• No se han encontrado resultados

Productos elaborados por la industria de procesado y

In document Octubre 2021 (página 47-50)

10. Pesca

10.1 Productos elaborados por la industria de procesado y

Postpositions take clausal complements as well. When they take clausal complements, the verbs in these structures are nominalized with -DIK or -(y)AcAK and then a possessive marker is attached to mark the subject of the subordinated verb.

Here is a list of most commonly used postpositions with clausal complements and their examples.

-DI˘gI / -(y)AcA˘gI i¸cin ‘because . . . ’

Orhan hers¸eyi Nalan’ı sevdi˘gi ic¸in yapmıs¸.

‘Orhan did everything because he loved Nalan.’

Orhan Nalan’la bulus¸aca˘gı ic¸in dersten erken c¸ıkmıs¸.

‘Orhan left the class early because he would meet Nalan.’

-DI˘gI / -(y)AcA˘gI zaman ‘when . . . ’

Orhan Nalan’ı ilk g¨ord ¨u˘g¨u zaman ona as¸ık olmus¸.

‘Orhan fell in love with Nalan when he saw her for the first time.’

Orhan Nalan’la bulus¸aca˘gı zaman c¸ok heyecanlanıyormus¸.

‘Orhan feels very nervous when he meets Nalan.’

-DI˘gI / -(y)AcA˘gI sırada’while . . . ’

Orhan Nalan’la parkta dolas¸tı˘gı sırada Nil onları g¨orm ¨us¸.

‘While Orhan was walking around at the park with Nalan, Nil saw them.’

-DI˘gI / (-(y)AcA˘gI) gibi ‘like, the way . . . ’

Orhan annesinin ¨o˘gretti˘gi gibi baklava yapıyormus¸.

‘Orhan is making baklava the way his mother makes it.’

Orhan annesinin ¨o˘gretece˘gi gibi dolma da yapacakmıs¸.

‘Orhan will make dolma the way his mother teaches him.’

-DI˘gI halde ‘despite, although’

Orhan istemedi˘gi halde ders c¸alıs¸ıyormus¸.

‘Orhan is studying although he doesn’t want to.’

-DIktAn sonra ‘after’

Orhan mezun olduktan sonra Nalan’la evlenecekmis¸.

‘Orhan will marry Nalan after he graduates.’

-DI˘gIndAn beri ‘since’

Orhan Nalan’ı g¨ord ¨u˘g¨unden beri onu d ¨us¸¨un¨uyormus¸.

‘Orhan has been thinking about Nalan since he saw her.’

-mAdAn ¨once ‘before’

Orhan Nalan’la tanıs¸madan ¨once b¨oyle de˘gilmis¸.

‘Orhan was not like this before he met Nalan.’

-IncAyA kadar ‘until’

Orhan Nalan gelinceye kadar parkta onu bekleyecekmis¸.

‘Orhan will wait for Nalan at the park until she comes.’

-(y)AcAk kadar ‘x enough . . .’

Nalan Orhan ile evlenecek kadar deli de˘gilmis¸.

‘Nalan is not crazy enough to marry Orhan.’

Here is a more detailed discussion of some of these structures with more examples:

-DI˘gI i¸cin/-(y)AcA˘gI i¸cin ‘because . . . ’ expresses a causal relationship. It is formed with the attachment of nominalizing suffixes and a possessive marker to the verb stem: Verb-DIK/-(y)AcAK-possessive.

Ben gec¸ kaldı ˘gım ic¸in bug¨un is¸e taksi ile gidiyorum.

‘Because I am late, I am going to work by taxi.’

Sen ic¸ki ic¸medi ˘gin ic¸in ben de ic¸miyorum.

‘Because you are not drinking, I am not drinking either.’

Ben sizi d ¨us¸¨und ¨u ˘g ¨um ic¸in sigarayı yasaklıyorum.

‘I am forbidding smoking because I am concerned about you.’

Here is the full paradigm of the structure:

Kal-dı˘g-ım / kal-aca˘g-ım ic¸in Kal-dı˘g-ın / kal-aca˘g-ın ic¸in Kal-dı˘g-ı / kal-aca˘g-ı ic¸in Kal-dı˘g-ımız / kal-aca˘g-ımız ic¸in Kal-dı˘g-ınız / kal-aca˘g-ınız ic¸in Kal-dık-lar-ı / kal-acak-lar-ı ic¸in

In the case of the nominal structures, the verb ol- is added to the sentence and the inflections follow ol-. In existential sentences, var and yok are replaced with ol- and inflections are attached to ol-. Here are some examples:

Ankara kıs¸ın c¸ok so˘guk.

Ankara kıs¸ın c¸ok so˘gukoldu ˘gu ic¸in Ankara’yı hic¸ sevmiyorum.

‘Because Ankara is very cold in the winter, I don’t like Ankara.’

Ankara kıs¸ın pek sıcak de˘gil.

Ankara kıs¸ın pek sıcakolmadı ˘gı ic¸in Ankara’yı hic¸ sevmiyorum.

‘Because Ankara is not warm at all in the winter, I don’t like Ankara.’

Bu otob ¨uste c¸ok yolcu var.

Bu otob ¨uste c¸ok yolcu oldu ˘gu ic¸in biz bu otob¨use binmiyoruz.

‘Because there are a lot of passengers in this bus, we are not getting on.’

Postpositions

Yanımda hic¸ parayok.

Yanımda hic¸ paraolmadı ˘gı ic¸in taksiye binemiyorum.

‘Because I do not have any cash on me, I cannot take a cab.’

-DI˘gI / -(y)AcA˘gI zaman / sırada ‘when / while’ is a similar structure in terms of its derivation: verb-DIK /-(y)AcAK-possessive zaman.

(Sen) Ankara’ya geldi˘gin zaman bize telefon et.

(Sen) uyudu˘gun sırada eve hırsız girmis¸.

Here is the full paradigm:

Kal-dı˘g-ım / kal-aca˘g-ım zaman/sırada Kal-dı˘g-ın / kal-aca˘g-ın zaman/sırada Kal-dı˘g-ı / kal-aca˘g-ı zaman/sırada Kal-dı˘g-ımız / kal-aca˘g-ımız zaman/sırada Kal-dı˘g-ınız / kal-aca˘g-ınız zaman/sırada Kal-dık-lar-ı / kal-acak-lar-ı zaman/sırada

Note that in this structure you may replace zaman with other ‘time’ words such as g¨un, aks¸am etc.

Senig ¨ord ¨u ˘g ¨um g ¨un c¸ok ya˘gmur ya˘gıyordu.

Seninlekars¸ılas¸tı ˘gımız aks¸am sana soracaktım.

-DI˘gI / -(y)AcA˘gI halde is exactly the same as zaman in terms of its inflection. It has a ‘despite’

or ‘although’ interpretation.

Ben ‘kapıyı kapatın’ dedi˘gim halde kapıyı kapatmamıs¸lar.

Kapıda ‘k¨opek giremez’ yazdı˘gı halde misafirler k¨opeklerini getirmis¸ler.

˙Ingilizce bilmedi˘gi halde, is¸ g¨or¨us¸mesinde ‘biliyorum’ dedi.

-mAdAn ¨once and -DIktAn sonra express the sequence of events. When they take noun complements, the complement is marked with the ablative case. When they take verbal complements, ¨once requires -DIK as a nominalizer before the ablative case, while sonra requires -mA:

Noun+ -DAn sonra vs. Verb + -DIktAn sonra Noun+ -DAn ¨once vs. Verb+ -mAdAn ¨once Partiden sonra . . . Parti bittikten sonra . . . Partiden ¨once . . . Parti bitmeden ¨once . . .

Ben ¨odevimi bitirdikten sonra . . . Ben New York’a gitmeden ¨once . . .

-(y)A kadar takes dative when its complement is a noun. When it is attached to a clausal complement, it takes -IncA before the dative case, so the suffix attached to a verb is -(y)IncAyA.

Noun+ (y)A kadar vs. Verb + -(y)IncAyA kadar

Sınava kadar . . . Odevimi bitir-inceye kadar . . .¨ Sen ara-yıncaya kadar . . .

Alternatively, especially in colloquial speech, the following structures are also very com-monly used:

Ol ¨unceye kadar . . .¨ = ¨Olene kadar . . . Seni ¨olene / ¨ol ¨unceye kadar sevece˘gim.

Kitabımı bitirinceye kadar . . . = Kitabımı bitirene kadar . . . Kitabımı bitirene / bitirinceye kadar tatile gitmeyece˘gim.

-DAn beri ‘since’ is one of those postpositions that take -DIK on the verb of its clausal complement. It is different than the others, however, because it takes an extra possessive marker after -DIK and before the case marker: Verb-DIK-possessive-DAnberi. The possessive marker agrees with the subject of the clause.

Noun+ -DAn beri vs. Verb + -DI˘gIndAn beri D ¨unden beri Ara-dı˘g-ım-dan beri

Ara-dı˘g-ın-dan beri Ara-dı˘g-ı-ndan beri Ara-dı˘g-ımız-dan beri Ara-dı˘g-ınız-dan beri Ara-dık-ları-ndan beri D ¨unden beri ya˘gmur ya˘gıyor.

‘It has been raining since yesterday.’

Sen ˙Istanbul’a geldi ˘ginden beri ya˘gmur ya˘gıyor.

‘It has been raining since you came to ˙Istanbul.’

Exercise 7 Complete the sentences with -DI˘gI and -(y)AcA˘gI i¸cin.

1. ic¸in doktora gidiyorum.

2. ic¸in onu c¸ok seviyorum.

3. ic¸in Ankara’da oturuyoruz.

4. ic¸in c¸ocukları beklemedik.

5. ic¸in size c¸ok kızıyorum.

6. ic¸in radyonun sesini kıstık.

7. ic¸in trafik polisi bizi durdurdu.

8. ic¸in T ¨urkc¸e ¨o˘greniyorum.

9. Babam c¸ok sigara ic¸

10. Annemler yarın aks¸am Bodrum’a git 11. Biz maalesef tatilde burada ka 12. Sevda gelecek yıl Mustafa ile evlen 13. Ben balık yeme

14. Yorgos her yıl Kıbrıs’a git 15. Banu Hanım bana selam verme 16. Selim Bey Farsc¸a bil

17. Biz T ¨urkc¸e bil

18. Ben hala ¨odevlerimi bitireme

Postpositions

Exercise 8 Complete the sentences with -DIK, -(y)AcAK and possessive markers.

1. Ben seni ara zaman sen neredeydin?

2. Otob ¨us gel zaman hepimiz duraktaydık.

3. Osman b ¨uy¨u zaman doktor olacakmıs¸.

4. Misafirler gel zaman bize haber verin l ¨utfen.

5. G¨ozl ¨u˘g¨um¨u c¸ıkar zaman hic¸birs¸ey g¨oremiyorum.

6. Sen ders c¸alıs¸ zaman biz partide e˘gleniyorduk.

7. Sen ara zaman biz kahve ic¸iyorduk.

8. Ays¸e b ¨uy¨u zaman doktor olacakmıs¸.

9. Biz mezun ol zaman hemen is¸ bulamamıs¸tık.

Exercise 9 Complete the sentences with -DI˘gI / -(y)AcA˘gI.

1. Ben bug ¨un c¸ok uyu halde uykum var.

2. Annem Fransız filmlerini sevme halde bizimle sinemaya geldi.

3. Sen rejimde ol halde baklava mı yiyorsun?

4. Biz ‘haftasonu c¸alıs¸mayız’ de halde patron bizi Cumartesi g ¨un¨u is¸e c¸a˘gırdı.

5. Siz ˙Istanbul’a hic¸ gitme halde Topkapı Sarayı’nı biliyorsunuz.

6. Onlar yolu bil halde kaybolmus¸lar.

Exercise 10 Complete the sentences with necessary suffixes.

1. Bu makaleyi bitir kadar c¸alıs¸aca˘gım.

2. C¸ ocuklar uyan kadar ev sessizdi.

3. Onu bul kadar aradım.

4. Sarhos¸ ol kadar ic¸ti.

5. T ¨urkc¸e ¨o˘gren kadar ˙Istanbul’da kalaca˘gım.

6. 10 Kilo ver kadar rejim yapacaklar.

7. Ahmet gel kadar onu beklemek zorundayım.

8. Kahvelerimiz gel kadar konus¸abiliriz.

9. Radyo pili bit kadar c¸alıs¸acak.

10. C¸ ocuklar ¨odevlerini bitir kadar dıs¸arıya c¸ıkamadılar.

Exercise 11 Add -DIktAn (sonra) or -mAdAn (¨once).

1. Sen evlen sonra nerede oturacaksın?

2. Ben New York’a tas¸ın ¨once New York hakkında c¸ok az s¸ey biliyordum.

3. Kardes¸im do˘g ¨once biz iki kardes¸tik.

4. Babam gel ¨once evi temizlemek lazım.

5. Otel m ¨ud¨ur¨u biz gel ¨once odalarımızı hazırlatmıs¸.

6. Otob ¨usten in sonra 200 metre kadar y ¨ur¨uy¨un.

7. Kar ya˘g ¨once hava daha so˘guktu.

8. Yemek ye ¨once ellerinizi yıkayın.

9. Finaller bit sonra b ¨uy¨uk bir parti verece˘giz.

10. Bu teklifi kabul et ¨once iyi d ¨us¸¨unmek lazım.

11. Mustafa kaza yap ¨once bu kadar dikkatli bir s¸of¨or de˘gildi.

12. Tarkan ¨unl ¨u bir s¸arkıcı ol sonra New York’a tas¸ındı.

13. Bu yanlıs¸ otob ¨usm ¨us¸! Biz otob¨use bin sonra fark ettik.

14. Babam sabahları kahvesini ic¸ ¨once c¸ok sinirli oluyor.

15. C¸ ocuklar uyan ¨once b ¨ut ¨un is¸lerimi bitirdim.

16. Selami Bey zengin ol sonra c¸ok de˘gis¸ti.

17. Saatim c¸al ¨once mıs¸ıl mıs¸ıl uyuyordum.

18. Saatim c¸al sonra yataktan fırladım.

19. Her sabah banyo yap sonra kahvaltı yapıyorum.

20. Yerlerinize otur sonra kemerlerinizi ba˘glayın.

Exercise 12 Fill in the blanks and complete the sentences with beri appropriately.

1. Ben New York’a gel beri simit yemiyorum.

2. Ben arabamı sat beri is¸e otob ¨usle gidiyorum.

3. Annem Ankara’ya tas¸ın beri onu g¨orm ¨uyorum.

4. Sen ¨universiteden mezun ol beri bu is¸te mi c¸alıs¸ıyorsun?

5. Orhan kaza yap beri araba kullanamıyor.

6. Biz o korku filmini izle geceleri uyuyamıyoruz.

7. Onlar bizimle tanıs¸ beri buraya daha sık geliyorlar.

8. Siz burada c¸alıs¸maya bas¸la beri daha mutlu g¨or¨un¨uyorsunuz.

9. Biz . . .

Exercise 13 Fill in the blanks appropriately to complete the sentences.

1. (sen) zaman sana c¸ok kızıyorum.

2. (o) kadar onu bekledik.

3. (biz) beri onu aramadık.

4. (siz) ¨once bize haber verir misiniz?

5. (onlar) sırada ben plajda g¨unes¸leniyordum.

6. (ben) kadar tatile c¸ıkmayaca˘gım.

7. (o) ben o˘glumu g¨orm ¨uyorum.

8. (sen) kadar m ¨uzik dinledim.

9. (ben) zaman c¸ok heyecanlanırım.

10. (ben) sonra ˙Istanbul’da is¸ arayaca˘gım.

11. (siz) zaman mutlaka bize haber verin.

12. (o) zaman bize de haber verecek, beraber gidece˘giz.

13. (ben) beri k¨ope˘gim eve d¨onmedi.

Exercise 14 Complete the sentences appropriately.

1. C¸ ocuklar bahc¸ede oynadı˘gı

2. Ahmet ¨universiteden mezun olduktan 3. Babam kolunu kırdı˘gından

4. Maalesef biz bu projeyi bitirinceye 5. Belki biz siz gelinceye

6. Ben Alev’le tanıs¸madan

Postpositions

7. Cep telefonum c¸almadan 8. Bana o mesajı g¨onderdikten 9. Ali ˙Istanbul’a geldi˘gi 10. Sen hep yendi˘gin

Exercise 15 Complete the sentences with -DI˘gI halde, -DI˘gI i¸cin, -DI˘gI gibi, -DI˘gI zaman, -mAdAn

¨once, DIktAn sonra.

1. Hic¸ yemek yeme halde kilo alıyorum.

2. Yarın tatile c¸ık ic¸in bug ¨un b ¨ut¨un is¸leri bitirmem gerekiyor.

3. Ben o filmi daha ¨once seyret ic¸in sizinle sinemaya gelmiyorum.

4. Ben tavsiye et gibi yapmıs¸lar.

5. Ben ‘gitmeyin’ de halde Marmaris’e gitmis¸ler.

6. Ben ˙Istanbul’a gel zaman seni arayaca˘gım.

7. Ben ˙Istanbul’a gel ¨once onlar ˙Istanbul’dan ayrılmıs¸lar.

8. Ben ˙Istanbul’a gel sonra onlar ˙Istanbul’dan ayrıldılar.

9. Ahmet hic¸ c¸alıs¸ halde sınavdan en y ¨uksek notu aldı.

10. Ben ˙Italyanca bil ic¸in benimle ˙Italyanca konus¸uyorlar.

11. Ben ˙Ispanyolca bil halde Gypsy Kings’in s¸arkılarını anlamıyorum.

12. T ¨urkc¸e bil halde is¸ g¨or¨us¸mesinde biliyorum demis¸.

13. ˙Istanbul kar ya˘g ¨once daha so˘guktu. Kar ya˘g sonra hava ısındı.

Exercise 16 Write four sentences with sonra, ¨once, beri and -DI˘gI i¸cin based on the story below.

1991’de ¨universiteden mezun oldum. Hemen Ardemir’de c¸alıs¸maya bas¸ladım. 1993’de Bodrum’da Sevda ile tanıs¸tım. 1994’te evlendik. Ben o zamana kadar ˙Istanbul’da oturuyordum. Sevda ˙Izmir’de c¸alıs¸ıyordu ve ˙Izmir’i c¸ok seviyordu. ˙Izmir’den ayrılmak istemiyordu. Onun ic¸in biz ˙Izmir’de oturmaya karar verdik. Ben is¸imden ayrıldım ve ˙Izmir’de bas¸ka bir is¸ buldum.

Passive

Contents

In document Octubre 2021 (página 47-50)

Documento similar