A elección de Xela Arias como protagonista de Letras Galegas 2021 tamén recoñece a dimensión pública e comprometida da vida e obra do autor. Cabana tamén destacou o traballo de Xela Arias noutros dous campos que el mesmo cultivou, a edición e a tradución.
Belén López Rodríguez rematou a quenda de conferencias cunha aproximación ao interese de Xela Arias por conectar a poesía con outras artes. No CEIP Sárdoma-Moledo estamos moi orgullosos de que Xela Arias sexa a homenaxeada das Letras Galegas 2021. O episodio tamén conta coa participación de Mónica Soto, Ana Iglesias e Clara Pino, amigas de Xela Arias desde a universidade.
O Concello de Vigo inaugurou unha placa en lembranza de Xela Arias na fachada do edificio onde se criou a poeta.
IV CONCURSO DE MICRORRELATOS
DA REAL ACADEMIA GALEGA E A ASOCIACIÓN PUNTOGAL
O xurado infantil e xuvenil estivo composto pola escritora e membro correspondente da Real Academia Helena Villar Janeiro, o tradutor e académico correspondente Xavier Senín, a secretaria e membro do equipo de PuntoGal, Edita de Lorenzo e Cristina Ríos e o xornalista Lois. Gardián. Os nove gañadores recibiron varios premios de perfil técnico, libros e, no caso do primeiro e segundo premio, un dominio .gal gratuíto durante un ano. A Real Academia e PuntoGal publicaron nas súas páxinas web os textos seleccionados e a revista Luzes reproduciu unha selección de relatos participantes e presentou aos gañadores na categoría de adultos un conxunto de publicacións da revista.
Os relatos gañadores do IV Concurso de Microrrelatos da Real Academia Galega e PuntoGal pódense ler no volume dixital dispoñible na sección de publicacións de academia.gal e relatos.gal. Os gañadores das tres categorías leron cada relato no salón de actos da Academia. Os premiados, os presidentes de JOOL e PuntoGal, os membros do xurado e representantes das entidades colaboradoras no concurso.
HOMENAXE A XOSÉ LUÍS FRANCO GRANDE
VI XORNADA DE ONOMÁSTICA GALEGA
A ONOMÁSTICA E O CAMIÑO DE SANTIAGO
Os relatorios presentados nas VI Xornadas de Onomástica Galega e a transcrición do coloquio tras a mesa redonda recóllense no volume Estudos de Onomástica Galega VI.
800 ANIVERSARIO DO NACEMENTO DE AFONSO X
CENTENARIO DO PASAMENTO DE EMILIA PARDO BAZÁN
A Real Academia Galega organizou unha escola de verán de tradución dunha semana de duración para estudantes da Universidade de Kiel, centrada no traballo de Emilia Pardo Bazán. O alumnado de Kiel traballou nun proxecto arredor das historias de Emilia Pardo Bazán, recollidas pola profesora Cristina Patiño Eirín na colección El encaje roto: antología de cuentos de violencia contra las mujeres. Na tarde do mesmo día, a Casa Museo Emilia Pardo Bazán foi escenario dunha acción dramatizada na que a autora homenaxeada recibiu á súa amiga, escritora e destacada defensora da igualdade María Vinyals.
A Real Academia Galega foi unha das entidades colaboradoras do certame de artes plásticas convocado baixo o lema Dona Emilia, onte e hoxe, dirixido a membros de Asperga e Aspronaga. O presidente da Sociedade Filatélica da Coruña, que se sumou con esta convocatoria á celebración do centenario da morte de Emilia Pardo Bazan, entregoulle os traballos gañadores ao presidente da RAG. Na sede da Real Academia Galega presentouse o selo conmemorativo do centenario da morte de Emilia Pardo Bazan.
Presentación da tradución ao galego de La Tribuna O salón de actos da Real Academia Galega acolleu a presentación da primeira tradución ao galego de La Tribuna, a terceira novela de Pardo Bazán, publicada en 1883. A versión galega, feita por Valeria Pereiras, é o resultado. da colaboración do Concello da Coruña e a Fundación Luzes, e coa súa presentación prepara o escenario para a celebración do centenario da morte do escritor. O libro foi presentado na rúa Tabernas, 11 da Coruña nun acto no que participaron a alcaldesa da Coruña, Inés Rey García; o presidente da Fundación Luzes, Manuel Bragado; a tradutora e autora das notas do libro, Valeria Pereiras; a académica Marilar Aleixandre, e o académico Manuel Rivas, codirector da revista Luzes e autor do epílogo que pecha a edición.
OUTROS ACTOS E INFORMACIÓNS
A Real Academia Galega participou no primeiro encontro lexicográfico de academias de linguas de orixe latina, promovido pola Academia Literaria Brasileira. O presidente en funcións da RAG, Henrique Monteagudo, e o coordinador do seminario lexicográfico, o académico Manuel González, interviñeron xunto con representantes da Real Academia Española, da Academia Arxentina de Literatura, da Accademia Della Crusca (Italia), da Academia Română (Romanía). e a Academia Brasileira de Literatura (ABL). O seminario de sociolingüística da Real Academia Galega presentou no Pazo da Deputación de Pontevedra os resultados do proxecto Avaliación da Competencia Bilingüe en galego e castelán do alumnado de 4o da ESO.
Freixanes; coordinador do Seminario de Sociolingüística da Academia Henrique Monteagudo; e a investigadora María López Sández, profesora da Facultade de Ciencias Pedagóxicas da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e coordinadora do grupo de traballo do proxecto; xunto coa deputada de Lingua da Deputación de Pontevedra, María Ortega Iñarrea, presentaron en rolda de prensa os principais resultados do estudo elaborado co apoio da Deputación de Pontevedra. A Facultade de Ciencias Pedagóxicas da Universidade de Santiago de Compostela acolleu a presentación da Avaliación da Competencia Bilingüe en galego e castelán do alumnado de 4o da ESO, un proxecto do Seminario de Sociolingüística da Real Academia Galega. As fillas do autor Rosalía e Navia Franco Barreiro, o alcalde de Vigo Abel Caballero, o presidente da Real Academia Galega Víctor F.
Celebración do pleno da Real Academia Galega no que se decidiu dedicar o Día das Letras Galegas 2022 a Florencio Delgado Gurriarán, cuxa obra literaria e activismo político e cultural constitúen un dos capítulos máis destacados da literatura galega na diáspora. Freixanes e o vicesecretario e coordinador do Seminario de Sociolingüística, Henrique Monteagudo, recibiron na sede da institución ao presidente e secretario xeral do Consello de Normalización Lingüística, Marcos Maceira e Celia Armas. Gabino Vázquez-Grandío, membro do equipo de traballo do Seminario de Sociolingüística da Real Academia Galega, presentou o proxecto sobre a xestión lingüística nos principais contextos de socialización infantil en Galicia nas II Xornadas de Linguas Minoritarias, organizadas polo grupo de investigación VARIALING de a Universidade de Aveiro desenvolve a RAG.
IN MEMORIAM
DECLARACIÓNS INSTITUCIONAIS
XOSÉ RAMÓN BARREIRO FERNÁNDEZ (1936 - 2021)
Daquela publicou elaborados artigos sobre o "Evolucionismo en Galicia no século XIX" ou "Aproximación histórica ao estudio do federalismo republicano en Galicia", texto que defendeu nas importantes xornadas (Xornadas de Metodología aplicada de las Ciencias Históricas). de organizado. en 1973 para celebrar os cincuenta anos de estudos de Historia na Universidade de Compostela. O primeiro deles foi traducido ao galego (O carlismo galego. Laiovento, 2008) e o segundo constitúe o punto de partida da historiografía moderna do nacionalismo en Galicia. Por unha banda, a historia da vida política de Galicia, nomeadamente no século XIX, que o levou a indagar no proceso de formación das grandes correntes ideolóxicas e políticas galegas nos séculos XVIII e XIX, das que son tales exemplos. obras. como Liberales e absolutistas en Galicia Xerais, 1981), os seus numerosos estudos sobre liberalismo e republicanismo ata as obras máis recentes Historia social da guerra da Independencia en Galicia (Xerais, 2009), Os perdedores.
A opresión política na Galiza do século XIX (Deputación Provincial de Ourense, 2016) ou a máis recente Os malestares sociais. Os resultados, publicados en diferentes artigos e contribucións especializadas, exprésanse mellor no seu Parlamentarios de Galicia (con Beatriz López Morán e Xosé Luís Míguez) editado polo Parlamento de Galicia e a RAG (A Coruña, 2001, 2 vols.), a Obra de referencia prosopográfica para a historia política e parlamentaria da época española contemporánea, que tivo continuidade na súa participación con varias biografías (Vicente Alsina, Quiroga Hermida, Arias Uría e outros) no Diccionario de parlamentarios españois dirixido por Mikel Urquijo (Cortes Xerais) , 2012). Paralelamente a esta actividade investigadora, o profesor Xosé Ramón Barreiro realizou un notable labor de alta difusión da historia moderna e contemporánea de Galicia a través de diferentes proxectos, como a Historia de Galicia.
Historia (Hércules Ediciones, 1991) en cinco tomos e dirixiu unha extensa Historia Contemporánea de Galicia (Gamma Editorial, 2002, 4 vols.). Política, ferrocarrís e agrarismo en Galicia), que abriu novas vías para entender o clientelismo político; b) o estudo da vida política en Galicia, como a tese de Emilio Grandío (CEDA en Galicia, que tivo continuidade na guerra civil e no franquismo, e liberou da condición de tabú o achegamento á represión tras o golpe de Estado. 1936, exemplo do que pode ser a tese de María Xesús Souto sobre a opresión franquista de Lugo; c) historia cultural e comunicación, con visible influencia intelectual, directa ou indirecta, nas investigacións realizadas tanto a través da historiografía como da literatura. . historia ou comunicación e d) estudos biográficos de personaxes importantes da historia da Igrexa, como as teses de José L. Un ano despois de licenciarse na Universidade de Santiago, incorpórase ao seu profesorado nos ámbitos da historia moderna e contemporánea, acadando o status de de Profesor Adxunto Numérico en 1984 e Catedrático de Historia Contemporánea de Galicia en 1987.
DARÍO XOHÁN CABANA YÁÑEZ, POETA IN MEMORIAM
O 12 de agosto de 1973, Darío Xohán Cabana coñeceu na estación marítima de Vigo a Amelia Outeiro Portela, de Bueu, coa que casou o 10 de febreiro de 1974, ano en que cumpriu o servizo militar nesa cidade, actuando Manuel María e Saleta. como padriños e Goi, a súa muller, coa que mantivo unha fonda amizade. Amelia Outeiro foi un piar fundamental na vida de Darío Xohán Cabana, que o poeta recoñeceu en Abre a porta ao día: "que sería de min sen ti ao meu lado". Neste ámbito, o seu traballo comeza con Fogar e terra (1970), publicado por Manuel María na súa colección Val de Lemos, de onde procede.
A súa obra inclúe tamén ensaios divulgativos e históricos, como Xosé María Álvarez Blázquez: vida e obra (2008) ou Guía da provincia de Lugo (1998), este último en colaboración coa súa filla Alexandra. Entre os seus premios destacan tamén: Premio Terra Chá de Poesía en 1972 co Romanceiro da Terra Chá; a cidade de Ourense en 1982 por A fraga amu-. Así impartiu varias conferencias en Galicia sobre Manuel María en 2005, sobre Xosé María Álvarez Blázquez en 2008 e sobre Uxío Novoneyra en 2010.
Darío Xohán Cabana, a proposta de Ramón Lorenzo, Antón Santamarina e Francisco Fernández Rei, foi elixido académico polo pleno da RAG para ocupar a cátedra que deixou vacante o seu amigo e mestre Manuel María tras o seu falecemento. Os defensores destacan “a gran calidade literaria e lingüística da súa obra poética e narrativa e das súas traducións. O 22 de abril de 2006 toma posesión como académico, co discurso de presentación titulado De Manuel María a Ferrín: a gran xeración, a que responde Xosé Luís Méndez Ferrín.
