teftium áíbare infinnari, ne locus infiiñsvllusre- lin uitur.l hac cóiulrilsima infi.C.qaitelta-fa-poC
&n'cnconnciere duobus teítibus ,vt: per ampliores hominesperíedilsima vericas reuelerur.L fin. defi- deiccm .& ibíBal.col.pen.dicit,in tantis negocijs pericuium eit vni tabellioni credere. Vnde maius periculum videtur m odo, Sccontraiurium ipíomm lentendam credere vni in terp ret.& ab eo iblode- pendere vniueríálem teftamentariam difpofitione, qui lecus interpretando vnum pro alio exponendo
& dicendo polTet teilatorem decipere poil mortem non valentem fe defendere,& fiiam voluntatem ve
ram manifeftare- Quod non itain contradibuscon- j • tingerepoteftinteranuos,quocaruIoquinirideotex.
in d. 1.». ( fin .de verb.oblig.fimilcm rarionem addu- citAlb deRoCin
1
. fi.in pr.c0L2.inprin.com.deleg.O Sftñ autem tG ncevelalia lingua poisit teftamé
tum condi perd.Lhac confiiltifsima./. fi.eftintelli- gendii datafermonis intelligenria in rer teftatorem
% & teftes,v:fentittcx.cum glo .in l. qui teftamento.
ffi.ff.d e teft.&I0. A nd.in additio.in ver. Audierit circa fi.ad Spec. de inftr.edi.f reftat.in ver.fed quxro
*7
rubquaform a.quatenustver6gl.inhocd / fi.dicat, fic & ffde verb.obli Lt f fin.loquiturafimiliftipula- tione fic grxce & alijs linguis poffe contrahi, non autem infert nec arguit poffe teftamentú fieri per interpretem ficut con tradas inter viuos.per d.l. i.ffin . de verb. obi.quiadiucrla fo rm a,diuerlümpericulú
&diueria r.ino in confedione teftamenti & contra
dus interviuos periura vulga, ergo in his ceffare de
bet illatio & argumétatio circa adhibendas folem- ni ta tes,BaI in l.i.C. de lege F u f cani.tol.per Lvbi n u- merus. & ibi. not. ff. dc tefti. & per Dec.in Lin tefta- xnentis. i n fi. de reg. iur. & nc. per.Pa.de Caft.in Lfi á fiibfti tuto, ft.d e leg.i.Qux quidem alijs cogitada re
linquo, fed meiplum no tanti facio, vtaudeánunc difeedere á Bald. Ang. & Saly.qui fum mi legú verti
ces dici poffunt inprofelsione noftra. Nifi q«bdin- telligcndam puto didam eorum dodrina his tribus 18 concurrentibus.-} Primb qubd ex indici js ,& conie
duris apparentibus, vel ex depofitionibus teftium, vel exinllrum entodeiplb teftamentoconfedoco- ftet eundem teftatorévoluiffe tcftari.arg.l.Pamphi- lo .ft.d eleg.i.rt no. Bar. & alios.in l.ferui eledione.
d cicg.i.& in l.i.f fiquis ira.de vcrb.oblig.6cfentit Io.
And. in add. dum dicit, fi tamen notar.rt teftes alte
rius lingux intelligerent per aliqua figna adiunda cum verbis interpretis, facit Aym. confil. 143. fub i,um .i3. fecundo qubd pariter aliunde, quám cx Qidis interpretis conftettalcm interpretem effevc- nim ,vtd icit tex. in d .l. t . f fi. deverb.oblig. fqiibd feiatvcre interpretari idioma exponendum, 8cq, verefit ad effedum de quo agitur ab ipib teftatore adhibitus interpres,& habitus pro confitente, vt per Fed. dcSen. inconfil. 149. Lex d icit& Im o.in d .f fi. ver.fed quomodo probabitur,ibi. vclperfigna poterit conftare. & A re. ibid. coi. pe. ver. feaindus modus. & Al*x. ibi. num. i<. Tertio cúm ifto cafu interpres habeatur loco teftis, vtdidum eft fiipra, quod aliqua difpofita in huiufmodi teftamento, qux m.ixime cedunt ad commodum interpretis vcl fi; in..m,adeffe non debent per no. inl. omnib.
C. Q teft. 6c per Bal. 6c aUos ia L didantibus. C.
de tefta.
S V M M A R I V A L
volunt. Lib. T.
19t AmbigB’tas c mcemtudo quandoque eft eb generalitate
¿ dternattuam rei legata.
2 Interpretatio ¿e le d io Afferunt, eledio duitur quoad legatartum,mterpreTatwquoadbaredem.
3 Eledio cadu in incerto, ¿■AcU ratto in obfcuto yel dubio.
4 Eled. quanA pertineat ad legatarium plene Aclaratur.
5 Elidió in quibus rebui poftit cadere.
i Eledio Aturlegatarioincaftb.inquibmdatUT baredtifi bares efl tn mora eligenA, ¿ Acuur in mora quan A non elegit in temp ore dato vel a teftatore vel a iu Ace legatario iñftante in cafib.in quib. poteñ cogi bares ad eligendum.
7 Eledio quomoA fieri Abeat a legAario late demon
ftratur.
'f Eledio A tur gim o nominato a teftatore.
g Eledio Abet fieri de re participante cum extremo mhto- ri, quaftio A fu /i A/putatur ¿re/olm tur ,vhiplura iura ¿ arg.de danA minimum.
10 Int e rg et at 10 g o harede contra legatarium.
11 Interpretatio pro augmento legati,quando verba fic ftta- dent,Cupennde ¿ lex dtjpomt tnipeda quahtate te
ft at oruCr legat arij.
12 Eledio di bet effe in/olidum tn re eligenA, ¿ n onparim inrtvna, ¿partim tn ahera.Abaq* Abetbaberere- quifita vt teneat. Intellige haere ar.ivatalegataft- cutft anim ata,quia quod eft minmum,pr&ftatur, &
eft communis optglo.approbata.
13 Eledio in legato alternatiuo poteft fieri de qualibet re contentam dt/pofitione arbitrio eligent is.quta legatu altirnatiuum babet vtrunque inobUgatione, vnum in folutione.
14 Legatarix habens eledionem in legato quantitatum ¿ fummarum poteñmammehgere.
1$ Eli diófienda de rebx legatis debet fieri de re conuemeti iuxta conditionem & quahtatem perfona Abentis ehgere,fianttbx maximé rebus aptu conditioni tUius,
¿deratione,ibidem.
16 Difpofitio femper eft intelligenA fecundum perfona quahtatem adquamrefertur.
/7 lledto debet cadere inter aqualia velparum diftantia.
S O L V T I O III.
Ertio cafii prxmiffo tertij diftindio- nis,quandoambiguitas eft& tin cer- rirudo,ob generalitatem & alterna- tiuam rei Iegatx.Lcum ftichus.ff.de
—— ib lu .& l.p rx to r.f quodautem.dein- iur.Oti.itu iiuei.rt ibigl.dciu.fif& qúoperA lcx.cóf
^ ti.circa fi.Ii b.2.t qua ndoq ue ad legatariu m ,quan do
que ad hxredé pertinetinterpretatiq veIeledio,hec duo, f eledio dicitur quo ad legatariú, interpretatio vero quoadhxredé,vtdicitBal.in Lfiquispiuies.de 3 le.t. clcdio t aút cadit in incerto, & declaratio in ob-
feuro, veldubio, Pa.de Caft.in l.qui duos.deIcg.!.&
in d.
ffi
quis plures. idem de eledione quo a'ci legatarium , qux cadit fuper incerto om nino, & de interpretatione quo ad hxredem, qux cadit fiiper inceno, non tamen omnino incerto, Ang. inl. in
fulam, ad fi. ff. qui pot. in pigno. habe, quo.modo ad alterum pertineat videndum eft:Prxfiippofira quidem validitate legati defedu incertitudinis ceffante tam ratione ret legatx quám legatarij, de 4 quam ña dicetur Ii. ^jC afu saurem eled ion isp er- nncnas ad legatarium tales comprehenduntur.
C 2 Prim e
4
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
Primb cüm teftator dixerif,ttíncres clara eft.l.ille.de le g .j. fentit tex.in f.ü generaliter, ibi nifi aliud te
ftator dixerit,infti.deleg.& tot. titul. ff. de opt. lega.
Deindccum legará certum de certisrti habens duos equos , vcl duo paria.boum legauit vnum par bo
u m , velvnum equum Pctro, cui ifto cafu datur ele- ñ io.l.qui duos.de lega.i. Idem eftin legato fa ñ o in genere inferiori fecundum legillas, quod praráica- rurde pluribus differentibus numero, verbis exacu
ti uis ad legatariu m , vel ad neminem direñis, quod eleñio datur legatario l. legato generaliter, de lega.
».& diño /-figeneraliter.licct de vcrbis executiuis di reñis ad legatarium folum in alternatiuis procede- te velit Alcxand.ind.l.legato,colum.2.ibi.Bartol.&
alij cbtrarium tenent idem etiam in legato alterna- tiuo.l.Luc.dcleg.2. vbi autlegatum eft incertum de certis.feilicet vnum de fiiis equis dicitur in genere lub alterno, & vbi legat firaplicirer vnum , equum dicituringeneréjPau.deCa.in d.l. legato gencrali- ter,&lm o.in d.I.qui duos. Hzcprocedunt,quando eftlegata ipecies animata gl.in d.l. legato generali
ter. quam ibi communiter doc. fequuntnr,&in d. /.
figeneraliterinnuuntcxemplacaiuumd.l.quiducs ‘
&d.l.legato, in feruis&in homine inferta, nifiadij- ciatur ptonomen de meis, de fiiis, vt fi teftacor, ha
bes pluresdomosinpatrimoniolegat vnam deiuis dom ib.Titio, eleñio eft legatarij, vt tradit Iaf. in d.l.
qui duos,ver.fecundo facit,& Ang. Are.in trac.de te- fta.ingi.55.&Couar.in c. indicante, num.j.detcfta.
Scquando huiuimodi fpecieslegatareperiturin pa
trimonio teftatoris: quia eleñio non datur dere ali
ena. 1.2. dc opt. leg. ita effe com.theoricam defendit la fin d.l.lcgatogeneraliter.col.5.&feq.dato contra- rio.d./.figeneraliter.dicentisvel res aliena.&aliter non reípondet, credo quod bcna litera fir, vel res alia, Yt comprehenditur ibi in feq. ibi. vbi teftator exferuis ve! alijsrebus inteliigitur de alijs rebus fi
milibus habentibus fines á natura, lafin l.fi domus, in pr. coi. 4.ver. necobftat tex.de leg.t.ad idem gl.in L hxredes./.fiincerto.ff.fam. ercife. & A n g. Aret.in d iñ o /, fi generaliter, col. i. faJlit quando etiam de dom o exiftente in patrimonio expreffe effet data e- Ic ñ io legatario de dom o, quam vellet, vtper Alex, in d. 1. fi domus, in prin.de leg.i.Idem fi effet fañum legatum habitationis in genere, vt ibi per eum fe- quentem Pau.deCa.&ibi.Iaffequiturin J.col. vtrá- que diñum . Videtur autem fiifficere maxi me quan
do incertum de certis, vel vnum de fuis legatur, qubd fit dc poffeisis-bona fide per teftatorem. 1. fer- uosautem.de leg.j.& Bal.in l.fi./.i. col. pen. ver. po
ne teftator.com. dssleg.ita poteft intelligi quod Pau.
de Ca.in d.
1
. qui duos, dicit, dicit etiam fi de alienis 5 feruisreliquilTet. -^Itemproceduntinrebusjinqui- bus poreft cadere eleñ io . feilicet inter fpecies, & inter Ipecies & genus, & intervnum &aliud genus &
non in quantitatibus in quibus non cadit eleñio, fed ipfo iure debetur minor fiimma: nifi quantitates fintconiunñx cum tempore vel in loco, ita not. de- claratBal.inl.pen.infi.C.deverb.figni.confirmatur ex íblutione quam Bar.in d.l.legato.circa fi.dat ad
1
. C ita fit fcriptum. deleg. 1. quod fi ex modo legandi,& ex rebus legatis poteft colligi eleñionem poffe transferri in legatarium procedunt d iñ ain d.l.lega- to.aJias fi verbafint itacompofita,qubd nuilo modo poteft intelligi reliña oprio , debetur quod mini
mum cft.fecundum d J.fi iu fit aferiptum,& Imo. in
20 Simonis de Prsetis
d.l.qui duos.Sc ibi Ia f dicunt dari eleñio nem, vbi le_
gatum ex mente teftatoris continet piures res apd- tudine, licet añ u vnum tantum, lecus fi aptitudine
& añ uvnicum eftlegatum.
6 Ruriiis t legatario datur eleñio i n cafibus in quR bus datur hxredi, fihxres eftin mora eligendi, l.fta.
tuliberum./.ftichum.&ibiBartoldelegat.íecundo.
& Alexand.in Lfi quis afilio./.s. ver, in gl. in ver. ele- gerit.de leg.t.&Pau.de Ca.in d.i.qui duos. nu.j. hx- res.n. in mora conftítuitur quando in tempore dato vel ateftatore non elegir, d. 1. ítatuliberú. /. ftichum.
vel dato á iudice legatario in ftante per L mancipio- rum,de opt.leg.traduntBart.&Pau.de Ca. inl. eum quicertarum./.i.deverb.obl.&Alb.deRof in d./ fti
chum.per Ldiffamari.de inge. & manu.in hoc d iño approbant doñrinam Are.in d.l. legato generalitcr- col.pen.&Iafcol.4.ver.circa fecundam.&BafShd- l.mancipicrum.infi.& Ang. inl.fencimus. /. ne au
tem.in fi.C.de do. & And.Tiraq. deretrac.ti.i./. 24.
gLi.nu. 9. quod credo verá in caiibus in quibus ipfe ' hxres poteft cogi ad eligendum , de quibus infra di- cetur,dum trañabitur de eleñioae hxredi danda,vl tim.odatur eleñio legatario in caíü. L nonad ea. de condi.& demonftra.
Vifis cafib. quibus legatario comperit eleñio, in- 7 ipicicndum efttquomobo eleñionem hanclegata- rius facere debeac.Si quidem eleñio expreffe data lit ateftatore, & licabhomine,íüntin hoc opiniones, qubd poisir eligere optimum fecundum aliquos, &
fecundum alios mediocres, & hac vltimam dicit fibi videri rationabilSlo.Fab.in d./.figeneraliter, nu.4.
& ita eft gl.&Bar.tenet in 1.2,in pr.de opr.lcg.&EaL in Lfi./.j.coLj.ver.quxro reiiña com.de leg.concor- dando opi.Imo.in coLfi.vbi dicit qubd gl. &docc5«
tenent qubd non,& Are.in col.fi. & lafin coLa.in d.
l.iegato generaliter,diftinguunt,aut res eligenda eft in pammonio teftatoris, nicpcteft elixires optima, autnbeft in pattimonio,&: tunc poteft eligi medio- cris,nceleñio fierctnimisvagainprxiudicium hx- redis,&fic dolose ageret legatarius,quo caíü nó p o / fet eligere optimum , ficut eodem cafii dolose agéda hxres habens poteftatem eligendi quem vellet non poffet eligere pefsimum. 1. fi hxres gencraiiter.dele- ga.t.ita videtur tenendii per rex.in!. vnum. /. fi rem.
ibi,funt.n.magis&c.delega.2.
Siquoq;eligcndistantii duo extent dimiffode- teriore poteft eligi optimu: quis inter extremitates non reperitur mcdiú hoc calu, ira rener Bal. in d.l. fi.
/.i.col.j.ver.pone qubd non (ünt.có.delcg.&ímo.in d.l.legatogeneraliter.col fi.Scibi IafcoLi.circafi.fi- bidicit,quod ad minus debét adeffe, tria, vt ieges dc clcñioncrcrum locum habeant.
“ Ecconfequcnterponoiqubd-j-teftarorhabes duos equos legat Petro vnum de fiiis cquis,iré!egatIoan- nialiumcfrftiisequis. Perrus.n.vtprimonomina- tus habet eleñionem equi legati per 1. quoties, ff.de víüf.com m unitcrtenentBar.&Ange.&Pau.deCa.
& Alc.& la fin d.l. qui duos de leg.i."& Pau. de C a.&
la fin d.l.fi./.i.com.dc leg. Anto.Gom efin fiiocom- men.iuristo.i-cap.t2.tit.de leg num.18.
SiételcñiodataCclegatario,qúocunq; á legede plurib. reb. poteft & debet eligere mediocre pcrtex.
& ibi gl.in d.Llegaro generaliter.&in d./.figeneraJi- ter,&inhocnu]láfacmtdoc.difficultaté,nifilegata- ri*pofsit ciigcrc minimá,q, poffe euenire in Icgarario
¿itéfiine raétis, vere credo clTedcraro cótingéribus.
S e i
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
D eintcfpr.vit.voíun»' Lib. L
2 tSed c o n f i d e r a t nouam quarfHonem,bucuiq; per coi.fi.&iñI.in teftamentTs.num.3.d€reg.iu.*Aym.
.A vidcrim.non tra<ftaram,fepius tamen v'- coniil.25. num.24„&coníiI.á6 num.^.&pro hzrede doci-quod vidcrim.non muraram Jzpius
íücóangibiiem quám qubd legatarius fir elediurus minimá,qeft,an mediocritasrei eledzfíranrédenda d aquf magis adheretextremitati maximi velm ini- mi-exem pii gratia tefiator habcsquinqucvel piures equos diueribrum preciorum imfi fcilicet preci j cen
tum atireorum,aliumprecij So.alium 4o.alium 30.
& alium,precij co.aurcorú, legat Petro vnú equum,
& foan . alium cui extremitate maximi an minimi Tirerii tfH (eirararii vnus Doftalterum \Tcrq;eiigendo
contra legatarium nempe fitinterpretatio, vt m his co n f habetu r.* per Cor.conli/2. col.pe. & St.col./*
&2C3.in fi.lib .t.* confiI.i6ocol.pen.lib. 4 . * alibi.
Non obftat contrarifi iupra adductum, quia lic pro"
cediteledio circa media tineer qtuE media cum ad
fit maius & m inus, iura prxalleg. diftinguút minus elle in eledione &preftationead maiorem fauorem
&com modum hxredis, latis videtur pro legatario, qubd de mediocritate accipit, quod lupra pefsimum
d a polle eligere equúprecijaur.Sa.&Ioannéalium prcdj.40.quia omnia media interiftas extremitates vioShtureUein eledione leg.itariorúperd.I. legato generaliter & d.i.fi./.fed & fi. co. deleg.de quib.me
dijs d ida iura non diftinguunt, neq; nos debemus diftinguere I.de precio.de pub! poffunt ergo eligere m edia maioris preci j.ficut extre.mi tati bus ceffanti b.
poffuqr eligere de duobus vnú maioris pretij, vt di
dum crt,perd.l.qui duos.fit.n. interpretatio ad ma
ius augmentum legati, vtl.fiis qui. cciiipr.&tf.i.de reb.dub contrarium puro verius, qubd mediocritas huiufmodi debet effe il!a,quxfit minor magisparri- cipansdeextremominimo,quam de maximo,nam primo quod datur legatario d im in u itu r* tollitur ab hxrede cui prius vniuerium iam erat datum.1. le
gatum eftdelibatio. inprincip.delcg.i.*vbidubiti videtur quod legatum ex pluribus quantitati bus vcl Ipeciebusremanferit,exiguum eft prxftandum.l.fi itafitlcriptum.eo.
Secundo lexcft, quxcompeffendo arbitrium da
tum ab eadé lege legatario in eligendo dilponit non extrema optimi *p d sim i,led mediocritatem debe- reeum eligere d. /xpiusalleg.l. legato generaliter. * d.l.fi.tf.fed&fi.com.deleg cum mediocritas hxc c
5
- tincat plures res diueribrum preciorum minorem effe dandam.eadem lexmandatpafsim in huiufmodi diferimine maioris rei ve)mi^orisda^dxlegata-
^io,vtd.l.fi ira fit a{criptum.*l.apud!uiianú./.icio.
líe prxmiísis addira qubd legatum nunquam lega
tario damnum effe poteft, ied hxredi interdum hx
reditas eft damnofa.text.in I.fi hxreditatem.ff.mad.
P rxd id atam en in tellige*lim ita, nifi propter exu miam nobilitatem teftatoris atq; legatarij amplius effet prxfiimendum iecundum Bal. in I.I. !ub nu.4;
Ter.fed pone quod teftator.C.de ver.fign.Addefi te
ftator habens maximam m in o r e * minimam rem aliquam &legaueritde his minorérem ,viderur le- gaffe mediam,Tt l.qui lanccm.deauf.&arg.leg.
Irem tslediodéteffcinfblidum in re,qiix pót eli
g i, * ncn partim in re vna & partim in altera, vr l. u extoto./. fin. & vtteneat debet habere alia requifita per glo. *d o c l.in 1.ferui elecHone.in prin. de lega.i.
Prxterea funt hxc intelligenda,vbi legata eft res ani- mata,a!iasfiresinanimatain legato venit,prxitetur qucd eft m inim um , iftam elTedodrinamgl.cómu- nirer approbatam ,defendit* tenendamdicitpo.ft alios Iafind.l.Iegatogeneraliter.colum.3.&feq.Co uar.in c. indicante nu. 4. de tefta. vbi & de legato ad pias tau(as,*hocverum eft,quandolegatum eft fa
dum in genere generaliiiim o&non iubakerno fe
cundum nos,vt eft didum fiipra, * etiam per dod . in d.l.qui d u o s.* in d.l.legatio.maxime per Pau. de Ca. * Are. itaq; limita illud de mediocritate eligen- dalocum habere in legaro incerto de certis * gene
raliter fad o * in eledione translata ob contuma
ciam eligere debentis d .l.legato.* d. /. fed * fi, non delcg.i.l.quiconcubinam j.i.d clcg.3. * l.fiita re ii- 13 auteinlegatotakernanuo.quia inhocvnumquod- dum .in prin.dc Icgat.e.nam wi iudicando medium
ab extremis inipiciturid.quod eorum eft minimum inquitBal. in 1. li (eruus plurium. /. 1: numerus, in fi.
dc leg.i. cuius decifio eft valde proxima noftrx qux
ftioni,ctiam optime ficitquod traditibiAlber.de Ro(a.circa fin .lm o.* Aret.circa fi.Ter. io ipfe lex có- ccdcndo legatario eiedionem rci medixxftim.atio- nis referuar,ne heredis cóm moda defraudentur,tex.
ind./. fed&fi.infin.fedcomm odnm hxredis eft,vt cenlcarurminus grauatus quo fieri poftit. l.qui con
que alccrnatiuorum dicirur effe in obligatione, & v - num in lblutione,Bal. in
1
. Lucio, deleg.2, &clarius Cyn.in l.pe.col.fi.C.dever.fig.in legato generis ante folutione nuliúdicitureffeinobligatione.l.cú incertu s .* ibi dodo. maximeAng.de leg.i. *cótrarium nó reperitiircaurum. ergo non eft limitatio, c. inrer corporalia./.fed neque.de tráfE p if Bal.in l.li vr pro- ponis.fiib nu.t. C.de rei véd. expreffe fentit faf.in i.fi afiibftituto./. I.in primo no.de le.i.tex. * g l .* d o c . in d.l. legaro, fentiunt & in rebus animatis tantum.
v n u m e x familia./.firem.deleg. 2. ita pro communi piunbus./.fi ira aT itio delega, i.qui/. eftpen.l.pia-
regulapcrDod.traditur,vtDcc.confi!.;55.c o l.fi.* 15 nc.poftdcl.fiplurib. Putarem /quoqueineledio- polt alios .\ym.confi.i49.num.i).confilio i6-.num. nibus habendam effe racioné qualitatis perlbnx cli- 4.&CC nfil.’ ?- mim.3 f i c * hxredi elfe parcendum gcnris,vt non audiatur eligendo&petendorem fiix dicit tex.in l.Scmpronip.deleg.e.Succcisiue* quar perlbnx ncn conueniente.m,alijs rehus exiftentibus tomaois fauorabile eft heredi ire cx mediis rehúsele luiperibnxconuenientibus \refentit Pau. deC a.in d io legatarij aftringarur ad rem minoris pretij,ergo l.fi domus.in prin.in vcr.quid enim lihabebat.eo.*
fic pro hzrede contra legatarium interpretandum 16 ib.Iafc0L2.nam com mune eiV/dirpolitionem intel/
I eftper aliam communem regulam -qw zeft/qubd ligendácffelccundumqualitatempcrfbnzadquam ftridafit in^rpreairio pro legatario,Dcc.d.cófi.355. rcfcrtur.l. plenum, i. equitij.de vlu & habiuLex mi- C I iltaxi
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca