Lex Prímá, Clojfe Quaria. i ai
©•encrale fcmpcr tninuatur per inualidam diTpofítíoncm fpe- ciei,íiue fíat inter viuos, íiue in vltima voluntate/fiue p r s c c í - ferit,fiueetiam fcquatui'jVt diftumeft.
B x quibus ( qux vera mihi videntur ) quamuís pofsít i n - fcrrijmeliorationem reuocabilem alicuius vniuerfitatis, aut fundi inftrufti^gregisjpccuhjíaut aliás-.vcl etiam alicuius gene riSjVt aurijargenti, veftium , xquorum jferuorunij&c. minui per inualidam difpoiitioncm fpcciei,ex ratíone texr.in.dicl.f.
pater horros,qui in vtroque genere legati procedit, vt fpecies íic adempta non debeatur nieliorato > quamuis non fubfifteret 4 i n p e r í b n a legatarij, aut donatarij: * In melioratíone tamcti
terti), & quinti opinio,&illatio Cifuen. fupra relata vera eít, non ex fuá ratione & fundamento , quod fupra impro- bauimus. Sed ex co, quód legatum tertij, quinti refertur
ad tempus mortis, ex. I.7. infrá. E t tanquam legatum quotae bonorum^quemadmodum augetur exbonis poílea quxfitis.vt ibidicam glof.i.num.z S.eodemmododcbtt augeri ex rebus, dequibus eft inutiliter difpofiium,qu3e remanentes in hseredi- tate augent b o n a ^ per confequens coedunt augmento partís bonoruiiiiqu3e t a n t o m a i o r futura eft^quanto amplíor reperi- tiir hseredítas ex agregatione rei datae inutiliter. Quod non fo- lum procedet,quandores vel quantitas certa daretur inutiliter in vltima voluntate,fed etiam quando daretur inter viuos.In- ter quos cafus, licet Bart. fupra cítatus d i í l i n x e r i t , <& nos i n alijs legatis generaÜbus idem ius ílatuerinus, vt ípecies data inutiliter non rcuettatur ad legatarium^á quo cenfetur adem- pta: In melioratíone tame tertij3& quinti^troque Cafu , ratio militat per coiurarium,vt res vel quantitas certa data inutiií- tcrjCtiam inter viuos, reuerfa ad lucreditatcm i n ncccíTariam confequentianijCoedat in augmentü quot^bonorum, vt patet.
B t íi obi]CÍas3quód ex quoteftator voluit adimere á legatario tetti), «Se quinti,licet per difpoíítionem inualídam^ea voluntas debeat feruari,vtlegatarius quotx non confeqiiatur per in d i - r e í t u m i d , quod tcflator voluit ab co adimere , ex ratione illorum iurium,in &\(X. f . \ ater liortos,& in diél.l.pianeí^c i n diít.l & íi transfcram.Quia rcfpondco, hanc eíTc qüal;tatem iftius legati quotse bonorum, in quo ineft ciuídem teílatoris volunias3qui í¡c legando videtur praeucnirc hunc caíum, &
taiitcr per diípofitioncm i c i certae vellc diminucre legatum G 3 quote.
quotíCf{i res certa detur vtilíter <Sf cum cfFeftu. Aiiás curtí da- lum íniitilitcr á principio cenfeatur non ciatum:cum nullum Si. ínutile equíparentur.l. i .-f .pen.ft.qnod cuiufq, vniiMiomi.
vbi glo vcíb.ínhabilís.congcrit plures limilcs: ex inttgra h x - rcditate ceducitur Icgatuni quoiaí-.tk íic Icgatum inutile no mi nuit quotamjedalieuiat^um fi valeict,cx eacfíct foluendura, cx.d.l.i o.5c fin. ínfra. E t fi obiieiasin legatis vniucrfahbus fundi inflruftijpcculihaui aiiásjmiiitarccandcm raíioncnr.vt quemadraodum inílruincntum fundi, aut pecuiium augetur ex a!i j s r ebus poíl teftamcnt um ci agregat is, 1. íi mancipia.tí.de fund.inílr.l.pecuUum.ff.dekg.s.eodcin modo d:;berent auge- r i e x inftmmcntofundijVcl repeculij , dequa íit diípolitum inutiiitcr:quodtamcn negattext. indííí:. §•. pater hoitos, &
in.l.cum domínus.f .fin. de peca. lega. Etenim rcfpondco, d i - ' tierfam efle rationem vtriuíque cafus. N a m inftnimeniü fun- ú i , aut res pccuU) i nutiliter data iam definít eíle fundijaiit pe- t culij per deftinationem difponentis,per quam amittunt eam
qualitatem, vt ín diílis iiuibus-Etquamuis ex nullitatc cef- íeü dirpofítio, Se inftrumentum fundí, aut res pct ulí] rema- Jieat jíeu reuertatur ad bona: n o n l a m e n remanct , feu re-
«ertítur ad funduro , aut pecuiium , vteum cis legatis traii"
featjíSc debeatunprQUttranfcunt j 6c debentur denouo agre- gata^qux ex einCdem patris familias diftinationc agregan- t u r , vt fiant fundi aut peculi) , vt i n d i ^ . 1. mancipia, «Se i n díft. 1. pecuiium^ A t i n legato tertij ^ <Sc q u i n t i , Se fie quorx bononim , quamuis minuatur per res certas 3 ex. Lio»
ce fin-infra : íidifpoíiiio rerum, fit nulla aut inualida : re- manent, feu rcuertuntur ad bona , quod lufficit adhoc, vt ex cisextrahatur quota bonoíum , E t qimndo diípoíitiones i u valida fuere fa¿lae per contraftum , íriciunt quas dicemu*
i n . 1. 9. infra gloíT. 1 . numer. 3 4. Etquando fuere faftaciu teítamento , faciunt qux dicemus in . I. fn.infra . gloíf. 2*
in principio, quod quota bonorum referí ur ad omnia bona non e x t r a é i s legatis. V t quemadmodum legara valida,qux funtex quota foluenda non nocent pro extrahenda prime^
41a quantítate quotíe : eodem modo legara inualida , qusc 41011 funt foluenda a non fint feparanda, íed acumuianda prc^
extrahenda quota.
. ^ ¿ o d yero attíncc adalUm dífíkultatem fupra j)ropoíi*
Lex ]?rtma>Cloffa Qréérta. i o 5
tíim aátexí»ín.d.f«pater hórtos^quocl víclerctur n ó cíTe a á m í t - , t e n d a n i t a c i t a m m i o c a t í o n e m y f t r difpoíítioneni i n n a l i d a m , i ex text in. d.l.íi inre.ff.dclegat. 3. Vcrius ctiá Y i d e t u i v c i ü ó d ( X quo prinnis aítus cfl: rcuoeabiiisfola voluntatc.vt in.d.l. fí i u - te^hi. QuUjideicommiff'a nuda volúntate infirmantiiu S¿ in. l.fídci- co ni m 1 í i u 1 n. .de fi de i c o ra. Qucinadmodum ad id fufficít vo- luntas tacita & conicOurata ex aftu valido vJtiina: volun • tatis, vt 111.1 .iníiit.dc adernp. lega. ibi. Qiío cúfu fmul CT T í - t h adimt viietur: illud c n i m vcrbüm. Vidctur, íiíUonem denotat, ícu tacitum inteUcctum.l. non videtur. ff. de acquincn. poíTcf.
&üta cuín explicat Theophiius, ibí: probatnr c í i a m in.i. ficut*
ff.de adim.lcga. feenndúm o p í n i o n e m P í n i . i b i . Q»íe r ^ m f e r - ; fon* Titij tacitm udmptionem continct. Eodcm m o d o debet l u f -
iicere volüntas tacita ex aíUi ínutili,euam vírinix voiunta- tis ,cum nonattendatur valor aílus, fed voluntas, qux ex co c o l ü g i t u r j V t d í Ü u m cfl:. Q u c d probant illa iura fupra ^itata in di¿l.l.plane,delegat.i.5c in.d J.^c fi transferam.de adimen;
lega, quatcnus t x i n u t i í i translatione f a ü a in vltima volun- , tatc,i nducunt rcuocationcra priorislegati. & tamen ttansla- tí o continct tcuocationeintacita,vt in.d.§. 1 . & in d.l.ficut.Bx qtio tcx.licet l a f . i n . d í f t . l.plane,collegcnt, quod íi in caíu ilío tramlatio fuifíct f a í l a in incapacem non induceret reuocatio- nem prirni lcgati:quia tcx.dicit,illain efletacítam rcuocatjonc:
loquitur contra text-in.d.b^c íl transferara.Ex quajiuníla.d*Í*3 íicut}veíliuscoHegiírct,cp licct translatio contincat tacita re- uocationcm,vtin.d.l.íicut:fuOinebiturícuocatio,etiam íi fiac in incapacera,ex.d.l.& íl transfera. Prout rcílius videtur p e r - pcndlflCjidcni laf.in.l. re coniunfti.num. 165. dclcgat. 3. poft
Cuma.in-«d.l.G iurc.qaú boc argumeto receíTeiunt a contraria Opinione i'upra relata.Et lícet Couarru.in.2.panRubric.dcte-, j[lanicn.ni/ni.2i.conctur h u í c argumento faiisfaCci'e3non tame id fecít fufficienter. Eiuscaim ratio^q? reiiocat!o,qux i n . d . l . &
fi tTásferam.co]Jig:tur ex translatione legati» licet í i t tacita , vt, 4ícit.d.l.ficut,«llu3 efl-^quo ad verba, icd fatis eñ cxpreíTa quO- -admentem le (lato vis, 8c ideo íuflinetur ex aftu inualido vlti»
m x voluntatis-.militat e t í a m í n quauis alia reuccauonc ta-*, cita, q u x f e m p e r qnoad mentemtcRatorisiudicatur expref-, fa , legefic decía rantc^cum niens femper verbis prxferatur^
L3 .C.dcUbcr.pr^tc.Unó alÍLerfI«libroiü,f .qnodtame Carsius*
<; G 4 delega.
1 0 4 Ltk PrimáyGloJfa Quartá.
dclcgat. 3.I.Labeo.infine.defuppe.Iega. E t militateffícatíus in reuocatíone fpccici de genere per difpofitioncm ipfius. Qnae quoad mcntem teílatoris poteft dici exprefsior, quam qux colligitur ex tráslatione rei certae legatx . E x quo Icgaruni rei ceri^ continetcfFicatíorern clifpofitioncm, quam Icgatum fpe- cie. Qnx tanqu.Tni incluía fub legato generis,eft magis debi- lior.vt fupra diCebamiisexgloCin.l.ri íeruus p l u n u m . f .fi ídem fcruus. de legat. 1 . V t íic exprefsiori <5c faciliori volúntate, etiam tacita^videatur reuocatum legatum fpeciei,tanquám de- biiioriexprefsionelegatx fub genere. Facit.l fin.in princip.dc Íegat.2.,vbi clauíu'a reuocatoria tacita reuocatur per ííinpli»
cem voluntaté/ecus fi efletcxpreíTa.l.íi quís inprincipío.dele- gat.3. gloíT. & Doftoresin.l.íi mihi, & tibi.f-. i n legatis. dele- g a t . i . V n d e íl diminutío iegati,quíc fuitfaflain d i ^ . f - . p a - ter hortos per aftum ínter vinos, fieret per achim vltinix v o - luntatis,vt quia íeruus hortorum fuiüet in eodem tefiamento, auteodieillis legatus i n capaci: eadtm decifsio militaret, nec obftaret quód reuocalio eflet tacita, quemadmodum non ob- ftat, quando legatumtransfertur in capacem, v t i n di¿l.l.& íi.
tranCeram,.
^ 4 A d text.ín ditíl-I.íl iure. conantur rcfponderc Cuma. ibi. 5c iri dift.Í.plane^v^: Ripa in diifl.I.re Coniunfti. n u . i 3 6. Sed v,c- rus eft inrelíe<flus Bart. ibi. fecundum quem texu.ille non tam.
cft contrarius fvfgeríoiibus, quam iimitatorius. V t iíla non procedant in vno cafu,fc:licct quádo legatumadímitturtacitc conclendo.,aliucitcn:amen!:um. Quo cafu ( prout colligiiur ex árgumento I» ibi) Hcct videatur, quód legatum prioris tc- i f arnenti deberet intellígi reuocaium, tanquám negotium íbla,
volúntate reuocabile: íameíi quia ea voiuntas coiligítur ex con£c£i;ioQe aiterius teftamerntitíex: ampleftitur aliara í a n i o - r'cm pusfumptioucui, quód teílator ita. demum videatur velic reuocare contenta in primo^ fi fecundum vaicat. Et ratio eft, quia condcndoaliud teftamenturajprincipale. iníentum tefta-- toriseft rcuocate primum príceedens,^ per confequens lega*
ra. V n d c c«ratefl;amentumfecundum non í i t i u r c conditum, exqisotcftatorper Uludnoapoteíl:confequireuocationé pre-
cede ntis , qnod. prinqipal'rerimendebat: necetiam intcHigí- tñr•• veíIc'rcuocarcá.cceflbriít>idcft>Ic^ata- E t f i ob-jeias iftara íatÍQncm cíiato militare i n q i m ú s transiatioae legati : ví ex cjuo*
Lex Vrlm^ Glojfa Quartá. 105
quo teílator non poteft confequi principalem fuum intentum dandi fecundo racione fur incapacitatiS : non vaicat etiam ademptio. Rcfpondeo,quócliicet translatio legali í í m u l contí- neatademptioncm a p r i m o , & acqnifitionem fecundí. vt i a dicto.f. 1 .infine.de ademp. lega; tamen ademptio non eíl ac- cesoria ad fecundum legaumUed princ'paiis. Quia fecuudum menté teftatonii<Sc ordinem iuris.prius p r x í u p p o n í t u r adem ptum á primo,.]uám dalum fecundo. Cura adeniptio n o n re- quirat verba, feifolam v oí un ta té. 1.5 .f. fin. de adim.Iegat. le- gatum autem requirat verba, aut figna.I. nutu. de legat. 3. ideó MHttetur ademptio y qux dcperfefubrifút vtilíicrjicet vi tic*
tur legatüm.
1 7 Qáe omnia qux dlfta fant c í r c a reuocationem per difpofi- t'fonem inuíilem.non íolum proccduiu, quando aftus rcuoca- bilis fait fiiíüus in vltima volúntate : íed ctiam in donatione rcuoeabiii. N a m quamuis ea regula n o n pi ocedat in contra-
¿libus, in quibus a£lus validus n o n toll tur per inualidura. 1, certi condÍ!¿Ho.-f .quoiiiam.ft. íl cert. peta. 1.1 .íf.de noua.líi i d qüod.tf.dé refcindcn.vendit J.fi qui& ante conduxerit. fí. de ac- qUirend.poiTcftion.fecundum Bartol.in dirt.l. & fi transferá.
l m b l . & Alexand.num.8.in.i.rí cumdotem.in princip.iE. folu.
niatrim.Iaf.nu.6.ín.d.l.plane. Couarr. i n Rubrica de reftam»
i.part.numer.2,1 .colum.6. per iura quae allegant, & cationes q ü a s afsígnant. Iníclligcndum eft hoc i n contraftibus, qui a
«S principio á duorum volúntate procefícrunt. * Sed in donatio- ne reuocabiüjqua!,quoad facuitatem reuocandi,haber natu- rara le2;ati, fcfuabantur eadem media reuocandi perdifpoíi- tionem inutilcm > vt ctiam feruabitur in donatione caufa m o r TÍ5, qitó ia hoc €tiám obTeruat naturamlegatijprout alias. 1. i i - liid. ff.dedonar.caura mort.
1 «,9 ' Qp3Tnu1's auteí» a^ena£^^ pignus, A- Ve! hypoícea contineri.l.íín.C.de rebus alie, non alie, per p i g -
noraiionem tamen legatum non reuocatur , imó híeredes te- nentur lucre:nec diítingairur caufa v o l u n t a r i a , á neceíTaria»
V t i n !. 3. C.delega Ht ratio eftproptcr ius redimendi, prout eoníiderauit Cinus,quemfequitur laf., Quod quamuis ad me- liorationem reí certae teftamCntoreliclx aptari pofsit t in do- jtationcautem ínt £: /iuos reuocabili, (licec quo ad facultaiem scuoCáiidi iegatis e u á aOimUeturJnon.-vidccur conuenire.Du-
G ¿ Jblunq;.
lo 6 Lex Trimé.GíoJJa Q^rMi
biumq; fac'tdonatíoínter vii'uJ&: vxorCniCcui etíam 5if faCUÍÁ tate rcuocandi donado hice ínter patrem <3c filinni afsiniiíátür.
vtdiximus fiipra glo.i .nc.3 z.in fin)^!!-? líctt per obligatÍQ*
nem generalem bonorü no reuocetur,vt d-ximus fupra.nu. 14«
per parcieularem tamen reí dónate pignorationcm rcuocatur, i.fi niaricus,la.2.C.dc donatanter virü,nifi probetur aLá fuif- íc voluntatcm.l.cum hic ftatus. fi maritus. íF.eod» not. D D . tam i b i , quam i n . c U ^ . C d c lega.poílBart.iu.l. rcm lega; a. fí.
de adiin.lega. Sed donatio ínter cóíuges pertieulare ius cfficir,
& táquam odiofa,Ytpotcque iure reprobata eíKl' T .^.2«íF.co.
á principio nulla.l.^ .f.fcicndü.ff.eo.facilíorí conicfiura ce-*
fetur rcuocata.fecundüm gl.in.d.l.fi marítus. Quae vtráq;, r a - tioncm fpecialitatis conftituit.Et licct yltimam fequantur nía gíscommuniter.DD.fecundüm Coinc.iti.d.l.3. nu. fin. ambas lequitur Salic.in.d.4 «íi maritus:& re vera non fnnt incógruac:;
& vtraqi ccííat indonationc reuocabili fafta filio in potefta- tejtam in traditade iurccómunijquam in no tradita iure ifto, N a m iílalicet á principio non fubfífteretj fed á morte pende*
rct: non t a m é id odio accidit ratione prohibitionis, fed ratio- ne ímpofsibilítatísjpropter patnam poteftatc. QnoA tamen i m pediinentñ ex hac lege ÍHb'aiü eft,5c donatio valct i n vita me roiurejVt diximus fupraglo.i.nu.3 5 .adfin.Atq; ita Salle, i n d.f.fi marítus.contrariumdeclditin d o n a t i o n e c a n í a l n o f t i s , vt per pignoradonem no renoeetur. Quia ín ca ccffant dux ií- Jie ratVones,qneverfanturindonationc ínter coníuges. Et ex aliorum ícntentia,idemtradit Salic.in.d.lfi mai itus.nu fin. &
Alex.na.2.ín-dJ..3 . C u ínea idem ius ftatucndíi íit,quod in le-
^ati s.1. M a rcelias, f 1.Lillud .ff.de d onat.caufa m or í i s^et l a m í n forma reuocandi per alienationein. vt trádunt Scribcntes om- nes in.i.Sthicum qui mens erií.de ieg*i.Qao areumeneo, ídem erit in donatione reuocabiii f a ñ a filio,vt debitú inatur ex cor porc Kíeicditatis,& res donata libera tradatur.íuxta.d 1.3. fine diftin€líonccaufx vo'untarlar, aut ncceíTaríx, fecundum glof, ibijvcrbodsdir, quam ícquunuir omnes,
^0 Sed quid fi res l€gata,vc! reuocabil ter dorara Fuit ex caufa vo iuntaria alíenata cu pafto de retrovendendo ? Vidctur ^> non cefeatur reuccata donatioyfcd heredes ler.eatur luere ar^.d J . 3 • C.dc Ic^a. Aliena lio ením cu pa¿lo de retro edédopignns eíl.
fecundum Bar.per iilú tcx.ia.i.crediior.f.pofi diiúí'siancm.JF.
; l
O quimt$m 107
qtií polio.in pigno.babc.qué hocrcfer1G0epo.de ílnmla.có- trachis.nu. 1 . E x eo etíá, quia licet nó ohíhinte paito eílet ve re aÜenatio-in ca militar cadl r a t i o ^ u x in pignore^í'cilicet qj pro pter ius redimecii no fit pcrpctua.lccüdü Cin.'Sclaf.fupra pro- xnne relatos. V m i c c u reuocatio,quc índuciiur ex alienationc volütaria fit cóiccturat-a,vt patct,6c probatur ín. § : fí rcm fuá.
inil.dclega.ibi*. Si nonadimmdi mimo vcndidit.Sc in.l.íideiccniiíra.
^•,fi rem.dckga.g.ííiníi.gio.verb.cxigcdainjquaicnus admittit probatione in cótrariú: Coieílur a rcuocádi,qux inducítur ex alicnatione volñiaria,toll!tur e x p a d o d e retrovededo. Q u o d
•videtur adiedñ gratia coimiádi priorc difpoíitioné. Quae coic
¿lura, quemad 111 odü fufíicit in pignore ad toílendá prefumptio sii rcuocationis ,dcbetcuam futíiccre in alicnatione.Cum noa iit mi ñor vis pacli cxprcfsi in venditione ad rcdibendum.,qua.
facíti,ác natura lis in pignore.I.2.C.de paftis inter erap.iuiKfta.
l.íi rem.f .omnis de pigno. a l i o n e ,
1 ^ I n contrarium vidctur3op legatü feu donado rcuocabilís re-
* tioceturjíi aiienaiiüfüit volütaria,iuxta tex.in.d.I.rcm legara, de adim. Iega.d.l.ñd€ic5miffa4 «íi rcm. delega, non obftantc pa£to de rctrovendendo» Quod licet ex paruitate pretij. S í alijs coníeíluris foleat induccrc pracíumpiioncmpignoris,in mate- ría vfuraruin,lceunduin Cotpo-vbi fupra per totum tea ta ni c 11 ccflantc,pa<rtún6 impcdst,quin res veré dicatar alienáta.di.2.
C.de paftis inter cmpto.Cü patTtú neciure ciuilt vetitü íitj vt ibiinec canónico,vtin.c.illo vos. de pigno.Sc in.c.ad noftra.de cmp.«3c ved.Ex eo etiam, quia ft res fuit alienara íuflo praetio^
(^ut fiipponí mus) ctiáíi alicnatio propter paftü haberetur l a co pignorís,círtt induceda rcuocatío. C u pignoris voluntaria cóftitutio fp equaii^ut maiori pretio reí pigr!orate,inducat re
«ocationé.Habetur cnimloco alicnationis.l.qui habcbat.iunfta gl.fiii.íF.delcg.3 .l.legata.f.íi.de fuppe.íega.not. Barr. vtrobiqj,
& in.d.bré legatá.deadim.lega.ín fin.qulfeqiiütur omnes íbi.
Cin.Fuig.Paul.Alcx.laf.in.d.1.3.C.delega. & piiarife^iimiliJb»
comprobar laf. in. 1.manumifs:ones.deiuft.<5c iur.& in.l. fi res jDbligata.nu.i4'.dcÍ€g.i.&;TiraqJeretra. in prcfa.-nu.^-óg : ] ^ M í h i videtur alíenationcm volmarian^non obftaate'paílo.
rerroveodendo,. reuocare quidelegat-urnáfeii clonatíorcsií re .«jocabiíen^ex rationc tcxt.ÍQ.d.i.rclcgata,& ij.).d.f.fi reto. Sed ,fioc (jmntu ad ^ r ^ t i v ^ ' v h x redes non teiieasur lucre ? ui< n ¡.. 3,,
io8 Lex VrimAyGloffá Qmrta.
iuendí ad pignora pertincat,ex.cU. 3 .non ad alicnata.C^terum cum non pofsit dict res ín totum alienara p r o p t e r p a f t ü de re- tro vendendo, & ius redimendí, quod remanet penes vendito- rcrn,<Sceíl pars reí vendite^vt in íímili explicat oprime M o l i - r e u s i n c o n f u c . P a r i í i . t i r . i . f . i i.nu.zS.quem fequitur T i r a q . lib.z.de r e t r a s a d finé tituli.num.17 5 .In eo fuílinebítur lega-
tum feu donatio, vtlegatarius, íi vclit,redimat, &habeat. \ z legatum, feu donatioTuíhneatur i n quantum pofsit, vtfufti-
tiecur in parte non alicnata, quando pars alienata cft. 1. cum quseftío C . de lega, f. íi rem fuam.infin. inftit. eod.tit. & d i x i fupra. nura. 1 2.
\ / £ t ex eadem rationc, quamuis in re pignorara pro malo*
' ^ r i i a u t aequali quátitate valoris. D o í l o r e s abfolute conílituant induci rcuocationem. Verius e x i f t i m o , v t q u a m u í s inducatur quidem quo ad pecuniam: fuftineatur tamen i n iure redimen- dí oblato pr3etio. Quod ius non eft aiienatum, & remanet fem- per incólume ante impetratum á creditore domimum. iuxta l.fin.Cde iure domini) impe. E t in hoc fequimur ambas con- jeturas. Quarum cum íit maior^qusc inducitur ex magnitudi- r c praeti), <Sc diffieultate iuítíonis ad inducendam reuocatio- 3iem,eam fequimur quo ad praetium-.coníeruata etiam minori induda ex pafto,quantum adhoc,vt legatarius feu donatarius íucccdat in eo iure,íi vciit. Quod eft conforme voluntati difpo- nentisjqui interrogatus íicpoteft pr^ílumi refponfurus fecun- dum glof.in.l.tale p a í l u m . f .fin.iuníta glof.ff.de paftis.
- j Sed quid íi res fuit per teftatorem, aut donatorcm poftea ex pafto redempta ? Vidctur non ccííare rcuocatíonem.l.cum fer- uusvff de adim.lega. V b i reuocatiolegati ,qux fuit i n d u r a per alienationem voluntariam, non ccíl'atetiam fi teftator poñea rcdímat.vbi hoc not.Bart.Óc P a u l A i g.& Iaf.in.d.I.3 .C.deleg, Sedhíc contrarium vidciur ex prxfumpta volúntate, cum re- demptioíiat ex pactoprxcedéti, cui teftator innixus al'enauit.
Quo caíu no immeriio defendi poteft,^ verü cíl,ceílare illius text.decifsione in.d.í.cú íeruus.Tura,quia alienatúno vidctur, quod ex pafto appoíito redépiü eft. Necilía redeptio iudica- tur noua acquifitio,fed reshabetur prout erat in fuá prima dif- pofiti( ne.arg.l.fi vnus.f.paft? ne peteretjibi.Scd/bríJkc/WíC reJi- íwr.ff.dc padis facit.l. volütatc.f. 1 .ff.quib^ mcd. pig.vci hypo.
foi.ibi. Sei m priftim caufetm res niincfoluu WdíiUnsi&l* ex hoc.
Le x Prima) Glojft QuarM, i c 9
f .fi quís.ff.de alien.iudí.tnu, cáuía faO:a. V b i íion tenctur íik) iudiciojqui ex paito vcm alicnatam rccupcrauít.&.i.li marÍTo verr.plané-ff.defuncl.dota. cum alijs. ^c tiadit Tíraqucl.Iib. i . de í e t r a d . f . i p . g l o í i ^ . n u ^ . T u m ctiaffij quia ex padoappo- fito graDdis3& vrgens coliigitur conieftura veiumaíis in alie- nante, q u ó d h a b u i t propoíitum redimendi ad tonuauíiandum legatum,feu donatíontm.Hicenim videtur finís pafti, v i pro- bat Tiraq.vbi fupra.& de pnmogen.q.81.num.3.Ex fine au- tcm colligiturj & demoftratur quale íit futuruni reí iudicium.
ij fed & fi quíd.f. 1 .de vfufmft. c. fraternitatís. de frigí .vi per Tiraq.d.ntii.3 de retracln. 1 . p a r t . § . 1 .glo£2'.m3.44.1:)ro quo
& códueit texr.iud.fiiiíe.f .Titia.ft.de cond.Óc dcmoii.vbi ade- ptÍQCollefta ex alienatione rcfarcitiir ex einptionc altcrius reí , cui teílator impofuit ídem noraeii, quod babebat venditai.
& ex ea praeíuinptionc fií fubrogatioj fecundúm Barí oí. Paul.
Socin.& alíos ibi. Alci.conhho. 2.72^11111. a.libr.. a.Sccin.iun..
eonfilioi. 16t^^ nura. 1 o- voíumine. %* Facit ctiam rext.in. 1. íi donata:, f• 1 • de donati o-íntec virum- vbi proliibitio donatio- siis inteu virpm 5c vxoreíij ^noii vetat fubrogationem reí pro- prine m locum alíense ásam ante matnraonium, Et quod tra**
tíit Bartol. num. 8. i i u % íi ita. de aar. 5c- argén, lega, de mar i - , to légate v x o r i veft:eSítríticw>5cc.,Quód íi veflis, aut triticó.m^
quod extabat tSporc teílanieti fi.t confumptum , & aliud repo- íítúdebeinr. .Et q ü Q d t r a d i t F a u i . in.i.íi ferous^f .quiquinque.
delega, i .de co qui legauit decem, qux in arca habet, & poftea conñimplitJ,& alia repofuit,quod debeantur.Sijmli conieíltura cademíinens depríchendirur ex redemptionceiuídcm rci alie- naíeiquando fít ex pafto pr^ccdenti,quodad hunc eundem íi-- nem adieftamprxfumitur- Exquibus.ratíoníbus idem erit in.
ffignore^quatumcunque íit,debito abíbmirii,vt reualidetur le- gatü. Cum iusiuendi ex naturapignoris eandem babeat prs:- íuroptioncra i n luentej quam paftum dé retrouciidcndo i n re- di 111 ente, v t di (\ 11 ni e íl.
I 3 a¿ E x quibus ad alia qi<3eílionSpoteíí infpvrijquje rnagis quo-- tidiano vfuiexpoíitaeílvvtrüm legaiun],vcl donatioreuocabi- li^rcuocetur per impoíiLÍbneni voliintariara cenfijs redimibi-- lisXuper re dónala,vel an céíus íit redímendus cxcorporchcre d¿iañs,vt res libera t r ad a tu r ? £ t déci fío exjíu per í orí busíñfcr-*-.
tur^y 1 Icgaiíi, donatio ceoTeatm: rcuocata quo ad qu a nti tá^-
33
no Lex Prma>CloJfa Q^artél
tcm ccrus.Eíusením iinpofitío,licet foleat hypothcca íudicatí»
cft taracn extraordinaria, «Scexorbitás á rclicpis hypothccis*
recuncliim Couar.Ub.^.var.c.^.nu.ó- cftqiie onusrealetrans- íí és cum ipfa read qucinlibcr poflcíroreni,ad quod legatarí) fo- leat tcncri.l.fi domus.f .fin.deicg, i .not. Mene ín.i.prx día. nu.
I i . C . deíídcicoiii.
í m o ímpofitío cenfus vera alienatio cft.vtdeducitur ex con- ílicutiomb ^ M a r t i n i & Calixti,fubntulodceinpt.5cved. Í n - ter exrra-infantes Gommunes.5c probar late Couarr.vbi íupra.
54 nu»i. ^ Per q«3e egoalias dcfendebam,creditoremex gencrali hypotbeca anrerion^quemadmodum non poteft inquietare ter tios poííeílb es bonorum íidciuíroiÍ5,antc excufí'os lerdos pof- ícíTores bonorum principalis.Auth.hoc íi debitor.C- de pign;
vbi nol.gl.fin.in finetita etiam,nec pofle inquietare don;ínum ceníu; irnpoíiri per íidejuí\'orcm fuper fundo,quem nunc etiam pof idet,^: pofsidcbat tempore quo fideiursit^ bona fuá genc- ralitcr obligauittcx dícía ratione,quódex emptione cenfusiftc fit verustcrtiuspoíTcíTorjvationefit cenfus.
I n reliquo aute legatü,íVu donatio fuílíncbimt, proutfuftí- netur in parte ncaiíenata3qu5do pars reí diílrahitur.l.cüquse- ftio.C.deleg.f.fí re íua.ín fin.inftj.eo.Prout in queftioneprre- cedéti diximus fuílineri in folo iure redimedi. P rout ctia fo'ct remanere validum legatum.,non obftante alienatione vfusfru-
¿lus,fecundúm glof.verb.dcditjin finc.in.l.^.Cdelcg.not.Barr.
in.i.íialii.dc vrufr,lega.<5c diximus íupra nu. i 2. cui íimiliseft alicoatiocenfus^HíCredesautem nontenebuntur redímete. C ü onus luendi ad pignora t a n i ü Tcferarur,non ad alienatíones.
¿.1.3.Cdc lega.Prout diximus in qi aeftione prarcedenti in alie tionc zwm paciCbde retroaendcndo,cui ímpofitío cenfus orani- iiofimílis - , X C ü n i h i l aliad fit,quam alienatio inris percipicn
¿x penliones ex fundo,cum p a ¿ o de retro; endendo/cu red me
¿ o . N o n obftat, quód hxrcdes teneantar añioneperforali ad ccnfum>Ucct res in qua íituscft,alii fit Íegafa,ve] donara/ecun- d ú m Couar.vbi fupra.vt velca ratione tcneátur rcdinierc.íliiia qüamuis pofsintCGnueniri íhoc non tblbt obl'gationcm tcrn'j ipoíTeíToris^quín hxrcdes conuenti, da foluentes, pofsínt ab eo exigere, quod í b k e n n r . C u m ei onus koc a Icge fit iniun- ftum , quíe á morte defuníH díuidit onc a rca)ia : vt proprae- terito tempore foluantur ab hserede, pro futuro á legatario. 1.
A p h r i ^
Lex Prirm>GloJf« Qtmrta. i n
3 Í Aphricanus.f.hxres.dclcgat.i.vbinotatBai't.5comncs.^ S i autéccnfus eíTct i n vita per tcftatoremautdonatorem rcdcra- ptus,res libera cíl^t tracientia icgatarío,aut donaiario,ex i ) f í l e ratiottibas, de quibus íupra num ,3 1 »in redi mente, «fem a lie- nata m ex pado de retro vendendo. Cura hic maior ,Quam i b i ratio veríetur.Cum alíenatiocx cenia impofito , quoad pro- prietatem9& direílum reí doininium,minor íit,quám quse ex totius reí alienatione caufatur, quamuis cum pawlo de retro vendendo. •
^ 6 Quoties autem legatum feudonatiorcuocabíliscíTet facía de reditíbus redimibilibus,qui efient iri vita redemptíjnoiicenfe*
retur reuocaturn legatum feü donatiovquo ad quantitatcm.lfta cnim tidn e{Valicnano vol5taria,de qua ín diéi.l. íideicommif- fa.f.íi rera.dclegat.3.<ík: i n diít.l.remlegatam. deadim.legat.
Ñ e q u e e n i m teftator potuit compellcrecéíuanum, vt redimat:
nec ipfe redemptionera recuífare. vt in extravia. M a r t i . & C a - l i x t i . JVl axime íi vel pecuníam habuit pro depoíito, vel a l í u m cenfum inde emit. vt in d i f t . f .fi rem- Idem íi legatum, vel do»
nátio f m t f a í l a d e iuribus, aílionibus. I n quibus notandx:
funt conieílurf illius text.& text.in.§ .tam autem, inftituta de legat.& que tradunt Baft-in.l.nepotí.f .1 .de fund.inílruft. <&
A n g e l . i n d i f t . f .tam aUtcni.num. 1 .infine, circa eum qui e x e - git ab inuiro. Quia iicet iura illa prjefumant ,quód voluit r e - uocare legatum, id ex coníe£Vura deíumitur, qnx fecundum iuris regulas ex aliisvrgentioribusceífabit.l.di 1u1s.ff.de in i n - tegrü retlit. Quid coim íx pecuniam debiram adueniente die f a lutionis cxegit? Q u i d fi in cenfum redegit? depofmt, vel aliam rem inde emir? quam fi forte noncxegifíet, propter aduerfam fortunam debitoris,periculum paterctur.Videtur enim quaíi coadus^ea occafione,debitum exegiíTe. Argum.l.item fi ver-
beratum.f.fi quis rem.iunfta glof. verb- ne corrumperentur.fF*
de rei vend.notat glof. verb.necefsitate,in.d.f. fi rem , i b i : V e l quUeratperíturd. vbí aIienat!o,qu3e nó fit propter necefsitatem
r€ifamiijaris,fed quia aliaí res legata periret, cenfetur recef-»
faria,yt exea non inducatur reuocatio legati. Quo argumcii»
to idemferuabiturm exigente d e b í t u m legatumiquod aliá^
foné periret.
ii2 Lex Prima>C!oJl[a Q^mta.
G L O S S J Q V I N T J .
EUomiüfacíd'filio fit irmocuVdis per traditknemyer^,aut f c f n m rermn in eá contentáríim. E t an ca traditto operetur quo a i futura* Btáfrtnterímpüfiit feuücari ^ é g i t u r de yalore domtio~
nísfdSi^ ahfentL Hf de €íí}qu£pojl primu ¿ o n a t m u m ddJios eflper»
v e i m ' S t D e p o j p f ó o n e tradita procuratoiiitutorhcuratori/ut injantu
£ t ytrumdiorat'to tefiameto rdiBajiatper traditione irreuccabilis,
j p l f r traditioncmjit irrcmcdilts m
•i Perd&umfiftumtrmsfenur vera'pojftfiio*:. >
5 P¿r conjhitHtum transferturpojj'cpo quot£ bonorum in vnherfo pro in*
diuifo. ctim bonormn futurprmn.mm.^'
I Pojjcjfto bonorum futuror mu non pote ¡i tradiper aftum verum»
6 Meltoratiofitirrcuocabilis expoffcfiione trdiitaper ¿ftum fiñm, 7 llclioratio anpofíitfieri irreuocabilis quo d i futura per po[f:fsioncnt tr<t*
. d i ó i m per aftum vcrum. (nonindlijs*
8 Pojfcpio per dáum vcrtm folmn dcqiiiniur in rehus, qu* veré traduntur, 9 í i á i o cimndoprceudeatvertiatu
i o Lex eji cxtenderM^tidm vt corrigat, qifando alus cffetfrujlratorid*
11 Conjlitutum nonpoteñ interuerti dntc dcquifitioneinifuturorum.
j z Conjiitutüno potcft interuertiin donationecoditiondlipendente coditione, 13 Ciuilis poffefiio ex con&ituto trdnsfertur.
14 Vojfefíio, qiiíe acquiritur fine d ü u corpóreo trdnsfertur per conjiitutum, ite er nuda detentatio.
15 Trdditio in iuribus in corporaUbus,dn fidt per conjlítutum^dnper cefiione, 16 Keditus redimibiles inter immobilid computantur*
17 DondtiononhahtAtureinduftdm cefiionsm,nifi<ldondnte fidtf contra glof. cr dios,
18 Ketnifio vfusfruftus dduentitiorumfilij non requirit trdditionem.
19 Kemifiio tacita vfusfruttus aduentitiorum e& rcuocdbilis}etiam pro fru*
ñihus prdeteritis.num-io. (dendd eft.
a i Voffejiioex([udcaufaturirreuocdhilitdí dondtionisab ipfo donante tra-
% z Sufficiet tdmenliecntid dp^ehendendipofefíonetn, f d interim no impedi- retur reuocdtio.
13 Sufficiet etidmplium eff s in poffefiione tempore donationis.
* 4 P^jftfiio,ex qiid edufatur irreuocahilitds meliordtionisjpfi dondtdrio trd"
dendd eft*
Con&itn*
Lex Prima&ojfa Quinta i i j
tt^ Conftitutum non opcraturin abfentid ante dcceptationcm»
2 5 Acceptatio tabellionís non prxjiat effeftum con&ituto.
2 7 Bonattovtru valeat ínter abf mteSjZran pof titante acctptatioiie reuocari*
% g Bxpenditur text.in. U z M t . i ó . Ub- $ .circa valore donationis ínter abf entes, 19 Vtrum tempore acceptadonis fit necejfum, quod donator viuat.
3 o Eonatio an pofsit acceptari per heredesAonatarij mortui.
3 i Tabellio poteft acceptare donationc pro ahfente, non tame id neceffum ejl.
32 Vrrfenspríefumimr acceptare.
Acceptatio tacita eandem vim habet quam exprejfi.
3 3 In melioratione fafta titulo onerofofufficit acceptatio pacifcentiim*
3 ^ Acceptatio primi donitarij fufficit pro f tquentibus vocatis, t/t cis inuitís donatio nonpofsit reuocari'
3 j I» vocationibusperpetuispngulie perfon* conjiituut diuerfam donationc*
3 6 Ir-quoties.Cdedonatio.eiUíe fub mdo,expenditur.
3 7 L.quoties.C.de donationibuSyqutfub modo.non requirit. exprejf um titu*
lum donationis.
3 8 I"?-jf-de feruis expor.zr.lfin.C.fi mancipi itafuc. altccorriguntur ex.U quoties.Cde dona-qutfub modo.
3 9 Donatio irreuoícíVíUs non poteft reuocai'i quoad tertios vocatos.
4.0 Melioratio donatio cji,
4 1 Donatio reuocabilis reuocatur,etiam quoad tertios vocatos»
42 Melioratio ¡itirreuocabilis per traditionemfaftam procuratoriy er^w/á fi malignetur procUrator.num.4-t.
4 4 Vojfefsioan pofsit tradi infanti, vel afi requiratur tutor, 4 5 h'donatarum.C.deacqui.poffef.explicatur.
4 6 Melioratiotcjbameto relióla anfiat ex traditione irreuocabilisj ^ f¡c.n.$u 47 Legatum an fíat irreuocabile per traditionem in vita faftam.
4 8 L'Cum quis decedens. j .i.de leg.3-explicatur.
4 9 Traditio in dubio ad caufam pr<ecedentem referenda eft.
5 o LJLutiusTitius tejlamento.de lega.z.explicatur. (bilis*
5 z Melioratio dataper donatione cauf i mortis^nfiat ex traditione irreuoca*
«5 Aluo fi hecha la dicha mejoriapor contrato entre biuos, ouiere entre gado lapoffefsion de lacofd,j cofas en el dicho tercio contenidas¿ U O perfon¿aquienlafiziere9 o aquié fu poder ouiere.Hic incipit tcx.
exponere aliquas limitationes ad prsecedenteni regulá,ín qui- pus donatio, feu rnclioratio>tertij fit ineuccabilis. P r i m a eft, quando fuittradita poíTefsio rerum in tcrtiocontcntarum.In iiuotcxt.vidctur requircre quinquc.PrímOíquod tradatur pof
H fefsio
i i 4 íexFrtmátGlojfaC^tntá,
fefsio. Secundo, cjuód tradatur ab ipfo donante. T c r t ' ó , quócí tradatur ipíirnet donatario.Quartóíquód pofsit tradi procura- t o i i fuo.(>uíntó, quód poíTersio tradatur ex donatione inter v i uos.Dc quibus erunt alíqua videnda.
Q^. oad p r i m ú m , decifio tex. facilis cft quoad bona praefen- tía. Cura earú rerü3quas pofsidcmus,de facili pofsimus in aliü transfcrrepoíTefsionem : nonfolum per a ^ u m v e r ü / e d eiiam a per fi¿Ki *cx quoveratrasfcrturpcíTcfsio.l.quxdamul cr.íF.dc
rei vend.l.certcf .fi procurator.ibi.Propné hécrc ííícor.íF.de prae- ca.nor.Bar.nu.fi. in.l.ab cmptione.fF.de p a t o . & i n . l . fi is qui
|>ro e m p í o r e . n u . $ S.ff.dcvlucap.&eft communis opinio fecun , d ú l a C i b l n.3 p^.Quodcft v e r ü n o n folum i n melioratíoncfea donatione rei cert^vcletiam tertij aísignata in alíqua r e p a r t í culari,iuxta.l.3 .infra; Sed er i a rain mciioratione tertí) firnplici ter,prom efl: q u o t a b o n o r ü . C ü pofsit de facili fieri diuifio i n bonis prxfcntibusjiuxta forma tex.in.l. 4 . infra. & ca quae ibi
^ dicemus.& earú r e r u m tradi poífefsío vcré.^veletiá fiftc, puta per conftkutum , ctíam ante faftanidíüiíionc i n vniuerfo pro índiiiifo/ccundú Bart.nu. t ^in.l.Ceirus.ff-Jcviucajj.cuius opi nio communis cft, fecundü Alcv-uu./.Sochi. n u . j.Iaf.nu. i 6*.
in.l. 3 . f .incerta.ff de acqui.poff.Tiraq.de Conftí.2.p.ampli. 3 1.
P árif.conf.5 9.nu. 1 o.íib. 1. A1 ci;in.1. quod meo.nu. 1 9 de acq»
poíT.Tello nu.2 o. & M a t í . n u . 1 2.híc,qui alios referúr. Q u a m -
« i s c o n t r a r i ü voluerint D e c . c o n f . i s é . n u . 3 .Gratusconí". 9 4 ! nu.p.íib.i Ferretusin.d.f.incerta.nu.9.propter íncertiíudí
nenijdc qua in.d.f.ineerta. Qiíac tamen non o b f t a t i C Ü in bonis príefcntibusdctur c e r t í t u d o faitim generaliSjquie íufficit.l. qui iurc milítari.vbi Bai.ác Ange.ff.deraíli.teftam. Etidcm erit i n alijs modis fi£lis3quosenumcrat Cifuen. híc num. z.Sc Cafti- Ilo exnum. ^ I . & l a t í u s Gome.in,l.4 jTaur.nu.45 .Quales funt conftitUTÚ.dvl.quod iiico.i.9-tir.3 o.p.3. Traditioinftrunicntú de quo a gemas in glof.fcq.Retentiovfusfruft9j.quifquis.C.de dona.dJ. 9. Solutio péfionis.c.cúveniíTent dereft.fpoli.Tradi- tioclauiú.í.c^aufb^.dccotra.emp.Et alios modos enumerat F a
bc.in.f.intcr dú.dereiüdiui.&.dd.ín.l.3.in.prin.fF.deaGq.pof.
Ceterü c ü melioratio terti) ,prout cft quota bonorü referatur etía ad bona fatura,in quib' íit fua pars tr.adéda meliorato,n8 pbftate3q7 receperitquoad bona prsefentia, cü radioratioíit re-
gulada fecundu bona reíiíta téporcmortis,cx.I.7.infFa.vbi d i - ccmusi
Lex FrimajCloJfa Qumta. 115
-j cemus:^ videtur ^ q u ^ u i s p c r a ^ l u f i d ú ^ p u t a c o f l i t u t ^ t r a n s í e raturetia pofíefsio f u t u r o r ú , 6c fíe pro cis caufetur melioratio nis irrcuocabilitas,d€quaintcxt.fecundü Bar.conf.76.in D e i nominen.3 .<ScBal.in.l.fi quis argentü.f .fed <5c fi quis.vcríi. fa c i t í i aliquis.C.dcdona.Sal.in.l.fi.C.que res pign.per tx.ibijvbi, i n obiigatione gencrali v e n í ü t futura.AngcLin.l.i.íEdepign.
ImoI.^cRom.in.l.ftipulatiohoc modo cóccpta.devcrborü.Ybi Imol.pro hoc allcgattex.in.l.quáuis.ft.de pr^ca.vbi conftituiú exteditur a d p a r t ü ^ f i c a d futura.Alcx.ín d.f.inceita.n./.vbi Socín.nii.5 . & laf.n. 16.dicüt hanc efle cómunem opínioné, &
Alcx.cof.8^.nü.8.lib.6.ideteftatur Ant.deFano.depign.i-p.
z-mcbro.nu.^ .Tiraq.dc cbñi.t. p.amplia.3 2.11U.1.& í c q . G o - I xnez.nu.i a.Tcllo.na.a i . & M a t i . n u . i é-bíc.^ Per a O ü t a m e n
v e r ü non poteíltradi poffefsíofuturorum. Obftatenim omni moda in certitud©, de qua in.d.f'.ínccrtá. E t q? earü rcrü quas n ü c no pofsidemus,no p o íTu m u s p o íl e í s i o n é transferreJ.ncmo plus iuris.de reg.iur.c.nemopoteftpKeo.tit.in.6.l.fi fili9-C.de donaJ.traditio.de acqui. rerü dñio. Nenio enim dat quod non habet.l.obrcruarc.veríi.cft enini.ff.de officio.proconíu.Que d i f íkultates quáuis videantur cti a cócurrere in cóftítuto, feu alijs modis fiílis: fupracitati fatisfaciunt^cum viscoñituti quoad futura^tunc demúoperetur, quandoconftituens acquirit:co í é - pore iaccílat i n certitudo,^ dífficultas tráílatíonis,vt ipil pro bant.EtAlci.in.l.íi.C.dc paélis.in gl.verb.ncqidonationcs.col.
^ s.veríic.ncque per huiuímodi claufulam^Bt hancopinioncm quód per conftitutum, & ílc per aOum fiftum fíat incuccabi- lis meüoratio i n termínis huius tex. tenuerunt omnes l u c C í - fuent.nu. 1 .veríi.Quinto limi.^Lupus nu. 1 ^ .Caftilío num.41.
G o m c z . n . i 5 .Tcllo n u . i / . M a t i . n u . i . M o i i . l i b ^ . p r i m o g . c-2.
nu.4.Qucmadraodúm de iurc communi fufíiciebat ad h oc , vt donadocofirmarctur mortc.vtdiximus in gl.i.fupra.n^.in íi.
7 Moli.vbi fupr.(Cui durum videtur iegé de traditionc poflef ílonis traftantein exeludere a ü u s veros, & admitiere fiíios, cam non debeat plus operari fiílio quamveritas. 1. filio quem pater.ff.deiibe.& pofl:h.)inteIlcxit adeaufanda irrcuocalriita té,ctiS probonis prxí'cntibuí,fr.fticere trad tioné verá vni^rci, cú declarationCjCpintédit caufai ein euccabi i'até in ómnibus in tertio cotemiSjrvut continedis. Quaíi ca fit ncccíTam mes leg;s.
N c alias quoad futura impreca redaiur. C u no ta i cfpc; eríc
H 2 a.j
ii6 Lex Primó, Glojfa Quinta*
tranflationé poílcfsionis, quam adineliorationis irrcuoca- bilítatcm. Qax cuín ex animo & volúntate donantis fitcolli- geda,iía de^reheclítur ex traditione vni9 reijficutomniüjquá doeode animo foda cíl-Brociuo adducit.l. reftítuta.ff.ad T.rcb.
ibi.^eí tous^vd áliquíí car® h<icmét€3vt vdUt nftitur.e.shi adtráíla tione inris fideicomifsíjjfufEcit vnius rei hsereditaríc reílítutio bacmétefa£la,vt omnesintclligantur reftiturx.prout not.Bar.
ibi.nu. i i n . l ^ . í n prin.deacqui.poíTef.nu^.quem fcquutur o m n e s i b i / e c u n d ñ Alexan.im. 22. & Iaf.nu.3 i . P r o q u o ctiá facit literabuius tcx.ibi.De U cofapcofus.vh'i alternatmé loqni tur fionificans Tufíicere vnius reitraditioncm.Eaiidem opinio nem tcnuit G ó m e z , híc numero. 14. & in. I. 2 3. T a u r í , i n íi- nc. ^efequitur etiam M a t í e n . b i c e x n u m . 4. plunbus medijs comprobans..
Vcrius tamen videtur i n boccafu donatíonis quotx, quoad bonapisfentia requiri omnium traditione ,veram velfiílam,
5c quoad futura folum poíl'e cauíari irreuocabilitaté per aftum fiftütraditionis^ion auté per vcni. V i s «Se fundamemum quac ftionis abeo articulo pendet}Ytrú pro caufanda irreuocabilita- té fit o m ni no ncceíTaria poíl c í ^ í on i s 1 r a íl a t i o, a n vero fufficiat voluntas,aaimus,fcudcclaratio,<j) donator velit donationé cíTc irreiiocabilé.MoliXiipponit üifficere volúntate. Qux opinio fi véraeftiefít ctiá coccdédúiCitra alicui^rei traditíonéj fufficcrc cá volutaté/cude.claratione.Prout ipfemetfupponít3(&: defen ditibide ex.n.4o-aíl'erés exíbío paílo de no reuocado íicri irre nocabile. E a tamc opinio vera no cíl, vt latius explicabimus infra gl.8.5c ex ea rederctur fmftratoría decifioíegis, qux pro forma requirit poílcíslonis iráflationé. Quodrcquiíiiü per ex ceptioiicm adicéium, omnino denotar ex eius defedu reo;ulam in contrarium.lnam quodliquide. §. fin.depenu. legat. Cura jgitur tranílatio poíTefsionis lequiratur, fequitur qued ca non tránílata non poteft fequi irreuocabilitas , qux abea pen- I det.* Sed poíTefsio per a¿1 una ver 11 m folum poteft tradiea-
rumrerum , quae veré traduntur, non autem aliarum. glof- faiverbo.pcr vnum . in.l. 1. §,veteres..& in.I.^. verbo.quamlí- bct. & i n . 1. príedia . íí".de aequirenda poííefsíone. Aprae- lienfio enim, vnius rei ex pluribus non transferí poílefsio- ncm eariim rerum , veic non apprehenduntur, vt no- laruiU Bart.n.^Alexandauun.z i Jar.nu.3p. in.dd.3 .Micres.
Lex Prima, dojTa Quinta. 117
l.par.primog.q.j 4 . <Sc agnofcit cíls c ó m u n é o p í n i o n é M c l i , vbifupr.nu.2 3.Ergo no íblú pro prefcntib^red multo mads pro bonis futuris no fufficit vera tradkio alicui^cx prsfetib'.
N o n obílat.d.l.reÜitina,quia ioquitur in tráílalione inris fi deicómifsj, ín cjuo fufficit traditio vnius reí hxreditariXiCU vo lütate trasferendi omne ius h x r c d i t a r i ü . N ó í i c i n t r á s f e r e n d a poírefsionc,qux folü trásfcrtur quoad ea^qus tradita funt, v t tatetur idcMoli.5c intcUcxcrút i j d é ipfi.quosallcgat.Cüautc in noftro cafu requiratur t r a n f l a t Í O poflefsionis 3 nec fufficiat voluntas facicndi aftum irrenocsbiicrn^nifí fíat modo «Se ordi ne^quo álegcdifpoíitü cíl: i n t e n t í o non íupplcr d c f c í l u m reí non tradit3C,vt facit.in.d.i.reftituta.Non o b í t a t tcx.íbi.cíc \<t cé /4,0 c:o/rfí,qiüa hodie emendarus cft. Se loquitur per coniunfti-
uan^eU cofay co/Ví.Qiiaíi conditiores fenfsrint difíieultatem, de qua agimus, t^uac ex antiqua litera oríebatur,& eiustollcn- da: cauía cxpreííerint oranium rcrum tradenda poírcfsionem.
E t íic non debet refolui i n altcrnatiuá,prout Molí. vult.Quia.
pofí: emendatam literam íam id faccrefasnon eíl. V n d c fi no fufficit traditio vnius rei pro bonis prxfentibus u i t e r t i o c ó i e - tis:á fortiori non debet fufiieere pro futuris,quarum cft dífici - lior ditio.^Non obftat, non debet plus operari fiílio quam veritas. Quia illud eíhquando fiélío <Sc veritas tedunt ad cua dcfincjVtin.d.l.filioquépatcnvbi not.onines.Aliás no eíl no uú fiftione incafufiftoprxferri veritati.I.fi q u i s p o í l h u m o s .
•§'.{1 filíú. verfí.diuerfum.fF.dcl¡be.<5c pofth.óc pateat ín.I.retro
& . l . i n ómnibus.6c toto titulo.ff.decaptiuis.vt explicat Bar.in l . l . hocaut SenatuscofuItü.íf.adSylIa. ¿k not.gLver.iinagi ne.in.d.l.filio q u é pater. 8í ibi omnes. V n d e cu tra<flcmus de traditionc rerum , quas quis ín veritate nondura habet n i i - mirum fi vtamur modo fifto, cum non pofsimus vero & h x c
opinio videtur prxciíTa.
Poteft t ñ dici, q> quauis pro bonis prxfcntibus fit verü non fufficere traditionc vnius rci^quxnóequiualcatquota ad caá fandá irrcuocabiiitatc pro omnib?, uiíi oes ctíá q u x in quota pofíunt cotineri vcre,vcl fiftc tradátur,prour oftédñr manife- fte verba iegis,de la cofa,y cofdí.etia fccüdülitera antiqiiS,hiícl ligédoalternatiua vnius rc^quádocacíTet afsígoata^vei ^qni- ualcret tei tio,fecúdú bona p r x fent i a: q u id qu i d in cótrariü ar- gultMoÍi.&:Mati.icgctñ no raeininiíircbonorü futuroru.nec
l i 3 decís
118 Lex VYtma, Glojf í Qmnia.
á c c i s al i quid m ^ a í T c , vtpatet c x c ó t c x t u . a c ^ í n d c l a cis n&
cílc neccílaria t r a d i t i o n é ^ u ? necpoteíV interucníre, neefult a icgc recjuiíita.Non tamcn ex eobona futura eíTe rcducenda ad regulani,nec comprehendi fub cxceptíone. Sed cóprehendan- tur (^uídem^ion virtutetraditionispr3ecedentis,qu5cad eabo- , B a non potuit extendí. Sed efie dciliís iudicandtira,prout Co- lee iudicari de augmento «ScacceíTorio^uodrequitur naturarn fui p r i n c í p a l i S j V t fortiatur eius ieges ¿c conditiones.c.acceíTc- riü de reg. iu.in.6.l.h^resmeus.f.fi.deleg.3.l.cü auru.infí.I.&
fi n ó funt.f .perueniamus.de auro & arg.lcga.Ei multotiesvir tute príncipaiis difponimus i n acccíTorio, quod alias de perfe i n co non difponeremus.l.quotics.C.de iüdi.glo.pen.veríi. fed quid diccmus.in.ci.de clerúnon rcfid.in. 6« Eo máxime, cuia a u g ^ e n t ü quotse nó e í l femper neccííariñ , cu óc pofsii dimi-' jiui^G bonadecreuerínr,vt in.d.l.7. infra.quantuncúci; príeccf ierit melioratíotfaditaj5s i r r e u . o c a b i l í S j V t ibi dicemus. fct to- lerabile e í l j V t melíoratiOjqux no obftáte traditione poíTefs'ío
jiis poteft diminuí, ex cade rarione pofsit ctí a ivreuocabilitcr augeri citra traditioné poñcfsionisaugraenti.Si enim d i m i n u tío minuit^iuftü eftjVt & aiigmentuaugcat.l.ae fi contradí.de.
vülga.vt fecundú naturarn commoda fequantat-jqu? f c q u ú t u r íncónToda.Kfecundünaturam.de reg. íu c. qm fomt.eo.tit.iib.
o i 6.*Maxime cú fit verú lege eíTe exiendédam 6c amplia^dam*
ctia vt fupplcat <3c corrigai,quando alias eílet fmííraforia, &
n ó poíTet fortiri cíFciflü,leGundú laf.in auth.quas aítiones.nn^
<2.6.C.defaGro.eccle. poft A nania & alios quos ibi rtfert gl.ia C i e m . i . V € r b . fepeluur.in fi. de fepul.St gl.in.c. q u á q u á . i n fí.
de vfuris i n . 6 . E n a in c o r r e o r i j s , f e c ñ d ú Felui.ínX.tVaflaiá^
circa finé,de cófti.Franc.in.e. 1 .de tepo ribus.ordi. 1 8 .F al.poft Bait.nu.g.in.l.noa dubium G . de lcg!bus.<Sc in.l.omnes p o p u - li.nu.60.deiuftitia & iur.per ix.in.i.fí ita ftipulatus fuero per te non fieri.ff.de verbo.&in.l.nódiftinguemus.f .de 0fi3ci0.de arbi.Lad rc.l.ad legatum.de procura. Et ctiá in poenalibus.cíi cmitas.v bi D o m i n i c d c fcnt.excómuni.ín.ó.noí.Iaf.in.í.talis lcriptara.de ieg. i .5c Dec.in.l.faffcü fuü.f.fi.lim. 3.dercg.iur.
, i T c l l o ex nu.a 1 .conteudit,^- tune demumconftiiuiu ratio- nefuturormoperabitur irreuoeabiUtatem meliorationistcitij, íi pater ante acqnifitiofié futurorfi interuertat coníliruu^dc clarai\&o vcl proteílaiadoic vdie acqtnrire fibi,uo niió, N a m
"K 'K cunt
Lex Prima yGlojfa Qpmta. i ¡0
cimi conílituium opcrctur t a m ü a tcmporc, quopatcr fibi ac- quint;necpofsit anre,propterdcfefíü poílefsionis ín cóftitué tc,vt fupra d i ^ u €fí::cxifl:imat,q> cíi cxnoftro ix.donatio fit re uocabilis ante tradiiam poíTefsioncm, & exeóftituto no tranf feratur pcffefsio futuroiü ante quá acqimatur conítítucti: cg interimpoterit reuocari donatio rcfpertu futiirorü. Quod au- tcm conftituturn pro futuris ante acquííitioné pofsit interuer tijtcnuítBalj'n Rub.G.de c o n t r a . e m p . n u . 2 i n . l a r d o n e . f . renuntiarc.pcr tex.ibi.vcrfí. fed íi quidpoft.fí.pio íocio.qué fe q u ü t u r R o r a . A r e . & Claud.in.d.f .incerta.Cum.nu.7.& A l e . nu.i7.in.l.quod meo.de acq.poír.5c hác tanquam lira gis cem- munem fequitur T e l l o hic. Eft ta me contraria verior)<Sc non minus recepta^vteonflitutu non pofsítintcruerti. QuStcnuír Salic.in.d.l.aftione.f.dixímus.ff.pro focio.^: in.l.2.11.2. C.dc c5tra.cnip.Barb.in.c.fi.dcpr?cario.nu.6.Anr.Cocus inter con filia Sociii.confi.77.nu.7.volu.4.Alex.nu.8.& Ferre.coI.4.ín d.f.incertá.Tiraq.deconfti.2.p.aniplí.3 2.n.i 3.£tcnimJqu3l urs coníHtuenspofsitíibi non acquirere. I.quí autc.de ijsquae infrau.credi.& fie prxiudicareei,ciúus fe nomine conftituit pofsideretíibi ta me acquirerCjíinceo (£ opcrctur cooftitutum'"
non potcft.obftat enim fuá oblígatio.l.ficut initio. C . de aítio-
&oblig.Etlicetd2'j;ir¡s aüquorigore pcíTet videri proteftatío n é cóftituétisvalcrcjtáquá in fraudé obügaticnis fa£la,ciTct ve uocada.argu.l.in.frudé.íf.de íjíquae in frau.cred. V c l fínc du- bio ad interefíe tencrctur,argumentocmptorÍ3,qui rem vendí tam alteri vendidit,& tradidit.l.quotíes.C. de reí vcnd.iuníla.
I.quí tibi.C.de hxred.velaílio.vend.I.j'o.tír. j . p . j .
N o n o b í l a t t e x . in.d.veril.fed íi quid po^loquitur enim in focíetate,á qua libcrüfuit rccedcre.Imó&prc nobis fací cequia exeo permittitur a focietate recederc , quia abfuií dolus,quaíi aiias no permitteretur.Qui dolus in interuerteíc coílítum re peritur manifcftus.Tcx* etiá i n . l . fi.Cdcacq.poíT.qtii in con- traria aducitur,nihilfacit.Quia ibí neefibi nec aii) qujcrítvEt hoc la fupra cócefsimus.Sí tñ fi6i aequíratinegamus protefta- tione poÁeíicr^quim c5ftitutüopcretur.Neq3enjm pesnitere potuit cius^qda principio libere cóccfsit.d.l.ficut initio.Lineo raodato.f.ficut.ff.c6modati.Secüdü qd^melioratiocxccílitu- toeíteéla irreuocabilis ctia ^fmurisinternenedi^etiá aur reno
€adi c6ftitutüviáPrecUidií:aliás íi id liceret-jniliilefletcffcftü.
H 4 Be
i z o Lex Prima^ Gloffi Quinta*
Et íí olnjcas iftud vitlcrí vernm ínter extráñeos, ií.ter quo»
datar obligatio cfficax.Non vero í nter patentes <?c Eiíos,liitcr quoSjCU r o n detur obügatio irreuocabilis in donatione fine trad tíonCjVt ín r.ortro tex.cum ex coftituto, quoad futuran6 íít translata poíTefsip ante acCjUifitionenT.S: interim njoo oria^- tur alius efi.e£lus,quam ftandí promirsis-.vídeturca ratione pof fe reuocari donationcm Quemadmodum íl pater donaíiet filio
& promríííTe ti'adere-.noQbftátc promifsione^nóimpedirctur reuocare donatione, qurc ante traditionem non eft effefía ir re tiocabilis^ A d h u c i í n e r patrem 5c filiumidem ius conftituen- dü eítyVt conftuutum non pofsit fnieruerti , aut donatiaqiia ad futura rcuocari.Neq> cnim debet conílitmú fcindijVt quodv legis vu-tutc:5i: conílituentis intentione ad tranflationciii pof feísionis pro prxfcntibus & Eituris cft efficax, pcfíet a patre quo ad futuraintcrrci'ti,qiiod no pe fíct pro p r x í e n t i b u s rcua cari.Quod cu i n donatione fa^fla á matre, aut fiiio cmar.cípato (cu quib*íblct efie efiicax^obligatio.f.ii e inutííís.infli. de inu tiU.)fit planíuSjVt conflitutü non pofsit interuerti^x d i ^ a ve rióte opiaicneiídc i n filioetia in poteítate concedédum eft, vt e x c o n í l i t u t a o r i a t u r irreuocabilis oblígatio patrís nó interuer tedi j.pfumrk.e?: dscifione huius kgis.Qu^ cü fít equalis quo- ad racru valor" don ationi's; i vt. v íta^cú donatione faflaa matee,, vei filio emacipato^orieftoímpediniéto patrie poteftatís , ve dbrimusíüpra g l . i . n u . 3 1 . & feq.dcbct ccia eíTeequaHs, qiiftiá adiireíiocabilkatcextraditionerautc6{Htuto. Alias íl j a ría potefiasno efíet in fice c o r r e r á pro futuris prcílarct cccaíio nc intcrucricdí^fruftralexextcdiírctnielíorationc ad bonafutu raí&ipeiusirre!iocabil!tatereq«i>erettradítioncJj(i.nófoinétaf fet modos^quib' ca f oíTcfsio tradi pofTet.cu lex fit extendéda, rtia vtcorrigat,qníidoalias eius decifioeífet fruftratoriajVt fu pra dicebam9.Díu€rfunieíl'et in donatione fine aliqua traditio ne vera ve!fida, cumfola promifsione de tradédo.Neqj enim ex ca fieret írrcuocabiIis,etiam.in fafta a matre^aut filio c/nan cipatornce patsrteneretur mdere, cum pofíctinterim reuoca- rc.Sicut enim promifsío de vendendo no eft: venditio. U n bo- nse fideí.vefb. fi tamen certo loco.ff.dc e o q d cerro loco.vbin or.
P a u . & laCnu. j.Angc»inJ. 1 .C.dcpaftís pigno.& Decin.I.cü fundiis4.Xeruutuüimpriidcns.nu.4.fEficcrt.pet.ita promif- fi^í detradeudo non inducitiradltioncmíVtnQt.Eom.conf.8 Y i f o . .
12.
Lex Primá>G¡ojJá QuinM iátt
Viro.Col.i^bs loquitur inpromifsionedc cedcncío, q u ó d n o n jnducít G e Í M o n e m . Conftitutmn autcm trad tioné i n d u c i í cria in futurís.cum in eo exequátur diCpofuio huius Icgis irreuoca bílitaté inducentis.Prout videmus etiam in traditionc feriptu xx donationis^uae inducít eandem irrcuocabiiitatciiijVt dicc- jnus glo.feq.Ht hoc cafu ídem T c l l o . iui.6 6.& alij agnofeunr, ctiam rcfpcíflufuturorum non poííefeuocari donationc-Et t ñ iíleetia eft niodus íi¿lus tradendx poíIefsionís,& in co quoad fiitura,c5currit cade difHculras,c]iie in cóftituto.Ethacopinio ncjqj coftitutü futuris operctur irreuocabilitate donationis tcnuit GomeJiic.n.22.&jViati.n.ié.5£MoIi.lib.4.c.'2*nu.3 ü
£ t í d e m erít in donatíone conditionali cü claüíula conftítu t i . N a m licet conftítutuni pendenteconditione non operctur translatione poílVísíonis^etia in bonis prsefentibus.l^.jfF.deirt diem.adicftio/ibi.^WáWícmco/ííííV/owrfííí.I.i.f'.íi fub coditionc. fF.
procmptore.tradunt Angc.conf.373.111 princ. & nu. j . v e r í i . rcftat.Alex.conf.i $ 3.nu.j.volu.5«Dec.c6f.247.Gratus.cof.
69-nu i o . y o l u . i conf.7^.<Scconf.fin.nu.^.&..6.volu.2. G o zadúconf. 14.11.1 j conf.2 8.n. 3 6 .Sc.3 7..Mantua.cof.2 ^ 6.
nu.2i.Curn conftitutum non operetuv eíFc¿ium,niíi príceeda*
caufa habiiis.gl.i .in.l.quodmeo.ff-deacqui.poíí'ef.vbinot.om ncs.Pendenté tamen conditione mutari voluntas no poterjr, quin ca adueniente coftitutum operctur ex- d.l. fícut initio-C.
deaítio.<Sc obliga. & rationibus fupra adduílis. prout prebat Claudiusin.l.3 .$'.incert5.ín fin.de acquí. pcírcf.& T i r a q . v b í fupra.amplia. 17.nu.3.& in propofitofequiturjVl^tf.hic.nu.
2 8.&.2 9.Qüidqu:d i n c ó l r a r i u m arguat T e í l o h l c cxnií. 25.
E t í d e m erit in alijs raodis fií^is, ex cadem ratione. Quaniúis i n traditíonereali condítiocotraflus non impediar n a n í l a t i o nem poiTefsíonis.l.qui abíenti.f, 1 .íF.de acqui.poíTcf. C ü e t i a excontraílunullotransfcratur.í.i.f .íi vxor.vir.ft.eod. Q u á -
«is deíTcélus conditionis rcfoluat.vt ibi,
Quandeautem conftitumm confcrturpoíl: mortcmnullíus momenti e{l,vt exalíjs refoluit Iaí.nu.l7.in,Lquotic3.C.derei vend.Dcc.nu. 1 z.in.l.cótra^r.s.dc ccgu.iurls. G o m c z . i f t . l ^ ^ Tauri.iiu.89.& eft comnuinis opinio,fecudum Tiraq.dccon- fti.2.par.amplía.i7.nu.9.&,3.par,.limí.2.111 p r i n ^ n u . i 1. &
Claud.nu.2.in.].quauis,f.íi códuflor.de acqr.i.pcfíef.Niíi con .ílítutú de prsefenti fieretjexecutione coílata poft íuortcm tune
/ H 5 oj craretur
operar eturfíatiín ij-rcuocabilitaiéjVt exOWra.Cor.ii4. & Dcc*
conf.i47,refoluit T e l l o h i c n , 4o.po0; Tiraq.vbifup. mi* 1S.
13 Qujs o m n i a finiiUter proccdunt , etiani íí pater haberet folam cimlem poíTeísionem r c i , de quafacic donalionein fi- lio.Ficret e n i m « x conílitutOjirrcuccabílis^cum ex eotransfc- r a t u r / e c u n d ú Bar.iiU.quod mco.na.3 .de acqui.pofícf. ccmu- nitcr rcceptu/eeundum Claud.ibLHU./.idem Bart.ín.i. intcr- duni.§. qui i u alienani. ff. eo.coiiimuniteereccptuís, fccundum Álexand.& Arctin.ibi,<5c TiraqucL deconfti. amplia. r z - E r Iiícc ciuiiis pofíefsio opcratur variosefFeftus, quorvm tr/gin- tafeptem ponit Caftiílo hic.ex n u . ^ / i
14 Procedunt etiam íiiperiorá, ctia íi pater haberet poffcfsione acquilitá fine a í l ü corpóreo Icgispriuilegío.cx regia donatio
«e.l.raptorcs-C.de £ p i f . & cler.Ea enim p€r conílíruiü trasfer tur, fecundum T i r a q . d c c o n í l i . I i m í . 2 . & Tello hic}nuiii.43.
& fequcntib.quidquid dicat Bald.mim .13. in Rubr, de cauía poiTef.&.propríe. & ali) quos reprehendunt T i r a q . «Se Tello.
Idem íi haberet nudam dctentationé:cuni detines ex iufta caü fahabeat omnesefteftus veri poíteflbris.l. Aqullius. ff. de do- na.G01nez.in.L4f.Taur1.nu. 1 a. Pine. in.l.s-dc bonis mater.
3 .part.num.4o.adfinern.Couar. libr. a.Vanar.c.p/nu. 8 «Li- cetcontrarium in propofito huius tex. tenueritPeral. in.L v - immexfamilia.in principio. nuiR.22.de legar, 2. ftrt£lcaeci- piésverbum poíTefsioniSjquem reprchendit Micrcs. 1 .par.pri inoge.qU2eft'ío,3 ^.
1 5 Siautempat^r nuílam haberet pcíTefsionenij feddomínium tantun3,vel iusad rem , vel haberet qüafi poíTcfsionem , v t i n iuribus í n c o r p o r a Ü b u S j a d caufanda irreuccabíiiíatcni donatio pisncceíTaria crit cefsio, quac in í n c o r p o r a ü b u s traditiocíl .1.
fiÍI.C.quando íifeus vel priua.^lo.verb.portioti bns.in.l.fin.fF.
dedona.tradit Ange.nu.4.&: C o r n . num. i .in.l. 1 . C de a¿tio.
Sí obliga.Et ita non fuffícict conftitiuura, vel priecariuir^vcl alius modusfiftus.fecundñ A Ic.in.'.fín.C.dcpartis.in gl.vcrb.
íiecdonationcSjCol.2.infine.per t c x t . i n . l . 3,u. profoeio.iun- Oa íege precedente. V b i contraíVus f e c i c t a t í s omninm bono- rura habet v í m conílituti, & ita communicaníur íceiorum bo na,vt in altcrucrum tranfcat poflcfsio: & tamen nomina d e b í toxwm in Codera ftatu permanent, tice in focium trat fennt fi-
ntcefsionc. Ferrc.in.l. 3.f.inccrta.inii.ff.deacq.poff.díftin gust
. Lex Prima^GloJfI Quinta. 125'
crüitmhoc nomina dc'oítorú arcliquísíuribus in corporalibus, ñril^é intdiigens tex.in.cl.l.3 .ff.pi-ofoíio,vt íblum pioccdanu jiominíbus dcbitórüjin quibus loqtsitur.que fcquiíurTc lo h k . JIU. J 6^Sed vcriiiseft3ad traditionem quaíi poírefsíonis iuriü ín corporaliú^finc diílinílione/uftícerc conftitütñ.vt defcnditTi raq.deconíH.amplí.3 2.nuni.a2.& ampli.3 4. Qu^od in noftro propofito adniittendü eft. Tiim,quia mclioratio terti),5c quin t i de ordinario conílat ex bonistam corporalibus, quá inebr- poralibus^cSc non debet genustraditionisfcindi.Tum,quiaetia iiconílarctexfolis incorporalibus,conftitutum vicem ceísio- nis obtíncr. Quod efl: regulare i n omni verbo, qnod apponitur i n donationc iuriú,quod aftus perfeftione dcnotar,fccundum Bal.nu.ig.in.l. 1 .C.dea¿lio.<5c oblig.Sali.nu^.in.l.fi.C.quado fifeus vcl priua.Molíne.ad Dcci.conf.z 5 1 .lit.F.(aducrfus D e - ciábi.nu. 3.qui volebat donationé iuriú cux;oníHtuto reuocari per fecundam traditá. quafi in prima ex conílituto non cíTét translata poíicfsio) idern tenet Tiraq.dc conftit.3 .par.limit. 1.
n ü . 9.3c. 1 o • & Molin,lib.4.primog.Ci¿.ex num. 3 3 ^
N ó obftat tx. in.d.l.g .ff.profotib. qtioniamfacilís cft refpo- fio^negando parem effe vim contraftus focietatis^íc conftituti, quo ad transiationera quafi poíTcísioms iurium. C ü m i n i i l o tcxt.non repenatur vtrunq} aequiparatumínec eft vtriufq; reí cadem ratib. C u m maibr & cla.rior voluntas transferendi pof- fefsíonem iurium reperiatur in eo, qui fe ea rationc conílituíc alieno nomine pofsidere:quam ín e o ^ u i fímplíciter contrahit focietatcm,qiiem lex fine clarión*faílo íuo noluit priuare i u -
ribusjfua perfona afíixis,faliim quoad cxpeííendumj&cxigen dum^ontcnta eo caru,quód exa^unijícu alia quaeuisinde co- moditas cílet coramunicanda,qui vedeturfinis principalior/o cietatis.Sed íi vltra contraftum focictatis,focij feinuicem con- fíituííTcnt poílcílorcs: poílcnt etiam ad inuicem nominadebi- torum exigere : quemadmodum & fi cefiífenn Curo fuppoíiía Ytriufquecafuseadem volúntate, idemfit vtriqjcafui eíícftus tríbuendus. Etlicet Tello vbi íupra indiftínele ampledatur opinione A l c i . quo ad nomina debilorüjíuraf^c a £ l i p n e ^ q « ^ nofunt in bonisdonatis:lépore donationisex co , q> ni\llo mo- -do pofsit quís transferre poíTeíiioncmyvel quafi earum rcrum, quas ipfenondumpofsidetrVerius cft meliorationein quoííc
«flic i » 0i|inibus irrcuoc.abikiDj.ctiá quoad íura futura: ex íí fdS raiiaiiibus^.
12 4 Lex Prmá > Cloffa Quinta.
rationibus, quibus fupra ídem clefendímus aííjs bonís futurís, Q u i n & per traditionem feripturac cíonationis, qui cft fe- cundus cafushufus lcgis , inducetur irreuocabilítas mcliora- t i o n í s ^ u e conílarct exiuribus íiicorporalibus, ctiam futuris.
vtdicemus in glcíT. íeq. Quod eíl notandum pro mclioratio- 16 nc , qusc inteditibus redimibilibus conftituta cft. * Q u i redi- tus iveetex fanioti opiñione inter immobilia copmentur. C l c - inéntina exiui de paradifo, vcrííc. cunqj annui rediíus.de ver- bor.fignific.cum late traditis perTiraquel.de vrrnq; retraft. i . part.glo.5.num.4.<& Molin.lib.s.prirnoge.c. i o.Tamen i n i u - rc percipiendi confiftuntiiiec corporaliter pofsidentur. E t l í - ect glof. i .verfic eft tk. fextus,in.í.i. C d e a f t i o . «Se obligat. gc- neralius intclligat, quód i n donationc íurium femper tran- feat i n ddnatarium vtilis afHo fine ccfsione,qiííE ad hoc aiure inducitur.Quam fcquúturibiFaber. Salíc. & C o r n . & A n g e l . in.l.s.eod.tit.<!k tliciteonjmunem G u i d o in repet.eiuídcm.i.i.
col. 7. per text. i n . U l l a m . C . de donar. Contrarium eft verius, 3 7 vt requíratur cefsio. * Quodtenueruntibi Bar.in.d.l. 1 .left. 1.
n u m . ^ . & ^ . l c í l u r a . n u m . i ^.pofl: Azonern, B u t r i . «ScCinum, i b i . Idem tenetPaulus,& Roman.in.l.fin.íf. de donat. Ferrara informa libelllín c a u í a v e n d í . c e f s i t <5c mandauit.nu.4. P e r tcx.in.l.fin.ín princ.fF.de donat. v b i Stbico liberto concefl'um
«ft á dominoomne,quodipfehabebai ín peculiumjtaminno- minibus qua in rebus:pr obat text.exilla donationc non tranf»
fern aftioncm iurium fine cefsionc. E t hanc opinioncmtcnet
& defenditTellohic.num.j 1 .Et hanc potius probat text.illc, in.d.l. illam. C de donat. quac male in contrarium aducitur, N a m ibi folum difponitur^quod tranfmitiantur aciones ccíTc, c t i a m fi lis no ílt conteílata,vel referiptum impctratumjprouc requirebatúr in.d.1.1 .C.de a¿tío.5c oblígat.Quód autem cefsio non fit ncccíTariajnondicitjimó contrarium jibj. Donationis tím*
to ccjíiones 4&ibnm recibientes. 5c ibi.Adí mouendós edfdem cejfxt aftio*
ncS' ScibL OM^ fufeeptis per dona^ Quibus verbis femper fuppomturcefsionemeírct neceírariam. £ t íiceam i n - lelícxerút.glo.vcrb.portionibuSjibi. Secuspfuiffent cefa* i n . d. I.
íin.íf.dcdonat. 5c ibi Paul, num.3 .Pctrusde Bell. Q á o f r . C i - nus,& Alberic.in.d.l. illam.idem Alber.in d i i l . l . 1. C.dc aftio.
Je obligat. Quod fanc iritelligímus íuxta fuperiorajVtfufficiat conftitutum,fcu aliud,quod viccm ecfsionis obticnear.
I n patre
Lex Primó, Glojfa Quima, 125
j g In paireautem donante,fcu rcnuntiante in fílium ius vrus- fruftus.qiiodhaíbct i n bonisaducntitijsípfius, traclitio iieccíTa ría no cft;fcd donatioftatim fit ¡rrfUOCíií>ílis.fpfa eniai renutía tio habet v i m traditionis: ciira per eam vfusfrULtuscorifolíde- tur cum proprietate.f.finitur.inft.dc yfufru.& íicíiüiií cft,qá pofsitampliiis tradi, vt aduertit Tcllo híc num. 6 3. fec¡iiutus Pau-m-Lcura oportet.f .fin ame rcs.C.debonis quae libe. Q31Í diftingüit dúos cafus. Quía aut pater exprcíTe donauit, \ c l remifiit vfumfru£lum fibi iam q u s í i t u j n , & donatío eft irreuo cabílisjvt diftum eft, £ t ita proccejat gloCverb.in poteftate.ín 1.2.C.cÍcínofíi.dona.& i n . f .igitur.inftit.per quas perfo.pobis acqui.& íu auihentic. idem eft.C. deboi)is quxliber.Qua.sfe- qiiitur Bal.m.d.f.íin auté.nu.^.&in.d.i. s.nu^.tfk Bar..ii34;fra ter a fratre. nu.^.ff.de condi.indeb. cumquotranfeuntmagfs communiter DD.fecundúm laf.ibi nu. 4 4 . de Crotum nu.43.
& Dueñas regu.2 2 3 .limi. 3. Licet hoc non admittat Corne. i n d.§.íin autem res. & R i i n i . i n . f . I -infti. per quas perf.nun1.9j.
quorum fundamentis refpondet Tellohic num. 63. M á x i m e ex noftrotext.qui donationem ínter patrem & filium,faeít ira reuocabilera pev traditioncm,qu2e inteüigitur adeíTe i n d o n a - 3 9 tione/eu renunciatiene exprclla vfusfruítus^vt d i í l ü e f t . ^ A u t
vero pater non donauit vel remifsit exprcíTe vfumfrudum fi- bi qusríitunr.fcdpaíTus cftfiíium frudus colligerc,& fie nego- tium durauít vfqucad mortem patris-.tunc donatio quide pre- lumitur.fcd reuocabilis v f q u e a d m o r t e m . E t i t a f í t intellígenda glor.vevbo.lucrctiir,in. d.f. fin autem res. Quam ibi reqiíuntur liutrí.Fabcr.Bart. Salic. 5c eft magis commpnis,opin!o fecun- d ú m Boenum dccifione.i pó.nu.^.Per text.in.d.f-. fin autcm>
Cuius proprius cafusvidetur effe de patrc,qui nop donauit ex- prcíTe, fed tacité permifsit eolligere f r u í t u s , vt deducitur ex verbis.DíWwníd donatióne. É t fie íoquítur in remifsione colíeda ex diuturnapacíentia, quam folum facit irreuccabilé poíl mor tem, ibi. NuUampojh obitum üus UccntUm. de ibi. Tofi ohitm patris ipfe lucretur'
i 0 Guteriusdeiurainen.conñrm.cap.4.num.< .coníencTt^qiipd quamuis donatio iíla tacita vfusfiuüus colíecla ex díuiurna pacíeníía patris fitreuocabiiis-.íd tamcii. íntclh^endum cll; pro fruftibus faturisá temporc reuocaíionís j non tan;en pofsit r.c-
lípcaripro p r s t e r i t í s i a m c o l k ü í s . QuiaGum hacc"quaíl dona- tio