LATÍN – 2 I.E.S. SEDAVÍ
EXÁMENES DE SELECTIVIDAD PARA ANALIZAR Y TRADUCIR
EXAMEN – 1 C
ÉSAR SITÚA TRES LEGIONES JUNTO A S AMAROBRIVA PARA PASAR ALLÍ EL INVIERNO
(César, De bello Gallico V 53, 3)
Los galos han desistido de atacar el campamento romano.
Caesar Fabium cum sua legione remittit in hiberna, ipse cum tribus legionibus circum Samarobrivam trinis hibernis hiemare constituit et, quod tanti motus Galliae exstiterant, totam hiemem ipse ad exercitum manere decrevit.
Durante todo el invierno llegan noticias sobre los planes de sublevación galos. A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: ipse, tribus, decrevit, motus.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de remittit, 2 a partir de la base léxica de constituit. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted
VOCABULARIO ad: [prep. acus.] a, hacia; junto a; para
Caesar, -aris, m.: César
circum: [adv.] alrededor; [prep. ac.] alrededor de, cerca de, junto a circus, -i, m.: círculo; circo
constituo, constitui, constitutum, 3ª, tr.: colocar; construir; determinar, decidir cum: [prep. abl.] con; [conj. subord.] cuando; como; porque; aunque
decerno, decrevi, decretum, 3ª, tr.: decidir; luchar; resolver; asignar decresco, decrevi, decretum, 3ª, intr.: decrecer, disminuir
et: [conj. coord. copul.] y
exercitus, -us, m.: ejército, tropas
exsisto, exstiti, 3ª, intr.: salir; levantarse; nacer; manifestarse; producirse Fabius, -i, m.: Fabio (legado de César)
Gallia, -ae, f.: la Galia
hiberna, -orum, n. pl.: cuarteles de invierno
hiemo, hiemavi, hiematum, 1ª, intr., tr.: pasar el invierno; invernar; congelar, helar hiems, hiemis, f.: invierno; mal tiempo; frío
in: [prep. ac.] a, hacia, para, contra; [prep. ablat.] en, en medio de, entre ipse, -a, -um: [pron. y adj. enfático] mismo, en persona, personalmente legio, -onis, f.: legión, ejército; tropas
maneo, mansi, mansum, 2ª, intr., tr.: permanecer, quedarse; aguardar; estar reservado motus, -a, -um: p.p. moveo
motus, -us, m.: movimiento; levantamiento
moveo, movi, motum, 2ª, tr., intr.: mover, trasladar; conmover; provocar; excitar; moverse qui, quae, quod: [pron. y adj. relat.] que, quien, el cual
quod: [adv.] en lo tocante a, por lo que respecta a, por lo cual; [conj. subord.] porque, que, el hecho de que
remitto, remisi, remissum, 3ª, tr.: hacer volver, devolver; remitir Samarobriva, -ae, f.: Samarobriva (ciudad de la Galia belga) suus, -a, -um: suyo, suyo propio; favorable
tantus, -a, -um: tan grande, tan importante; tan grave totus, -a, -um: todo, entero
tres, tria: tres tribus, -us, f.: tribu
trini, -ae, -a: tres cada uno; cada tres; tres, en número de tres, riple EXAMEN – 2
AFRANIO Y PETREYO ORDENAN LLEVAR TODAS LAS EMBARCACIONES A OTOBESA Y UTILIZARLAS COMO PUENTE
(César, De bello Civili I 61, 5-6)
Afranio y Petreyo han decidido retirarse de sus posiciones.
Hoc inito consilio, [Afranius Petreiusque] toto flumine Hibero naves conquiri et Otobesam adduci iubent. Id erat oppidum positum ad Hiberum miliaque passuum a castris aberat XX. Ad eum locum fluminis, navibus iunctis, pontem imperant fieri.
Afranio y Petreyo comienzan la retirada. A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: toto, conquiri, id, fluminis.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de adduci, 2 a partir de la base léxica de imperant. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO a, ab: [prep. abl.] de, desde, a partir de; por
absum, abfui o afui, afuturus, irr., intr.: distar, estar alejado, ausente; faltar ad: [prep. acus.] a, hacia; junto a; para
adduco, adduxi, adductum, 3ª, tr.: llevar, conducir
Afranius, -i, m.: Afranio (general de Pompeyo en Hispania) castra, -orum, n. pl.: campamento, cuartel; ejército
conquiro, conquisivi, conquisitum, 3ª, tr.: buscar, recoger por doquier, requisar consilium, -i, n.: deliberación; consejo; decisión, plan, proyecto
decem: [indecl.] diez et: [conj. coord. copul.] y
fio, factus sum, irr., intr.: ser hecho, producirse; suceder; llegar a ser flumen, -inis, n.: río, corriente
Hiberus, -a, um: de Iberia; -us, -i, m.: el río Ebro hic, haec, hoc: [pron. y adj. demost.] éste, este
impero, imperavi, imperatum, 1ª, tr., intr.: mandar, requerir; exigir; regir; imperar ineo, ini(v)i, initum, 4ª, irr., intr., tr.: entrar; empezar, concebir; trazar
is, ea, id: [pron. y adj. fórico] él, éste; este iubeo, iusi, iussum, 2ª, tr.: mandar, ordenar
iunctus, -a, -um: p.p. iungo; [adj.] unido, ligado; contiguo, próximo iungo, iunxi, iunctum, 3ª, tr.: unir, juntar
locus, -i, m.: lugar, sitio; posición; ocasión, momento milia, -ium, n. pl.: miles, millares; millas
navis, -is, f.: nave, embarcación; barcaza
Otobesa, ae, f.: Otobesa (ciudad de la Tarraconense, denominada también Octogesa) oppidum, -i, n.: plaza fuerte, recinto fortificado; ciudad
passus, -us, m.: paso; huella, pisada
Petreius, -i, m.: Petreyo (general de Pompeyo en Hispania)
pono, posui, positum, 3ª, tr.: poner, colocar, disponer; fundar; exponer pons, -ntis, m.: puente; pasarela, plataforma
positus, -a, -um: pp. pono -que: [conj. coord. copul.] y
sum, esse, fui, irr., intr., copul.: ser, estar; haber, existir totus, -a, -um: todo, entero
X= decem
EXAMEN – 3
EL LEGADO GAYO TREBONIO ASEDIA MARSELLA (Caes. De bello civili, 2.1.1-2)
César licencia en Hispania a las tropas enemigas una vez vencidas
C. Trebonius legatus, qui ad oppugnationem Massiliae relictus erat, duabus ex partibus aggerem, vineas turresque ad oppidum agere instituit. Una erat proxima portui navalibusque, altera ad portam qua est aditus ex Gallia atque Hispania.
Marsella rodeada de mar sólo es accesible por una parte A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: qui, relictus erat, proxima, aditus.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de instituit, 2 a partir de la base léxica de agere. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted
VOCABULARIO ad [prep. ac.]: a, hacia, junto a; para
aditus, -us m.: acceso, entrada agger, -eris m.: terraplén
ago, -is, -ere, -egi, actum 3ª tr.: hacer, llevar, tratar alter, -era, -erum: el otro
atque [conj. coord. copul.]: y
duo, -ae, -o: dos
e, ex [prep. abl.]: de, desde, por Gallia, -ae f.: la Galia
Hispania, -ae f.: Hispania
instituo, -is, -ere, institui, institutum 3ª tr.: disponer, establecer, instituir, emprender legatus, -i m.: legado, lugarteniente, emisario
Massilia, -ae f.: Marsella navalia, -ium n. pl.: astillero
oppidum, -i n.: ciudad (fortificada)
oppugnatio, -onis f.: asalto, ataque, asedio pars, partis f.: parte, porción
porta, -ae f.: puerta portus, -us m.: puerto
proximus, -a, -um: próximo, cercano, vecino qua [adv. rel.]: por donde
-que [conj. coord. copul. encl.]: y
qui, quae, quod [pron. y adj. relat.]: que, cual, quien
relinquo, -is, -ere, reliqui, relictum 3ª tr.: dejar, abandonar, quedar sum, es, esse, fui: ser, estar, haber, existir
turris, -is f.: torre
unus, -a, -um: uno, uno solo
vinea, -ae f.: mantelete, galería (máquina de guerra) EXAMEN – 4
CÉSAR NO PUEDE RECONSTRUIR LOS PUENTES DEBIDO A UNA TORMENTA QUE CAUSA UNA FUERTE CRECIDA EN EL RÍO
(Caes. De bello civili, I, 50, 1-2)
Los enemigos disponían de toda clase de provisiones a la otra parte del río
Hae permanserunt aquae dies complures. Conatus est Caesar reficere pontes, sed nec magnitudo fluminis permittebat neque ad ripam dispositae cohortes adversariorum perfici patiebantur; quod illis prohibere erat facile ipsius fluminis natura atque aquae magnitudine.
Desde la otra orilla los enemigos arrojan proyectiles A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: pontes, patiebantur, quod, facile.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de permittebat, 2 a partir de la base léxica de reficere. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted
VOCABULARIO ad [prep. ac.]: a, hacia, junto a; para
adversarius, -ii m.: adversario, enemigo, rival aqua, -ae f.: agua
atque [conj. coord. copul. ]: y Caesar, -aris m.: César
cohors, -ortis f.: cohorte complures, -plura: muchos
conor, -aris, -ari, conatus sum depon. 1ª tr.: prepararse, disponerse, intentar dies, -ei f.: día
dispono, -is, -ere, disposui, dispositum 3ª tr.: disponer, colocar, ordenar, distribuir facilis, -e: fácil, cómodo, factible
flumen, -inis n.: río
hic, haec, hoc [pron. y adj. demostr.]: este, esta, esto ille, -a, -ud [pron. y adj. demostr.]: aquel, aquella, aquello ipse, -a, -um [pron. y adj. demostr.]: mismo, en persona
magnitudo, -inis f.: magnitud, grandeza, tamaño, abundancia natura, -ae f.: naturaleza
nec, neque: [adv.] no; [conj.] y no, ni
patior, -eris, pati, passus sum dep. 3ª tr.: sufrir, soportar, permitir
perficio, -is, -ere, perfeci, perfectum 3ª tr.: terminar, acabar permaneo, -es, -ere, permansi, permansum 2ª intr.:
permanecer, durar, persistir
permitto, -is, -ere, permisi, permissum 3ª tr.: lanzar, confiar, abandonar, permitir pons, pontis m: puente
prohibeo, -es, -ere, prohibui, prohibitum 2ª tr.: prohibir, impedir, apartar qui, quae, quod [pron. y adj. relat.] que, el cual, quien
reficio, -is, -ere, refeci, refectum 3ª tr.: rehacer, reparar, reconstruir ripa, -ae f.: orilla
sed [conj. adver.]: pero, sino, sin embargo sum, es, esse, fui: ser, estar, haber, existir
EXAMEN – 5
LAS TROPAS DE CÉSAR SE DISPONEN A DERRIBAR LA MURALLA DE LA CIUDAD SITIADA
(César, De bello civili II 11, 4)
Los zapadores de César consiguen socavar los cimientos de una torre de la muralla.
Compluribus lapidibus ex turri quae suberat subductis, repentina ruina pars eius turris concidit, pars reliqua consequens procumbebat, cum hostes urbis direptione perterriti cum infulis se porta foras proripiunt, ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt. Las tropas de César aceptan la rendición de los sitiados y cesan en su ataque a la ciudad. A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: supplices, procumbebat, eius, lapidibus.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de tendunt, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de subductis. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO ad: [prep. de acus.] a, hacia; junto a; para
atque: [conj.coord. copul.] y
complures, -ium: [pl.] muchos, numerosos
concĭdo, -cidis, -cidere, -cĭdi, 3ª, intr.: derrumbarse; sucumbir; abatirse consequor, -sequeris, -sequi, -secutus sum, dep., 3ª, tr.: seguir; venir luego cum: [prep. abl.] con; [conj. sub.] cuando; como; porque; aunque
direptio, -onis f.: saqueo, robo
e, ex: [prep. abl.] de, desde; después de; a consecuencia de, por causa de; según, de acuerdo con
exercitus, -us, m.: ejército foras: [adv.] afuera
hostis, -is, m. y f.: enemigo, extranjero
infula, -ae f.: banda ritual [cinta de lana blanca y escarlata con que se adornaban las cabezas de los sacerdotes, las víctimas o los suplicantes]
is, ea, id: [pron. y adj. fórico] él, éste; este lapis, lapidis, m.: piedra
legatus, -i, m.: legado, lugarteniente manus, -us, f.: mano; poder; [pl.] tropa pars, partis, f.: parte, porción
perterreo, -es, -ere, perterrui, perterritum, 2ª, tr.: aterrar, llenar de espanto porta, -ae f.: puerta
procumbo, -is, -ere, -cubui, -cubitum, 3ª, intr.: inclinarse hacia delante, ladearse; postrarse; sucumbir, perecer; precipitarse, caer
proripio, -is, -ere, -ripui, -reptum, 3ª, tr.: arrastrar; sacar afuera; [reflexivo] escaparse, precipitarse fuera
qui, quae, quod: [pron. y adj. relat.] que, quien, el cual reliquus, -a, -um: restante
repentinus, -a, -um: repentino, súbito, inesperado
ruina, -ae, f.: caída, derrumbamiento, ruina; catástrofe, desastre
se, sui: [pron. reflexivo] se, a sí, a él/ellos; [pron. personal] él, ella; ellos, ellas subduco, -is, -ere, -duxi, -ductum, 3ª, tr.: tirar, retirar
subsum, subesse, irr., intr.: estar cerca supplex, -plicis: suplicante
tendo, -is, -ere, tetendi, tensum, 3ª, tr.: tender, extender, estirar; prolongar, continuar; luchar, resistir
turris, -is, f.: torre urbs, urbis, f.: ciudad
EXAMEN – 6
POMPEYO CAE EN UNA EMBOSCADA Y ES ASESINADO A MANOS DE ANTIGUOS COMPAÑEROS
(César, De bello civili III, 104, 3)
Pompeyo acude confiado a la entrevista con Aquila y Septimio
Ab his liberaliter ipse appellatus et quadam notitia Septimi perductus, quod bello praedonum apud eum1 ordinem duxerat2, naviculam parvulam conscendit cum paucis suis; ibi ab Septimio interficitur. Item L. Lentulus comprehenditur et in custodia necatur.
1Referido a Pompeyo 2El sujeto es Septimio
Los enviados de Ptolomeo asesinan a Pompeyo y a su lugarteniente Lucio Léntulo A.- TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B.- CUESTIONES:
1.- Análisis sintáctico del texto.
2.- Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: parvulam, duxerat, quadam, praedonum.
3.- Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de duxerat, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de interficitur. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO a, ab: [prep. abl.] de, desde, a partir de; por
appello, -as, -are, -avi, -atum, 1ª, tr.: llamar apud: [prep.+ac.] junto a, entre
bellum, - i, n.: guerra; lucha, combate
comprehendo, -is, -ere, -prehendi, -prehensum, 3ª, tr.: coger juntamente; prender, apresar; abarcar, comprender, contener; coger, captar
conscendo, -is, -ere, -scendi, -scensum, 3ª, tr. e intr.: elevar, elevarse; subir cum: [prep. abl.] con; [conj. sub.] cuando; como; porque; aunque
custodia, -ae, f.: custodia, guarda; prisión
duco, -is, -ere, duxi, ductum, 3ª, tr.: llevar hacia; sacar; tomar consigo; conducir, guiar, mandar et: [conj. coord. copul.] y
hic, haec, hoc: [pron. y adj. demost.] éste, este ibi: [adv] allí, en tal lugar; entonces
in: [prep. ac.] a, hacia, para, contra; [prep. ablat.] en, en medio de interficio, -is, -ere, -feci, -fectum, 3ª, irr., tr.: destruir; matar, asesinar ipse, -a, -um: [pron. y adj. enfático] mismo, en persona, personalmente is, ea, id: [pron. y adj. fórico] él, éste; este
item: [adv.] igualmente, asimismo, del mismo modo L.: [abrev.] Lucio [nom. propio]
Lentulus, -i: Léntulo [nom. propio]
liberaliter: [adv.] cordialmente, afablemente; generosamente navicula, -ae, f.: barquichuelo, bote
neco, -as, -are, -avi, -atum, 1ª, tr.: matar, asesinar
notitia, -ae, f.: notoriedad; conocimiento personal, trato ordo, -inis, m.: fila, hilera; centuria
parvulus, -a, -um: pequeñito
paucus, -a, -um: poco, escaso; [plural] algunos, unos pocos perduco, -is, -ere, duxi, ductum, 3ª, tr.: conducir, llevar, guiar praedo, -onis, m.: pirata, ladrón, salteador, saqueador
-que: [conj. enclítica coord. copul.] y
qui, quae, quod: [pron. y adj. relat.] que, quien, el cual
quidam, quaedam, quiddam (quoddam): [pron. y adj. indefinido]: un tal, un cierto; uno, cierto, alguno
quod: [conj. causal y completiva] porque; que, el hecho de que
Septimius, -i(i): Septimio [nom. propio, antiguo centurión de Pompeyo] suus, -a, -um: su, suyo
EXAMEN – 7
LA TERCERA LÍNEA DEL EJÉRCITO DE CÉSAR ENTRA EN COMBATE Y POMPEYO SE RETIRA AL CAMPAMENTO
(Caes. De bello civili, III 94,1)
Las cohortes de César atacan por la espalda el ala izquierda de los pompeyanos
Eodem tempore tertiam aciem Caesar procurrere iussit. Ita cum recentes atque integri defessis successissent, alii autem a tergo adorirentur, sustinere Pompeiani non potuerunt atque universi terga verterunt. [...] Pompeius se in castra contulit.
César comienza a percibir la victoria por las actuaciones de las cohortes de la cuarta línea A. TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B. CUESTIONES:
1. Análisis sintáctico del texto.
2. Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: aciem, recentes, successissent, se.
3. Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de contulit, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de verterunt. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO a, ab [prep. abl.]: de, desde, a partir de; por
acies, -ei fem.: tropa formada en orden de combate, línea de combate adorior, adoriri, adortus sum dep. 4ª tr.: acometer, atacar, emprender. alius, -a, -ud: otro, distinto, diferente
atque: [conj. coord. copul.] y
autem [conj. coord. advers.]: pero, por otra parte, además Caesar, -aris m.: César
castra, -orum, n. pl.: campamento, cuartel; ejército
confero, confers, conferre, contuli, collatum 3ª tr.: llevar, entregar; [refl.] dirigirse a, refugiarse en
cum [pr. de abl.]: con; [conj.]: cuando, como, porque, aunque defessus, -a, -um: cansado, fatigado
idem, eadem, idem [pron. y adj. dem.]: mismo, igual; el mismo in [prep. ac.] a, hacia, para, contra; [prep. ablat.] en, en medio de integer, -gra, -grum: intacto, íntegro, no cansado
ita [adv.]: así, de este modo
iubeo, -es, -ere, iussi, iussum 2ª tr.: ordenar, mandar non [adv. neg.]: no
Pompeianus, -a, -um: [partidario] de Pompeyo Pompeius, -i(i) m.: Pompeyo
possum, potes, posse, potui irr. tr. e intr.: poder, ser capaz de
procurro, -is, -ere, procurri, procursum 3ª intr.: ir corriendo, avanzar corriendo, correr, lanzarse
recens, -ntis: reciente, nuevo, no fatigado se [pron. refl.]: se
succedo, -is, -ere, successi, successum 3ª intr.: llegar en sustitución de, llegar después de, suceder, relevar
sustineo, -es, -ere, sustinui, sustentum 2ª tr.: sostener, retener, contener, soportar, resistir tempus, -oris n.: tiempo, ocasión, circunstancia
tergum, -i n.: espalda tertius, -a, -um: tercero
universus, -a, -um: todo, entero, universal
verto, -is, -ere, verti, versum 3ª tr.: hacer girar, volver, cambiar EXAMEN – 8
CÉSAR OCUPA UNA PLANICIE Y FORMA EN ORDEN DE BATALLA (Caes. De bello civili, I 70, 3)
César y Afranio pugnan por ocupar unas montañas
Confecit prior iter Caesar atque ex magnis rupibus nactus planitiem in hac contra hostem aciem instruit. Afranius, cum ab equitatu novissimum agmen premeretur et ante se hostem videret, collem quemdam nactus ibi constitit.
Afranio da orden a cuatro cohortes de dirigirse hacia un monte A. TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B. CUESTIONES:
1. Análisis sintáctico del texto.
2. Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: hac, aciem, novissimum, videret.
3. Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de confecit, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de premeret. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO a, ab [prep. abl.]: de, desde, a partir de, por
acies, -ei fem.: tropa formada en orden de combate, línea de combate Afranius, -ii m.: Afranio (general pompeyano)
agmen, -inis n.: ejército en marcha, columna (novissimum agmen: retaguardia) ante [adv.]: delante, hacia delante; [prep. ac.]: ante, delante de
atque [conj. coord. copul.]: y Caesar, -aris m.: César collis, -is m.: colina, collado
conficio, -is, -ere, confeci, confectum 3ª tr.: terminar, acabar, preparar, elaborar consisto, -is, -ere, constiti 3ª intr.: ponerse, establecerse, colocarse, hacer alto
consto, -as, -are, constiti 1ª intr.: mantenerse parado, firme; subsistir, existir; constar contra [adv.]: enfrente, al contrario; [prep. ac.]: contra, enfrente de
cum [prep. abl.]: con; [conj. sub.]: cuando, como, porque, aunque e, ex [prep. abl.]: de, desde, a partir de, por
equitatus, -us m.: caballería et [conj. coord.copul.]: y
hic, haec, hoc [pron. y adj. demostr.]: éste, este hostis, -is m. y fem.: enemigo
ibi [adv.]: allí, en tal lugar
in [prep. ac.] a, hacia, para, contra; [prep. ablat.] en, en medio de instruo, -is, -ere, instruxi, instructum 3ª tr.: colocar, disponer
iter, itineris n.: camino, marcha magnus, -a, -um: grande
nanciscor, -eris, nancisci, nactus sum dep. 3ª tr.: obtener, alcanzar, hallar; descubrir novus, -a, -um: nuevo, joven
planities, -ei fem.: planicie, llanura
premo, -is, -ere, pressi, pressum 3ª tr.: estrechar, acosar, oprimir prior, -ius [comp.]: primero; anterior; superior
quidam, quaedam, quiddam/quoddam [pron. y adj. indef.]: uno, cierto, alguno rupes,- is fem.: peñasco, roca, desfiladero
se [pr. refl.]: se, él
video, -es, -ere, vidi, visum 2ª tr.: ver; comprender; conocer EXAMEN – 9
EL EJÉRCITO DE CURIÓN ES DERROTADO. DOMICIO OFRECE LA SALVACIÓN A CURIÓN
(Caes. De bello civili, II 42 2-3)
Curión ordena la retirada hacia las colinas próximas
Tum vero ad summam desperationem nostri perveniunt et partim fugientes ab equitatu interficiuntur, partim integri procumbunt. Hortatur Curionem Cn. Domitius, praefectus equitum, cum paucis equitibus cicumsistens, ut fuga salutem petat atque in castra contendat.
Curión rechaza la oferta de Domicio y muere luchando A. TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B. CUESTIONES:
1. Análisis sintáctico del texto.
2. Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: nostri, equitatu, paucis, petat.
3. Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de interficiuntur, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de perveniunt. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO a, ab [prep. abl.]: de, desde, a partir de, por
ad [prep. ac.]: a, hacia, junto a, para atque [conj. coord. cop.]: y
castra, -orum, n. pl.: campamento, campo, cuartel; ejército
circumsisto, -is, -ere, -steti, - 3ª intr.: rodear, circundar; detenerse alrededor Cn. Domitius, -ii, m.: Gn(eo) Domicio, general de la caballería de Curión
contendo, -is, -ere, -tendi, -tentum 3ª intr.: tensar, lanzar; pretender, intentar obtener cum: [prep. abl.] con; [conj. sub.] cuando, como, porque, aunque
Curio, -onis m.: Curión, comandante del ejército de César desperatio, -onis fem.: desesperación, desesperanza eques, -itis m.: jinete; caballero romano
equitatus, -us m.: caballería et [conj. coord. copul.]: y fuga, -ae fem.: fuga, huida
fugiens, -ntis: [p. pres. fugio]; [adj.] que huye, que se escapa fugio, -is, -ere, fugi, - 3ª intr.: huir
hortor, -aris, -ari, hortatus sum 1ª intr.: animar; exhortar, incitar; propugnar, proponer in: [prep. ac.] a, hacia, para, contra; [prep. ablat.] en, en medio de
integer, -gra, -grum: no tocado, intacto, entero; íntegro, irreprochable interficio, -is, -ere, -feci, -fectum, 3ª tr.: destruir; matar, asesinar noster, -tra, -trum: nuestro; nostri, -orum m. pl.: nuestros soldados partim [adv.]: en parte
paucus, -a, -um: poco
pervenio, -is, -ire, -veni, -ventum 4ª intr.: arribar, llegar
peto, -is, -ere, petivi [-ii], petitum 3ª tr.: intentar llegar; intentar conseguir; obtener; pedir, solicitar
praefectus, -i m.: prefecto, gobernador; jefe, general
procumbo, -is, -ere, -cubi, -cubitum 3ª intr.: inclinarse hacia delante; sucumbir, morir; echarse sobre el suelo
salus, -utis fem.: salud; salvación, conservación
summus, -a, -um: el más alto, el más elevado; completo, total
tum [adv.]: entonces, en aquel momento; entonces, por lo tanto, por consiguiente
ut: [adv.] como, cómo; [conj. subord.] cuando; que; para que; de tal manera que; aunque vero: [adv.] en verdad, realmente; [conj.] pero, por otra parte
EXAMEN – 10
LOS ENEMIGOS SIMULAN UNA RETIRADA ANTE EL EJÉRCITO DE CÉSAR (Caes. De bello civili, II 40, 1-2)
El rey Juba envía tropas a Saburra, su comandante
Ipse cum reliquis copiis elephantisque LX lentius subsequitur. Suspicatus1 praemissis equitibus ipsum adesse Curionem, Saburra copias equitum peditumque instruit atque his imperat ut simulatione timoris paulatim cedant ac pedem referant.
1 Suspicatus: sospechando que
Curión cree que el ejército del rey Juba está en retirada A. TRADUCCIÓN DEL TEXTO
B. CUESTIONES:
1. Análisis sintáctico del texto.
2. Realice el análisis morfológico de las siguientes formas del texto propuesto: his, peditum, reliquis, cedant.
3. Componga por modificación preverbial al menos 3 verbos latinos a partir de la base léxica de referant, 2 verbos latinos a partir de la base léxica de instruit. A continuación exponga al menos 5 palabras en total en cualquiera de las lenguas oficiales de la Comunidad Valenciana evolucionadas a partir de las mencionadas bases léxicas o de los verbos latinos compuestos por usted.
VOCABULARIO
adsum, adesse, adfui o affui irr., intr.: estar presente, asistir; estar al lado de atque [conj. coord. copul.]: y
cedo, -is, -ere, cessi, cessum 3ª intr.: irse, retirarse, ceder
copia, -ae fem.: abundancia, riqueza; copiae, -arum fem. pl.: tropas, fuerzas cum: [prep. abl.] con; [conj. sub.] cuando, como, porque, aunque
elephantus, -i m. y fem.: elefante
eques, -itis m.: jinete, caballero; caballería hic, haec, hoc [pron. y adj. demost.]: este
impero, -as, -are, -avi, -atum 1ª tr.: mandar, ordenar
instruo, -is, -ere, instruxi, instructum 3ª tr.: colocar, disponer
ipse, -a, -um [pron. y adj. enfático]: mismo, en persona, personalmente LX= sexaginta: sesenta
lentus, -a, um: lento
paulatim [adv.]: paulatinamente, poco a poco, gradualmente pedes, -itis m.: que va a pie; soldado de infantería
pes, pedis m.: pie; pedem referre: retroceder
praemitto, -is, -ere, -misi, -missum 3ª tr.: enviar por adelantado, en avanzadilla -que [conj. coord. cop. encl.]: y
refero, refers, referre, retuli, relatum 3ª irr. tr.: hacer volver, volver; pedem referre: retroceder reliquus, -a, -um: restante
Saburra, -ae m.: Saburra, comandante de las tropas númidas del rey Juba simulatio, -onis fem.: simulación, ficción, disimulación
subsequor, -sequeris, -sequi, -secutus sum, dep. 3ª tr.: seguir de cerca; venir después, acompañar
suspicor, -aris, -ari, suspicatus sum, dep. 1ª tr.: sospechar; conjeturar, suponer timor, -oris m.: temor, miedo