Páxina 1 de 114
Dirección Xeral de Educación, Formación Profesional e Innovación Educativa
Currículos de FP
Decreto ___/2012
Índice
Decreto ________, do ___de _________, polo que se establece o currículo do ciclo formativo de grao superior correspondente ao título de técnico superior en
enerxías renovables. ...5
CAPÍTULO I. Disposicións xerais ...7
Artigo 1º.- Obxecto. ...7
CAPÍTULO II. Identificación do título, perfil profesional, contorno profesional e prospectiva do título no sector ou nos sectores ...7
Artigo 2º.- Identificación...8
Artigo 3º.- Perfil profesional do título. ...8
Artigo 4º.- Competencia xeral...8
Artigo 5º.- Competencias profesionais, persoais e sociais. ...8
Artigo 6º.- Relación de cualificacións e unidades de competencia do Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais incluídas no título...10
Artigo 7º.- Contorno profesional. ...11
Artigo 8º.- Prospectiva do título no sector ou nos sectores. ...11
CAPÍTULO III. Ensinanzas do ciclo formativo e parámetros básicos de contexto ...12
Artigo 9º.- Obxectivos xerais. ...12
Artigo 10º.- Módulos profesionais. ...14
Artigo 11º.- Espazos e equipamentos. ...14
Artigo 12º.- Profesorado. ...15
CAPÍTULO IV. Accesos e vinculación a outros estudos, e correspondencia de módulos profesionais coas unidades de competencia ...16
Artigo 13º.- Preferencias para o acceso a este ciclo formativo en relación coas modalidades e as materias de bacharelato cursadas. ...16
Artigo 14º.- Acceso a outros estudos e validacións...16
Artigo 15º.- Validacións e exencións. ...16
Artigo 16º.- Correspondencia dos módulos profesionais coas unidades de competencia para a súa acreditación, validación ou exención. ...17
CAPÍTULO V. Organización da impartición...17
Artigo 17º.- Distribución horaria...17
Artigo 18º.- Unidades formativas. ...17
Artigo 19º.- Módulo de proxecto. ...17
Disposicións adicionais...18
Primeira.- Oferta nas modalidades semipresencial e a distancia deste título. ...18
Segunda.- Titulacións equivalentes e vinculación coas capacitacións profesionais. ...18
Terceira.- Regulación do exercicio da profesión. ...18
Cuarta.- Accesibilidade universal nas ensinanzas deste título...18
Quinta.- Autorización a centros privados para a impartición das ensinanzas reguladas neste decreto. ...18
Sexta.- Desenvolvemento do currículo...19
Disposición derrogatoria ...19
Única.- Derrogación de normas...19
Páxina 3 de 114
Primeira.- Implantación das ensinanzas recollidas neste decreto...19
Segunda.- Desenvolvemento normativo...19
Terceira.- Entrada en vigor. ...19
1. Anexo I. Módulos profesionais ... 21
1.1 Módulo profesional: sistemas eléctricos en centrais ...21
1.1.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...21
1.1.2 Contidos básicos...24
1.1.3 Orientacións pedagóxicas...27
1.2 Módulo profesional: subestacións eléctricas ...28
1.2.1 Unidade formativa 1: planificación da montaxe de subestacións eléctricas ...28
1.2.2 Unidade formativa 2: planificación e realización de operacións de mantemento de subestacións eléctricas .33 1.2.3 Orientacións pedagóxicas...36
1.3 Módulo profesional: telecontrol e automatismos ...37
1.3.1 Unidade formativa 1: control e automatismos...37
1.3.2 Unidade formativa 2: supervisión e control de sistemas eléctricos...41
1.3.3 Orientacións pedagóxicas...43
1.4 Módulo profesional: prevención de riscos eléctricos ...44
1.4.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...44
1.4.2 Contidos básicos...46
1.4.3 Orientacións pedagóxicas...48
1.5 Módulo profesional: sistemas de enerxías renovables...50
1.5.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...50
1.5.2 Contidos básicos...52
1.5.3 Orientacións pedagóxicas...56
1.6 Módulo profesional: configuración de instalacións solares fotovoltaicas ...57
1.6.1 Unidade formativa 1: aproveitamento solar...57
1.6.2 Unidade formativa 2: instalacións solares fotovoltaicas...58
1.6.3 Orientacións pedagóxicas...63
1.7 Módulo profesional: xestión da montaxe de instalacións solares fotovoltaicas...65
1.7.1 Unidade formativa 1: organización e control da montaxe de instalacións solares fotovoltaicas...65
1.7.2 Unidade formativa 2: organización e control do mantemento de instalacións solares fotovoltaicas...69
1.7.3 Orientacións pedagóxicas...71
1.8 Módulo profesional: xestión da montaxe de parques eólicos...73
1.8.1 Unidade formativa 1: caracterización, planificación e aprovisionamento na montaxe de parques eólicos...73
1.8.2 Unidade formativa 2: montaxe e mantemento preventivo en parques eólicos...77
1.8.3 Orientacións pedagóxicas...78
1.9 Módulo profesional: operación e mantemento de parques eólicos ...81
1.9.1 Unidade formativa 1: operación de parques eólicos ...81
1.9.2 Unidade formativa 2: mantemento de parques eólicos...83
1.9.3 Orientacións pedagóxicas...87
1.10 Módulo profesional: proxecto de enerxías renovables ...89
1.10.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...89
1.10.2 Orientacións pedagóxicas...91
1.11 Módulo profesional: formación e orientación laboral. ...92
1.11.1 Unidade formativa 1: prevención de riscos laborais...92
1.12 Módulo profesional: empresa e iniciativa emprendedora. ...99
1.12.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...99
1.12.2 Contidos básicos...101
1.12.3 Orientacións pedagóxicas...102
1.13 Módulo profesional: formación en centros de traballo...104
1.13.1 Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación ...104
2. Anexo II ... 108
3. Anexo III ... 109
4. Anexo IV ... 111
5. Anexo V ... 113
Páxina 5 de 114
Decreto ________, do ___de _________, polo que se establece o currículo do ci-1
clo formativo de grao superior correspondente ao título de técnico superior en 2
enerxías renovables. 3
O Estatuto de Autonomía de Galicia, no seu artigo 31, determina que é
compe-4
tencia plena da Comunidade Autónoma de Galicia a regulación e a administración
5
do ensino en toda a súa extensión, nos seus niveis e graos, nas súas modalidades
6
e especialidades, sen prexuízo do disposto no artigo 27 da Constitución e nas leis
7
orgánicas que, conforme o punto primeiro do seu artigo 81, a desenvolvan.
8
A Lei orgánica 5/2002, do 19 de xuño, das cualificacións e da formación
profe-9
sional, ten por obxecto a ordenación dun sistema integral de formación profesional,
10
cualificacións e acreditación que responda con eficacia e transparencia ás
deman-11
das sociais e económicas a través das modalidades formativas.
12
A devandita lei establece que a Administración xeral do Estado, de conformidade
13
co que se dispón no artigo 149.1, 30ª e 7ª da Constitución española, e logo da
14
consulta ao Consello Xeral de Formación Profesional, determinará os títulos de
15
formación profesional e os certificados de profesionalidade que constituirán as
16
ofertas de formación profesional referidas ao Catálogo Nacional de Cualificacións
17
Profesionais, creado polo Real decreto 1128/2003, do 5 de setembro, e modificado
18
polo Real decreto 1416/2005, do 25 de novembro, cuxos contidos poderán ampliar
19
as administracións educativas no ámbito das súas competencias.
20
Establece así mesmo que os títulos de formación profesional e os certificados de
21
profesionalidade terán carácter oficial e validez en todo o territorio do Estado e
se-22
rán expedidos polas administracións competentes, a educativa e a laboral
respec-23
tivamente.
24
A Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, establece no seu capítulo III
25
do título preliminar que se entende por currículo o conxunto de obxectivos,
compe-26
tencias básicas, contidos, métodos pedagóxicos e criterios de avaliación de cada
27
unha das ensinanzas reguladas pola citada lei.
28
No seu capítulo V do título I establece as directrices xerais da formación
profe-29
sional inicial e dispón que o Goberno, logo da consulta ás comunidades
autóno-30
mas, establecerá as titulacións correspondentes aos estudos de formación
profe-31
sional, así como os aspectos básicos do currículo de cada unha delas.
32
A Lei 2/2011, do 4 de marzo, de economía sustentable, e a Lei orgánica 4/2011,
33
do 11 de marzo, complementaria da lei de economía sustentable, introducen
modi-34
ficacións na Lei orgánica 5/2002, do 19 de xuño, e na Lei orgánica 2/2006, do 3 de
35
maio, no marco legal das ensinanzas de formación profesional, que pretenden,
en-36
tre outros aspectos, adecuar a oferta formativa ás demandas dos sectores
produti-37
vos.
38
O Real decreto 1147/2011, do 29 de xullo, polo que se establece a ordenación
39
xeral da formación profesional do sistema educativo, que substitúe o Real decreto
40
1538/2006, do 15 de decembro, estableceu no seu artigo 9 a estrutura dos títulos
41
de formación profesional, tomando como base o Catálogo Nacional de
Cualifica-42
cións Profesionais, as directrices fixadas pola Unión Europea e outros aspectos de
interese social.
1
No seu artigo 8, dedicado á definición do currículo polas administracións
educa-2
tivas en desenvolvemento do artigo 6 da Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de
3
educación, establece que as administracións educativas, no ámbito das súas
com-4
petencias, establecerán os currículos correspondentes ampliando e
contextuali-5
zando os contidos dos títulos á realidade socioeconómica do territorio da súa
com-6
petencia, e respectando o seu perfil profesional.
7
O Decreto 114/2010, do 1 de xullo, polo que se establece a ordenación xeral da
8
formación profesional do sistema educativo de Galicia, determina nos seus
capítu-9
los III e IV, dedicados ao currículo e a organización das ensinanzas, a estrutura
10
que deben seguir os currículos e os módulos profesionais dos ciclos formativos na
11
comunidade autónoma de Galicia.
12
Publicado o Real decreto 385/2011, do 18 de marzo, polo que se establece o
tí-13
tulo de técnico superior en enerxías renovables e se fixan as súas ensinanzas
mí-14
nimas, e de acordo co seu artigo 10.2, correspóndelle á Consellería de Educación
15
e Ordenación Universitaria establecer o currículo correspondente no ámbito da
16
comunidade autónoma de Galicia.
17
Consonte o anterior, este decreto desenvolve o currículo do ciclo formativo de
18
formación profesional de técnico superior en enerxías renovables. Este currículo
19
adapta a nova titulación ao campo profesional e de traballo da realidade
socioeco-20
nómica galega e ás necesidades de cualificación do sector produtivo canto a
espe-21
cialización e polivalencia, e posibilita unha inserción laboral inmediata e unha
pro-22
xección profesional futura.
23
Para estes efectos, e de acordo co establecido no citado Decreto 114/2010, do 1
24
de xullo de 2010, determínase a identificación do título, o seu perfil profesional, o
25
contorno profesional, a prospectiva do título no sector ou nos sectores, as
ensinan-26
zas do ciclo formativo, a correspondencia dos módulos profesionais coas unidades
27
de competencia para a súa acreditación, validación ou exención, así como os
pa-28
rámetros do contexto formativo para cada módulo profesional no que se refire a
29
espazos, equipamentos, titulacións e especialidades do profesorado, e as súas
30
equivalencias para efectos de docencia.
31
Así mesmo, determínanse os accesos a outros estudos, as modalidades e as
32
materias de bacharelato que facilitan a conexión co ciclo formativo, as validacións,
33
exencións e equivalencias, e a información sobre os requisitos necesarios segundo
34
a lexislación vixente para o exercicio profesional, cando proceda.
35
O currículo que se establece neste decreto desenvólvese tendo en conta o perfil
36
profesional do título a través dos obxectivos xerais que o alumnado debe alcanzar
37
ao finalizar o ciclo formativo e os obxectivos propios de cada módulo profesional,
38
expresados a través dunha serie de resultados de aprendizaxe, entendidos como
39
as competencias que deben adquirir os alumnos e as alumnas nun contexto de
40
aprendizaxe, que lles han permitir conseguir os logros profesionais necesarios para
41
desenvolver as súas funcións con éxito no mundo laboral.
42
Asociado a cada resultado de aprendizaxe establécese unha serie de contidos
43
de tipo conceptual, procedemental e actitudinal redactados de xeito integrado, que
Páxina 7 de 114
han proporcionar o soporte de información e destreza precisos para lograr as
com-1
petencias profesionais, persoais e sociais propias do perfil do título.
2
Neste sentido, a inclusión do módulo de formación en centros de traballo
posibili-3
ta que o alumnado complete a formación adquirida no centro educativo mediante a
4
realización dun conxunto de actividades de produción e/ou de servizos en
situa-5
cións reais de traballo no contorno produtivo do centro, de acordo coas esixencias
6
derivadas do Sistema Nacional de Cualificacións e Formación Profesional.
7
O módulo de proxecto que se inclúe neste ciclo formativo permitirá integrar de
8
forma global os aspectos máis salientables das competencias profesionais,
perso-9
ais e sociais características do título que se abordaron no resto dos módulos
profe-10
sionais, con aspectos relativos ao exercicio profesional e á xestión empresarial.
11
A formación relativa á prevención de riscos laborais dentro do módulo de
forma-12
ción e orientación laboral aumenta a empregabilidade do alumnado que supere
es-13
tas ensinanzas e facilita a súa incorporación ao mundo do traballo, ao capacitalo
14
para levar a cabo responsabilidades profesionais equivalentes ás que precisan as
15
actividades de nivel básico en prevención de riscos laborais, establecidas no Real
16
decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba o regulamento dos servizos
17
de prevención.
18
De acordo co artigo 10 do citado Decreto 114/2010, do 1 de xullo, establécese a
19
división de determinados módulos profesionais en unidades formativas de menor
20
duración, coa finalidade de facilitar a formación ao longo da vida, respectando, en
21
todo caso, a necesaria coherencia da formación asociada a cada unha delas.
22
De conformidade co exposto, por proposta do conselleiro de Educación e
Orde-23
nación Universitaria, no exercicio da facultade outorgada polo artigo 34 da Lei
24
1/1983, do 22 de febreiro, reguladora da Xunta e da súa Presidencia, modificada
25
polas Leis 11/1988, do 20 de outubro, 2/2007, do 28 de marzo e 12/2007, do 27 de
26
xullo, conforme os ditames do Consello Galego de Formación Profesional e do
27
Consello Escolar de Galicia, e logo de deliberación do Consello da Xunta de
Gali-28
cia, na súa reunión do día ____ de _____de dous mil _____,
29 30
DISPOÑO
31
CAPÍTULO I. Disposicións xerais
32
Artigo 1º.- Obxecto.
33
Este decreto establece o currículo que será de aplicación na Comunidade
Autó-34
noma de Galicia para as ensinanzas de formación profesional relativas ao título de
35
técnico superior en enerxías renovables, determinado polo Real decreto 385/2011,
36
do 18 de marzo.
37
CAPÍTULO II. Identificación do título, perfil profesional, contorno profesional
38
e prospectiva do título no sector ou nos sectores
Artigo 2º.- Identificación.
1
O título de técnico superior en enerxías renovables identifícase polos seguintes
2
elementos:
3
– Denominación: enerxías renovables.
4
– Nivel: formación profesional de grao superior.
5
– Duración: 2.000 horas.
6
– Familia profesional: enerxía e auga.
7
– Referente europeo: CINE – 5b (Clasificación Internacional Normalizada da
8
Educación).
9
Artigo 3º.- Perfil profesional do título.
10
O perfil profesional do título de técnico superior en enerxías renovables
determí-11
nase pola súa competencia xeral, polas súas competencias profesionais, persoais
12
e sociais, así como pola relación de cualificacións e, de ser o caso, unidades de
13
competencia do Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais incluídas no
títu-14
lo.
15
Artigo 4º.- Competencia xeral.
16
A competencia xeral deste título consiste en efectuar a coordinación da
monta-17
xe, a posta en servizo, a xestión da operación e o mantemento de parques e
insta-18
lacións de enerxía eólica, así como promover instalacións, desenvolver proxectos e
19
xestionar e realizar a montaxe e o mantemento de instalacións solares
fotovoltai-20
cas, e tamén xestionar e supervisar a montaxe e o mantemento, e realizar a
ope-21
ración e o mantemento de primeiro nivel en subestacións eléctricas.
22
Artigo 5º.- Competencias profesionais, persoais e sociais.
23
As competencias profesionais, persoais e sociais deste título son as que se
rela-24
cionan:
25
a) Organizar a montaxe de parques eólicos, definindo os recursos, os tempos
26
necesarios e os sistemas de control da execución.
27
b) Xestionar a posta en servizo, a operación e o mantemento de parques
eóli-28
cos, partindo da interpretación da información técnica contida en proxectos e
ou-29
tros documentos técnicos.
30
c) Operar en sistemas telemando de xestión de parques eólicos, adaptando o
31
funcionamento do conxunto ás condicións atmosféricas e aos requisitos da rede.
32
d) Realizar a operación local e o mantemento en parques eólicos, seguindo os
33
protocolos de seguridade e de prevención de riscos regulamentarios.
34
e) Realizar informes e outros documentos técnicos necesarios para a xestión da
35
montaxe, o mantemento e a operación de parques eólicos.
Páxina 9 de 114
f) Avaliar situacións de risco laboral e para o ambiente relacionadas coa
monta-1
xe, a operación e o mantemento de aeroxeradores e parques eólicos, detallando
2
medidas de prevención para cada tipo de risco.
3
g) Organizar a montaxe de subestacións eléctricas, elaborando plans e criterios
4
de supervisión
5
h) Realizar tarefas de operación local e mantemento de primeiro nivel en
subes-6
tacións eléctricas, seguindo os protocolos de seguridade e de prevención de riscos
7
regulamentarios.
8
i) Xestionar o desenvolvemento de proxectos de diversos tipos de instalacións
9
solares fotovoltaicas, realizando os cálculos pertinentes e elaborando a
documen-10
tación técnica.
11
j) Realizar a montaxe, a operación e o mantemento de instalacións solares
foto-12
voltaicas, partindo da interpretación da información técnica contida en proxectos e
13
outros documentos técnicos.
14
k) Organizar os labores de montaxe de instalacións solares fotovoltaicas,
elabo-15
rando plans e criterios de supervisión.
16
l) Xestionar os trámites administrativos e a documentación relacionada cos
pro-17
cesos de montaxe de parques eólicos, instalacións solares fotovoltaicas e
subesta-18
cións eléctricas das anteriores instalacións.
19
m) Avaliar o desenvolvemento de tecnoloxías que fan posible o aproveitamento
20
da enerxía xeotérmica e mareomotriz, de biocombustibles, biomasa, hidróxeno e
21
outras enerxías renovables, analizando a súa implantación en centrais eléctricas.
22
n) Adaptarse ás novas situacións laborais, mantendo actualizados os
coñece-23
mentos científicos, técnicos e tecnolóxicos relativos ao seu ámbito profesional,
xes-24
tionando a súa formación e os recursos existentes na aprendizaxe ao longo da vida
25
e utilizando as tecnoloxías da información e da comunicación.
26
ñ) Resolver situacións, problemas ou continxencias con iniciativa e autonomía
27
no ámbito da súa competencia, con creatividade, innovación e espírito de mellora
28
no traballo persoal e no dos membros do equipo.
29
o) Organizar e coordinar equipos de traballo con responsabilidade, supervisando
30
o seu desenvolvemento, mantendo relacións fluídas e asumindo o liderado, e
31
achegando solucións aos conflitos grupais que se presenten.
32
p) Comunicarse cos seus iguais, cos superiores, coa clientela e coas persoas
33
baixo a súa responsabilidade, utilizando vías eficaces de comunicación,
transmitin-34
do a información e os coñecementos adecuados, e respectando a autonomía e a
35
competencia das persoas que interveñen no ámbito do seu traballo.
36
q) Xerar ámbitos seguros no desenvolvemento do seu traballo e o do seu
equi-37
po, supervisando e aplicando os procedementos de prevención de riscos laborais e
38
ambientais, de acordo co establecido pola normativa e os obxectivos da empresa.
39
r) Supervisar e aplicar procedementos de xestión de calidade, de accesibilidade
40
universal e de deseño para todos, nas actividades profesionais incluídas nos
pro-41
cesos de produción ou prestación de servizos.
s) Realizar a xestión básica para a creación e o funcionamento dunha pequena
1
empresa, e ter iniciativa na súa actividade profesional con sentido da
responsabili-2
dade social.
3
t) Exercer os seus dereitos e cumprir as obrigas derivadas da súa actividade
pro-4
fesional, de acordo co establecido na lexislación, participando activamente na vida
5
económica, social e cultural.
6
Artigo 6º.- Relación de cualificacións e unidades de competencia do Catálogo
7
Nacional de Cualificacións Profesionais incluídas no título. 8
Cualificacións profesionais completas incluídas no título:
9
a) Xestión da montaxe e mantemento de parques eólicos, ENA 193_3 (Real
de-10
creto 1228/2006, do 27 de outubro), que abrangue as seguintes unidades de
com-11
petencia:
12
– UC0615_3: desenvolver proxectos de montaxe de instalacións de enerxía
eó-13
lica.
14
– UC0616_3: xestionar a posta en servizo e a operación de instalacións de
15
enerxía eólica.
16
– UC0617_3: xestionar o mantemento de instalacións de enerxía eólica.
17
– UC0618_2: previr riscos profesionais e actuar en casos de emerxencia en
par-18
ques eólicos.
19
– UC0619_2: montar e manter instalacións de enerxía eólica.
20
b) Organización e proxectos de instalacións solares fotovoltaicas, ENA 263_3
21
(Real decreto 1114/2007, do 24 de agosto), que abrangue as seguintes unidades
22
de competencia:
23
– UC0842_3: determinar a viabilidade de proxectos de instalacións solares.
24
– UC0843_3: desenvolver proxectos de instalacións solares fotovoltaicas.
25
– UC0844_3: organizar e controlar a montaxe de instalacións solares
fotovoltai-26
cas.
27
– UC0845_3: organizar e controlar o mantemento de instalacións solares
foto-28
voltaicas.
29
c) Xestión da montaxe, operación e mantemento de subestacións eléctricas,
30
ENA 474_3 (Real decreto 716/2010, do 28 de maio), que abrangue as seguintes
31
unidades de competencia:
32
– UC1531_3: xestionar e supervisar a montaxe de subestacións eléctricas.
33
– UC1532_3: xestionar e supervisar a operación e o mantemento de
subesta-34
cións eléctricas.
35
– UC1533_2: operar localmente e realizar o mantemento de primeiro nivel en
36
subestacións eléctricas.
37
– UC1530_2: previr riscos en instalacións eléctricas de alta tensión.
Páxina 11 de 114
Artigo 7º.- Contorno profesional.
1
1. As persoas que obteñen este título exercen a súa actividade en empresas
de-2
dicadas a realizar a promoción, a montaxe, a explotación e o mantemento de
insta-3
lacións de enerxías eólicas e solares fotovoltaicas para a produción de enerxía
4
eléctrica, así como en empresas relacionadas coa xeración, o transporte e a
distri-5
bución de enerxía eléctrica, ou que posúan instalacións de alta tensión, e tamén en
6
empresas industriais que realicen traballos de montaxe e mantemento de
subesta-7
cións eléctricas.
8
2. As ocupacións e postos de traballo máis salientables son os seguintes:
9
– Técnico/a de xestión de operación e mantemento en instalacións eólicas.
10
– Responsable de montaxe de parques eólicos.
11
– Responsable de montaxe de aeroxeradores.
12
– Especialista montador/ora de aeroxeradores.
13
– Especialista en mantemento de parques eólicos.
14
– Promotor/ora de instalacións solares.
15
– Proxectista de instalacións solares fotovoltaicas.
16
– Responsable de montaxe de instalacións solares fotovoltaicas.
17
– Responsable de mantemento de instalacións solares fotovoltaicas.
18
– Responsable de explotación e mantemento de pequenas centrais solares
fo-19
tovoltaicas.
20
– Montador/ora operador/ora de instalacións solares fotovoltaicas.
21
– Encargado/a de montaxe de subestacións eléctricas de instalacións eólicas e
22
fotovoltaicas.
23
– Encargado/a de mantemento de subestacións eléctricas de instalacións
eóli-24
cas e fotovoltaicas.
25
– Operador/ora mantedor/ora de subestacións eléctricas de instalacións eólicas
26
e fotovoltaicas.
27
Artigo 8º.- Prospectiva do título no sector ou nos sectores.
28
1. O perfil profesional deste título, dentro do sector de produción de enerxía,
29
marca unha evolución cara ás competencias relacionadas coa instalación e o
man-30
temento de parques eólicos, instalacións fotovoltaicas con e sen conexión a rede,
31
con adecuación a maiores requisitos de eficiencia enerxética e seguridade na
ex-32
plotación, e de conservación do ambiente mediante o uso de enerxías renovables
33
e a xestión de residuos.
34
2. A evolución tecnolóxica está a permitir a adecuación de materiais e
equipa-35
mentos con maiores prestacións, eficiencia e seguridade nas centrais eólicas e
fo-36
tovoltaicas, cun forte crecemento na demanda de novos equipamentos.
3. A estrutura organizativa das empresas do sector avanza cara ao traballo en
1
equipo e a delegación de funcións e responsabilidades en xestión de recursos,
2
programación e supervisión dos procesos, e seguimento dos plans de calidade e
3
seguridade.
4
4. Este persoal profesional debe presentar un perfil polivalente, capaz de
adap-5
tarse aos cambios, cun alto grao de autonomía, con capacidade para a toma de
6
decisións e para o traballo en equipo e a coordinación con técnicos doutros
depar-7
tamentos.
8
5. A adaptación aos cambios de normas e regulamentos está a supor unha
evo-9
lución cara a sistemas integrados de xestión de calidade e seguridade, e é
previsi-10
ble a incorporación de protocolos derivados da normativa de xestión de residuos.
11
CAPÍTULO III. Ensinanzas do ciclo formativo e parámetros básicos de
contex-12
to
13
Artigo 9º.- Obxectivos xerais.
14
Os obxectivos xerais deste ciclo formativo son os seguintes:
15
a) Identificar a composición e o funcionamento de aeroxeradores e parques
eóli-16
cos, determinando os equipamentos, as súas partes e os parámetros esenciais
pa-17
ra organizar a montaxe.
18
b) Definir procesos e procedementos de posta en servizo, operación e
mante-19
mento de parques eólicos, caracterizando as fases, as operacións e os recursos
20
necesarios, para planificar e controlar a súa execución.
21
c) Realizar tarefas de montaxe e mantemento en parques eólicos para colaborar
22
na xestión dos procesos e os programas de montaxe e mantemento previstos.
23
d) Simular o comportamento de aeroxeradores e parques eólicos, utilizando
apli-24
cacións informáticas, para axustar o punto óptimo de funcionamento segundo
crite-25
rios de seguridade, eficiencia e calidade na subministración.
26
e) Describir os procesos de operación local ou mediante telemando en
aeroxe-27
radores, caracterizando as tarefas e os recursos necesarios, para operar en
par-28
ques eólicos.
29
f) Identificar e caracterizar instalacións e equipamentos que interveñen nos
par-30
ques eólicos para operar ou realizar o mantemento.
31
g) Realizar tarefas de operación local e operación en centros de control de
par-32
ques eólicos para axustar o seu funcionamento segundo parámetros de máxima
33
eficiencia e seguridade.
34
h) Procedementar a xestión e a supervisión da montaxe e o mantemento en
par-35
ques eólicos, elaborando informes e documentación técnica.
36
i) Aplicar medidas de prevención na montaxe, na operación e no mantemento de
37
aeroxeradores e parques eólicos, recoñecendo a normativa e as situacións de
ris-38
co.
Páxina 13 de 114
j) Recoñecer o proceso de montaxe e posta en funcionamento de subestacións
1
eléctricas, caracterizando as fases, as operacións e os recursos necesarios, para
2
organizar e controlar a súa execución.
3
k) Identificar as partes e os equipamentos que configuran unha subestación
4
eléctrica para realizar a montaxe, a operación local ou o mantemento das
instala-5
cións.
6
l) Realizar cálculos, desenvolver memorias técnicas, elaborar planos e realizar
7
orzamentos de instalacións solares fotovoltaicas para configurar as instalacións.
8
m) Identificar instalacións e equipamentos que interveñen nas instalacións
sola-9
res fotovoltaicas para realizar a montaxe, a operación e o mantemento.
10
n) Recoñecer as técnicas de montaxe de sistemas e elementos das instalacións
11
solares fotovoltaicas para a súa supervisión e o seu control.
12
ñ) Recoñecer os tipos de instalacións solares fotovoltaicas para xestionar a súa
13
tramitación e a súa legalización.
14
o) Identificar as técnicas e os sistemas existentes por enerxías de carácter
reno-15
vable, para a súa aplicación en instalacións convencionais.
16
p) Analizar e utilizar os recursos e as oportunidades de aprendizaxe
relaciona-17
das coa evolución científica, tecnolóxica e organizativa do sector, así como as
tec-18
noloxías da información e da comunicación, para manter o espírito de actualización
19
e adaptarse a novas situacións laborais e persoais.
20
q) Desenvolver a creatividade e o espírito de innovación para responder aos
re-21
tos que se presenten nos procesos, así como a organización do traballo e da vida
22
persoal.
23
r) Tomar decisións fundamentadas, analizando as variables implicadas,
inte-24
grando saberes de distinto ámbito, e aceptando os riscos e a posibilidade de
equi-25
vocación, para afrontar e resolver situacións, problemas e continxencias.
26
s) Desenvolver técnicas de liderado, motivación, supervisión e comunicación en
27
contextos de traballo en grupo, para facilitar a organización e a coordinación de
28
equipos de traballo.
29
t) Aplicar estratexias e técnicas de comunicación, adaptándose aos contidos que
30
se vaian transmitir, á finalidade e ás características dos receptores, para asegurar
31
a eficacia nos procesos de comunicación.
32
u) Avaliar situacións de prevención de riscos laborais e de protección ambiental,
33
propondo e aplicando medidas de prevención persoais e colectivas, de acordo coa
34
normativa aplicable nos procesos do traballo, para garantir ámbitos seguros.
35
v) Identificar e propor as accións profesionais necesarias para dar resposta á
36
accesibilidade universal e ao deseño para todos.
37
w) Identificar e aplicar parámetros de calidade nos traballos e nas actividades
38
que se realicen no proceso de aprendizaxe, para valorar a cultura da avaliación e
39
da calidade, e ser capaces de supervisar e mellorar procedementos de xestión de
40
calidade.
x) Utilizar procedementos relacionados coa cultura emprendedora, empresarial e
1
de iniciativa profesional, para realizar a xestión básica dunha pequena empresa ou
2
emprender un traballo.
3
y) Recoñecer os seus dereitos e deberes como axente activo na sociedade,
ten-4
do en conta o marco legal que regula as condicións sociais e laborais, para
partici-5
par na cidadanía democrática.
6
Artigo 10º.- Módulos profesionais.
7
Os módulos profesionais deste ciclo formativo, que se desenvolven no anexo I
8
deste decreto, son os que se relacionan:
9
– MP0668. Sistemas eléctricos en centrais.
10
– MP0669. Subestacións eléctricas.
11
– MP0670. Telecontrol e automatismos.
12
– MP0671. Prevención de riscos eléctricos.
13
– MP0680. Sistemas de enerxías renovables.
14
– MP0681. Configuración de instalacións solares fotovoltaicas.
15
– MP0682. Xestión da montaxe de instalacións solares fotovoltaicas.
16
– MP0683. Xestión da montaxe de parques eólicos.
17
– MP0684. Operación e mantemento de parques eólicos.
18
– MP0686. Proxecto de enerxías renovables.
19
– MP0687. Formación e orientación laboral.
20
– MP0688. Empresa e iniciativa emprendedora.
21
– MP0689. Formación en centros de traballo.
22
Artigo 11º.- Espazos e equipamentos.
23
1. Os espazos e os equipamentos mínimos necesarios para o desenvolvemento
24
das ensinanzas deste ciclo formativo son os establecidos no anexo II deste
decre-25
to.
26
2. Os espazos formativos establecidos respectarán a normativa sobre
preven-27
ción de riscos laborais, a normativa sobre seguridade e saúde no posto de traballo,
28
e cantas outras normas sexan de aplicación.
29
3. Os espazos formativos establecidos poden ser ocupados por diferentes
gru-30
pos de alumnado que curse o mesmo ou outros ciclos formativos, ou etapas
edu-31
cativas.
32
4. Non cómpre que os espazos formativos identificados se diferencien mediante
33
pechamentos.
34
5. A cantidade e as características dos equipamentos que se inclúen en cada
35
espazo deberá estar en función do número de alumnos e alumnas, e han ser os
Páxina 15 de 114
necesarios e suficientes para garantir a calidade do ensino e a adquisición dos
re-1
sultados de aprendizaxe.
2
6. O equipamento disporá da instalación necesaria para o seu correcto
funcio-3
namento, cumprirá as normas de seguridade e prevención de riscos, e cantas
ou-4
tras sexan de aplicación, e respectaranse os espazos ou as superficies de
seguri-5
dade que esixan as máquinas en funcionamento.
6
Artigo 12º.- Profesorado.
7
1. A docencia dos módulos profesionais que constitúen as ensinanzas deste
ci-8
clo formativo correspóndelle ao profesorado do corpo de catedráticos e
catedráti-9
cas de ensino secundario, do corpo de profesorado de ensino secundario e do
cor-10
po de profesorado técnico de formación profesional, segundo proceda, das
espe-11
cialidades establecidas no anexo III A) deste decreto.
12
2. As titulacións requiridas para acceder aos corpos docentes citados son, con
13
carácter xeral, as establecidas no artigo 13 do Real decreto 276/2007, do 23 de
14
febreiro, polo que se aproba o regulamento de ingreso, accesos e adquisición de
15
novas especialidades nos corpos docentes a que se refire a Lei orgánica 2/2006,
16
do 3 de maio, de educación, e se regula o réxime transitorio de ingreso a que se
17
refire a disposición transitoria decimo sétima da devandita lei. As titulacións
equiva-18
lentes ás anteriores para efectos de docencia, para as especialidades do
profeso-19
rado son as recollidas no anexo III B) deste decreto.
20
3. O profesorado especialista terá atribuída a competencia docente dos módulos
21
profesionais especificados no anexo III A) deste decreto.
22
4. O profesorado especialista deberá cumprir os requisitos xerais esixidos para o
23
ingreso na función pública docente establecidos no artigo 12 do Real decreto
24
276/2007, do 23 de febreiro, polo que se aproba o regulamento de ingreso, acceso
25
e adquisición de novas especialidades nos corpos docentes a que se refire a Lei
26
orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, e se regula o réxime transitorio de
27
ingreso a que se refire a disposición transitoria décimo sétima da devandita lei.
28
5. Ademais, co fin de garantir que responda ás necesidades dos procesos
invo-29
lucrados no módulo profesional, cómpre acreditar no comezo de cada
nomeamen-30
to unha experiencia profesional recoñecida no campo laboral correspondente,
de-31
bidamente actualizada, con polo menos dous anos de exercicio profesional nos
32
catro anos inmediatamente anteriores ao nomeamento.
33
6. As titulacións requiridas para a impartición dos módulos profesionais que
for-34
men o título, para o profesorado dos centros de titularidade privada ou de
titulari-35
dade pública doutras administracións distintas das educativas, concrétanse no
36
anexo III C) deste decreto.
37
A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria establecerá un
proce-38
demento de habilitación para exercer a docencia, no que se esixirá o cumprimento
39
dalgún dos seguintes requisitos:
40
– Que as ensinanzas conducentes ás titulacións citadas engloben os obxectivos
41
dos módulos profesionais.
– Que se acredite mediante certificación unha experiencia laboral de, polo
me-1
nos, tres anos no sector vinculado á familia profesional, realizando actividades
2
produtivas en empresas relacionadas implicitamente cos resultados de
apren-3
dizaxe.
4
CAPÍTULO IV. Accesos e vinculación a outros estudos, e correspondencia de
5
módulos profesionais coas unidades de competencia
6
Artigo 13º.- Preferencias para o acceso a este ciclo formativo en relación
co-7
as modalidades e as materias de bacharelato cursadas. 8
Terá preferencia para acceder a este ciclo formativo o alumnado que cursara a
9
modalidade de bacharelato de ciencias e tecnoloxía.
10
Artigo 14º.- Acceso e vinculación a outros estudos.
11
1. O título de técnico superior en enerxías renovables permite o acceso directo
12
para cursar calquera outro ciclo formativo de grao superior, nas condicións de
ac-13
ceso que se establezan.
14
2. Este título permite o acceso directo ás ensinanzas conducentes aos títulos
15
universitarios de grao nas condicións de admisión que se establezan.
16
3. Para os efectos de facilitar o réxime de validacións entre este título e as
ensi-17
nanzas universitarias de grao, asígnanse 120 créditos ECTS distribuídos entre os
18
módulos profesionais deste ciclo formativo.
19
Artigo 15º.- Validacións e exencións.
20
1. As persoas que tiveran superado o módulo profesional de formación e
orien-21
tación laboral, ou o módulo profesional de empresa e iniciativa emprendedora, en
22
calquera dos ciclos formativos correspondentes aos títulos establecidos ao abeiro
23
da Lei orgánica 2/2006, do 3 de maio, de educación, terán validados os devanditos
24
módulos en calquera outro ciclo formativo establecido ao abeiro da mesma lei.
25
2. As persoas que obtiveran a acreditación de todas as unidades de
competen-26
cia incluídas no título, mediante o procedemento establecido no Real decreto
27
1224/2009, do 17 de xullo, de recoñecemento das competencias profesionais
ad-28
quiridas por experiencia laboral, poderán validar o módulo de formación e
orienta-29
ción laboral sempre que:
30
– Acrediten, polo menos, un ano de experiencia laboral.
31
– Estean en posesión da acreditación da formación establecida para o
desem-32
peño das funcións de nivel básico da actividade preventiva, expedida de
acor-33
do co disposto no Real decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se aproba
34
o regulamento dos servizos de prevención.
35
3. De acordo co establecido no artigo 39 do Real decreto 1147/2011, do 29 de
36
xullo, polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do
Páxina 17 de 114
ma educativo, que substitúe o Real decreto 1538/2006, do 15 de decembro,
pode-1
rá determinarse a exención total ou parcial do módulo profesional de formación en
2
centros de traballo pola súa correspondencia coa experiencia laboral, sempre que
3
se acredite unha experiencia relacionada con este ciclo formativo nos termos
pre-4
vistos no devandito artigo.
5
Artigo 16º.- Correspondencia dos módulos profesionais coas unidades de
6
competencia para a súa acreditación, validación ou exención. 7
1. A correspondencia das unidades de competencia cos módulos profesionais
8
que forman as ensinanzas deste título para a súa validación ou exención queda
9
determinada no anexo IV A) deste decreto.
10
2. A correspondencia dos módulos profesionais que forman as ensinanzas deste
11
título coas unidades de competencia para a súa acreditación queda determinada
12
no anexo IV B) deste decreto.
13
CAPÍTULO V. Organización da impartición
14
Artigo 17º.- Distribución horaria.
15
Os módulos profesionais deste ciclo formativo organizaranse polo réxime
ordina-16
rio segundo se establece no anexo V deste decreto.
17
Artigo 18º.- Unidades formativas.
18
1. Consonte o artigo 10 do Decreto 114/2010, do 1 de xullo, polo que se
estable-19
ce a ordenación xeral da formación profesional no sistema educativo de Galicia, e
20
coa finalidade de facilitar a formación ao longo da vida e servir de referente para a
21
súa impartición, establécese no anexo VI a división de determinados módulos
pro-22
fesionais en unidades formativas de menor duración.
23
2. A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria ha determinar os
efec-24
tos académicos da división dos módulos profesionais en unidades formativas.
25
Artigo 19º.- Módulo de proxecto.
26
1. O módulo de proxecto incluído no currículo deste ciclo formativo ten por
finali-27
dade a integración efectiva dos aspectos máis salientables das competencias
pro-28
fesionais, persoais e sociais características do título que se abordaron no resto dos
29
módulos profesionais, xunto con aspectos relativos ao exercicio profesional e á
30
xestión empresarial. Organizarase sobre a base da titoría individual e colectiva. A
31
atribución docente será a cargo do profesorado que imparta docencia no ciclo
for-32
mativo.
33
2. Desenvolverase logo da avaliación positiva de todos os módulos profesionais
34
de formación no centro educativo, coincidindo coa realización dunha parte do
mó-35
dulo profesional de formación en centros de traballo e avaliarase unha vez cursado
este, co obxecto de posibilitar a incorporación das competencias adquiridas nel.
1
Disposicións adicionais
2
Primeira.- Oferta nas modalidades semipresencial e a distancia deste título.
3
A impartición das ensinanzas dos módulos profesionais deste ciclo formativo nas
4
modalidades semipresencial ou a distancia, que se ofrecerán unicamente polo
ré-5
xime para as persoas adultas, ha requirir a autorización previa da Consellería de
6
Educación e Ordenación Universitaria, conforme o procedemento que se
estable-7
za.
8
Segunda.- Titulacións equivalentes e vinculación coas capacitacións
profe-9
sionais. 10
A formación establecida neste decreto no módulo profesional de formación e
11
orientación laboral capacita para levar a cabo responsabilidades profesionais
equi-12
valentes ás que precisan as actividades de nivel básico en prevención de riscos
13
laborais, establecidas no Real decreto 39/1997, do 17 de xaneiro, polo que se
14
aproba o regulamento dos servizos de prevención.
15
Terceira.- Regulación do exercicio da profesión.
16
Os elementos recollidos neste decreto non constitúen regulación do exercicio de
17
profesión titulada ningunha.
18
Cuarta.- Accesibilidade universal nas ensinanzas deste título.
19
1. A Consellería de Educación e Ordenación Universitaria garantirá que o
alum-20
nado poida acceder e cursar este ciclo formativo nas condicións establecidas na
21
disposición derradeira décima da Lei 51/2003, do 2 de decembro, de igualdade de
22
oportunidades, non discriminación e accesibilidade universal das persoas con
dis-23
capacidade.
24
2. As programacións didácticas que desenvolvan o currículo establecido neste
25
decreto deberán ter en conta o principio de “deseño para todos”. Para tal efecto,
26
han recoller as medidas necesarias co fin de que o alumnado poida conseguir a
27
competencia xeral do título, expresada a través das competencias profesionais,
28
persoais e sociais, así como os resultados de aprendizaxe de cada un dos
módu-29
los profesionais.
30
En calquera caso, estas medidas non poderán afectar de forma significativa á
31
consecución dos resultados de aprendizaxe previstos para cada un dos módulos
32
profesionais.
33
Quinta.- Autorización a centros privados para a impartición das ensinanzas
34
Páxina 19 de 114
A autorización a centros privados para a impartición das ensinanzas deste ciclo
1
formativo esixirá que desde o inicio do curso escolar se cumpran os requisitos de
2
profesorado, espazos e equipamentos regulados neste decreto.
3
Sexta.- Desenvolvemento do currículo.
4
1. O currículo establecido neste decreto require un posterior desenvolvemento a
5
través das programacións didácticas elaboradas polo equipo docente do ciclo
for-6
mativo, consonte o establecido no artigo 34º do Decreto 114/2010, do 1 de xullo,
7
polo que se establece a ordenación xeral da formación profesional do sistema
edu-8
cativo de Galicia. Estas programacións concretarán e adaptarán o currículo ao
con-9
torno socioeconómico do centro, tomando como referencia o perfil profesional do
10
ciclo formativo a través dos seus obxectivos xerais e dos resultados de
aprendiza-11
xe establecidos para cada módulo profesional.
12
2. Os centros educativos desenvolverán este currículo de acordo co establecido
13
no artigo 9º do Decreto 79/2010, do 20 de maio, para o plurilingüismo no ensino
14
non universitario de Galicia.
15
Disposición derrogatoria
16
Única.- Derrogación de normas.
17
Quedan derrogadas todas as disposicións de igual ou inferior rango que se
opo-18
ñan ao disposto neste decreto.
19
Disposicións derradeiras
20
Primeira.- Implantación das ensinanzas recollidas neste decreto.
21
1. No curso 2012-2013 implantarase o primeiro curso polo réxime ordinario.
22
2. No curso 2013-2014 implantarase o segundo curso polo réxime ordinario.
23
3. No curso 2012-2013 implantaranse as ensinanzas reguladas neste decreto
24
polo réxime para as persoas adultas.
25
Segunda.- Desenvolvemento normativo.
26
1. Autorízase a persoa titular da Consellería de Educación e Ordenación
Univer-27
sitaria para ditar as disposicións que sexan necesarias para a execución e o
de-28
senvolvemento do establecido neste decreto.
29
2. Autorízase a persoa titular da Consellería de Educación e Ordenación
Univer-30
sitaria a modificar o anexo II B), relativo a equipamentos, cando por razóns de
ob-31
solescencia ou actualización tecnolóxica así se xustifique.
32
Terceira.- Entrada en vigor.
Este decreto entrará en vigor o día seguinte ao da súa publicación no Diario Ofi-1 cial de Galicia. 2 3 4 Santiago de Compostela, __ de ________ de ____ 5 6 7 8
Alberto Núñez Feijóo
9
Presidente
10 11
Jesús Vázquez Abad
12
Conselleiro de Educación e Ordenación Universitaria
1.
Anexo I. Módulos profesionais
1
1.1
Módulo profesional: sistemas eléctricos en
cen-2
trais
3
Equivalencia en créditos ECTS: 10. 4
Código: MP0668. 5
Duración: 160 horas. 6
1.1.1
Resultados de aprendizaxe e criterios de avaliación
7 RA1. Caracteriza sistemas eléctricos, para o que interpreta esquemas e identifica as 8
súas características. 9
– CA1.1. Identificáronse as características dos sistemas eléctricos e os tipos de redes 10
eléctricas. 11
– CA1.2. Distinguiuse o subsistema de xeración de enerxía eléctrica. 12
– CA1.3. Distinguiuse o subsistema de transporte de enerxía eléctrica. 13
– CA1.4. Distinguiuse o subsistema de distribución de enerxía. 14
– CA1.5. Identificáronse os compoñentes dun sistema eléctrico. 15
– CA1.6. Relacionáronse os elementos da rede coa súa simboloxía sobre planos, es-16
quemas e o mapa do sistema eléctrico. 17
– CA1.7. Clasificáronse as redes de distribución en función da súa conexión. 18
– CA1.8. Identificáronse os tipos de esquemas en redes de baixa e de alta tensión en 19
función da súa conexión a terra. 20
– CA1.9. Identificáronse os sistemas de control e mando dunha rede eléctrica. 21
– CA1.10. Recoñeceuse a importancia da interconexión de toda a rede eléctrica euro-22
pea. 23
RA2. Clasifica os materiais eléctricos e magnéticos, para o que recoñece as súas pro-24
piedades e as súas características. 25
– CA2.1. Diferenciáronse os condutores e as canalizacións das instalacións de baixa 26
tensión (enlace, interior, etc.). 27
– CA2.2. Enumeráronse os condutores e as canalizacións para redes de distribución 28
de enerxía eléctrica aéreas. 29
– CA2.3. Categorizáronse os condutores e as canalizacións para redes de distribución 30
de enerxía eléctrica subterránea. 31
– CA2.4. Identificáronse as características e os tipos de condensadores e bobinas. 32
– CA2.5. Clasificáronse os illadores. 33
– CA2.6. Seleccionáronse illadores en función do grao de illamento, do tipo de mate-34
rial e da función. 35
– CA2.7. Recoñecéronse as características e as magnitudes fundamentais dos mate-36
riais ferromagnéticos. 37
– CA2.8. Diferenciáronse elementos de funcionamento electromagnético en centrais 38
RA3. Calcula circuítos de instalacións eléctricas de corrente continua e alterna (trifási-1
ca e monofásica) utilizadas en centrais eléctricas, utilizando táboas e técnicas de con-2
figuración. 3
– CA3.1. Recoñecéronse os valores característicos da corrente continua e alterna. 4
– CA3.2. Realizáronse cálculos de tensión, intensidade, potencia, etc., en circuítos de 5
corrente continua. 6
– CA3.3. Realizáronse cálculos de tensión, intensidade, potencia, etc., en circuítos de 7
corrente alterna monofásica. 8
– CA3.4. Recoñecéronse as vantaxes dos sistemas trifásicos na xeración e no trans-9
porte da enerxía eléctrica. 10
– CA3.5. Identificáronse os sistemas de xeración e distribución a tres e catro fíos. 11
– CA3.6. Recoñeceuse a diferenza entre sistemas equilibrados e desequilibrados. 12
– CA3.7. Realizáronse cálculos de intensidades, tensións, potencias, etc., en recepto-13
res trifásicos equilibrados. 14
– CA3.8. Calculouse e mellorouse o factor de potencia de circuítos de corrente alter-15
na. 16
– CA3.9. Calculáronse seccións de liñas monofásicas e trifásicas de corrente alterna. 17
– CA3.10. Calculouse a resistencia de posta a terra. 18
– CA3.11. Seleccionáronse elementos de protección eléctrica. 19
RA4. Distingue as características das máquinas eléctricas estáticas e rotativas, e espe-20
cifica a súa constitución e os seus valores. 21
– CA4.1. Clasificáronse as máquinas eléctricas. 22
– CA4.2. Recoñeceuse a constitución das máquinas eléctricas. 23
– CA4.3. Enunciouse o principio de funcionamento das máquinas eléctricas rotativas. 24
– CA4.4. Identificáronse as características das máquinas eléctricas rotativas. 25
– CA4.5. Identificouse o funcionamento e a constitución das máquinas eléctricas es-26
táticas. 27
– CA4.6. Enumeráronse as magnitudes nominais na placa de características. 28
– CA4.7. Realizáronse cálculos de comprobación das características descritas na do-29
cumentación técnica. 30
– CA4.8. Identificáronse os elementos de manobra, protección e control das máqui-31
nas eléctricas. 32
– CA4.9. Identificáronse os elementos auxiliares que compoñen as máquinas eléctri-33
cas. 34
– CA4.10. Enumeráronse os principais tipos de avarías en máquinas eléctricas rotati-35
vas e estáticas 36
– CA4.11. Realizáronse operacións de posta en marcha de máquinas rotativas e está-37
ticas. 38
RA5. Caracteriza a aparellaxe e as proteccións eléctricas nas centrais e nas subesta-39
cións, describindo a súa constitución e o seu funcionamento, e interpretando as súas 40
magnitudes fundamentais. 41
– CA5.1. Recoñeceuse a constitución e o funcionamento de cada tipo de elemento de 42
corte. 43
– CA5.2. Diferenciáronse os tipos de elementos de protección e as súas característi-44
– CA5.3. Recoñecéronse as características do arco eléctrico e as súas técnicas de rup-1
tura. 2
– CA5.4. Clasificáronse fusibles, interruptores, etc., en función de valores caracterís-3
ticos (calibre, e poder de corte, etc.). 4
– CA5.5. Calculáronse correntes de curtocircuíto e tempos de actuación dos equipa-5
mentos de protección. 6
– CA5.6. Clasificouse a aparellaxe para protección e medida. 7
– CA5.7. Seleccionouse a aparellaxe de corte e protección. 8
– CA5.8. Recoñecéronse as características técnicas da aparellaxe de medida. 9
RA6. Configura os sistemas auxiliares de apoio (tensión segura, corrente continua, 10
etc.), para o que distingue instalacións e interpreta esquemas. 11
– CA6.1. Recoñecéronse os sistemas auxiliares de apoio. 12
– CA6.2. Configuráronse sistemas auxiliares de corrente alterna. 13
– CA6.3. Configuráronse sistemas auxiliares de corrente continua. 14
– CA6.4. Interpretáronse esquemas de sistemas auxiliares de apoio. 15
– CA6.5. Identificáronse os circuítos alimentados polos servizos auxiliares. 16
– CA6.6. Recoñecéronse os procedementos de actuación dos servizos auxiliares. 17
– CA6.7. Distinguíronse os principais tipos de acumuladores de enerxía eléctrica e as 18
súas características. 19
– CA6.8. Distinguíronse os principais elementos dunha sala de baterías dunha central 20
eléctrica. 21
– CA6.9. Distinguíronse os principais tipos de grupos electróxenos de enerxía eléctri-22
ca e as súas características. 23
– CA6.10. Identificáronse os métodos empregados para a rectificación da corrente al-24
terna. 25
RA7. Realiza medidas eléctricas utilizando os equipamentos adecuados, e interpreta os 26
resultados obtidos. 27
– CA7.1. Recoñecéronse as metodoloxías de erros nas medidas. 28
– CA7.2. Determinouse a precisión dos aparellos de medida. 29
– CA7.3. Identificouse a simboloxía utilizada, en planos, en esquemas e na placa de 30
características de equipamentos de medida. 31
– CA7.4. Recoñeceuse a importancia dos transformadores de medida. 32
– CA7.5. Identificáronse os instrumentos de medida. 33
– CA7.6. Clasificáronse os sistemas de medida. 34
– CA7.7. Efectuáronse medidas eléctricas (tensión, intensidade, potencia, etc.). 35
– CA7.8. Efectuáronse medidas de posta a terra. 36
– CA7.9. Identificáronse as funcións dos analizadores de redes. 37
– CA7.10. Interpretáronse os resultados obtidos das medidas. 38
– CA7.11. Cumpríronse as normas de seguridade dos equipamentos e das persoas na 39
realización de medidas. 40
RA8. Caracteriza os parámetros de calidade da enerxía eléctrica aplicando a normativa 41
española e internacional, en relación cos sistemas de alimentación e subministración. 42
– CA8.1. Identificouse a normativa española e internacional relacionada coa calidade 43
da enerxía eléctrica. 44
– CA8.3. Recoñecéronse as características da alimentación en media tensión. 1
– CA8.4. Definiuse a continuidade da subministración de enerxía eléctrica. 2
– CA8.5. Establecéronse as responsabilidades no cumprimento da calidade. 3
– CA8.6. Recoñecéronse as perturbacións provocadas e inducidas por instalacións re-4
ceptoras. 5
– CA8.7. Identificáronse os problemas causados por unha mala calidade da enerxía 6
eléctrica. 7
– CA8.8. Identificáronse os equipamentos que melloran a calidade da enerxía eléctri-8
ca. 9
1.1.2
Contidos básicos
10BC1. Características dos sistemas eléctricos
11
Características do sistema eléctrico. Tipos de redes eléctricas. 12
Descrición do sistema eléctrico. Partes características. Interconexión. 13
Subsistemas de xeración, de transporte e de distribución. 14
Constitución das redes de distribución. 15
Elementos dun sistema eléctrico: subestación, liña de transporte, liña de distribución e 16
centro de transformación. 17
Simboloxía eléctrica de alta e media tensión. 18
Tipos de liñas nas redes de distribución: aéreas (condutor espido, recuberto e illado 19
trenzado) e subterráneas (soterradas, enterradas baixo tubo e en galerías). 20
Tipos de conexión das redes de distribución. 21
Tipos de esquemas en redes de baixa tensión en función da súa conexión a terra. Es-22
quemas TT, IT e TN: vantaxes e inconvenientes. 23
BC2. Clasificación dos materiais eléctricos e magnéticos utilizados en centrais eléctricas
24
Características fundamentais dos materiais condutores e illantes. Propiedades magné-25
ticas dos materiais: aplicacións. Forza eléctrica: lei de Coulomb, lei de Ohm e leis 26
fundamentais. Corrente en condutores metálicos. 27
Condutores e canalizacións para instalacións de enlace e interior. Materiais illantes: ti-28
pos e normativa. 29
Condutores e canalizacións para redes de distribución de enerxía eléctrica aéreas: na-30
tureza, características, tipos e normativa. 31
Condutores e canalizacións para redes de distribución de enerxía eléctrica subterráne-32
as: natureza, características, tipos e normativa. 33
Condensadores e bobinas. Capacidade e indutancia. Conexións. Características. 34
Illadores: funcionalidade e materiais empregados. 35
Materiais magnéticos. Conceptos xerais do magnetismo. Curva de imantación dos ma-36
teriais ferromagnéticos. Tipos de comportamento magnético. Ciclo de histérese. 37
BC3. Cálculo de circuítos en instalacións eléctricas trifásicas e monofásicas
1
Valores característicos da corrente alterna. Comportamento dos receptores elementais 2
(resistencia, bobina pura e condensador) en corrente alterna monofásica. 3
Potencia en corrente alterna monofásica. Factor de potencia. 4
Resolución de circuítos de corrente alterna monofásica. 5
Sistemas trifásicos. Conexión de xeradores trifásicos. Potencia en sistemas trifásicos. 6
Sistemas trifásicos equilibrados e desequilibrados. 7
Cálculos característicos en sistemas trifásicos equilibrados. Tensión e potencias trifá-8
sicas. 9
Cálculos de seccións en liñas eléctricas equilibradas: normativa. 10
Cálculo de canalizacións: normativa. 11
Cálculo da resistencia de posta a terra dunha instalación: normativa. 12
Regulamentación eléctrica: regulamento electrotécnico de baixa tensión; regulamento 13
de liñas eléctricas de alta tensión; regulamento de centrais e centros de transformación. 14
BC4. Características eléctricas das máquinas eléctricas rotativas e estáticas
15
Clasificación de máquinas eléctricas: máquinas rotativas e estáticas. Xeradores eléctri-16
cos. 17
Constitución do xerador síncrono. Funcionamento do xerador asíncrono. Funciona-18
mento do xerador de corrente continua. Constitución do xerador de corrente continua. 19
Alternadores: funcións. Constitución do alternador. Conexións. 20
Motores eléctricos: funcións e características xerais. Funcionamento e constitución dos 21
motores de corrente alterna. Conexións. 22
Características dun centro de control de motores dunha central eléctrica. 23
Placa de características nas máquinas rotativas. 24
Cálculos básicos das máquinas rotativas: par, velocidade, tensión e intensidade. 25
Transformadores: funcións, tipos e constitución. 26
Principais transformadores dunha central eléctrica: de máquina, auxiliar e de arranque. 27
Placa de características dos transformadores. 28
Elementos de protección dos transformadores: relés, fusibles e interruptores. 29
Cálculos básicos dos transformadores: tensión, intensidade e potencia. Relación de 30
transformación. 31
Elementos auxiliares das máquinas: arrancadores e reguladores de velocidade. 32
Posta en marcha de xeradores eléctricos de corrente continua, dos alternadores e dos 33
motores eléctricos. 34
BC5. Características da aparellaxe e proteccións eléctricas
35
Tipos de proteccións eléctricas en centrais eléctricas e subestacións. Problemas fun-36
damentais da aparellaxe. 37
Tipos de aparellos de corte: características. 1
Curtocircuítos fusibles. 2
Tipo de envolventes. Celas blindadas. Graos de protección. 3
Encravamentos: función, tipos e simboloxía. 4
Cálculo básico de correntes de curtocircuíto. Compoñentes asimétricos. Curtocircuíto 5
monofásico a terra. Curtocircuíto entre fases. 6
Aparellaxe para protección de sobretensións e medida. Pararraios autoválvula: tipos e 7
características. 8
Magnitudes fundamentais da aparellaxe en centrais e subestacións. 9
Aparellaxe de medida. Celas de medida. Transformadores de tensión e intensidade. 10
BC6. Configuración de sistemas auxiliares de apoio
11
Sistemas auxiliares de apoio. 12
Servizos auxiliares de corrente alterna: clasificación e aplicación. 13
Servizos auxiliares de corrente continua: clasificación e aplicación. 14
Esquemas de servizos auxiliares: simboloxía. 15
Circuítos alimentados polos servizos auxiliares. 16
Actuación dos servizos auxiliares. 17
Acumuladores: tipos e características. 18
Rectificadores: tipos e características. 19
Grupos electróxenos: tipos e características. 20
BC7. Realización de medidas eléctricas
21
Erros nas medidas: metodoloxías. 22
Precisión dos aparellos de medida. 23
Simboloxía de aparellos de medida. Placa de características. 24
Instrumentos de medida analóxicos e dixitais: polímetro e osciloscopio. 25
Pinza eléctrica: tipos, características, normas de uso e accesorios. 26
Medidas eléctricas fundamentais: intensidade, tensión, potencia, enerxía e resistencia 27
de terra. 28
Interpretación de resultados. Medidas visuais. 29
Analizadores de redes: características e parámetros eléctricos. 30
Precaucións na realización de medidas eléctricas. 31
BC8. Características dos parámetros de calidade da enerxía eléctrica
32
Normativa relacionada coa calidade da enerxía eléctrica. 33
Características da alimentación en baixa e en media tensión. 34
Calidade de enerxía eléctrica. Variacións da tensión subministrada: variacións rápidas 35
