4. NORMATIVA TÉCNICA EUROPEA
4.1. Control de señales de tráfico
4.1.11. Ejemplos de prioridad de autobuses en los semáforos
17. prej djalit __________ (their) 20. vajzat ____ (my)
21. they used to be 23. djemtë _____ (my) 24. the eye
25. youth camp
26. djalin ________ (our) 28. i/ e vajzës _____ (our)
29. the work 30. to caress
35. prej djemve ____ (my) 38. djemtë ____ (your, sing.) 40. djalin __________ (their) 41. castle
43. special
44. vajzën ____ (my) 45. the sister- in-law 46. I used to wait
47. prej vajzës _____ (my)
49. vajzën ________ (your, sing.) 52. we gathered
169
MËSIMI 17
Shëndeti
Health
USHTRIMI 17.1
Reread Dialogu 17.1. The following statements are all false. Briefl y say why.
1. Flladia është me pushime.
____________________________________________________________
2. Ariani i shkruan një imejl.
____________________________________________________________
3. Flladia ka qenë në një udhëtim të gjatë.
____________________________________________________________
4. Temperaturat janë të larta dhe njerëzit janë mirë me shëndet.
____________________________________________________________
5. Flladia është ulur në kolltuk.
____________________________________________________________
6. Ajo po lexon një libër.
____________________________________________________________
7. Ajo ka kollë të fortë.
____________________________________________________________
8. Ajo do të rrijë dy javë në shtëpi.
____________________________________________________________
9. Ariani i shkruan çdo ditë imejle.
____________________________________________________________
10. Flladia do të shkojë në bibliotekë.
____________________________________________________________
USHTRIMI 17.2
Complete the following sentences with the correct form of the past participle of the verbs in paren-theses.
1. Tani jam ____________ (shtrihem) në shtrat, sepse ndihem shumë e pafuqishme.
2. E ke ____________ (vë) termometrin?
3. Ajo ka ____________ (rri) disa ditë në shtëpi.
4. Mjeku i ka ____________ ( jap) tri ditë pushim.
5. Flladia është ____________ (shtrihem) në shtrat.
6. Nuk kemi ___________ (punoj) ndonjëherë në Tiranë.
7. Miqtë e mi kanë _____________ (ndërtoj) një shtëpi shumë të bukur.
8. Pasagjeri ka _____________ (zbres) nga treni.
9. A ka ______________ (arrij) aeroplani nga Parisi?
10. Ata ka ___________ ( jam) në Shtetet e Bashkuara dhe ka ___________ (fi toj ‘to earn’) shumë para.
11. A ke _____________ (fl as) me prindërit e tu?
12. Kur je _____________ (kthehem) nga Vlora?
13. Kemi ____________ (lexoj) shumë libra për historinë e Shqipërisë.
14. Nuk kam _____________ (ha) ndonjëherë një byrek kaq të mirë.
15. Agimi është __________ (rritem) në këtë qytet, prandaj vjen shpesh këtu.
USHTRIMI 17.3
Complete the following sentences with the present perfect of the verb in parentheses.
1. Ne ____________ ( jam) shpesh në ndeshjet e futbollit të skuadrës sonë.
2. ____________ (Vij) shumë letra për ju.
3. Për ty ____________ (kam) mendim të mirë.
4. Ata ____________ (pres) përgjigje prej jush.
5. Fëmija ____________ (dal) shumë bukur në fotografi . 6. A ju ______________ ( jap) kush diçka për mua?
7. Pse ( ju) nuk _____________ (dal) ende nga shkolla?
8. Jam e sëmurë dhe ka dy ditë që nuk _____________ (ha) dot.
9. Gjyshes sime i pëlqejnë çokollatat, prandaj unë i _____________ (blej) një kuti të madhe.
171
Mësimi 17: Shëndeti 10. Sokolit është i lodhur, se sot ______________ (zgjohem) shumë herët.
11. Para dy ditësh ata _____________ (takohem) me disa studiues nga Franca.
12. A ______________ (kthehem) ata nga Amerika?
13. Kur _______________ (nisem, ju) nga shtëpia?
14. Prindërit e mi _______________ (qëndroj) disa muaj në Greqi.
15. Ne _______________ (kaloj) shumë pushime në Shqipëri.
USHTRIMI 17.4
Rewrite these sentences, using the present perfect.
1. Vendi është shumë i bukur.
____________________________________________________________
2. Ata shkuan në shkollë.
____________________________________________________________
3. Qytetarët takojnë ministrin.
____________________________________________________________
4. Studentët studiojnë në universitet.
____________________________________________________________
5. Po pyesim për kohën këtë javë.
____________________________________________________________
6. Mjekët vizitoi pacientët.
____________________________________________________________
7. Po rrimë të gjithë në heshtje (in silence).
____________________________________________________________
8. Gazetarët po përgatisin lajmet për gazetën.
____________________________________________________________
9. Futbollistët po hyjnë në stadium.
____________________________________________________________
10. Blerësit po blejnë në dyqan.
____________________________________________________________
11. Sokoli u zgjua në orën 7.
____________________________________________________________
12. Unë e lashë punën në orë pesë.
____________________________________________________________
13. U ftuam në takim.
____________________________________________________________
14. U la dhe bëri një dush.
____________________________________________________________
15. Ra borë.
____________________________________________________________
USHTRIMI 17.5
Complete the following dialogue with the correct form of the present perfect.
Arjan: Alo, Flladia. Si je? Mora të të pyes pse nuk __________ (vij, ti) sot në punë.
Flladja: Jam sëmurë, Arjan. Nuk _____________ (fl e, unë) mbrëmë gjithë natën.
_______________ (Kam) dhimbje të forta koke dhe temperaturë të lartë.
Arjan: ______________ (Vizitohem, ti)?
Flladja: Po. U vizitova sot në mëngjes. Mjeku më tha se jam me grip. Duhet të kesh dhe ti shumë kujdes, sepse _____________ (bie) një virozë gripi dhe shumë njerëz ____________
(prekem) prej saj.
Arjan: Në fakt, e ____________ ( jap) edhe lajmet sot në mëngjes se _____________ (bie) një virozë gripi, pasi temperaturat ____________ (ulem) në mënyrë të menjëhershme.
Unë ____________ (bëj) një vaksinë antigrip, por megjithatë është mirë të ruhem. Ti _____________ (marr) ndonjë mjekim?
Flladja: _______________ (Pi, unë) aspirinë dhe çaj të nxehtë.
Arjan: Çfarë të këshilloi mjeku?
Flladja: Më këshilloi të bëj dhe banjë me ujë të ngrohtë.
Arjan: Po tani çfarë po bën?
Flladja: ______________ (Shtrihem, unë) në shtrat, sepse ndihem shumë e pafuqishme. Më dhemb gjithë trupi dhe më djegin grykët. Tani më duket se ______________ (djersitem) pak.
Arjan: Po temperaturë ____________ (kam, ti)? E _____________ (vë, ti) termometrin?
Flladja: Në mëngjes isha me 38.3, por tani më __________ (ulem) në 37.5.
173
Mësimi 17: Shëndeti Arjan: _____________ (Bëj, ti) kompresa të ftohta?
Flladja: Po. ______________ (Bëj, unë) edhe kompresa.
Arjan: Po kollë ______________ (kam, ti)?
Flladja: Jo. Kollë nuk _________ (kam, unë). Megjithatë __________ (blej) një shurup për kollë që ta pi.
Arjan: Po lëngje ____________ (pi, ti)?
Flladja: Po. Kam gjithë ditën që pi vetëm lëngje, sepse kështu më këshilloi edhe mjeku. Shpresoj të mos kem komplikacione të tjera, prandaj është mirë që të rri disa ditë në shtëpi.
Arjan: Sa ditë pushim të ___________ ( jap) mjeku?
Flladja: Tre ditë.
Arjan: Mirë. Të shkuara dhe më telefono nëse ke nevojë për ndonjë gjë.
Flladja: Faleminderit!
USHTRIMI 17.6
Write a short summary of Flladja’s symptoms and what she has done about them.
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
_______________________________________________________________
USHTRIMI 17.7
For each of the following verbs, translate the present tense form and then write the imperfect indic-ative, the simple past indicindic-ative, and the present perfect. Keep the same person.
Translation
Imperfect Indicative
Simple Past
Indicative Present Perfect ju bëni
ajo bie unë bërtas ai del ajo do
Translation
Imperfect Indicative
Simple Past
Indicative Present Perfect ti di
unë eci ajo fl e ai fl et ata hyjnë unë iki ato japin ti je ju gjeni ne lajmë ju lini ai paguan ju pini ju pritni ti punon unë rri ti sheh ju thoni ajo vjen ajo vret ne zëmë
USHTRIMI 17.8
Reread Dialogu 17.2. The following statements are all false. Briefl y indicate why.
1. Pacientja ka shkuar për kontroll tek mjeku i zemrës.
_____________________________________________________________
2. Orari i vizitës së saj ishte në orën 16:00.
_____________________________________________________________
175
Mësimi 17: Shëndeti 3. Asaj i dhemb dhëmballa e pjekurisë.
____________________________________________________________
4. Është hera e parë që asaj i dhemb kjo dhëmballë.
____________________________________________________________
5. Ajo shkon rregullisht tek dentisti.
____________________________________________________________
6. Pacientja e ka bërë grafi në e dhëmballës.
____________________________________________________________
7. Dhëmballën nuk e ka mbushur ndonjëherë.
____________________________________________________________
8. Ajo nuk ka gurëza.
____________________________________________________________
9. Pacientja ka treguar shumë kujdes për mishrat e dhëmbëve.
____________________________________________________________
10. Dentisti i këshillon që të bëjë një grafi .
____________________________________________________________
USHTRIMI 17.9
Complete the following sentences with the present, imperfect, simple past tense, and present per-fect of the verbs in parentheses.
1. Ai __________ (shkoj) për një kontroll.
2. Ti __________ (vishem) bukur.
3. Ju__________ (marr) në telefon.
4. Ajo u __________ (telefonoj) mjekeve.
5. Ndërtesa __________ (mbahem) me kujdes.
6. Çfarë shqetësimesh __________ (kam, ju)?
7. Më __________ (dhemb) dhëmbët.
8. Ty të __________ (kërkoj) një shok.
9. Po i __________ (bie) mbushja.
10. Unë i __________ (kaloj) shumë bukur pushimet.
USHTRIMI 17.10
Last night you went to a party and ate and drank too much. This morning you woke up with a sore throat, a high fever, and a terrible toothache. Write your conversation with the doctor and the den-tist. Explain what you think may have caused your problems. The doctor and the dentist give you advice.
177
12. past participle of ha 16. fever
33. the fi lling
34. past participle of bie ‘to bring, catch’
35. past participle of them 38. the walk
40. past participle of jam