187 VOLUMEN IV
-
OCTUBRE 1952-
N? 3NOTAS SOBRE MALVACEAS
Por ANTONIO KRAPOVICKAS
SIDA VARIEGATA (Gris.) nov. comb.
Sida cordifolia L. var. variegata Grisebach, 1879, Symbolae: 44. “C. Córdoba]’’. He visto un isotipo (CORD) en cuya etiqueta dice: “Sida cordifolia var.
variegata. Córdcba, en las cercanías de la ciudad, Chacra de la Merced,
24-1-1876, leg. G. Hieronymus N9 597’’. En la colección de fototipos del Museo de Chicago figura este ejemplar como Sida montana Sch. “det.K. Schumann”.
Sida montanaK.Schumann, 1891,en Mart.,Fl.Bras.,12(3):335 (non Sida mon¬ tana Dietrich, 1874.Synopsis plantarum, 4:854 [1]), He vistoun isotipo co¬ leccionado por Galander (CORD).
OBS.
—
Sida montana Dietrich fué descrito para Brasil y segúnBaker (1892, en
Joum.
Bot. 30:329) es sinónimo de Abutilónmon-tanum St. Hil.
Existeademásotro homónimo:Sida montanaRoxburghexWight et Am., 1834, Prod. 1:56 (1) que es "nomen nudum", pues fué pu¬
blicadosin descripción como sinónimo de Abutilóncrispum (L.) Don.
PALAUA GÜNTHERI Bruns
Bruns, 1929, en Mitt. Inst. Bot. Hamburg, 8(1):56, fig. 8. “Mejia,15Km von
Moliendo, um 25 m. in der Lomaformation, bliihend am 1. August 1923 (Giinther u. Buchtien Nr. 191)”. Me he basado en la diagnosis y figura
originales y en un fototipo (Museo de Chicago N? 20.924).
Malvastrum mol.endoense Ulbrich, 1909, en Engl. Bot. Jahrb., 42:120. ‘Perú:
in departamento Arequipaprope Moliendo solo arenosoin formations Loma
dicta100 m.s.m. (A.Weberbauer n. 1548 specim. florífera 6 Octobr. 1902)”. Además dela descripción contéccn un fototipo (MuseodeChicagoN?9319). Palaua mollendoense (Ulbr.) Johnston,1938, en Journ. Arnold Arb. 19:260 (non Palaua mollendoense Ulbrich, 1908). Basado en Malvastrum mollendoense Ulbrich.
Ulbrich describió Malvastrum mollendoense sobre material sin frutos, no pudiendo, por lo tanto,
ubicar
esta especie en Palaua. En el materialque pudeestudiar y que coincide en todo con el fototipo,es verificable la observación de
Johnston
de que los carpelosestán
. en dos series incompletamente superpuestas. Esta característica,está bien ilustrada en la figurpque acompaña a la diagnosis de Palaua güntheri. Por lo tanto, no coincido con Keamey (1952, en Leafl.West. Bot.,,vol. 6, N9 9:168), quien opina que esta especie estaría
188 BOLETIN DE LA SOCIEDAD ARGENTINA DE BOTANICA
carpelos son uniseriados,hechoque nopudeobservar en el material estudiado.
Material examinado: Perú,Dto. Arequipa, prov. Islay, Moliendo,17-IX-1935 Mexia 7777 (S, US, Univ. Calif Moliendo, 17-XI-1935, Mexia 4180 (Univ Calif.).
NOTOTRICHE MACROTUBA nov. spec.
Fig. 1
Fruticulusparvus,depressus, caudex subterraneus. Folia utrinque stellato-tomentosa. Stipulae ad medium petiolum adnatae et cum eo vaginam formantes. Lamina flabellata, basi cuneata, 7-11 lobato,
lobís primaris lobatis, lobulis crispís. Flores ad petiolum medium insidentes. Calyx externe stellato tomentosus, inter glabrus, lobis triangularibus, inter in ápice pilosis. Corolla tubo magno, piloso
Pétala obovata. Antheraein capito globoso. Stigmata capitata. Car
pella ca. 15, uniseminata, dorso stellato pilosa.
Typus: Argentina, prov. Jujuy, La Diamantina, Abra del Aguilar, 4700 m.s.m., entre pedregullo, flor rosa viejo, hojas grisáceas, H. Schwabe 488, 12-1-1950 iBAB).
Hierba perenne (caméfita), verde grisácea. Tallo subterráneo
de hasta 2,5 cm de diámetro con ramificaciones apicales, también subterráneas.Hojasgrisáceas (en material seco, amarillentas), com¬
pletamente cubiertas por pequeños pelos estrellados. Estípulas sol¬ dadas con el pecíolo hasta 25 mm y 5 mm libres, filiformes. Vagina de.1,5 mm de anchoen la base. Partelibre del pecíolo de hasta 20mm
'
de longitud. Zona del pecíolo en contacto con la flor, glabra o sub glabra. Lámina flabeliforme, de base cuneada, de más o menos 10 mm de largo por 12 mm de ancho, 7-11 lobada, lóbulos a su vez muitiiobadosy conel bordecrespç. Floressolitarias, sésiles, insertas
1 mm por debajo del punto en que se separan las estípulas. Cáliz
de 18 mm de largo por 7 mm de ancho, exteriormente piloso, inte¬
riormente glabro, exceptoel ápicede los dientes que tienen algunos
pelos ralos; borde de los dientes con pelos largos abundantes. Dientes del cáliz de 12 mm delargo por 4 mm de ancho. En el in¬ terior del cáliz hay 5 nectarios triangulares de 7 mm de largo por
1 mm de ancho. Corola de más o menos 22 mm de largo. Tubo de la corola piloso, de 12 mm de largo, con dos costillas o alas por
pétalo, de6mm de longitud por 0,5 mm de latitud. Pétalos obovales. con una pequeña escotadura en el ápice, glabros, de 10 mm'de lon¬ gitud por 6,5 mm de«ancho. Tubo estaminal glabro, de ca. 5.mm de largo. Estambres abundantes agrupados
en
una masa globosa.Carpelos ca. 15, con dos aristas apicales; aristas y dorso de los
carpelos cubiertos por pelos largos. Ovulo solitario, erecto. 'Fruto
189 VOLUMEN IV
-
OCTUBRE 1952-
N? 3OBS.
—
Esta especie se diferencia del resto del género por el gran desarrolla del tubo de la corola (12 mm) sobrepasando en' variosmm a N.longituba Burtt et Hill (1948, KewBull. :130),especie
cuyo tubo llegaa 8 mm de longitud.
MSÁ
fe .
i'
fe
; .•i
*53 .-3
;
ï i
Pig. 1.
—
Nototriche macrotuba nov. sp. (Schwabe 488, typus) x 0,5.MALACOTHAMNUS CHBLENSIS (Gay) nov. comb.
Sphaeralcea chilensis Gay, 1845, Hist.Chile, Botánica, 1:293. “...secría en los
lugares áridos del piede las cordilleras en las provincias centrales y del norte’*. Para identificaresta especieme he basadoen la diagnosis original
isa BOLETIN DE LA SOCIEDAD ARGENTINA DE BOTANICA
y en un ejemplar (isctipo?) procedente del herbario del Museo de Parí; (LIL 281.113) confeccionado por C. Gay y determinado como Sphaeralcea
chilensis.
Sphaeralcea glabrata Phil.,1864-5, en Linnaea 33:22. ‘Tn Cordillera de Linares
dicta habitat”. He visto el tipo (SAGO 52177).
Sphaeralcea grandifolia Phil., 1893, Plantas nuevas chilenas: 5. "Prope San Felipe in valle Aconcagua, decembri 1882 legi”. He visto el tipo (SAGO 52193).
Sphaeralcea capitata Phil., 1893, PI. nuev. chil.: 8. ‘Carlos Fernández'. He visto el tipo (SAGO 52190 y 52191).
Sphaeralcea viridis Phil., 1893, Pl. nuev. chil.: 8. “Habitat in andibus prov. Colchagua, Adolph Hirth". He visto el tipo (SAGO 52182).
Sphaeralcea peteroana Phil., 1893, Pl. nuev. chil.: 9. “Habitat in andibus pro-vinciae Curicó. 1. d. Pichuanti, legit Manuel Vidal”. He visto el tipo
(SAGO 52188).
Malacothamnus Greene es un género bien representado en América del Norte, donde crecen
21
especias (Kearney, 1951, enFig. 2.
—
Mericarpio de Malacothamnus chilensis (Gay) nov. comb. (SAGO 52182, typus de Sphaeralcea viridis Ph.) x 9.Leafl. West. Bot:,vol. 6, N°6:113), alas que hay que agregar Maia-cothamnuschilensis, única especie deestegénero del hemisferio sud.
La posición sistemática de esta especie pude comprobarla al analizar algunos ejemplares de Malacothamnus de Norte América
que me facilitara T. H.
Kearney.
En la colección de fototipos del
Museo
de Chicago el N° 9330 figura,como Sphaeralcea chilensis Gay. Es un ejemplar del Museode Berlín, procedente del Museo de
París
y que.no corresponde a esta especie; se trata de Sphaeralcea obtusiloba (Hook.) Don que se diferencia de la primera a simple vista por tenersus flores agru-' podas en cincinos axilares más largos que la hoja; en cambio, enS.chilensisGaylas flores soncortamentepedunculadas y agrupadas
en glomérulos axilares.
El ejemplar Morrison 16893 fué determinado por I. M.
Johnston
como un Malvastrum, refiriéndolo a Malva obtusiíolia Walp. La combinación resultante no fué publicada, de acuerdo a la biblio¬ grafía a mi alcance. Malva obtusiíolia, según la diagnosis original concuerda aparentementecon Malacothamnus chilensis (Gay) nov. pero difiere en un carácter fundamental: Malva obtusiíolia tiene
191 N? 3
VOLUMEN IV
-
OCTUBRE 1952“ccrrpellis scabris"; en cambio, Malacothamnus chilensis los tiene completamentelisos(Fig. 2).
Material examinado.
—
Además de los tipos de las especies de Philippi herevisado el material siguiente:
Chile, Prov. Aconcagua, Dto. Quillota, Cerro Caquis, 1700 m, J. L.
Morrison 16893 (SI, Univ. Calif., GH).
-
Prov. Santiago, Macul, Looser 2899 (GH, Krapov.).-
Prov. O Higgins, Copada, 1750-2000 m, Pennel 12269 (GH).-Prov.Colchagua, Cajón de los Helados, 1300 m, Ricardi (LIL 353792).-Prov.Curicó, PotreroGrande, Barros1946 (Krapov.); El Planchón. Barros5460,5467, 5469 (Kapov.): Teño, Barros 5494 (Krapov.) ; Termas del Flaco, Aravena 33310 (GH).
' *