• No se han encontrado resultados

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Dc interpr»vlt.volunt

S O L V T I O V.

¡ Va r t o caíü & r lá m o d iítín d io n ís J ü periüs virim o loco f a d r de am bi- I guicare ve l obfcuritatc teftam en tan x I diíp o iiáon is abis m odis, ver circa v er-

i ba,vel léníiim & ícntériam teftatoris, oliendo inrerprerarionem íeu declararionem tune fieri pofie&haberiadiuerfis.prourdiueríiraodéá le-

‘ legibusconceiTum inuenitur. Nam vlcraalias / me­

l i o r * lécnrioreftinrerprctario,fi poísithaberi, qux prim bfitab¡pío teftatore,^dicit Soc.confil.102.Vi- fisco!.pen.ver.cx quibus parer lib. 3. quádo enim te- f « ftatorfeipfiim gloirat,* mentem fiiam declarar,ii

5

- quam itur ad interpretationem &gloliam Iegis,nul- la iterum raeIiorinterprecario,&gloírario, quám fíe

^jD^interpretariocel'tatoriSjdicuntCurSen.confí.

I^Síregno.colum .j.ver.itain propofito & P arif c

5

- fí.9i.nu.27.&confil.5>7-num.24.1i.2. & co n f3. n u .fj.

lib

.3

& Gram.confi.ciui.to5.num.67.* Bal.con.407.

in quxft col.fin.fubver.tangituretiamlib.i.facictex.

in l.ex facto.ia.i./.rerum.lídehxred. infti. & in l.La- beo.de íuppel.leg.*inl.3.CdeIi.prxrc.regula enim generalis cft,interpretarionem haben clanorem ab eo qui diipofitionem condidit.I.ex faéto in pr. & ibi not.nod. de v u lg a .* p u p ill.* in c.cum venilTenr. &

ib iglolfdeiud i.& ca.inter alia.deíenten.cxcom. &

tex.inl.in prxtoriis.ffdeprxr.rtipul.&I.om ni noua- tionc.&ibiBald.deiácroíán.Eccle.*glo.& doét. in Clem.ixpe.de verbo.fignific.Declarationi concedé- tiscreditur, quomodo intellexerit p riu ileg iu m ,*

íáluumcondudum,Dec.confil. ft-in fin e ,* inter­

pretationi f ’.cienrisIegem,Thom.Gram in decií.6j-.

numer, 7 7 .* íuperioris concedentis audoritarem a- liquibus compilandi ftatuta, Abb.inca, ciim olim coliim naprim a,dcarb.*Bartol.in

1

. omnes populi.

fiib3 qu.xft.6.q. princip.deiufti.&iu. * Ant.de Bu.

incap ex parte.el.2. infin.de verbor fignifi cüm con- cordanr.alieg.ab Aym.confiL»35.numero35>. Qnx 2 quidem /generalis regula intelligi debec , quando

non poteft diípofitionis cenitudo haberi per alia re- m edia,vtperAbba.notanterin capitulo ad audien- 3 tiam.de decim. /N oníblüm autem ipfi teftatori de íüa volunt.are, íed etiam alij, cui eam declarandam commifit.ftari debec,

1

. Theopom pus.* ibi Barc.de do.prxleg.*lateAle.xand.confi54. Circa id, Jib.2. &

Ruin.confi!. «9. numer.5. ^ kfl- hbr.2. & Ang. Aret.

in trad .d c tefta.inglo.70. Nampariafunt qubd te­

ftator Quid declaret propriis verbis, vel per relatio­

nem ad aiiiid.l. quem hxredi.ibi Socin.in vlt.not. de reb.dub.

Quxcommiísio tribus modis fieri contingit, vno 4 m odo&inuaJidé. fi/ quando teftator remittit fub-

ftantiani & vim fuxdilpofírionisad íécretum aliene voluntatis,ab hac aliena volúntate capiendo dcpcn!

d en tiam ,* tigorcmcxpreíséjpuré,vcl iüb aliqua c6- dicioneinfuturum, quod vri captatorium ,*dece­

ptorium áiure reprobatur. 1. illa inftitu tio.cumcon- cor.ibi in gl. & per Bar. & d od . ff. de hxred. inftit.

1

. captatorii.dcicga. i.& 1. captatorias. & ibi glo. de­

clarat,* poft ahos Dec. C.de teftam. mili.cxempla a- liqua g lo .*d o d p D n u n tin d id is locis,aiiud qubd dcbeat ftari d id o Tirij,an debeatur,* cui,non vale­

re ponit Bart.in confi. 168. quídam habens, colum.fi.

ver.dciccundaAliuddc teftatore conhio defepicn- üa.probiutc&induftria venerabilis patris Abbatis

Lib. I.

2 7

lili coníinguineijcom m ittente fiiaro vlrimam vo­

lu n ta te m ,* diípoCrionem d id o Domino Abbati ordinandam &diiponendam , prout fibi videbitur,

& placebit, cui totaliter íuas vices committente ea­

dem ratione maximé non valere ponit B alin confi.

114. Quxriturvtrum.lib 4. Aliud deteftatore relin­

quente matrem iure inftitutionis, vt poísit de bonis filis diiponere ad fili libitum , & voluntatem, & in hoceamhxredemnoninftituenre,tenereponit Cor.

inconfi.t56. Deduabus. colum.3.hbr.a.fímiliterin fiibftituente marrem,ire poísit de agnatione tefta­

toris, vel alibi, \t: fibi videbitur eligere vnum pue­

rum , * illum inftituere hxredem vniueríaiem,per plures conclufiones non valeretradit Parificonfíl.38.

non videturlib.3. Aliud deteftatorcinftituente hxrc- demfratrem fiium cum obligatione, qubd ex d id a hxreditate teneatur & obligaras fit diiponere, &

d a ré ,* íbluere omne id , & totum quod eft quan­

tum dixerit F.fiia vxor,cum confiiio tamen fratris Ioannis,non tenereponit Rui.confíl.2t.numer.6. &

íeq.iib.2.&alia ponunt d od . alibi fiindata in con­

clufione prxmiffa elicita exdidislegibus, vt maxi-

5

méper Dec. confil. 4P 4.n u m .3.*íeq ./P on u n tta- mcn non habcre locum in caufis p iis ,* p r o his fx- piüs intelligi valida huiufmcdi relida. c. cüm tibi.

de teftam. & per Bar. in l.j. deíacrolán. Eccle. Cor.

confil.64.& confil.89.coiumffin.!ibr.4.&Iafconfi], n o .lib .l. P arif confil.83.colum. pen. iib. 2. & Dec.

in dida. 1. captatorias, num .i/.&íeq. & ita effe com.

opin. Quando non intelligatur ad pias cauíás tra- datC u m .confil.io/.teftator. vbi * quidfi mortuus, depuraras ante dedarationem fít,penes quem rema­

neat Iegatum. P rxd id a intellige quandoremiísio fit fa d a in expreffa &abíbluta voluntate alterius, non autem v e la ta ,* circa fiibftantiam relidi,non autem eius dedarationem,Ang.inconfíl.223.cafiistalis.co- lum .fin .*D eci.in d id a l. captatorias, numer.2i.vel eius m utaticnem,Bal.conf 302.Conftiturio. col. pe.

ver.prxterea cum hoc libr.a. Alio modo poteft con­

tingere / reftarorem diiponere ftandum & creden­

dum didoalicuius,deeo quod ipíe ícit,vel eifuit di­

d u m in fecreto abipíbteftatore,*valetidquod cre-

m.igisdehicti, qu iudicium deponentis,* Cuma.c0nfi.n7.in teftamé- to,colu.fin.*confi.io7.*A lex.confi.54.1ibr.2.fieft períbna honeftafta,tur eius iuramento. aliás non, in concernétibus maximé declaratione.m incertorum, cüm aliquid tunc ei conftare debeat requifito hxre- de,vttraditBald.inl.captatorias.co!.2.ver.modb cir cahoc.C.detcfta.m ih* Rui.d.confi.19. num. 6. poft Pa.deCaft.l.quem hxredi d ereb .d u b .* ibi Soci. in 7 fi.dicit,fi teftator commiíerit,ftari /d u o b u s,altero

m orraononftaturvnietiáalteroc

5

tradicente,vrpul chré perCum .dido con f ii/.circafi.faciúntq; pluri- 8 müm decifiones de n u m ero/plurali nó verificari in fíngulari,taminteftamétis.quám in aliisdiípofitio- nibxongeftxab And.Tiraq.in l.fívnquá.invcr.fuíce perit.numer.226. vlquead num. 240.dereuo.don.

Alio & tertio modo eucnire poteft teftatorem ¿i*

cere ftandum effe voluntati alicuius de eo quod fibi 9 /deponcnri videbitur,* ifte dicitur quafi arbitrator

alTumptus áteftatore ad taxandum aliquod incerni ex legato valido fa d o áteftatore,vtperBar.in l.Theo pompus. fub d id o ver.quzro cüm teftator. & .Ma-

D 2 thc.

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

2S Simonis de Praetis

the.dc A fflid . In dedC37t.num.6.&feq.-H.Verba hxc in teftamento appofita,arbitrio iuojicenria fiia, ad li bitum fijum.voluntatefua & fimilia quando impor- tentliberam \’olútarem,velarbitriú boni viri. Guid.

finem.C.de vfiicap.pro empt. Bartol. & alij in dida}.

verb a.C . dc tefta. & bonis fuis.I. milites etiam,ff. da mili-tefta.

Quamuis parum dubiafinthxc,tamen vfu condu iudicanthzc. Statutum dans priuilegiainftrumento dotis,.\lexan.conr83.coLpen.verb.necob.etiam ad- dido.&coníi.íéq.num .6 lib.2. Statutum dans exe- curionem inftrum ento,& prohibens exceptionem doli fimulationis &c.idem confil. 8 6. in fi. Hb. 7. Mo tusproprius,Dec confil.33.col.penult, metus illatus abalio,x\5’m .confii.i2o.Adus prorogatus,Deci.con.

93.num.3.Ccntumaciaalterius,Macther.in not- 26.

prifumpt. profedoiudicis,Car.Ruin.coniii.<S(), nu.

7

.iib.i.executioíententÍ

2

commiíracontra alium in ' bonis tertij ipfius non condemnati,Ayni. confil. 235.

legitimatio aliis conceffa, Alexand. co n fi.8 7 .c^

3,rtCurt.ien.confi.35.col.pen. fadum alterius cuius fa d o priüs ipfi tertio eratiusqu2í;rum,¿\iexand. c5- fí.’ /.num .i.& z.íib.jrt; Socin.confil. 137 .circa fi.lib. u

&confi. 9i.num.7.1ib.4.Iaf.in Lfi reusjff de pac. Dec.

conii-58..fiibnum.3.1cilicetnon prxiudicat intellige, yt perBal.in

1

. cüm 'a focero, C.de iu.dot.& Rip. in c.

jicutRoman3,num.42.dere(crip.princeps,necin iu­

re adrem,Deci. conii.;25. fubnum.6. Verba impro- pi-iantur,Deci.confi.io circa finem,&confi.744. nu.

34

.& con li,

58

o.nu.

3

.

4

.padum Rudumnonveftitur cohxreiitia contradus ia prxiudicium tertij, Crem.

fingul.‘97.fiatutum prohibens appellationem,Bal.

Pa-in q-4 7

5

-& A n g. A ret.in tra d . de tefta. in glo.td. cibile,qu an d oquem em in iffe,qu 6d 7 tertio n cn pre!

num.a.xAlex.coniiL47.colum.5.ver.iedin teftamé- «Jnrnmm ---

tohb i. Etenim 7 illi quorum declarationi mandato teftatoris effet ftandum iuper dubiis & contrcuerfiis, qux orirentur circa contenta in teftamento,non p of­

iunt declarare ea qux c

5

fiftunt in iure nifi faltem par­

te citata,& nifidubia rtcontrcuerfix iam euenerint, VtperCar.Rui.confi.to6.col.fin.Iib.2 & So ci.iu n i.in confi.ioo n u m .:7.& feq. lib.i.qui fiiper eodem fa d o confiiIuit,quinimbfiibiungensprobat hxc fimili te­

ftatoris verbainteiiigi,nequefeextenderead ea ,q u x iuris fimt per decif Cur Seni, confbp. Dominus io- annes.cclum. penult.ver. Poftremo. vbi etiam dicit non fe extenderead ea qux non iunt pofsibiiia diipo- n enti,inec.fado.D cc coníii.4ió.colum fin.facit e- tiam quodícribitGemi.confíl.’ o .non valere dirpo­

fitionem teítatcns,qubd poisit mater declarare, q ux lapiant vfiirariam prauitatem,& ea diipcnfare. Ad- de qubd fifti deponenti, vei vci tefti, vel vti arbitra­

ron plus credi non deber,quam ipfi teftatori credere­

tur, perea quxadducit Aym.coniii.4i.num.z. Prx-

*3

tereatarbitrator taiis, feudeclarator non poteft effe frater ordinis minorum,Dec-dido confil. 494. colu, penuk. & fin.

14 Etfiprobarcturtcontrarium eius,quid d idü,aut declaratum fuericab huiuímodi tefte vel arbinatore talis cecl.iratioretradaretur.Alex.d. confi. 47. colu, pe.ver.ílicceísiuénonobftatíib.i.proutid verum eft in ipib teftatore per tex. inl. verba. C.deteft.gencralis enim dodrina eft probaro errcre retradationem in­

duci etiam iuratorum,Pau. de Caft. ccnfil 377. num.

7».lib. 1. & Aym.coniiI.i44.numer.6.& feq. Si quoq;

iniquefegereretindecIarando,poffcttalis declaratio reduci ad arbitrium boni viri.l.r. & ib i dod.de leg.2.

¿ A fflic decif371. numer.9.&M ar.Ant.Nac. conliL 1j5.in2.dub.

*5

Sicuteriam defundo non creditur teriam iura- menti,nifiin prxiudicium hxredis & nonaliorum.I.

rationes,&ibiauc.quodcbtinet.C.de proba, hxredi etiam declaranti voluntatem teftatoris non creditur in damnum aliorum,lai.in d idale. fi quis á filio. /. fi quis plures.in tertio nor de legat.i. fic inteUigantur audoritatescumulatxper Andr. Tiraq.in d l.fi vn­

quam in ver.reuertatur,iub num. 302. de reuocand.

don.& prxiumptio, t qux eft,qubd moriens no prx- fii.mitiir mendacium dicerejneprxiudicettertio,]are probat Alciat. in tradat, de prxiumpt.in reg.3. prx- iiimpt.4. num.7. dicit not. Paul.de Caft.in

1

. cüm fer­

uus. infin. de condit. & demon quando ageretur de prxuidicioakerius,non prxfiimitur defundum vo- luilfe fieri perhxredem, quod ipfe erat faduru s, ira declarata & depofira ab ifto deputato á,teftatore non nocent, neque prxiudicant aliis non habentibus c

5

- modum.neque caufam ab ipib teftatore mandante, arguen do á poteftate teftatoris,& facultate conceffa, arg.l.fi ciim dies.f fed & fi forte, & 1 . non diftingue- mus./.deofficio.ffdearbitr. qux cenfetur di'ponere de bonis propriis,&non peteft de alienis, neque de iuribus terti) diiponere, glo . inl. conficiuntur, /.fi poft inuerfi.teftatur,in fi. de iur.codi cil.Bal.i n

1

- is cui, de leg. 2.&Parif. confil.7. nu.9. Hb. i. fed valet ponere legem fuceeffori defun d i, BaLin lege fecunda, circa

i6

f

filiusfam.priuilegiii volens haberi pro infedis &Ci a- liudcoccdens Hebrxis poffe mutu.ire iuper rebus a- Henis.difpenfatio conceffa digno piiu.atione, reftitu­

tio bonorum coceffa bannito,remifsio generalis poe­

nx,generaliter concefsioues principis,quxdicuntur.

de prxiudicio akerius,inteliigunruretiam de modi- cojiftacum filis audoritacibus ponit FeLinc.cauiam col.io.fub ver. interpretatio priailegij.de referi, clauf nonobftante.ibid col.14. Veronen.in trad.de ferui.

rufti.prxd.inririi.ferui.2quxdud.cap.4.nmn.23. A- Iexand,coní.35.num.6.1i.4,&coníí.3.uum.6.&con.

a3.num.6.ii.5.Aym.coní2.9’ .nurn.2. declaratio ani­

mi alicuius ex poft fado,Rube. Alex.indri.in

1

. no ib- lüm./.morte,nu.23o.de oper.no.nuntiat-facittex. in l.fiparce.nn. /.fin . quemadmodú fer. am it. declaratio etiam principis,Aym.confi.282. col.6 p.irux im pref diipofitio ena concernens vtilitatem publica, Aym.

coníil.276.1übniim.7.didximpreísionis. feruitus no poteft imponi in prxiudicium alterius, idem in con­

fil. 293.fub num. 1 1. d id x impref quis etiam iure fuo non poteft vci in prxiudicium alterius, idcm Bartol.

in l.virilem./.liadierit delegat.preftan.nullitasadus potius toleratur,quirr. fi.arprxiuQU'ium terrio,fiipe- norita fentire cenfetur, cum clauiula etiam ex cena feienria,& de plenitudine poteftatis: Aym.confi. 296.

col.4.& 5.& feq.didxparaxim prei.fauorpixcauix.

Socinusconfii.iid. colum.i Iib.t. item concefsio ge- ner.ffis.Deci.confi.4d8.num.i9.&fcq.S£ ccnfil. 498.

num.15. Populus,feuvniuerlirasnon poreftftatuere, feu difponere in prxiudicium rertij.Rip. refponf Hb.

i.cap.9.&ii.prxdidafiim m atim nominata, feilicet non prxiudicanttertio.vtfíHbueritlatiüs videri, po­

terit in fonte librorú alle.qux in habére poteftaté pre- iudicandi Hmirari poffunt, vbi aHud apparere pot ex

quali-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

De interpret. vlt. volunt» Lib. L

qualitate, & natura rei. & es vniuerlálitate & prx- gnanúa verberum: vr per Dec.confíL/ ^.coLpenuIc.

in teliiK tamen ce m oáico prxiudicio;Andr. Ga- m ar.ijftrad.de e:ítenll.num.'6’ .& p er glo.in ver.nó Ix ia t. ia

1

. reícripta. C . de preci. Imper. offer. & glo.

m agis, in ñ. in i. ii. C. ü contra iu s, vel vti. public.&

la f inl. ñu. col. 5. if. dc contti.princi. Sc quomodo in declarante; D eci.in l.in ambiguis orarionibus.de reg.iur. Tiraquel.in Lüvnqaam ,m ver.Libertis.nu.

/5.dereuoc.doaar..Ai¡aüm¡iiaomitranrar.ncnimia fieret digreísio, fic demum ftricta interprerano,ne alteri fiat in prxiudicium ;Gem in. in

1

. quamuis.nu.

6. de prxben.in 6.

■ . Ad rem redeundo, de quibus credatur teftatori, ucl ei, cui credendum teftator mandauit,videndum T ril,dum abcisam bigux voluntatis interpretatione tS n^jere volumus./" nam teftatori obte.mperandum, 6 ¿ n ^ credendum, inquit G lo.in i. verba. C.de te­

ftamen. Xcm pe circa ea, qux teftator non poteft diC , ponere, & prxiudicare íiiis hxredibus, & de quipus fibi íbiinoucrcderetur iniudicio,& quódtantúha- beatin b o n is,& qubd tanrivale.’.nt bonafiia,neq;

etiam ad prxlümpcionem transFerédi in alium one­

ris probandi contrariu.m.ei credi deber; vt plené Icri- bitPau.dc Caft.confi.177. Vüíbfiipraícripro puncto.

hb.i.per rex.ScibiDoct:.in l.cum pater./.pater,qui fi- lio .*inI.fi.«.i.deleg.2.& in l.quod de bonis./.fi.adl.

Falc.& in l.fi fundum./.adieclioautem.&ibi Bal.de leg.i.neque de debitis ei creditur, m axim éaddem i- nuendam iegitimamfilijs: Alex.confi45.Habita(ü- perhis.circafin.lib.i.VelíerantumexpendiíTeinve- ftimenris,velalijsrebusfibi ctiam noncredarun lafi ip confi’ j.Teftaror.circafi.lib.i.Quiatpropteraííirma- re,vcl negare alicuius, non mutaturvenras, íecundu Philoíbphum,&perl.alTumptio.in pr.ff..ad munici.

Verum eft,ei credi in his,in quibus poreft hxredi­

bus prxiuaicare, qui non poírunrteftatorem demen dacioredarguere, maximé circa parételam antiquá:

vrper Soci.confi.j’ .Circa médium, fub ver.ad íecun- 2 o dam .lib.j.t Quando aliud nó poteft importare con- feísio teftatoris de aliquodebito,importat fideicom miírum,(eulegatú:l.Lucius. tf. quiiquis. el 2.& l.cum quis decedens, tf. codicillis. & ibi Bartcl. & Alber. de Rof.intf.pen.de leg.3.&

1

. qui vxori. de aur.&argen.

2J leg.tPrxiudicaretiam fingulariíviccefiori;i.fi!iipera- tus.íF.de pignor. Bal. confi. 389. Iib. 4.Cuman.confi.

i55.col.4.A!exan.confi.i54. col.t.lib.i. Anchara.confi 36.col.2.Soci.confi.87.col.2.verfi.íecundbconcludo.

lib.3.Rui confi.50. nu. 13. iSiib.i. eriam fada per ver­

ba enunciariua. .Aym.confi.29. nu.i.dummodb non fit facTa poft ius ceiruni, & quxfitum ; Alberi.de Rofi in l.vbi.nu.2o.Cdeiu.do.*Cum an.confi.3o.Statu- to.circa fin.& dum modo talis confefiio teftatoris nó probetur errore fada: vtper Barto. inl. diuus,deadi- men lcg.&Curt.Iun. conC.pá.circafin. & Soci. Iun.

j , confi.ii2.num.» & fequen. 7 Error autem probaretur per conieduras: Bald. in

1

. cum proponebatur, in pr.

n ot.d cIcg .2.& p eralia;vt per Bald. confi. 231.11*2.

Alex. confi. »02. colu.m. fin. ’& confi. :»3. col 2.1ib.».&:

confi.tS8.ccl. penult.vérfic. pofíro, qubd Philippus.

lib .2 .* confi 9.col.penul.lib.5.*perea probaretur, quám prius fuerint rradata; lafi in l.fi quis in fiindi vocabulo.col.

5

.vcrfi.primaeft.dcleg.i.clariiis in ter­

minis Bart.in Lquoricns.tf.ranLundcm.in£lf de h?- red.inftit.

Quicquid enim 7 didum dcclaratúmvc fuerit ab

2 9 huiuimodi deputatoáteftatoré,vtifadum, &decla- ratum habetur,atque fi ab ipíb teftatore ex íiio tefta"

mentó haberetur,* confequeretun l.vnum exfam i­

lia, tf.i. 8cibi Barto. de leg.2.& c.nouit, de appel.Dec»

confi 492. nu. 2 .3.Corfiinfing.in ver.CommüTarius.

incip-lííud Aym.confi.i22.nu.3.&confi.223. col.fi.&

alibi.cuiu

5

quidem arbitratoris,feu declaratoris á te­

ftatore deputari audoritate.m, & poreléatem per an­

num durare feire oporrenl.fi./.fed & fi. com.ce legat.

Alexan. confi. i7s;.nu.9.Íib.6.Tho. Gramroat.confi.

C iui. 2 9 . * plus fidei non mereri, quám ipfe teftatot m erererur,vtantédidum eft.

D idum eft eriam,meliorem nó inueniri interpre­

tationem, quám ea, qux fit á teftatore; fed operepre- cium cft,cognofcere,quomodo, & qualiter poft mor tem reftaroris,perquam teftamenrum redditur vali­

dum &connrm am :PauIusad H ebr.c.9.*tunccon- tingitdeeo dubitari, & amplius teftator, nec velle.

nec loqui pote.ft.-Li. de íac. fan.ecclefi & quibus fignis tune ab eo interpretatio haberi poísit.

Id autem demonftratur, duobus modis poíTe eue­

nire. Vno ex his,qux teftator d ixit, vel feci t, ve# o m i - fit, vel qux fibi contigerunt extra teftamentum. A l­

tero verb modo.exhis,qr:XÍntrinfecé,*in teftamen to ipíb dixic,velfecit, vel qux in eo, * e x e o compre­

h e n d i,* coüigi polTuntifacit rex . in l.in his qux. de condit.&demonft.in hisenim duobus modishocde vniueríb prxfenti noftro tradatu meritb illud dici poceft.quodin íacrorum &diuinorum tradatu di- cirunln his duobus mandatis vmiuerfaLexpendet &

Prophetx,Matth.ca.22.{cilicerprimb diligendoDe- um,iécundbproximum:licetBald.in l.pen.colpen.

ver.fed quom odo.C. de impub.dicens, quomodo polfiumus elle certi de mente teftatoris; Reipondet peripfiusdeclararionem,periuris interpretationem, per vrgenrem diiputationem, *fictribu sm od is;ta- men reducuntur ad prxmifios dúos modos, iuris in­

terpretationis, modo inter vtroíque paritervigente

* operante.

Dehocvirim o modo diceturinfrálib.c.&aíijsfe- quent.iib. Nunc de iiio primo perferucandum eft.

D eeo enim omne, quod dicitur,rotum facitgenus probandi. Vulgbquidern fcitur, &notum eftin iure 24 noftro, /N ih il vel parum e»Te, aliquid dice’re, & non probare.! fi priüs. IÍ de no. op. nimci.c.cum fiiper.d*

conccfi prxben. c. cum venilíent. de fid.inftr.cum fi - mi. & paria elTe, Aliquid non eíTe,&e.fie,fednon pro- bari,&r,on apparereiLinlege. íF. decontrah.empt.c.

foIemiiitates.de confen. dift.». l.duo fu n tT itij.* ibi Barto.de tefta. tut. qui non probar, quod allegar vel adducit, dicitur carere iure: Bald.conf. 67.col.3.1ib.3.

■ Aym.in tract.de Antiq.tem p.in2.par.nu.j2.& confi 4 ln u .4 . *debetapparere per probationes vclprx- fiimptionem legalem.Bal.in l cum quidam, tf.fiium.

ffde acq.hxred.conftando veldicTis teftium,vel con fcfsionc panis, vel inftrumentis, vel euidentia faífti, velprxlümptione violentaiccumadfedem.derefti.

ípol.&gI.inver.fi]ndauerit.inc.finem.dedo.&con- tum.perDoc.in rub.de proba.

Itaq; firmiterrenendo alicuius ambiguxteftamé- 25 tarixdirpofirionis/interpretationem,feudeclaratio nem poffe fieri ex his, qux teftator dixit extra tefta- mentumigLin Lcum proponebatur.qux eftglo. fi.in

«.delega 2.&Barto.inI fiquis in fiindi vocabulo, in pnncver.fecundb quxro. deleg. i. A ng. in

1

. in fidei- comrailii.tf.pen.cireafi.ff.devru&Afflid:.indec.44.

D 3 num.

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

30 Simonis de Prastis

nu.28.&29.8¿dchisaliqua,perCuald.deaneteftan.

2 6 rit.c>.cau.66.nuin.3.&Cephal.confi.i44.,nu.29.jTe- ftatoris voluntas conieñuratur per teftes, cx d iñis perteftatorem, licet n

5

i n forma teftandi, dicit Ang.

in l.hqc iure. in pr. in 2. not. ff.de eu iñ & text.iunña gl.ibi.in ver.Si extrinfecüs.in i.i in pri. de his, qux in teft.dclen.8cíolum perliftendo inhis diñis extra te­

ftamentum, prxfuppofíto ineffe iplbteftamentoin- ualido.vel valido,de quo inffá,2.1ib.trañabitur.Dif- ficultas maior videtur confífterein numero teftium, qui hxc d iñ a probare legitimé debeannpro cuius re­

iblutione plures caíüs íuntconfiderandi.

2 7 Primus, quando hxc d iñ a tendunt ad probatio­

nem confirmationis teftamenti aprincipio validi,&

poftea aliquo euentu effeñiinualidi probari debent per quinque teftes;l.i.& ibi glolT.&Bar.C.decodicil.

& 1. qui exliberis./.teftam entofaño. ff.de bon.pofi lécundum tab.fiverb á principio teftamentum erat inualidú,verbateftatoris confirmatoria debent pro­

bari per teftes,requifítos a principio ad probationem teftamenti;Pau.deCaft.in l.hxredes palám,/.fiquid poft.toI.fin.ver.interdum inftitutio. & ibi Imo. circa fi.ff.de teftam.per tex.in l.i./.i.de leg. j & Bal.in l.con ficiuntur./.fi poft.in ti.de iure codicil.

28 Secundus cafiis, quando d iñ a per teftatoré t am­

pliant di{pofitionem,nonícriptam i nteitamento,Sc fíe errore omilTam, tot teftes requirütur adeam pro- bandam,quoterantneccffarij ad principalem ipíám diípofitionem probandam;Glo.Bart.Bal.Alber.Rofi Pau.de Caft &Im o.in d.l.cum proponebatur de leg.

s.Bal.& poft alios dicens,ita effe Com. Opin.lafi in

1

. errore.col.fi.C.detefta.&iniubftituticneomiffaícri- bi pernotarium,itafirmatPau deCaft.inconfi-304.

Superprimo.infin.&conli.353..'\d primum. lib. z .&

Dec.confí.io5'.col.3.Soci.confí.5i.infi.lib.3.&Anto.

Comefifüocomment.iur.volum.t.c.5.deíübfti.fidei- com.íüb num.24. ver. etenim in cau(a.quicquid di­

cat more fiio nimis gloriosé, & audañerBarb. confi.

29. C0 I . 4 . & íéq lib.i.maléloquens contra glo.com-

muniterapprobatam,qubdinter Iiberos probát dúo teftes:Cuid.Pap.in q.5o4.quem etiam vidcin q. 528.

& Soci.in confi.51.in fi.in 3.

29 Tértius cafus eft, vbi,quxtdixitteftator,funtpro declaratione voluntatis ita obícutf ,quod nulla cft,&

inutilis, quando fuir erratum in corpore, per not. 1.

quoriens.ff.de hxred.inftit.&inl.li quis infundí vo­

cabulo.de leg.i.tunc feprem,vel quinque teftes requi runtur ad hoc probandum, quemadmodum requi­

rerentur,fi añus de nouo perficeretur;Barto. in d./.fi quid poft.col.fin.vcr. venio adíé.Gloff.& ibi Pau.de Caft.circa fin.Bald.iii l.conficiuntur.^.fi poft. in fi.de iure codicil.

Quartuscalüs eft,fi qux dixerit,qux fint ad decla­

rationem fiibftantialis añus in dando. limitádo,ex- prefséadimendo,vel mutando vltra tcftamentú iam fañuiTijidem numerus teftium requiritur, vtin tefta meneo ipic>,vel codicillo: Tex. G loff & D oñ .i n d. /.fi quid poft.8cin c.nouir.deappel. Io. de Ana. in confi.

84.Videndum.col.2.ver prxterea.Bellamer.in decil.

3 0 746.incip.Licetobíeruet. vbilaté; protademprione legati dúos teftes valdé idoneos faltem de íureCano- nico fufficere,renet Bal.conii.28. Super eo. lib. 3.aliás non;vt idem confi5.Caíüstalis.eo.lib. vbi magiftra- liter rrañ.2t.

3» Quintuscafiis.Si quidfegitteftatorjtendensadta citam ademptionem legatorum ope exceptionis.

q u o d fe p ia ta ñ u s ínterV !U os;vídein im iciria, vel de aiieniatione rei legatx,vel alios añus extraneos,idem poteft probari per dúos teftes; Bart. Ang. & Salyc. in l.fideicommiíIum.C.de fideic0m.P2u.de Caftr. in d.

/.fi quid poft.coI.penulc.fubver.Necobftat.&Pet.de Ancha.inconfi3j7.Deefficacia.col.penul.ver.adhoc reipondeo.

32 Sextus caíüs. Quandoea,quxtdicitteftatorante vel poft teftamentum,faciunrad interpretationem, íéu declarationem íüx voluntatis, aut ad tollendam tacitam volStatem.vt qubd vulgaris iübñitutio non contineat tacitam pupiUarem, aut ad augmentum voluntatis tacitx,vt qubd tacita pupillaris excludat matrem,ad eorum probadonem dúo teftesíüfficiúc.

Pri mum tenent Bald. Salyc, Alex. & Iafi in l.quáuis.

C . de impub. & a l. íübñi. Secundum firmant Bald Ang.Sa!y.inl.precibus.C.eo.8¿Barto.inl.2.inp5Í6^

col. pen. ver. quxro & reuoco in dubium, de V ^ . &

pupil. & Alex. & lafiin col. 16. plures cócordantes ad­

ducunt. fí enim quid per teftatorem fueritféníüm, exdepofitioneduorum teftium deprxlocurionibus

& fimilibus probatur, vt magiftraliter per Oldrad- coní.297.DominaStella.col.fin.vbidicir,Teftamen tum effe fañum.probari per dúos teftes,&fícfañum per feptem,& fic íénfiim per duos.exquibus gcnera- 33 iis doñrina poreft haberi,qubdtquotieícunque á L e ge, vel áD oñoribus in aliquo articulo vltimarúvo­

luntatum inducitur,vel eijcitur,fic effe conieñuram voluntatis teftatoris, vel dicitur, vt^xpius inlegibus ipfisexprim itur,niíi contrarium conftet, vel probe­

tur de voluntare teftatoris,dummcdo non vergat in nouam diipofirionem expreísédando,iimitádo,veI adimendo,poreftde contraria voluntate,velalia de­

claratoria, probari per diios teftes: d./, fi quid poft.&

ibi GlolT.& D o ñ .B ald .& Saíyc.in d.

1

. quamuis-facit d oñ.Bal.in

1

./. infi. deiiber. prxte.& alibi per D o ñ . maximéperCorn. in confi. 239.Videturprimafacie.

col.pen.lib.2.&Parificonfi3.nu.35.1ib.3.&confi/3.nu.

/#.eo.Bcro.confi./27.nu /.lib.2.

3

4

Septimus cafus eft. Si hxctdiñateftatorisfintcir­

ca aliquas circunftantias diípofitorum inteftamen­

to ad demonñrandii m aüquá quantitatem, vel qua­

litatem,extra principalem diípofitionem prxíüppo- fítam pro valida, quemadmodum ipíé teftator eas intellexerit, poffunr quidem iftalimili.a probari per duosteftes:perglo.fxpéallegaram,&ibi D cñ .in d ./.

fi quid poft.& in alijs locis fuprá allegaris, ita per ifta ex verbis prolatis á teftatore vel poft teftamentum,di cenre,coquinam velievenireíublegarodomus no- ux,in ca!ü íu o, firmar Alex. in confi.53. Ponderatis, circa rin.lib.^.idem in alio caíü dequalirate exprefla, fi taüs decefferit fine filijs, fíe declarata Alex tenetin confi. /00. Vifa parte col. 2. ver.íécundb probatur.Sc fequen. lib.4.idem inaliocafiiin qualitaredemaícu lis probara per dúos teftes,probat Calca.in confi.47.

Vifo d iño cafii. col.z.íiibver.&qubdifta.num .b.In vxore habente integrü vfumfruñum exverbis extra teftamentum prolatis alios concordantes allegan­

do tradit Parifiin confii.9 4 .Circaprim um.íübnu.

#5.46.1ib.2.'qui eriam ibi dicit, hxc fimilia probari perteftem fingularem, idem dicit Aym.conlI.73.Di- cendum videtur num. 33. valere teftimoninm tefti um fíngularium, dicentium, íé ita audiuiffe dici á te- ftatorc, vel ab hxrede, allegando Paul, de Caft. in confi.397.fn cauía,qufvertimr.coi.3.1ib.2. Addo Ale­

xan. in confi. 77. Videtur.col.penult.ver. &: qubd ifta fiicrit

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Documento similar