Grado de instrucción

De robuustheid van het netwerk wordt bepaald aan de hand van het computermodel ‘Comea’ van Railinfra Solutions. Dit programma kan de verschillende treindiensten op het traject Groningen - Almelo simuleren en op basis hiervan kunnen de knelpunten in de infrastructuur worden bepaald.

De uitwerking van de onzekerheden en uitgangspunten in het model zijn beschreven in Bijlage II.2.2.

II.2.1 Input: Treingegevens

De treindiensten zijn gesimuleerd op basis van StadsGewestelijkMa- terieel (SGM). De gegevens van deze trein zijn te lezen in Figuur 17. De aanname is gedaan dat de Stadler treinen, die Arriva momenteel gebruikt voor de Vechtdallijn Zwolle - Emmen, op het traject Gro- ningen - Almelo rijden. In het simulatieprogramma was dit type echter niet aanwezig en is besloten dat SGM de Stadler treinen het best benaderd.

II.2.2 Onzekerheden model

Het programma simuleert de treindienst op basis van baanvaksnel- heden en gaat uit van een enkelsporig traject zonder overig trein- verkeer. Het model werkt met een comfortabele dienstremming door de constante remvertraging van 0,66m/s2_.

De uitkomsten van het model kunnen voor een vertekend beeld zorgen, omdat vertragingen en invloeden van overig treinverkeer

niet worden meegenomen, terwijl dit een grote invloed kan hebben op de treindiensten. Tevens wordt in het model geen rekening gehouden met marges voor verstoringen voor het voornamelijk enkelsporige traject. In de netverklaring van ProRail wordt geadviseerd om daarom een marge van 5% te hanteren bovenop de technische minimale rijtijd.

Vergelijking realiteit en model

Op basis van de uitkomsten van de simulatie en de gegevens van de reisplanner van de NS, kan een vergelij- king gemaakt worden tussen de werkelijke reistijden en de reistijden uit het model. Op deze wijze wordt in- zicht verworven in de onzekerheid van de simulatie. De vergelijking is weergegeven in Tabel 14.

Traject Aantal reizigers/jaar

Ter Apel - Musselkanaal 3.793

Ter Apel - Stadskanaal 11.279

Ter Apel - Groningen 2.341

Ter Apel - Emmen 36.299

Tabel 14: Vergelijking reistijden realiteit en model

Het eerste traject dat is vergeleken is de huidige sneltrein Emmen - Zwolle. De reistijd tussen station Emmen en station Mariënberg is in de huidige si- tuatie 24 minuten (incl. halteren bij Emmen-Zuid en Nieuw –Amsterdam). De sneltrein Groningen - Almelo (excl. halteren bij Emmen-Zuid en Nieuw- Amsterdam) doet hier 22 minuten over. De onzekerheid is vrijwel te verwaarlozen als de halteringstijd bij de stations wordt verrekend. Door de onzekerheid is voor dit traject nog twee extra vergelijkingen gemaakt. De trajecten Coevorden -Hardenberg en Coevorden - Emmen tonen aan dat het model de werkelijkheid relatief goed benadert.

Het tweede traject is Kropswolde – Zuidboek. Deze station liggen dicht op elkaar en de trein haalt hier niet de maximale snelheid. De NS reisplanner geeft een reistijd van 11 minuten aan en het model een reistijd van 10,9 minuten, wat nagenoeg hetzelfde is.

Het derde traject is Emmen-Zuid - Mariënberg (stoptrein). De uitkomst van het model komt vrijwel overeen met de reistijd volgens de reisplanner.

Op het vierde traject Almelo- Mariënberg (stoptrein) valt een groter verschil tussen de realiteit en het model. Dit is te wijten aan de relatief grote stijging van de baanvaksnelheid van 80 km/h naar 120 km/h en de elek- trificatie van het traject. In dat opzicht is het verschil redelijk te verklaren.

Bij het vijfde traject, de stoptrein Groningen - Veendam, zal door elektrificatie en de verhoging van de baan- vaksnelheid van 100km/h naar 130 km/h een reistijdvermindering van vier minuten optreden, volgens het model. Dit lijkt een redelijke schatting.

II.2.3 Output: Tijd-weg diagrammen

De output van het simulatieprogramma zijn tijd-weg diagrammen van de verschillende treindiensten. In deze bijlage worden de figuren getoond. Alleen de tijd-weg diagrammen van de sneltrein Groningen - Almelo, de stoptrein Groningen - Zwolle (tot Mariënberg) en de stoptrein Hardenberg - Almelo worden getoond. De overige treindiensten zijn varianten hierop en kunnen van deze figuren worden afgeleid.

Op de x-as staat de tijd weergegeven in seconden en op de y-as de weg in meters. Van belang om te weten is dat Groningen het nulpunt is en Almelo het eindpunt. Aan de hand van deze figuren kan afgelezen wor- den wat de reistijd is voor de verschillende treindiensten en de reistijd tussen stations. Boven aan de figuren staat het materieel dat gebruikt is in de simulatie.

Het tijd-weg diagram van de stoptrein Groningen - Zwolle wordt berekend tot station Mariënberg, zie Figuur 19. Vanaf dat punt rijdt deze trein in de richting van Zwolle en dit valt buiten het traject Groningen - Almelo.

Traject Realiteit (min) Model (min)

Emmen Hardenberg 24 22 Coevorden Emmen 15 15 Coevorden Hardenberg 8 7 Kropswolde Zuidbroek 11 11 Emmen-Zuid Mariënberg 26 26 Almelo Mariënberg 23 16 Groningen Veendam 31 27

In Figuur 20 zijn meerdere lijnen te zien. De hoogste lijn laat de positie van de neus van de trein zien op een bepaald tijdstip. De laagste lijn laat de positie van de achterkant zien. Dit is relevant in de bepaling van de opvolgtijden van de treinen.

Figuur 19: Tijd-weg diagram stoptrein Groningen - Zwolle Figuur 18: Tijd-weg diagram sneltrein Groningen - Almelo