3. CONTROLES GENERALES, ESTRUCTURA ORGANIZATIVA,
3.3 Normativa interna y controles específicos
3.3.3 Tercer nivel
5.4.2.1 Te pergjitheshme
(1)P Me perjashtim te mureve paresore duktile sizmike ,per te cilet aplikohen masat e veçanta te pikes 5.4.2.4, vlerat projektuese te momenteve perkulese dhe forcave normale(aksiale) duhet te merren nga analiza e structures per situaten sizmike projektuese, Rregullave Teknike perkatese ne fuqi te Projektimit, (te Eurokodet, sipas pikes 6.4.3.4 te Eurokodit EN 1990 :2001), duke marre parasysh efektet e rendit te dyte sipas pikes 4.4.2.2 dhe kerkesat e projektimit sipas kapaciteteve te pikes 5.2.3.3 (2) . Lejohet rishperndarja e momenteve perkulese sipas Rregullave Teknike ne fuqi te Projektimit te konstruksioneve betonarme ( te Eurokodet ,sipas Eurokodit 2- EN 1992-1-1 ). Vlerat projektuese te forcave prerese te elementeve –trare , kollona, mure duktile dhe mure te armuar lehte –paresore sizmike percaktohen sipas pikave 5.4.2.2., 5.4.2.3, 5.4.2.4, dhe 5.4.2.5, perkatesisht.
5.4.2.2 Traret
(1)P Ne traret paresor sizmike forcat prerese duhet projektuese duhet te percaktohen ne perputhje me rregullat e projektimit sipas kapaciteteve, duke konsideruar ekuilibrin e traut nen :a)ngarkesen terthore qe vepron mbi ‗te ne situaten sizmike projektuese dhe
b) momentet ne skaje Mi,d ( per i = 1,2 . qe percaktojne seksionet skajore te traut ), qe u
korrespondojne , per çdo kah te veprimit sizmik , formimit te çernieres plastike ne skajet e trareve ose te elementeve vertikale – konsiderohet ai (formim ) qe ndodh i pari - te cilet jane te lidhur ne nyjen ku futet skaji i i traut (shih figuren 5.1).
(2) Do te duhej qe pika e mesiperme (1) te realizohet praktikisht si vijon:
a) Llogariten dy vlerat e forces prerese vepruese ne seksionin i –, d.m.th. vlera maksimale VEd, max,i dhe vlera minimale VEd,min,i qe u korrespondojne momenteve skajore maksimale pozitive dhe
maksimale negative Mid qe mund te shfaqen ( te realizohen ) ne skajet 1 dhe 2 te traut.
b) Momentet skajore Mid ne piken (1) dhe ne piken a) te mesiperme mund te percaktohen si
vijon: Mid = γRd MRbi min
Rb Rc M M , 1 (5.8) ku:γRd = faktori qe merr parasysh mbirezistencen (rritjen e rezistences) per shkak te fortesimit ne
deformacione (―strain hardening‖) te çelikut si pasoje e terheqjes se tij) i cili ne rastin e trareve DCM mund te merret i barabarte me 1,0;
MRb,i = vlera projektuese e momentit te rezistences se traut ne skajin i ne kahun e momentit
perkules sizmik, referuar kahut te konsideruar te veprimit sizmik;
ΣMRc dhe ΣMRb jane shuma e vlerave projektuese te momenteve te rezistences te kollonave ose te
trareve qe hyjne ne nyje (shih piken 4.4.2.3 (4)).
Vlera e shumes ΣMRc do te duhej qe t΄i korrespondoje forces (forcave) aksiale ne situaten
projektuese sizmike qe I pergjigjet kahut te konsideruar te veprimit sizmik.
c) Ne nje skaj trau , ku trau mbeshtetet jo drejteperdrejt mbi nje tra tjeter dhe pa u lidhur me ndonje element vertikal, momenti skajor i traut Mi,d aty mund te merret i barabarte me momentin
veprues ne seksionin fundor (skajor) te traut, duke ju referuar situates projektuese sizmike.
Fig. 5.1Vlerat projektuese te forcave prerese ne trare, ne projektimin sipas kapaciteteve.
5.4.2.3 Kollonat
(1)P Ne kollonat paresore sizmike vlerat projektuese te forcave prerese duhet te percaktohen ne perputhje me rregullat e Projektimit sipas Kapaciteteve, duke konsideruar ekuilibrin e kollones nen veprimin e momenteve skajore Mi,d (ku i = 1,2 shenojne seksionet fundore te kollones), qe u
korrespondojne, per çdo kah te veprimit sizmik, formimit te çernieres plastike ne skajet e trareve ose kollonave, – konsiderohet ai (formim) qe ndodh i pari – te cilet lidhen ne nyjen ku futen skaji i i kollones (fig. 5.2).
(2) Momentet skajore Mi,d ne piken (1) te mesiperme mund te percaktohen si vijon:
Mi,d = γRd MRc,i min
Rc Rb M M , 1 (5.9) Ku:γRd = 1,1 faktor qe merr parasysh mbirezistencen per shkak te fortesimit ne deformime te
MRc,i = vlera projektuese e momentit te rezistences te kollones ne skajin i ne kahun e momentit
perkules sizmik, referuar kahut te konsideruar te veprimit sizmik;
MRc dhe
MRb perkufizohen si ne piken 5.2.2.2(2).(3) Do te duhej qe vlerat e MRc,i dhe
MRc t‘i korrespondojne forces (forcave) aksiale ne situaten projektuese sizmike, qe i pergjigjet kahut te konsideruar te veprimit sizmik.
Fig. 5.2 Vlerat projektuese te forcave prerese ne kollona, ne Projektimin sipas Kapaciteteve.
5.4.2.4 Masa te veçanta per muret duktile
(1)P Pasigurite ne analizen dhe efektet dinamike post-elastike duhet te merren parasysh te pakten nepermjet nje metode te thjeshtuar te pershtatshme. Ne se nuk ka ndonje metode me te sakte, per kete qellim -lidhur me kurbat mbeshtjellese (maksimale) projektuese per momentet perkulese si dhe me faktoret zmadhues per forcat prerese- mund te perdoren regullat qe jepen ne pikat vijuese.
(2) Lejohet te behet rishperndarja ne mase deri 30% e efekteve te veprimit sizmik midis mureve paresore sizmike, me kusht qe kerkesa e rezistences totale te mos reduktohet. Do te duhej qe forcat prerese te rishperndahen se bashku me momentet perkulese, ne menyre te tille qe raporti i forcave prerese (―shear ratio‖) ne muret e veçante te mos preket ne menyre te ndjeshme. Ne muret qe u nenshtrohen fluktacioneve (ndryshimeve) te medha te forces aksiale (normale) , si p.sh. ne muret e çiftezuar , do te duhej qe momentet dhe forcat prerese te rishperndahen nga muri (muret) qe eshte nen veprimin e shtypjesse ulet ose te terheqies se pastertek ata mure qe jane nen veprimin e shtypjes aksiale te larte.
(3) Ne muret e çiftezuar lejohet te behet rishperndarja deri ne masen 30% e efekteve te veprimit sizmik midis trareve lidhes te kateve te ndryshem me kusht qe forca aksiale (normale) sizmike ne bazen e çdo muri te veçante (rezultantja e forcave prerese ne traret lidhes ) te mos preket.
(4)P Duhet te kompensohen (mbulohen) pasigurite qe lidhen me shperndarjen e momentit ne lartesi te mureve te perkohshem paresore sizmike (me raport hw/lw , te lartesise kundrejt gjatesise, me
te madhe se 2,0) .
(5) Konsiderohet qe kerkesa (4) e mesiperme plotesohet duke aplikuar, pavaresisht nga tipi i analizes se perdorur, metodiken e thjeshtuar vijuese:
Diagrama e momentit perkates projektues ne lartesi te murit do te duhej qe te nxirret nga nje mbeshtjellese e diagrames se momenteve perkulese e marre nga analiza, duke e zhvendosur ate vertikalisht (zhvendosje terheqese nga poshte lart, -― tension shift‖). Mbeshtjellsja mund te supozohet lineare, ne qofte se struktura nuk shfaq mos-vazhdueshmeri te rendesishme te mases , ngurtesise ose rezistences ne lartesine e saj(shih fig. 5.3).Zhvendosja terheqese do te duhej te jete konsistente me pjerresimin te tipit shufer
(― strut inclination‖) qe konsiderohet ne kontrollin (verifikimin) per prerjen sipas gjendjes se fundit kufitar (ULS – Ultimate Limit State), me model te mundshem te tipit helike apo ventilator (― fan- type pattern‖)te shufrave (kapriates) afer bazes dhe me nderkate qe veprojne si lidhje
Legjenda:a: diagrama e momenteve nga analiza b:mbeshtjelesja projektuese:al = zhvendosja terheqese
Fig.5.3 Mbeshtjellsja projektuese per momentet perkulese ne muret e perkulshme (majtas: sistemet me mure; djathtas: sistemet duale).
(6)P Duhet te merret parasysh rritja e mundeshme e forcave prerese pas shfaqjes se rrjedhshmerise ne bazen e nje muri paresor sizmik.
(8) Ne sistemet duale qe formojne mure te perkulshme per te marre parasysh pasigurite per shkak te efekteve te formave te larta te lekundjeve,do te duhej te perdoret mbeshtjellsja projektuese e forcave prerese, e ndertuar ne perputhje me Fig.5.4.
Legjenda: a: diagrama e forcave prerese nga analiza; b: diagrama e focave prerese te zmadhuara;
c: mbeshtjellsja projektuese.
Fig.5.4: Mbeshtjellsja projektuese e forcave prerese ne muret e sistemit dual
5.4.2.5 Masa te veçanta per muret e permasave te medha (te trashe, te gjere) te armuar lehte (pak te armuar)
(1)P Per te siguruar qe rrjedhshmeria perkulese paraprin arritjen e gjendjes se fundit kufitare (ULS) ne prerje, duhet qe te rritet forca prerese V’Ed qe rezulton nga analiza.
(2) Kerkesa ne piken (1) te mesiperme konsiderohet qe kenaqet ne se ne çdo kat te murit forca prerese projektuese VEd merret forca prerese V’Ed e analizes, sipas shprehjes te meposhtme:
VEd = V‘Ed 2 1 q (5.10)
(3)P Ne kontrollin (verifikimin) e gjendjes se fundit kufitare (ULS) te murit per perkuljen me force aksiale duhet te merren parasysh forcat aksiale (normale) dinamike shtese, qe shfaqen ne muret
me permasa te medha per shkak te shkeputjes (ngritjes) nga trualli ose per shkak te hapjes dhe mbylljes se te plasurave horizontale.
(4) Me perjashtim te rasteve kur jane te mundshme rezultatet e nje llogaritjeje me te sakte, perberesja (komponentja) dinamike e forces aksiale (normale) te murit te pikes (3) te mesiperme, mund te merret sa 50% e forces aksiale qe shfaqet ne mur per shkak te ngarkesave peshe qe jane te pranishme ne situaten projektuese sizmike. Do te duhej qe kjo force te merret me shenjen plus ose minus, ajo qe eshte me e pafavorshme.
(5) Efekti i forces aksiale dinamike te pikave (3) dhe (4) te mesiperme mund te mos merret parasysh ne se vlera e faktorit te sjelljes q nuk e kalon vleren 2,0.
5.4.3 Kontrollet per gjendjen e fundit kufitare (“ULS – Ultimate Limit State”) dhe