FRAGMENTOS 122 y 123
San Juan Evangelista
FRAGMENTOS LITÚRGICO-MUSIC ALES (SIGLOS XIII-XVI) EN EL ARCHIVO HISTÓRICO NOTARIAL DE DAROC A (ZARAGOZA)
SAN JUAN EVANGELISTA
FRAGMENTOS LITÚRGICO-MUSIC ALES (SIGLOS XIII-XVI) EN EL ARCHIVO HISTÓRICO NOTARIAL DE DAROC A (ZARAGOZA)
Fragmento 123 v.
FRAGMENTOS 122 y 123
San Juan Evangelista
I. FICHA (Conjunta del bifolio)
I. IDENTIFICACIÓN
__ Imagen: 122r - 122v; y 123r - 123v. __ Forma externa: bifolio.
__ Foliación: folio 122 recto, parte pelo; folio vuelto, parte carne.
folio 123 recto, parte carne; folio vuelto, parte pelo.
__ Tipo de códice: antiphonarium de sanctis. __ Datación: segunda mitad s. XV.
__ Relación: fragmentos consecutivos formando bifolio.
__ Notario: Jerónimo Pilares. - Paniza, año 1612 y 1614 respectivamente. __ Archivo: Daroca. – Sign.: Paniza 2187 y 2188.
II. DESCRIPCIÓN FÍSICA __ Dimensión:
__ folio 122: 390 x 350 mm. __ caja 122: 300 x 265 mm. __ folio 123: 600 x 365mm. __ caja 123: 360 x 275 mm.
__ Caja de escritura: dos columnas; columna, 130 mm.; 30 líneas en columna texto.
__ Estado de conservación: 122: pérdida de texto y notación por recorte de la parte superior; mancha
generalizada en parte pelo del lomo de la encuadernación. 123: troceado por los márgenes; dos rotos en texto y música.
__ Folio 122 recto, incipit: «Adoremus»; explicit: «lectio prima». __ Folio 122 vuelto, incipit: «Qui etiam»; explicit: «ob hereti». __ Folio 123 recto, incipit: «corum refutandas»; explicit: «verbi dei». __ Folio 123 vuelto, incipit: «gratiam»; explicit: «et verbum erat».
III. MORFOLOGÍA
__ Tipo de escritura: gótica textualis. __ Módulos empleados: dos.
__ Foliación original: __ __ Colores: negro, azul y rojo.
__ Iniciales: aumentadas, coloreadas y afiligranadas; una «a» de manera notable.
IV. MORFOLOGÍA MUSICAL __ Tipo notación: cuadrada.
__ Líneas: cuatro líneas, trazadas en rojo. __ Claves: fa y do.
V. CONTENIDO
__ Género: texto y música.
__ Formas litúrgico-musicales: invitatorio, antífonas y salmos, lecturas y responsorios __ del oficio divino: maitines.
__ del proprium missae: __ del ordinarium missae: __ Tiempo litúrgico: de sanctis.
__ Posición: invitatorio e himno; más antífonas, salmos, lecturas y responsorios del primer nocturno del
oficio de san Juan evangelista.
__ Rúbricas: + __ Ordines: __ VI. OBSERVACIONES
Útil para la reconstrucción del oficio de san Juan evangelista. No podemos determinar si el presente oficio iba como el de un santo «comes», cercano a «In natale D. N. Iesuchristi», en un antifonario de tempore; o bien figuraba en su día correspondiente en un antifonario de sanctis.
II. ESQUEMA
(conjunto de los fragmentos 122 y 123)
Invitatorio, himno, antífonas, salmos, lecturas y responsorios del primer nocturno del oficio de san Juan evangelista.
SAN JUAN EVANGELISTA
Fragmento 122 Folio recto, parte pelo
Columna primera, recortada parte superior
MAITINES
__ Invitatorio. Adoremos regem. __ Salmo. Venite.
__ Himno. Christe redemptor omnium.
Primer nocturno
__ Antífona I. Ioannes, apostolus. __ Salmo I. Coeli ennarrant.
Columna segunda
__ Antífona II. Supra pectus. __ Salmo II. Benedicam Dominum. __ Antífona III. Quasi unus. __ Salmo III. Eructavit.
__ V/. brevis. Virgo est dilectus.
Folio, vuelto, parte carne
Columna primera, recortada parte superior
__ Lectura I. Johannes apostolus.
__ Responsorio I. Valde honorandus est.
Columna segunda, recortada parte superior
__ Responsorio I [residuum]. __ Lectura II. Interfecto autem.
FRAGMENTOS LITÚRGICO-MUSIC ALES (SIGLOS XIII-XVI) EN EL ARCHIVO HISTÓRICO NOTARIAL DE DAROC A (ZARAGOZA)
III. TEXTOS
(Conjuntos de las fichas 122 y 123)
Fragmento 122 Folio recto, parte pelo
Columna primera, recortada parte superior
<Officium sancti Iohannis evangelistae> <AD MATUTINUM>
1. __ Invitatorium (m). Adoremus regem apostolo-2. rum, qui, privilegio amoris,
3. Iohannem dilexit apostolum. 4. __ Psalmus (m). Venite.
__ Hymnus (m). Christe redemptor omnium.
Nocturno I
5. __ Antiphona I (m). Iohannes, apostolus et 6. evangelista, virgo est electus a
7. Domino, atque inter ceteros ma-8. gis dilectus [cao 3494].
__ Psalmus I (m). Celi ennarrant.
Columna segunda
0. __<Antiphona II (m). Supra pectus . . .> 1. sacro dominici pectoris fonte po-2. tavit [cao 5068].
__ Psalmus II (m). Benedicam Dominum. 3. __ Antiphona III (m). Quasi unus de paradisi
4. fluminibus, evangelista Iohanne 5. verbi Dei gratiam in toto terrarum 6. orbe diffudit [cao 4451].
__ Psalmus III (m). Eructavit.
7. __ Versiculus brevis (m). Virgo est dilectus Domino. Atque
in-8. ter ceteros dilectus.
Folio vuelto, parte carne Columna primera
0. __ Lectio I (residuum). «<Ioannes apostolus et evangelista, Zebedei . . .>
1. Qui etiam supra pectus Domini 2. in cena recubuit, et Evangelii sui
Fragmento 123
Folio recto, parte carne Columna primera
__ Lectura II [residuum].
Columna segunda
__ Lectura II [residuum].
__ Responsorio II. Hic est discipulus.
Folio vuelto, parte pelo Columna primera
__ Responsorio II [residuum].
__ Lectura III. Hic sexagesimo septimo.
Columna segunda
3. fluenta de ipso sacro Dominici 4. pectoris fonte potavit, et quasi 5. unus de paradisi fluminibus 6. verbi Dei gratiam in toto terrarum 7. orbe diffudit; quicquam in loco 8. Christi jubente, successit, dum 9. suscipiens matrem magistri 10. discipulus, etiam ipse pro Christo 11. alter quo Dei modo derelictus 12. est filius. Hic dum Evangelium 13. Christi in Asia predicaret, a Domi-14. ciane Casare in Pathmos insula 15. metallo relegatur, ubi etiam 16. Apocalypsis scripsit. Tu autem, 17. Domine, misere.
(Sancti Martini legionensis presbyteri,
Expositio Epistolae B.Joannis. PL 209, 253b).
18. __ Responsorium I (m). Valde 19. honorandus
Columna segunda
0. <texto cortado por su mitad: est beatus Joannes, qui supra pectus>
1. Domini in cena recu-2. buit, cui Christus in cruce 3. Matrem virginem virgini 4. commendavit. - V/. Virgo 5. est electus a Domino, atque
in-6. ter ceteros magis dilectus. - P/. Qui supra. 7. __ Lectio II. Interfecto autem Domiciano, 8. a senatu exsilio resolutus,
9. venit Ephesum, ibique ob
hereti-Fragmento 123
Folio recto, parte carne Columna primera
1. corum refutandas versutias, es 2. flagitatus ab Asie episcopis 3. Evangelium novissimus edi-4. dit. Hic inter alios quatuor 5. evangelistas aquile comparatus. 6. Et merito, quia de divinitate al-7. tius ceteri disserunt dicens: In 8. principio erat verbum. Cuius 9. quidem inter alias virtutes 10. magnitudo signorum hec fiunt: 11. mutavit in aurum silvestres 12. frondium virgas, littoreasque sa-13. xeas in gemmas. Item gemmarum 14. fragmina in propiam reformavit 15. naturam. Viduam quoque ad pre-16. cem populi suscitavit, ac red-17. divivum juvenis corpus
FRAGMENTOS LITÚRGICO-MUSIC ALES (SIGLOS XIII-XVI) EN EL ARCHIVO HISTÓRICO NOTARIAL DE DAROC A (ZARAGOZA)
18. meante anima reparavit. Bibens 19. letiferum mirus, non solum evasit pe-20. riculum, sed eosdem postratos pocu-21. lo in vite reparavit statum. Tempore 22. illo secundam post Neronem perse-23. cutionem christianorum Domicianus ex-24. cuit. Unde factum est ut sanctus Iohan-25. nes apostolus de Epheso et in
26. Pathmos insula in exilium mitte-27. rentur. In qua insula Apocalipsim 28. qua ei Dominus revelavit manu me-29. a conscripsit. Domicianus autem 30. eodem anno quo iussit sanctum
Columna segunda
1. Iohannem exulare a senatu ro-2. mano interfectus est. Tu au-3. tem Domine.
4. __ Responsorium II (m). Hic est discipulus ille 5. qui testimonium
peri-6. bet de his et scripsit 7. hec. Et scimus 8. quia verum est tes-9. timonium eius.
10. - V/. Fluenta Evangelii de 11. ipso sacro dominici pectoris 12. fonte potavit et verbi Dei
Folio vuelto, parte pelo Columna primera
1. gratiam, in toto terrarum orbe 2. diffudit. - P/. Et [cao 6822].
3. __ Lectio III. Hoc sexagesimo septimo 4. anno post passionem
5. Domini Salvatoris sub Tra-6. iano principe longo vetustatis 7. senio fessus, cum diem transitus 8. imminere sibi sentiret, ius-9. sit se fertur effodi sibi sepulcrum, 10. atque inde vale dicens fratri-11. bus, facta oratione vivens 12. [roto] tumulum introivit,
13. [roto] deinde in eo tanquam in lectulo 14. requievit. Unde accidit ut
qui-15. dam eum vivere asserant, nec 16. mortuum in sepulcro, sed dormien-17. tem iacere contendebant, ma-18. xime pro eo quod illic terra sen-19. sim ab imo scaturiens, ad 20. superficiem sepulcri conscendat, 21. et, quasi flatu quiescentis, deor-22. sum ad superiora pulvis
e-23. bulliat. Quomodo autem 24. se res habeat nos quantum ad 25. sanam fidem pertinet, creare
Columna segunda
1. debemus. Illum cum Domino 2. perpetua quiete foveri non du-3. bitamus. Sive sine corpore 4. sive cum corpore, spes maneat 5. Dei iudicio cui nichil in cogni-6. tum est relinquatur. Qui famu-7. lum suum sicut illi placuit de 8. hoc saeculo migrare iussit. Requi-9. em, de tanto viro cum scriptum 10. sit, non plus sapere quam oportet 11. sapere aliquid timere discu-12. tere debemus. Neque inanes fabu-13. las conterendo fit in fidem ecclesie 14. violare. Set in quantum possu-15. mus Deo adiuvante, de virtu-16. tute et de actibus eis proficiamus. 17. quem ita Deus ecclesie sue ad 18. extirpandas falsas adinven-19. tiones doctorem (?) et ad vi-20. am veritatis re(?)unt.
Si-21. cut de Moyse legimus qui crea-22. torem et factorem mundi insi-23. nuat dicens: In principio cre-24. avit Deus celum et terram, ad no-25. ticiam Dei populum adduxit. 26. Sic et beatus Iohannes po-27. pulum christianum ad veram ra-28. tionem revocans unum esse 29. pium docens dixit: In
princi-30. pio erat verbum et verbum erat [inconcluso].
(Isidorus Hispalensis, De ortu et obitu Patrum. PL 83, 152,
hasta la línea 23 de la primera columna; del resto no se conoce el autor).
final del fragmento _____ SAN JUAN EVANGELISTA