• No se han encontrado resultados

Capítulo I: SAN ALBERTO MAGNO, EL DOCTOR UNIVERSALIS

2. Obras

Luego de haber realizado un breve repaso por la vida de San Alberto Magno, no nos sorprenderá afirmar que el volumen de su producción literaria es realmente impresionante.

La Opera omnia albertina ha sido publicada en dos oportunidades por dos editoriales diferentes. La primera vez, fue en el año 1651, en Francia (Lyon), y consistió en una edición de veintiún volúmenes, bajo la dirección del Padre Pedro Jammy O.P. La segunda vez fue reeditada por la autoridad del Abad Augusto Borgnet entre los años 1890 y 1899, y conformó una edición de treinta y ocho volúmenes.

Actualmente, el Instituto Albertus Magnus de Alemania (Bonn, Aschendorff, Westfalia), primero a cargo de Bernhard Geyer, y luego del Dr. Ludger Honnefelder, se encuentra trabajando en la publicación de la Opera omnia en una edición crítica (Editio coloniensis). Este impresionante trabajo ha sido iniciado alrededor del año 1950, y hasta ahora sólo ha dado a luz a unos pocos volúmenes. Se cree que una vez finalizada esta obra, constará de cuarenta y nueve volúmenes en forma de folios.

Además de las dos ediciones francesas mencionadas, y la alemana en proceso, no existe ninguna otra publicación de la Opera omnia de San Alberto Magno.

De todas formas, a lo largo de la historia se han publicado algunas obras individualmente, tales como:

• Albertus Magnus, De animalibus libri XXVI, 2 Vol., Alemania (Münster), ed. Hermann Stadler, 1916-1920.

• Alberto Magno, Speculum astronomiae, Pisa, ed. Stefano Caroti y Paola Zambelli, 1977.

• Albertus Magnus, De Vegetalibus, Berlin, ed. E. Meyer y C. Jessen, 1867.

Asimismo, se han publicado traducciones a lenguas contemporáneas, pero sólo de algunas pocas obras individuales; algunas de ellas se han editado también en forma bilingüe, es decir, junto con el texto latino:

• Albertus (Magnus), ‘commentaar op Euclides’ Elementen der geometrie: inleidende studie, analyse en uitgave van boek I, Nijmegen, ed. Paul Tummers, 1984.

Oeuvres choisies de saint Albert le Grand, (traducc.) André Garreau, Paris, 1942.

Libellus de alchemia, ascribed to Albertus Magnus, (traducc.) Virginia Heines, Berkeley, Ca., 1958.

• Albertus Magnus, Book of minerals, (traducc.) Dorothy Wyckoff, Oxford, 1967.

• [Pseudo-] Albertus Magnus, The book of secrets of Albertus Magnus: of the virtues of herbs, stones and certain beasts, (traducc.) Michael Best y Frank Brightman, Oxford, 1971.

• Albert the Great, Man and the beasts: De animalibus (books 22-26), (traducc.) James Scanlan, New York (Binghamton), 1987.

Albert and Thomas: Selected writings, (traducc. e intro.) Simon Tugwell, New York, Paulist Press, 1988.

Women's secrets: a translation of Pseudo-Albertus-Magnus' De secretis mulierum with commentaries, Helen Lemay, NewYork (Albany), 1992.

• Albertus Magnus, Le monde minéral, (traducc.) Michel Angel, Paris, 1995.

• Albertus Magnus, On animals: a medieval summa zoologica, (traducc.) Kenneth Kitchell e Irven Michael Resnick, Baltimore, 1999.

• Albertus Magnus, Ausgewählte Texte: lateinisch-deutsch, Albert Fries, Alemania (Darmstadt), 4a ed., 2001.

• Albertus Magnus, Über den Menschen - De homine, (ed. y traducc.) Henryk Anzulewicz y Joachim Söder, Hamburg, 2004.

Existe un reducido número de traducciones de las obras albertinas. Por esto nos enorgullecemos al haber trabajado en la traducción al español de las distincionesXII a XV de In II Sententiarum -su Hexamerón-. Pues, de alguna manera, al ofrecer una traducción al español, estamos contribuyendo al conocimiento y difusión de su pensamiento.

El corpus de la Opera omnia de San Alberto Magno puede ser clasificado de diversas maneras. Hay quienes deciden agruparlas cronológicamente. Otros, lo hacen atendiendo a las distintas etapas de la vida del filósofo. Hay quienes dividen las obras teológicas de las filosóficas; y estas últimas las clasifican según las tres partes de la filosofía, distinguidas por San Alberto Magno: filosofía racional, real, y moral. Y también quienes las agrupan según el área de conocimiento a la que pertenezcan, es decir, según se enmarquen dentro de la teología, filosofía, ciencias naturales y matemáticas. Esta última división es la que nosotros seguiremos aquí45:

TEOLOGÍA

Comentarios bíblicos: Super Job. De muliere forti. Super Isaiam. Super Ieremiam.

Super Ezechielem. Super Threnos. Super Baruch. Super Danielem. Super prophetas minores. Super Matthaeum. Super Marcum. Super Lucam. Super Joannem.

Comentarios a obras de teología sistemática de distintos autores: Scripta in IV

libros Sententiarum. In Dionysium Areopagitam: De caelesti hierarchia, De ecclesiastica hierarchia, De divinis nominibus, De mystica theologia, Super Dionysii epistulas.

Teología sistemática: De natura boni. Summa theologica Prior *: De deo uno et trino,

Summa de creaturis (De quattuor coaequavis y De homine), De peccato originali *, De bono, De incarnatione, De sacramentis. De resurrectione.

Preguntas teológicas: Quaestiones theologicae. Summa de mirabili scientia Dei *

(Summa teológica segunda).

Escritos litúrgicos: De sacrificio missae (o De mysterio missae). De sacramento

eucharistiae (o De corpore domini).

45

Esta división la hemos tomado de la sección “The writings of Albertus Magnus”, que aparece en Kitchell y Resnick, ob. cit., pág. XXXIX a XLII.

Todas aquellas obras que estén indicadas con un * son trabajos proyectados por San Alberto Magno, pero que no han sido finalizados.

Sermones: Cuatro sermones de la Universidad de París.

FILOSOFÍA

Lógica: De praedicabilibus (o De V universalibus, o Super Isagoge Porphyrii). De

praedicamentis (o In categorias Aristotelis). De sex principiis (o In librum ex principiorum Gilberti Porretani). In Boethii de divisione (o De divisionibus Boethii, o

Liber divisionum). In duos Perihermeneias (o De interpretatione libri duo). In duos Priorum Analyticorum (o De Syllogismo). In duos Posteriorum Analyticorum (o De demostratione). In octo Topicorum. In duos elenchorum (o De sophisticis elenchis).

Ética: In X libros Ethicorum. Super Ethica. In IIX Politicorum.

Metafísica: Metaphysica. De causis et processu universitatis a prima causa (o De

theorematibus causarum). De natura deorum *.

Diversos escritos filosóficos: De unitate intellectus contra Averroem. De XV

problematibus. Problemata determinata. De fato.

CIENCIAS NATURALES Y MATEMÁTICAS

Física, astronomía, y geografía: Physicorum libri IIX (o De auditu physico libri IIX).

De caelo et mundo. De natura loci. De causis proprietatum elementorum. In II libros de generatione et corruptione. De astronomia *.

Meteorología y mineralogía: In IV libros Meteorum. De mineralibus.

Psicología, antropología, y fisiología: In III libros de anima. De nutrimento et

nutribili. De sensu et sensato. De memoria et reminiscenctia. De intellectu et intelligibili. De natura et origine animae. De somno et vigilia. De spiritu et respiratione. De aetate (o De iuventute et senectute). De morte et vita.

Biología, zoología, y Botánica: De vegetabilibus libri VII. De animalibus libri XXVI.

De motibus animalibus. De principiis motus processivi. Quaestiones super De animalibus.

Matemáticas: Super Euclidem. Sobre la perspectiva *.

Existen diversas obras que fueron atribuidas incorrectamente a la autoría de San Alberto Magno, como también otras cuya correspondencia al filósofo es aún dudosa. Dichas obras, en uno y otro caso, no fueron incluidas en la lista recién expuesta.