro u eer, y hazer m ercedes de

a lg u n o s

vaííados q lo non pudieífen hazer,faluo vifta y

c o

nocida la tal necefsídad por el R ey ,ecti con fejo,y de co n íejo y com ún

c o n c o r ­

dia de los de fu con fejo, que en 11?

c o r t e

al tiem p o refidíeíTen,o de la m ayor

par»

te dellos en nu m ero de perfonas, y con con fejo y de con íejo de feys procurado res de feys ciudades, quales el eligieíTe

y

nom braífe , allende los puertos, fi alia fe ouieífe de hazer la tal donaci6,o m er c e d , o de aquende los p u ertos, fi aca fe ouieíTe de hazer la dicha p rou ifion d eve d o los dichos procuradores p refen tes,y para efto efpecialm ente lla m a d o s ,lo s qualcs juntam ente con los del con fejo hizieíTen juram ento en fo r m a , q fobre lo fufodicho verdadera y fie lm e n te , to da afición,y am or,y od io poftpuefto,da ran todos fu co n fejo .Y fie n otra m an e rala tal donación , o m erced fe hizieíTe con tra la form a fufodicha, q qualquier a lie n a d o que fe h izieííe, s por eífe m if­

m o hecho fueífe n in g u n a v de ningún, valor y efeólo , y e l donatario o f u s f u - ccíTorcs herederos,no pudieífen por tal titu lo adquirir ni ganar los tales b ie ­ nes , ni a el i os pudicífe paífar el Tenorio y poííefsion? h y por

n in g ú n

c u r fo ?ni la p fo d e tiem po lo pudieífen preferi- bir. ¿ Mas fiem pre quedaííen y fincaf- fen en la corona R eal, y della n o fe pue­

dan apartar. Y que fin em bargo deí tal en agen am ien to,eí R ey pueda libre e ju ftam en te tom ar y recob rarlos dichos b ien es,fin algún co n o cim ien to de caá-- fa. k O tro fi quela ciudad,villa,o lugar, q afsi fuere donado,o enagenado,pueda

N n % ü a

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(6)

Libro. j.Titulo.io-

fin pena áTguna reílftir el cal enagena- m ie n to o don ación ,n o obftátes qualcf- quier priuilegios,cartas,y m ádam íétos q el R ey hizicre : los quales defde aora an u lo, aunque tengan primera y fegun daiu fsion ,con qualeíquier penas y clau- fulas derogatorias, generales o efpecia-

!es,l y otras qualefquier firm ezas a b ro­

g a c io n e s ^ d erogaciones, voto, y jura­

m e n to , auque el R ey de fu proprio m o tu , y cierta fc ie n c ia , y abfoluto pode­

río m quiera yfar en los tales enagena- m ien to s. Ca el d icho feñor R ey do Iuá de fu cierta fciencia y m otu proprio, y abfoluto poderlo abrogo y derogoscaío y anuló, y que no renga firmeza alguna.- Y juró y prom etió fo la fe r e a l, fobre la C ruz y finitos E uaogelios.g1 citando ay p refsn tes los de fu con fejo,y los dichos procuradores del rey n o , que realm en ­ te y con efe c to guardara y cumplirá lo fufodicho,y contra ello n o yra ni verna, exceptas las villas de X um iíJae V tie l, d e q u e lib rem en te pudieífe d iíp on er.

E xceptas otro íi las cofas que el d ich o fe ñ or R ey don luán dieííe a la R e y n a , o al p rin cip e,o Prm cefa, las quales ouiefi.

fen por fu vida ei víufru& o, ° y defpues de fu vida que no pudieífen p allara o tro alguno, mas que quedaífen con fo- lidadas en la corona Real im p reícrip ti b les e inalienables,}’ que ios tales dona tarios juren , quando los dichos bienes les fueren d o n a d o s,q u e guardaran efta ley ,y que no enagenaraniosdichos b ie ­

nes , y que íi de hecho lo hiziercn ,q u e la tal alienación fea nin gu n a : p aunque fea por el R ey general o especialm ente confirm ada con qua’efquier obftancias, y p ro h ib icio n es, aunque fean de cierta fcien cia y proprio m o tu . Pero que por efta !ey,padKon, y c 5 trato,no entendió el dicho feñor Rey don luán reuocar los priuilegios de las ciudades,y villas,y

lu g a res, n ilo s derogar en cofa alguna, pero que finquen fiem pre en fu fuerca e vigor. 3 La qual dicha ley el R ey don Enrique n ueftro h erm a n o , que D io s aya, confirm o en las cortes que hizo en C ordoua, año de

mil

y q u atrocicn tosy cinquétay cin co . Y n os laap rou am os, y con firm a m o sjr y m ad am os guardar.

G L O S S . 1 .

Principal» liberalitates quomodo fin t exercenda, ne in Vitium prodigalitatis prolabantur?

d Envicio de dtflruycion.Not& non decere Reges immode ratis vti largitatibus, ne in vitium prodigalitatis p ro j rum pat,fed cauté,moderateque eis vti oportere regí a non minuendo dignitatem & corcnammon modicu m regni fuccelíbrum prxiudicium . Pitagoram nam que dixiíTe fertu r, ne fumptus temeré & importuné fece­

ris,fed nec illiberalis efto, modusin cm n íre optimus, refert Stobxus fermene. i a.vide tam en, q u x in propo íito dixim us fupra eod.l. i .g lo f7 -n u .a .& .3.e x A n fto - te le Ethicorum ad N ichom acum ,lib.4.cap.i,col.2 . &

q u x dicam infra eod.l. J.glof. r.

G L O S S . 1 1 .

i Principes neque excellentes Viri legibusciuilibus ncn ajlnnguntur.

Cogere feipfum an quis pofsit?

* Principes & Papa lege s jeruare delent, quas alijs impojaerunt.

Principem nemo audet reprehendere, ibid.

3 Principem decet feruare leges, qua f b i c'onueñiut non alias,quarum exempla traduntur.

Princeps nonobligatur ad tefamentorum folem ni tatis obferuationem ,& quare?ibidem.

Principum priuilegid,repiifsitie,ibidem.

4 Princeps Papa a naturali, g r diurna lege non

eximuntur. *

5 Princeps obligatur ex contraciu,Vel pafto cufub- ditis inito, & quare obligetur,ibidem.

6 Princeps ex p a f t o V e l c o n t r a c t u , a n o b lig e t u r n a ­ turaliter tantum,an etiam aniliter?

Contraftus claudicare non debet, fallit in pupillo

& ecclefia,ibidem.

7 C o n t r a f t u s c u m P r i n c i p e c e le b r a t i n a t u r a m o b t i­

nent borne f dei.

8 Princeps donatione perfeft a reuocare non p o te f.

9 Princeps ex cotrafiu naturaliter tantum, fed effi­

caciter oblidatur.O

xo Naturalis obligatio m P rincip e h a b e te jfc flu m ^ afiionem producit.

N a tu -

(7)

De donationibus.lj.gíoílh.’

A1 aturáis obligado iure ciuili effeftum producit, ne quis indebite damnum patiatur,ibidem . 1 1 L e x . 1 . in fi.cu .L fsq .ff.d e offi.procu. Cafa.intelli­

g itu r.

Oblio-atio ciuilis fola non e í l efficax adagendujbi.

1 z L exbsn e a Z enone.C.dequad.prxfcn.explicatur.

~éftiorealis nullaprxfuppontt obligationem, ib id.

Princeps fiuccedens priuato, loco pnuati \titur abf­

que aliqua prxrogatiua, ibidcm.

Obligatio ciuilis non cadit in P rin cip e,f e i iuris na tuyalis^elgentium,ibidem.

L e x . 5$. tit. s. part. y. exp lica tu r,^ remifsiue de eius materia,ibid.

j 3 L e x nojira interpretdtur.

Contraftus ligat fuccefjoresfibidem .

b P or ley, pablo,y contraÜo firme y sfiable. A d m aio rem fi r m ita te m h x c a d iecit l e x ifta., q u o n ia m P r in c e p s le g i­

bu s c iu ilib a s n o n aftrin g itu r,n e c lig a tu r ,v t in .l. P r in ­ cep s legibus.fF.de le g i.v b i h oc adn ocaru nt lo a . O r o f c .

& c z t e r i in te rp re te s .L i.ff.d e c o n fti.P r in c .ta n te e n im ce líitu d in i n on p o te ft l e x im p o n i,q u ip p e c u i D e u s &

ip fa s fu b ie c itle g e s ,fé c u n d ú B a l .i n .c .i ,a d fi.d e a lie n a , fe u d í,q u o d d ed u citu r e x fe n te n tia P h ilo f o p h i P o l y t i eorum ,lib.3.C .9 .(E x c e lle n te s,in q u it, v irtu te & p o t e n ­ t ia n o n fu n t le g ib u s a ftrín g e n d i,in illo s íiq u id e m n o n e ft l e x , fed ip li fu n t l e x ) q u am fe n te n tia m e x p lic a t fr a t.D o m .á S o to l i b .i .d e i u f t i t .& iu r .q .^ .a r t .y .n e m ­ p e ,v t v irtu s ad m oralem p r o b ita te m , poteria v e r o a d p rin c ip a tu m referatu r. S ed q u o d de P r in c ip ib u s d i­

c it,d e q u ibu s n u n c agim u s,ration em red d it dices, q u o p a ft o h e ri p o te ft, v t c o g i p o fsit P rin ce p s ad le g u m ob fe ru a tio n em ,fi ip fe l e x e ft a n im a ta ,v t in au th e n .d e co fu lib u ssn u n q u id fie ri p o te ft,v t q uis co gere p c fs it fe i p fu m ;n o n in q u it, eft in te lle ftu p o fs ib iie , v t v im q u if- q u á fib iip fi i n f e r a t , ac fe ip fu m fua leg e co g a t, q u o d in d e e u en it,q u ia le x n atu ra fua R ege co g ere n e q u e a t.

x t C z t e r u m qu o D e u s eu m lib erio rem f e c i t l e g u m q j c o a ftio n e lo n g iu s e x e m p tu m ,e o ra tio n i d eb et v ig ila tiu s, & d iu in o n u tu i obedien s efferae fu b in d e legib u s, q u as alijs p o n it,o b te m p erare ,n o n c o a ftu s,ie d ra tio n e d u f t u s .E tn o folum P r in c e p s fecu la ris,fed & fu m m u s P o n t if e x a ftrin g itu r leg e h o n e f ta tis & n atu ralis iu fti t i z , e a fe r u a r e ,q u z ip f e ,v e l praedeceffores eius c o n d i­

d e r u n t,v t p ro b a t B .T h o m .i.a .q .c )6.a r t.6.<5c L u d o . G o m e z in re g u la de infirm is refig n a n tib u s.p ag . 240 .verfi praeterea, n e in iiio s C h r i f f i im p ro p e riu m im p in g a t, q u i d icu n t, 5c n o n fa c iü t,q u iq u e a lij s onera grau ia im p o n u n t, ipfi n e c d ig ito v o lu n t ea m o u e r e .M a tr h . 23.

v n d e q u o d q u ifq u e iu ris in aliu m ft a t u it , ip fe eo v ti d ebet in q u iu n t iu n fc o n fu lti in. 1. 1. & p er to tu m , ff.

qu o d q u ifq u e iur. & fu m m u s P o n t ife x in. c. cum o n i- nes.de c o n iiitu .v b i cita tu r fapien tis auth ori tas,p a tere le g e m ,q u a m tu ip fe tu leris, eftq u e te x t.o p tim u s in. 1.

d ig n a v o x .C .d e legi, v b i B a l. & D o f t o m n e s , p ro b a t op tim e pluribus ratio n ib u s e x T h e o lo g is & P h i l o f o - p n is A lb e r ic .in .L P r in c e p s .n .3 .& feq. f f .d e le g i. t e x t . regn i n o ftri i n i . 1 ó .tii. i.p a rt. 1 .vbi G r e g .L u p . in g lo f .

283

i .a u th o rita te A lb e r ic i p r c b a tfu b d ltc s le g e te n eri,n o fo lu m c b e i u s d ec en tia m & ratio n em , v erü m etia p er c o a ftio n e m , atque jta duobus fu b h a ijs ad v irtu t? du­

c u n tu r, P r in c e p s autem altero d eltitu tu s eft , q u ip p e q u em n em o cogere p o f f e t , au t rep reh en d ere a u d eat, im o v i x vllu s e li,q u i veritatem d oceat, v t r e fté a d u er t it D o m .á S o to lib. i.d e in ft.& iu r .q .d . a rt.7 . co i. 3. in p r in e , in iu fta en im e ft P rin cip u m a u t h c r it a s , fi c iu s p o p u lis p ro h ib e n t, fibi licere p a tiu n tu r, c. iu ftu m e it.

j 9 .dift. f f)u a n d o autem fta tu im u s,P rin cip e m legib u s fu b d i fuis, in teilig im u s de legibus,quae e x aequo ad ip fum perinde a tq u e ad fu b d ito s fp e fta n t,fin g e R e g e m p r e c ip e rc nem in em g la d io fu c rin to in c e d e re,a u t feri cis in d u i,n o n e it p a r r a tio , cu r ip fe effd em ab ftin ea t, alia e x e m p la pafsim in u e n ie t curiofus,quae inter P r in cip is p r iu ile g ia en u m era n tu r, non e n im .e b lig a tu r te - fta n d e ad te fta m e n ta ria m c L fe ru a tlc n e m .l.o m n iu m . C .d e teftam en . q u o n iam P r in c ip is praefentia fu p e ra t om n iu m te ftiu m fid em ,atq u e id eo teftam en tü fa ftu m in eius p r z f e n t ia c itra teftium folen itatem v a l e t , v t o m n iü o p tim e e x p lic a t F e r d i.V a z q .lib .3 . de fu cce ifi creatio .$ .2 Ó .in p r in .& feré p e r to tü ,c o n fe rt.l. v lt. C . de le g i.& .c .in caufis,vb i D o f t .d e re iu d ic a .N e c a r fta - tu r P rin c e p s iu d ican d o ad o b fe ru a tio n e m iudiciariae fo lem n itatis.In n o cen .in .c. i.d e lit.co n te fta. A n g . in. I.

o m n iu m .C .de te fta m .B a r .in .l. E m iliu s. in fi.ff.d e m i­

n o r. A n t.in c a p .lic é t h z c .d e fim on ia.F erdi. V á z q u e z d . C 2 6 .n .i o .& .n .v b i & n u .fe q u e n tib u s p lu rim a en ar r a t P r in c ip is p r iu ile g ia ,q u z h u ic n o ft r z fe n te n tiz a p 4 p lica re poteris, f Q u a m u is a u te m R e x lege c iu ili G -

lu tu s fit,n o n tam en le g e n a tu ra li,v e l d iu in a,q u as e tiá fu m m u s E c c le fiz C a t h o iic z p r z f u l feruare te n etu r.c.

fu n tq u id a m ,& .c .c o n tr a fta tu ta . ~ y .q .i. id q u e p ro b a e Io a n .O ro fc iu s in .d .l.P r in c e p $ .n .d .7 .& .8iF.de L e g i.S c L u d c .G o m e z in regu la de infirm is re fig n a n tib u s .p ag . i4 0 .p o ft p r in c J m o n ec iure g en tiu m eft folutu s P r in c e p s.C le m e n .p a fto ra lis.^ .czteru m .d e re iu d i.$ .v lt.‘n - ftit.d e iu re n a tu .f.fe d a g n atio n is q u id e m ,in fiit. d e le - g it i a g n ato .tu tela, g l o í . & D o f t in .l.v lt .C .f i con. iu s, v e l v tili.p u b li.P a u . & S c c in .in .l. fi quis in iq u u m . $. fi is pro quo.nti.y.ff.quod q u i.iu . In n o c e n .in c a p .q u z in y E cclefiaru m .d e c o n ftitu tio . f A tq u e id eo n im iru h z c

le x a d m aio rem firm iratem addidit v erba h £ c ,P o r le y p i f t o é contras ornam fi Im p e r a to r,v e l P rin c e p s fa c it a liq u o d p a ftu m cum regno fu o , v e i cu m a liq u a c iu ita te fibi fu b d ita, te n eb itu r p ro cu ld u b io a d e iu s o b fe ru a tio n e m ,fecu n d u m C y n .B a r t .B a ld .& D o ft.c o m m u n i ter in .l.d ig n a v o x .C .d e legi. & iim ilite r ten eb itu r fer­

uare co n tra ftu m cum fu b d ito fa ftu m , fecu n du m e o fi d em D c f to r e s non folum ip fe, fed & fu cceffores eius, v t in .c.i.d e p ro b a tio , ib iq u e e x p e n d u n t A b b . F elin. &

D e c .la tifsim é iianc fen tentiam c o n firm a n te s,B a ld .in e. i.d e natura feu d i.ln n o cen A.bb. & D D .o m n es in .c.

n o u it.d e iudic. q u am e lle co m m u n em a tte fta n ir l a f c o n f il.1.num ero. 1 . & . z . l i b . i .B a ld . fin g u la rite r con ­ firm a t in .l.qui fe patris.nu. 1 3.& . i 4 .C .v n c e h b e .P a a C a ftr u n .i.P n n c e p i n u .4 .ff.d e Í e g i.& i n . l . d ign a v o x ! nu.y.C .ecd .L u dou .R cm an .con f.yz.D ec.corf 2$6 n 7 . A y m o n S ab ill.co n f. 13 y.n. y ,& .7 . v b i hoc i n t e l l W m iu re q u z fir o fecus in iu re quaerendo, h u ic en fm P r in c e p s p o te ft derogare de p len itu d in e p o te fta tis ,v t

N n 3 in

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(8)

Libro, j.Titulo, 10.

I n fü c c c fsio n e fe iid i, ín qua p o te ft d ero gare iu ri q u x - r c n d o ,in fp e tan tu in c o m p e te n ti,v t ib i p ro b a t n u .7 . íd e m v o lu it D eci-coniH .2O y.coL4. C u r t.Iu n io r confi!.

i.n u m ^ i.B r u n u s c o n fil. i.num.62.<5c c o n fil. io .q u o d e ft S o c im n u m .2 ,6 .G o zad i.co n íií.p .n u m .4 7.argi, eorü.

q u e M o d e rn io res tra d u n t in .c .fu p e r eo.de o ffic . dele, q u i oranes te n en t p rim am c o n c lu fio n e tn ,q u ó d P r in - c ip cs lig e n cu r iure c e n t r a d a s «Sí f e u d i ; q u o ties e x eo fu e r it iusquarfim m p riu a to , v t & A ib e r . B run. v o iu it d ,co n fi L j .r¡ uní. 24.2 3. &. 2 6. S c cin .i nter ei us con filia, co n íil. 10.nun1.21 C u r tU u n io r confil. u n u m . 3 6.citat g í o í L & D o d . co m m u n iter in . 1. i . C . fi con tra ius, v el v ti.p e b ii.v b i íc r ib it u r , q u ó d co n tractu s n on fu b ie c it D e u s P r in c ip ib u s ,1G o z a c ii.c o n fiL 9 .n u .4 3 .4 4 . & . 4 f . qt>i lo q u itu r in feu d o, q u i c o n tr a d a s q u o q u e d icitu r in n o m in a tü S ,vel fecundum a lio s ,n o m in a tu s ,v e lv tn ó p a u c i fe n tiu n t,a n o rm alu s , a t co n tra ftu s fu n t de iure g e n fiu m .l. e x hoc iu r e .ff. de iu fti. & iur. v b i B a rt. &

D o f t o .in q u ibu s P rin cep s cen fetur priuatus.l.2.$. 1 ,ff.

n e qu id in lo c o p u b li.B a rt.in .l.in frau dem . $.neque.ff.

de iure fifc i.C a r d i.c o n fii.1 4 7 .I o a n .L u p .in r e p e t.r u - b ric.d e d o n a t.in t.v ir.& v x o . C % . num . i7 .F e li.in .d c.

i.d e p r c b a t.n u m .2 . Q u o d p o tiís iin u m fit, n e R e x i p f e c o m m e rcio p r lu e tu r,q u is en im cum eo co n tra h e re t,fi c o n tra ftu s feruare non te n e r e tu r 5 v t o p tim é cen fid e- ra u itB a L a b O r o fc io rela tu s.n u m . 1 3.in .l.Princep s.fF . d e ie g i.P a u L P a rif.c o n f. 11.n um .j2.6c feq. lib . 1. q u am tra d itio n e m p lu ribu s a u th o n ta tib 'u s, co n firm a t idem P a u l.P a rif.c c n fil.2 .n u m .Í2 t> .& p lu rib .fe q . lib .4 . A y - m o n S a b i i k .c c n f 2 4 1 .n o . iS .q ifib u s adde fu ifte trad i­

ta p e r lo a n n . N e u iz a n i in te r con filia A ib e r t í B ru ñ í, c o n fil. i2 .n u m .2 3 .2 4 .1 3 .& n u .6 6 .Ic a n .Ia c o b .L e o n a r 1 dum in e ifd em co n filijS jC o n f. 117.a num . 240.v fq u e ad

6 n u m .2 45 .8 c alib i fx p é . f E t non fo lü m P r in c e p s n a tu ra lite r o b lig a tu r e x p a ft o Sc c o n t r a ft u , v e n im e tia m c iu iiite r ,e x fen ten tia B a íd .in .l.P rin c e p s.ff.d e legib u s, cuius d o ftrin a co m m u n ite r e ft r e ce p ta , v t a tte fta tu r P a u l.C a ftr .ib i,n u m e r o .4 .& Z a fia s n u m er. 3. idem vo íu it A r e t .& F elin .n u m . 3.111 c a p .i.d e p r e b a t. & A n to . G ó m e z in tom o de co n tra ftib u s,in p rin c . M o u e n tu r p e r te x t.in .l.c u m em p to r.ff.d e re fc in .v e n d .v b : contra ft u s n o n d eb e t cla u d ica re ,f i e r g o p riu a tu s o b lig a tu r P r in c ip i n atu ra liter «Sc c iu ili t e r , q u id n i eodem p a fto o b lig a b itu r P rin cep s: fed M o d e rn i in .d .c a p . 1.de pro bar. re fp o n d e n t effe in P rin cip e fp e c ia le ,q u em ad m o ­ d um in p u p illo ,cu iu s co n tra ftu s c la u d ica t, v t c o n fta t e x.l.Iu íiaim s.$ .fi a p u p ilio ir d e a ftic n ib . em p tio .& in E c c le fia ,v t n o ta tu r in c a p .i.n e fede v a c a n , hed d iuer fa ra tio eft in E c c le fia ,v e l p u p ilio ,q u x in P r in c ip e , v t r e fté a d u e r t it D e c i. in d ift.c a p . :.n u m .3 .M c u e tu r .2 . A r e ti. p er te x t.in .l. 1 .$ .ñ .cu m .I.feq u en t.ff.de oíiL pro- c u .C x fa r . vbi P rin ce p s a d eu n d o h x r e d ita té fibi dela­

tam o b lig a tu r e x q u afi c o n tra ftu cre d ito rib u s, q u * o b lig a tio iuris ciu ilis eft, fecu n du m Barr. in . 1. e x hoc iu re num ero. > y.fF.de iuiLoc ¡u r.add u c t etiam t e x í.i n l.b e n e a Z e n o n e . C .d e q u ad ri, p r x fc rip r. v b i a ctio da rur contra P r in c ip e m ,crg o c iu iiite ro b iig a tu r .q u ia fo la n a tu r a li' a ftio n em non p r o d u c it , v t ¡n ftit. de o b li- y gar.in p rin e ip . f E x qua con ciufion e in fe r t u r , om nes co n traftu s cum p r in c ip e celebratos n atu ram b o n x f i - d ei o b tin e r e , cu m h ab e an t e x e e m io n e m e ste ris con-

traftibus inter priuatos celebratis faciliorem , & fir- m iorem ,vtB ald.cen fetd e pace ccnftantíx,in verbo>fi quis vero,num ero. i.C rem en.íingül. 33. incip. omnes contraftus de m undo,Iafo.in.l.ciuitas, num ero.8. f f . f i

cert.pcta.5i confilio. 1 .cok 2.1ib.i.Lud. G czadi.d.conf, 1.num ero^ 3.Ludo.G om ezius plures alios refcreftsin

$. aftionum ,num ero.2.inftit.dc aftio .D id ac.P erez in 1.3ititulo.8.1ib.3.ordinam .colum.i062.adm cdiuro.íaf.

Í11.I.& fi p oífivltim a colum.ff.fi quis cNatio.Ferdinan.

V a zq u ez libr. 3.de fuccefsionum, creatione. §. z 6. nu­

mero. 27„loan.Ñ euiza.intcr conf. A ibertiB run i.conf.

8 12.num .27. vbi plura congerit. F E x quo fit,principé donationem á fe faftam ,poftquam eft perfefta, retro­

care non pofle B ald . in.l.quae e x relationibus. 4 . no- tab.«5í ibi Paul.nam .3.C.delegi.gíor.in.Í.fi qua , rn ver b o,prxiud icijs.C .de fu n d .& íalti.reidom i.übr. n . cui acced itlafo.in.l.fireus.nu.i 3.ff.dí p a ft.A le xa n . co n f.

3.num.9.1ib.3.Beroi. in cap. ¡.num. 20. de probat. Iaf.

confil.73.num .2.verf.condefcendo,lib.i.vbi píura con gerit in confirmationem D id.Perez.d.col. ¡o c 2.prcpé p finem,de quo latius dicemus infra.l. 6. j V erúm con­

traria fententia, im ó quod Princeps non obligetur ci- uiiiter e x contraftu,íedrsaturaliter tantum :quodque ifthaec obligatio naturalis fit in Principe e ffica x , eft receptior,& iudicio m eo verior, eique a d h zren t A n - to.A b b.Im ol.D ec.n um .i.& .j.iSc B eroi.num .iy,in.d.c, i.d e probatio.loan. O rofclus, eainfrequentiorem di­

cens, in.d.l.Princeps. n um .14 .ff. de legib. M ouentur, q u iaP rin cip e slicé t lege naturx, & iure gentium c b li gentur,non tamen lege ciu ili,vt in.d.LPrinceps. ff.de legi.n o n ergo obligatur ciuiiiter,fed naturaliter lege 10 conuentioniSjíecúdu B al.in.l. 1.ff.de coftit.prin. f Etfi dixeris quomodo ergo fola naturalis obligatio hac in fpecie efficax eft? Refpondeo fola naturalis in P rin ci p e habet effeftjj Scaftioné producit, e x quo ipfe non poteft aliter obligari,Vt ex.d.c. 1 .de prcba.cxpendirur tefte D ecio ibid.nu.3. verf.fed tamé tenendo comur.é, refertq; id fenfifle A nr.de But. in .c.qu x in ecclefiarü, col.pen.de confti.quia.vt ibi d ix it A bb.pen .ccl.prin ­ ceps remanet in term inis ia riíg e n tiú , quo jure paftu, nudü & fola naturalis obligatio prod’u ce b a te ffeftu , v t ex.d .1. e x hoc iure omnes prebant. Facit quod no­

tat B al.in .l.refcrip ta.ai f i.C . dc prccib.Im pe.cfferen, h cc etiam fuadetur tede Decio.d.num .3. ad m edium ,1 quia ne quis indeb'te damnum patiatur.naturalis fola e x p afto nudo effectum p ro d u cit, vt notat Bart. per illum te x t.in .l. & eleganter. $. feruus p a ftlcn is. ff. de d o lo ,& A .ngel.confil.i. in fine. Etquam uis a ftio con­

tra Principem nulla com p etat, x q u itate fuggerente efficio iudicis fuccuiretur,vt in.l plane.ff. de p eti.h x- red. confert text.in.c.ad A p oftolicam ,vb i Hcft.«&a!ij de fimon. text.in.l. 1. f c u m patronus, f f de offic. p rx fl V ib .E x quibus cócludo principé e x fola naturali obli­

gatione aftringi,«St efficaciter teneri,cum ciuiiiseum , j non poisit cogere. F C u i fen ten tix non oberit text.in 1. i.in fin e, cum .l. fequenti.ft". de officio procuratorii C x fa r is , quia etiam in hxred itatis additione confen- fus in te rc e n it. e x quo nim irum princeps obligatur naturaliter , fola enim ciuilis fufficiens nen exletad agendum .vt in princip. inftitut. de obligationi, quod probat, & optim e e x p lic a t B art. in .l. interdum .nu­

mero. 6.

(9)

De donationibus.].3.g!o,2t&,3, 2g^

jnero.ii.ff.de con d iftio.in deb.5cP aul. C aftr. in repe.

l.ex hec :ure,vlt.q.ff.de iuft. & iure. Quem adm odum in ftipulatioñ e,qux á iure ciuili ínuentafuir.$.de con ftituta,inftit.de aftio.Sc tamen in ea interuenit obliga tio natura!is,qux oritur e x confenfu,fine quo ftip u la­

tio eft inutilis. 1 .1 .$.adeo. ff. de paft. cuius verba funr, Nam c r flipulatio,q»* Verbis fit,n ifi habeat con fingam nul U esi,8ci'n.1. i.titu í.i i.part. 3. & idem eft in alijs con­

traftibus á iure ciuili induciis, de qmbus per g'o íl. in í.c x hoc iure,in verbo,poena,inftit.de iure natnr. gen.

& c-iui. Princeps ergo adeundo hxreditatem , e x fola naturali orta e x coníenfu efficaciter obligatur: ci uilis fiquidem q u x e x quafi contraftu inducitur,non fuffi- x cerer,vr d ixi. f A d te x t. in.l. benc á Z e n o n e , refpon-

det Dec.in.d.c. i.de proba.num. 3. in fine tribus modis.

Prim ó,quod loquitur in aftione reali,qux nullá p r x - c fupponit obligationem .C 1. inftit. de aftio. V nde e x hoc inferri non poteft,qu ód ciuiliter obligetur.Secü-

<fó • in q u it, quód licét in perfonali aftione loquatur, ideó ibi contra principem com petit, quia fuccedit in z locum priuati, cum igitur fubrogetur loco priuati, ni­

m irum fi iure priuati vtatur,abfque vlla prxrogatiua.

l.fifcus.$.i.ff.de iure fifci. T e r tio refpondet,quód non loquitur de aftione Formali,fed de p e titio n e , feu iure petendi,e x iure gentium procedente,non de aftion e, inquam e x obligatione ciuili nata, iu x ta . 1. licét. $. ea ob iigatio .ff.d e procurat.quoniam contra Principem hoc dici non p oteft, quia fubieftum non eft habile ad recipiendum ciuilem obligationem ,cum ipfe fitfo lu - tus legibus,á quibus ea ciuilis obligatio procedit, ma- nebitergo Princeps in terminis iurifgentium ,vt fie e x fola naturali pofsit conueniri, vt docuit Panorm it. in d.c.qux in ecclefiarum ,colum .penult. de conftitut. 6c dixim us fupra num . 10 .6c clarius probat text. regni noftri in.l.y 3 .tit. 3. de em ptio. 6c ven ditio.parr.j.ibi.

T puede el pedir que de la eflimacion, 6c licet ib i G regor.

Lup.ppcim é explicet.d.l.parti.óc.l.bene a Zenone. C . dequadri.prxfcript.8t latiusPetr. de D ueñ as in regu la. 138 . terdecim modis eam legem lim itans , om iíle- 3 3 jú n ttam en horum verborum exp lication em .'f C um

| r g ó ,v t ad expofitionem legis noftrx redeamus,in ea díeítur Regem Ioa n n em P ín tix hanc conftituifíe le­

gem , paftum que 6c contraftum cum procuratoribus regn i fit,vt minimé reuocari pofsit,m áxim e cum iura m entum cófineat, iu xta. c. i nteiiefto.de iureiur.ee quo ^ infra latius, ligat enim p a ftio 5c cotraft'us fucce flores regni,vt in.d.c. i.de probatio. 5 c ibi D ofto.ccm m u ni-

"terexpendunt,vt dixim us fupra, num. > .5c tom potif- mum cum Icgen cu ior: regia le x illa 5c p aftio fuerit confirmara á C arolo Imperatore in ccm niitijs Pintia- riis,ariñi. 132 3.6c T oleta nis, anni. 13 23.5c per R egem Catholicum Philippum .II.anno. 1 fdó.die. 20. Nouem bris,quo iu lsitleges iflas ad vnguem cbferuari.

G L O S . 1 1 1 .

1 Vrincitas bonamultipliciter cofideratur. efi*.n.feq.

B cttd ad regnum , regiamauc coronamfp efía n tia

R¿®ys efje dicuntur, ibid. *

* copetentia in fignÜfupremápoteJlatis.

appellatio e jl de his, quxprincipi referuatur i» f i num fi'aprenses poteJiatis,ibidem.

P.e?aha q u á f i n t i ib í d e m .

3 Principis b o n a ei pertinentia ratione dignitatis re­

g ix .

4 Principis bona ei competentia, qud tamen a pnudto

p o j s i d e r i p o fiju n t.

H o n o r e s apud HiJ panos,qm dicantur? ibid. m f i n e . 3 Principis bona fijcalid,qn£ f i n t ?

6 Principis bona priuata.

P r i n c e p s d u a r u m p e r j o n a m o b t i n e t m o r t a l i s , 9f i ' i t f l m o r t a l i s , d e c l a r a t u r , i b i d e m .

S ie m p r e en U real c o r o n a de fus r e y n o s . B o n a P r in c ip ii m u ltifa ria m c o n fid e ra n tu r,q u ad am fu n t,q u x ad re g ­ n u m , reg ia m q u e'coron am fp e fta n t,v te iu ita te s , o p p i­

d a ,v illx ,c a ftra ,6 c arces, v t in.l. 1.titu lo . 1 7 .p a r M .ib i.

E o t r a s y a q u e p e r t e n e c e n alreyno. ’f' A li a d icu n tu r bona R e g i co m p e ten tia in fig n n m fu p r e m x p c t e f t a t is , &

in reco g n itio n em fu b ie ftio n is .v t q u ó d ab om n ib u s in fe rio rib u s iu d icib u s ad P rin c ip e m a p p e lle tu r fecu n ­ dum B a ld .in au th .q u as a ftio n cs. n u . 14. C . de fa c re f.

e c c le f.l.i.fu p r a eod.Sc.l. i.t it . 1 3 .d e p r x f c r ip .f u p r a li.

4.0 1d ra ld .co n fi!. 172 .C 0 I.1.5c c o n f 244.C0I.2.6c c c n f.

a 3 4 .c o L 1 .d o m .D id a .C o u a r .in re le ftio n e r e g u lx p o f- fe ffo r.2 .p .f.2 .n u m .8 .I.a a .tit.i3 .p a r t.a .v b i G r e g .L u p . in v e r b o ,o le em bargaiTen, exp end en s leg em illa m co tra dom in os p o p u lo ru m im p ed ien tes a p p e lla tio n em ad re g e m ,v e l eius c u ria m ,v e l a p p e lla tio n e s p ro feq u i, v tp u n ia n tu r c iu fd e m le g is poena, nem pe, p riu a tio n is lo c c rú jV e í op p id o ru , v e l eorú iu rifd iftio n is . I n f ig n u etiá fu p r e m x p o tefta tis co p e ck R e g i ius cu den d i m o­

n e tam in re g n o fu o ,q u a om nes r e g n ic o lx v ti d eb en t, c.q u an to .d e iu re iu r.A n d .d e Y fe r .in tir .q u x fin tr e g a b v e r b o ,m o n e tx .l.2 a.6c ibi G re g o .L u p i in v e r b o , coger fu m o n e d a ,t ir .i3.p a r .:, f T e r t io d icu ntu r b o n a P^egi p e rtin e n tia ration e d ig n it a t is , v t tab ellio n u m c re a ­ tio ,v e ftig a liu m in d u f t i o , ille g itim o ru m le g itim a tio ,

& his fim ilia ,q u o ru m m en tio fit in .c. fu p er q u ib u íd á . C p r x te r e a .d e v e rb o r.fig n ifi.5c per D c f t.ib id e m .5 c in c. i.q u x fin t re g a ló n iib .fe u d o . h x c ad n u ilu m p r x te r P rin c ip e m fp e fta n t. t Q u a rtu m genus b e n o m fu n t, q u x P r in c ip i, v t ad P r in c ip e m fp e f ta n t, q u x lic é t re ­ g i * c o r o n x p e r t in e a n t , p p ffu n t tam en á qu o cu n q u e p r iu a to e x c o c e fsio n e P rin c ip is p o fsid eri, q u alia fu n t p rata,p afcu o ru m fa itus .ferarum v iu a ria , p r x d ia ru fti ca 5c v rb a n a , q u x q u id e m non fu e ru n t fifeo a p p lic a ­ ta p ro p ter delictum p r iu a ti, fed alio titu lo h a b ita , v t in .l. i.tit. 17-pai r.e.d o m .D id a. C o u a rru .in re g g . p o fi.

? .p a r c .C 2 .n .8.5t m in eratia, fa lin x , p o r to r ia , v e f tA a - lia .q u x e x p o rtu b u s,& pontibus, 5c p ifcatlo n e p ro u e m u n t & trib u ta q u x c u n q u e ,v t in .l., i.tit.a g . de ¿equi rer.d o m i.p a rt. ?.La.tit.13.de th efau ris,in fra lib 6 i • - tit.8 . de red d itib u s re g ijs,in fra lib r .p . &■ h x c hcrxres*

H ifp a n x a p p e lla n tu r,fe u t e r r x ,q u x á regibus co n ­ d u n tu rn o b ilib u ssn re m u n e ra tic n em feru itib ru m v t in .I .a .tít.a é .p a r t.4 . v Q u in ta b o n o ru m regalium rne cies e ft,eoru m q u x fifeo deferu ntu r, v el *aticimm = - ; n is,v el o b v e f t ig a l n5 fo lu tu m , v e l a l i a s t e a n teq u á

N n 4 in

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(10)

Libro.?.Titulo, io-

ín regio patrimonio fuerint incorporata ad eius d ig­

nitatem pertinent,de quibus traftatLu c.d e Penna in 1.quicunque.2.colum.C. de omni agro defer. lib. i i.

<S t S e x ta & vltima fpecies bonorum regalium cft,qu$

R egi competunt peculiari Sc priuato patrim onio tan quam priuato,de quibus agitur in .d .l.i.tit.i7 .p a rt.2.

R e x íiquidem vicem obtinet duarum perfonarum , m ortalis & im m ortalis: mortalis vere cuius refpeftU qaafi perfona priuata in teüigitur:im m ortalis& per­

p etu a non veré , fed enigmatice , Sc reprefentatiue, q u x durat quandiu ipfa regalis dignitas perdurat &

iuperfces eit,vt eleganter docet Baid.coniil. 159. n. J»

íib. 3.T iraq.de iure prim ogen.q. 3 j.num .22.

G L O S S . 1 1 1 L

Princeps an pofiit fuccefor ibus legem imponere? re v tfiiu e .

d Niftts ffictjjores cjhs defpues delrcynafien. N o ta , quod le x iita legeni imponit fucceiloribus regni, quod quo modo mtelligjtur,<3c an id fieri pofsit late exam inaui fupra eodeni gloifi e.ex ibi aiftiscolliges,quid hic fta tui oporteat.

G L O S . V

.

N e c e f itatis caufa plurima permittuntur contra re gulas iuris com m unissem fiiu e.

p Frgente nectftdad. E x caufa vrgentis necefsitatis plu­

rim a perm ittuntur contra regulas iuris communis, v t late traditur per Felin.in.c.querelam.de iureiur. cum concordan.a Tiraquel.congeftis.de legibus connubia libus,glo{T.8.num.^.& lib. i.de retraftu. §.i6.g!ofI. 1.

n um .l8 .& fequen.dixi multa fapra eod.l. 1. gíoíIT 1.

num. 1 y.8c fcquent.

G L O S . VI .

£ E leales firtticios que alguno le íi^ieffi.Adde hic q u s di xim us fupra eo d em .l.i.g lo iT .i.n u m .4 .& .j. optimus text.in.l.cum p!ures.$.cum tutor.ff.de adm i.tuto.

G L OS. V I I .

l Princeps non potefi alienare bona reg it corona y

Vr c iu ita te s.& oppida.

Princeps bona regit corona alienans poteft reno- care.

R e x tur at in initio fu i regiminis non alienare, ibi.

s R e x Cafiellte efi dominus non folum quod prote-

£itonem}fedquoad')/erum dominium reru} qua in regno funt.

Capta ab hofiibus efficiuntur capientium 3 ibidem.

3 Capta in bello iure regio cuius fint?

Cafira fu nt propria bonaRegis^ibidem.

Cafirortim td ificia m C a fiella yan fieri pofsint3 Ve/

re¡fci?ibidem.

4 Qapta in bello fu n t Principis tanqua bona here­

ditaria.

T epulum nouum In H ifpaniafacere¡nanlicet a b f- R e g u licentia^bidem.

5 L e x . r .tit. 5.lib. j.in fr a explicatur. >

Solum C a fie llt non pertinet Ciui tat ibus} nifi-ex

ILegis concefsionefbidcm. (ta.

6 Regi copetut /¡¿p regno bona immobilia bello quafi- R ex & regnum habent intentionem fundata quo-.

ad duitates & locajbidcm .

R ex folus an pofsit bona regni alienare? ibidem.

7 R ex C a fiellx n o n poteft bona regni alienare, nifi cum felennitate huius.L

C ontraftus ligant Reges^eoruq; fuccefftres, ibid.

8 Princeps alienare nequit fib i rejeruata in fignum fttprema pote fiatis.

9 Princeps qua bona alienare pofsit? & num.feq.

Princeps non potefi alienare bona m magnu regni detrimentum ¿bidem .

x o Princeps reueeat per eum alienata in magnum reg ni detrimentum.

Princeps fi donauerit rem magni p ra iu d iefa n W - leat adbitam? ibidem,

t Í Donatio reddituum alicuius oppidi regni}an \aleat a i Vitam?

Officia a Rege cocejfano fpirat morte cocedttistibi.

l i Princeps an alienare poj sit bona ffc o delata?

15 Princeps potefi condemnatu 3 cuius bona fu eru nt publi cata,refii tuere.

1 4 Princeps potefi ad libitum alienare bona fropriay qua ei git priuato competunt,

i j Prajcriptio bonorum regalium quanto tempore pro cedat?remifsiue.

g Q u e q u a lq u ie r alienación q u e fe bixjcjf r.Ncta legem ifta quae non folum prohibet donationem populorum re g i z c o ro n e,fed & aham quacunque alienatione titu­

lo etia onerofo fafta. E t ve perfeft é refolui pofsit h a c m ateria,an liceat Regi bona regia alienare,przmifsi?

fe x bonorü gen eribus, de quib5 fupra in g l.j.fa c feqiiE tes concluí!ones. Prim a conclufio, Princeps no poteft donare, vel alio titulo etiá cnerofo alienare bona re­

g ie dignitatis Sc corona:,vt duitates, oppida, villas, caitra,arces,& tributa ad regia corona fp eftá tia,etiá fi iuram ftum in alienatione adiecerit. Q u in im oP rin ceps ipfe adm ittitur ad rcuocada alienatione ab eo fa ftam non obftante iuramento incontrariü emiflo, v t in.c.intellefto.de iureiu. vbi Panor. Feli. & ceteri co- m uniter, H o fti.& F eli.in .c.d ilcfti.d e maiori.<3c obed.

Ioan.L up iin rcp .c.p er veftras. notab.2.§.i. n u . 4 i . &

feq.de don.int.vi.3c vxo.Iaf.in.l.dcbitoru.nu.7. C .d c paft.idem Iaf.in prziud.feudo.nu.8o. Bald. in. c. vlt.

i n fi.d efen r.& rc iudi. idem Bal.conf, 1 ? d .n .3 . lib.?.

Iaco.Butr.Pet.de B eliap er. & B al. Sc c zte ri in prooe­

m io codicis.A lb eri.m .l.b en eáZ en on e.col.p en .C . dc quad rie.p rzfcrip .T iraq.de iure prim egen. q. 3 ?. nu.

i^.Bar.in.l.prohibere.$.plané.ff.quod vi aut cía, A n to.Corfetus de excellen tia Pvegis.q.4 .M atth .A ffii-in conftitu.N eapoli.in p rin c.q .2 4 .Fcli.in.c. ad audien- tiam.c0L2.dc przfcrip t.B ald .in prooemio fcudcrum ,

. n u r a

Referencias

Documento similar