• No se han encontrado resultados

Andreae Angulo ... Commentaria ad leges regias meliorationum titul. 6 libr. 5 : quibus copiosissimus huius materiae tractatus de legitima filiorum tertio [et] quinto meliorationis ... continetur ..

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "Andreae Angulo ... Commentaria ad leges regias meliorationum titul. 6 libr. 5 : quibus copiosissimus huius materiae tractatus de legitima filiorum tertio [et] quinto meliorationis ... continetur .."

Copied!
100
0
0

Texto completo

(1)

Lex Sexta, Clojfa Semnda. 401

promíttens, fi interrogarctur.GIof.fin.ín.l.talc paftum.f .fin.

de pa¿tís:quam íbí cómendant omnes,& Iaf.in.l.3 . C . de íibef.

prxter. Decius conril.46 j.num.8.<Sc ¡atius T i r a q . in.l. fi v n - quani,veib.libertis.nuni.i g.

Qaod non folum procedit ín nepote ex filio prsemortuo, fed

«tiam in nepote exfiiio viuo.Qjiamuís enini appellatione f i - liorum non íoleant venire nepotes,qui non tenent primum lo

cuni,vt probat Ruin.coní.g.vol.j .Quia tamen rcfpeftu indio rationis,ita efl: capax nepos ex filio prsemortuo, ficut ex viuo.

1.2.íupra:eodem modo in paílo nonmeliorandi compriehcn- detur vterq;. C u m cnimtraftemusde conferuanda acqualita- tefiliom,ea ita infringitur per Ynius,íicnt per alterius nepotis meliorationem. Ht fie refultarct ídem odiuni,<Sc irrationabili- litaSjfi nepos ex filio viuo poíTet meliorari: quo cafu nepos ex filio viuo venit etiam appellatione filioruni,fecundüna Ruin*

vbi fupra.

Sed an auus pofsit v n u m ^ x pluribus nepotibus ex filio prac mortuo,meliorarein fola integra partetertij <Sc quinti^qu^Tuo patri (ex difto pafto) pertincret,fi effet viuus,&: nunc pertí- iict toti ftirpi nepotum? Videtur q> non-Nam paftum,feu pro mifsio parentis de non meliorarido quemquam filiorum con- tinet tacitam donationem^ex qua quiiibet eorum ¿óferuat íus faccefsionis in fuá xquali parte terti) & q u i n t i , quíe alias p o - terat adimi,argum .l.fi fponíus.f.fi raaritus res.de donat.in ter virum: prout dícebamus ín glof. 1 .in princip. Ratio enim vnica & finalis padieftjcaaequalisfiliorüíuccefsio , vt modo diceba mus. H^cautem don atio (quae ex difto pació refultat) ex hoc tcxt.fatura eft v a l i d a , ^ irreuocabilis, tanquam necef-

faría fequella pa'5í:i,quod híc approbatur. Sequitur enimac- , cefforium naturara príncípalis.l.cum principalis.de regul. iur.

c.acceíloriuro.eod.tit.Et cófequens habeteafdc vives,quasan- tccedcns.Lt.ff.de iurifd-omniü iud.l.i .f-itcm fi.ft.fi vfus fru.

peta. Cü autem tale paftum extédatur adncpotes,vtdi¿lu eft?

Qucadmodum eis nocet in ftirpem,& in capita: quianec tota ftirps,nec quodlibet clus caput poteft in d a m n ü fiiíorum mc- Horarhdebet etiam prodefíe,vt ius ex co patfto toti ftirpi qu$- fitum, pro conferuanda fuá xquali parte tertij & quinti , fit ínter eos met iíl capita irreuocabilejrcfolutapluralitate i n fin- gu'aritaies.l.falfa.f.fin.decond.^c demóft Proutfíeret/i quis

Ce irrcuoca-

(2)

^4 02, Lex Sexta 9 Glojfa Tertiá-

irreuocabilitcr donaflet fuis nepotibus ex tali filio defunrtorc certa: non pofl'et poftea illatn donationem reuocare,aut modi ficarc:vt v n u s t a n t ü ex diclis nepotibus tota donaiionc repor taret.l. perféíla donatio.C.dedonat. <\\xx. fub mod. P r o quo etiam facit,^uod dicemus infrajgl.^ .in pafto affirmatiuo mc- liorandifiUurn,eo mortuo, reiiítis Ubcns,etiam ante faftam,, feuconftuutam melioratíonem '.non liccrc auo mcliorationc.

filio promiiTain vniex nepotibusexeodare,fed omnesfucccf- furos squaliter.

' E x quo infcrturíquód etiam íi pater,c|ui promirsi't non me- llorare filios,velct ex poíl fa¿toeís aecpialiter relinquere ten iü

<5c quintum, vinculata vniuscuiufqj xquali parte, iuxiafor- mamlegis.i i.infra,non poíTet.Obílaretenim paft. . E x quo,, cum nonpofsit fuam partera a quouisadimerCjnec etiam lice- bit vinculare. Perfcfta eniin donatio non redpit ex poilfa*

€lo grauamina.d.l.perfeüa donaüo,

G L O S S A T E R T J A .

Vod paBum de non meliormiopro fui calore requirit fcríptu*

ram, gran fofit alias probari,

rl pÁ.áu de mn meíz'oKddo, licet ptcontra libera te&mdi fucxltats, vaku z Vaftum ie nonmdiorando feripturam requiriu

% Prohdtiofujficit per ¿quipoUens, etiam ín &dtutis-*

^ -promifiiíyfifnplcx obligat mconfcientiítiin re tuña? & graui*

5 Scriptura de perdita p&tcftprabari per teñes.

6 JPaftum de ttonmcUomidotton impedit donationem remuncr4tonm i nec difyofitionem de quinto pro ánima..

O pueda hazer Udichame¡orid. Valet crgo paílura de non inciiorando,c]uodde lurc córauní non valcrct-.cü fit c6 tra líberá teíládi faeultatem.l.paíl ü quod doiali. C- de partís.vbi not.Dce.nu.^.Etpcr confequens vaiebii pavUini de iequaliter inftítuendojquod diíl. 1. pavura , prohibkum erat.

C u m enim vtrunque partwm ídem i m p o i t e t i e x q u o h í c text»

permittit paftiim non me!iorandi:pcrmíttet etiam ¿kpafíum

^ q u a i i t e r í n í B i u e n d i . P r o u t etiam tenethíeGómez.num. 19.

adfinem-EtadboG non requíritur iuramentum , vt patet i n text.Cuius plures rationesaEi^nant híc Gomez.num» 2 1 . &

Matiexi.glof.i.num.s.& ^lof.^.ivmn.i. tk. Z'. l i l a eíl verior¿

quóíl

Q

1

(3)

LtxSexta>G¡o[f4 Tenia* 403

tjuod cum paftum hoc(rc vcra)non íít contra bonos m o m ^ v t probar Coiur.in.^.par.rubr.dcteíKnu.j.legepoteft approba- rí[vt patct in cap.i .tkfilijs natis ex niairí. a d M o r g . contradi.

& aotat Baldas io.l. cum Archimcdoram . C . vt in pofleíT. 1c*

gat. M á x i m e extam iufta rationc, fiiij aequaliter fuecc- dant.

Requirit autem tcx. ad valorcm huins p a ñ i , qued fít reda- ftum in feripturarn publicam.Quae i n hoc videtur pro forma requifitajprout fentiunt omnes híc,(5c Couar.in.c. q u a n m í s p a

£lu.3.par.in princ.nu.2.adfi 11.Prout,6c alibi plui icsfcriptura pro formareqiúritUfjVt per glverb-iiifcripTisin. c. 1. f. poft- quam.de ccníibus in fexto. A tqué ita in cafu huius tcx.non íuf ficict probatío per aequipolens,puta per leílcs^í'criprura p n u a tam,vel partís confefsioné,vt aduertit híc Tello.num.6. <Sc ex fa¿lo coafultusrefpondit, promifsioné in priuata feriptura ge n e r o f a í l a m de non meliorando aliquem ex Ifiiis, nullam e í l e , per fupradiiTta.

S Sed eius opinio dura videtur. N a m etiam in ílatutis, quae ftriíte interpretantur, íufíicit probatio per sequipollens, v t ' probar laf. conf.a 1 2.. col.6• verf. vnde fufíicit. voíum. 1. Item quia fatisdiciíur ícriptura publica illa.cui ex lege fides adhi- bctur,quailseíl- priuata recognita.fccundüm Specul. de inftr a., aeditio.f • nunc dicendum, n u i n . a . Socin.conf. 62.im. 20. voU I . A y m o n de antiquí. 1 .par. num.a4 j . E t confeísiopartís om nem probationem íuppler.etiam in tcftaraentis minus foiem-

nibus.Lfin.C.dc íideicom. f. fin. de fídcichíeredít. E t haec opí n í o n ó difplícet Moii.lib.a.cap. 8 . n u m . i 3. vbiremittit fead plura remedia congefta per Aluar. V a c z . i n quasft. iuris c m - phit.qua-ft. 7. n u m . 1 9.cum fequentib. aduerfus leges non ad- mitcentcs aliam probationem,nifi per fcripmram publicara, quorum aliqua dicit híc poíTc aecómodari. Et eandem opinio- ncra p o í t huius operis prima arditionemfcquitur etiá Gut.Iib.

a.quíeftíonc.5p.

4 E t in foro conticntíat(íine dubío) hoc vcriuscíl. N a m pa-

¿lum eft iuftum de jcqualitcr diuidcndo,<Sc nullo mcl orando.

1. cum ratio. de bonis damnat. I. v i liberis. C . de collat. 1. ín- ter filios.C.fani,herc.<5c rcscíl grauistergo p a í l u obligatj&fcr uandum eft. argument.foium, qux tradií lanftus Thomas.

a.quaeft. 1 io.artic.3 . adquintum. & ibi Caictan.& Nauarr.

C e 2 , i u

(4)

404 Z/ÍVV Sexta, Glojfa Tertia.

in manualí c. 1 8.nurr!.3 eíl opiniorecepta c5munit€r.Qu&

circa íi ame faftain meiiorationem cóftaret legitime de paito non mcliorandi,vcrius & tutius eflet meiiorationem no pof- feficri. t t contra hoc cgo non confulerem. Si autempofl: fa- ftam meUorationcm,praetendcretur reuocandaialiegaio patio anteriori,c5muncm opinionem fcquerer.dcfendendoeum, cuí melioratio faítaeíletíequutusconjiliú Abb.in.c, nihil.de ele- i l i o n . M á x i m e íi paftum non probarerur legitime per teíl:cs3 fed perpriuatamfcripturamrecognitam,autfolam partís c ó - fefsionem»£o enim cafu poííet fraus fufpicari,(Sc folo d i d o pa rentis melioratio irrcuocabilís infringeretur.

(5 Si autem re vera fafta fuit feriptura publica hulus pafti de non me!iorando,quac eííet de perdíta^plane poflet probari per teftes^óc fufhceret.l.tcíiium^n fine.C.de tefli.Ex qua id notác omncs,quód perdita feriptura requifita pro forma, admittitur probatio per teftes.Quod ad propofítum applicant híc Lupus*

n um. 7 • ¿^c • 9 • Gom ez. num- 2 S.C aíHi i o. v ci b. eferitura, & M a » tien.giof.a.nura.íin.

rtf IntelUgit autem Cafl:illo.nura.2 6. decifsíonem huius text.

I vt ex pa¿lo nó.meliorandi excludatur ca mehoratiojfeu dona- tiOjquxcíTct voluntaría,aut gratuita: nontame excludatur ca», quze cílct remuneratoriaJín quantum fe extendunt feruitia. I d tamen remunerandi genus inter patentes,& filios v i x reperi- tur. N a m adhocferuiiía deberent eíTetalia, pro quibus patee poflet in iuditio conueniri: quod raro eucnict. C u m filius^

propria ol>ligatione,ad omnia feruitia obfequialia teneatur.U veluti.de iuftítia & iure.l.fi pater.f. i . de donat. Si autem ca- fus eucniret, iam tune límitatio extra rem eilet: quia pater non tam donare, quam foluere videretur.l.fed íi lege.f. con»

fuluit.de peti.hxrcdi.lntelligit etiam ex pafto non tolli,quiin pater pofsit de quinto pro anima difponcrc. N a m tune non infringitur in aliquo paftum: cum & hae redes ipít (etiam patre nihil difponcnte) ad id tencantur.l, 3 6. T a u r í , quae cft ]. 1 o.tit.4. fupra. Eandem opinionem fequitur G ó m e z . n u m .

^ó.diueiía ratione:quia aliasteftator expafto cfflcerctur i n - teftabilis. Vtraque tamen ratio non videtur fufficiens. H x re- des en m ncceíTari) ( patre inteftato d e f u n í l o , vel etiam re- líela commifsionc teítandi ) non tcnentur expenderé q u í n - lum,proanimarprout ipfcmct Caílillo agnofeit, ín ¿iftA. 36.

& nos

(5)

Lex Sexta, Gloffa QuftrU. ^ - c j

& nos diccmus infra.I. fin. glof. fin. Sed nec donatío itrcuoi.

cabílís quinti definit va!ere,quaíi ex ea fíat qois i n t e í t ó i í i s ; V t d í x i m u s ín.l. i .fupra glof.2. num.2.

Sedadhucopinio xquifsimaeft;,quametiam temiít L o p s s h í c Qaamuis cnim ex pafto non meliorar.di quét]uam iií ter- tio & quinto.refultct donatio,exqua quilibet conferoat ?qua Icm partera ex tertio & quintotquía tamenea donatioeKcíruf ex feníu c5írario,(Sc verbís negatioútlicct ííí íuílymcxckide*

rcquecmriqj legara gratuita in damnum fííiorurn : iniuftum tamen tfietexciudere opera pia,^ f ffragia pro anima, Qut ablbims, & abfurdus inielíeelus fufiicir pro lemperanda dona tionecollccia á contrario , per eaquae not.in.i.conuiiiciíía.C.

dc£piícop.<5c cÍeric.<Sc.l.2.C.de cond. infer.

C L O S S A Q V A K T A .

. "fJ^ABum meUorandi ydet etiamfmeferiptura, reqmrk táme edu*

* famonerojúmmátrimonij, aut alias . Et qaando matrimonium dicatur caufa omrofa, Ft an melíorario ews caufafaBap&fit remíi*

t i . Ec quid in domtiompro ordmibm fttfciptmdis, Er an melíorario remeetur mortmfilio in yitapdmsfihjepíijs,

i p A f t m ííe mcliorando válet, licetpt contra libertatcm teftandu t r j?romij¡io mdiorandi non requírit feripturam.

3 prom/j?ío mcliorandhad fui valorem requirit caufam ottcrofm matrimo*

nijy aut aliáS'

4. Matrimonij caufi dicitur oncrofaquando iam eft patium cum certa.

5 Matrimonimn iam contraftum non dicitur cauf a onerofa, ad validandam promifiionm meliorandi.

6 Promifiio meíiorandi pro matrintcnio contrahendo,non annuüatur ex ««í*

lítate matrimonij, p poflea valide contrahatur.

7 Vromtpio meliorandi filiam cauf a dotiStnuüa cji.

% Taftum de meliorando, an pofiit remittt. er num.to.

5> Ktmifiiodonationisfañ*abaliquo.proalicuiusmatrimonio,autordini*

bus fufcipiendis.non valct. , • ^ 11 Prom(|?io meliorandi ex cauf i omrofa, non reuocatur mortuo filio, in vi?

. tapatris, ctiam f m filijs,fcd defertur iure hereditario.

Ce 3 f s i

(6)

'40 ^ Gloffa Quarw.

I promet/ode msjontr* V a l c t ergo ivreuocabilitci* promífsícfj, (ícu padumeic mcliorando, cjuodctiani do iure c o m m u -

ni non valerer,tanquain contrarium libero teftantis arbi t r í o ^ u o d itainfrmgttur per pacíum affirniatiuum , llcat per negatiutt.í.ílipulaLio hoc modo concepta, de verbor. 6c not.i»

•* íl.J.pa£lú quod dorali.C.depaftis.^ Qj.iáuis a m é m p a í l o ne- g a i í a o de 110a meliorando ílueuiquam ,lex fupra requíííerit icrip:uram publicanr. ín hoc tánica afíirmatiuo de melioran-

do, non reqnirir. Quia nec i n donatioae rcquirítur.l. 1. fupra»

i.fi al iqitid.l.íi donatíoper epiílolam. C.dedbnat. N i f i i n í i - iiuatio cíT.t neccfíaria,dc quo rn.l. Sancimus.eodem tit.ln quo lex íña vidítur irranonabilis. C u m enim pactuni de melio- rando íi i. damnoíiusfiiijs-.ibicauu'us erat agencluni,in quo ma ius pedcuhuu verlabatur.c.vb; periculnm.de c k d i o . i n . ó . R a - tíonem cliffiientis; inier vtrumqjcafum ferutantur híc T e * l]o,& Matieii.cum tamen v i x pofsit aliqua ex cog t a r i , quser , fatisfaciat.

3 » Riquiritatitém text.ad vaíorem hums-protnifsi011 isjcatifam ' naatrimoni^aut alias onerofam.Ex qua,non folum fie i r r e u o -

• cabilis promifSiO meliaraodi in tertio , íed ctiam in quintoí- text.enirn i n vtraqj quota ioquitur. E t liinc fiuumittur a m - pliatío ad.l. 1 .fupra.in quantum ex caula oneroía Eacit irrcuo-

eabiiem melioratÍOí;ctn-teitij: vt idem fie ín promif&ione me- liorandi: Se qifod ibi dicitur detertio,extendatur etj á ad quin- 4 t ü : v t b e n c hic aduertirTello,^ dixi in d.i.i .gLc^nu.; • * jMa-»

trlmonii autem Gaura diceturoncrora,quando paftisrunt iam siuptía: cum certa períbna, proutexprimirur in-L 1 -íiipra illís.

A'eibis, coíioíro í'ifrcero.Prepter terti] enim iateruentura , caula' dicítur on er o í a , v bi d i x i mus gl. 7 - Alias contraélus lucra ti u cft^tiam íi íit dos.I.Pomponius Philadeiphus.ií.fami.heiGir,.

V n d c í i filio fícrctpromiísío meliorádi , quo melius Ín genere poffet vxorern ducerejiion cllet irrcuocabilis promifsiojprout:

^ec melíaratio.Vt ibi dixi.mus5& not. etiamhic G ó m e z , nu.

2,2,. Fie ret autem irreiiocabilísea p romifsio» fj veitemporc inatrímonii raíifiect?ír: v.cl filius poftea , ea occaílone, m a t i i - jnonitim c o n t r a x e r í t . Perea ^ quse dixinius it? dift.gloff. 7.

Iiura.i^qu^ huc ctiam c o n d K c i i n t j e í l e n i m eadem ratio pafti.,

& meliorationis.

I Matrimomumautem íasíi coiitraduiano fufíiceretad va>-

T lidandaía®;

(7)

Lex SextaxGloJpi ^artd,

l í i a n d a m hanc promifsíonenijnecctiam melioratíonem. N c ¿ Cüim poteft tune dici caufa oncroía : cuín non fíat p r x i u d i - tiiim tertio, qui non contraxít ea occafíonc. E t fie debet fieri .-intematrimoníum.c. i . defilijs natiscx snatrini. ad morga, i b i . tmfore fyonfaliorum* c.quamuispaftum depaftis in.6. ibú Dimnuptui tradebatur, Bttradunt hic Gomez.numer. zz. T e - lio.num. 17.

S Qui numer. i 8. addit, huius promifsíonis cfTcftiim non annullari,ex nullitatc matrinionijííi poftea valide cum cade contrahatur. £ t íubiungit excropluni,& lateexamínat.Quciu etiam fcquiturM.itien.gl.^ .num.3 . £ t cít ratio,quia & dona- tioms proroiísio,pro rnatrimonío valido íntelligenda eft. C u verba íint accipicuda cum cifcílu.l^.f. condemnatum. de re iudic. Et quia condítio relata ad a¿íu non confumitur in a í l u inualido.l.fi filiae meac.ff.decond.^c demonít.

7 Conclufioautem nonprocederetin proraifsionemclioran- di faíla filie, E a enim cum, caufa dotis, non pofsit mcliorarí, vt in.l.i.tit.a.fupra.nec etiam ent capax huius promifsíonis,

<jU3e pro fui valore requiritcaufam oneroíara.

S Nec etiá procederetquoties filius,cu'[ promifiiofafta fuit, confcntirct,<5c rémUteret p.nflum.l.fi quis in confcribciulo. C , de paftis D ü m o d o ex paito non fit ius quxfitum tertio.N am illud (ipfo inuito) reuocavi non poíTct.l. idquod noftrum. de rcgul. lur. E t licet hoc cxempiificarí non poísitin melíoia- tione píoiTsiíTa genero nomine dotis, vt fecit G ó m e z h i c n u - mer.i 5 .propter diíiam legení Rcgiara: Poterit tamenexem- plificari in promifs.'onefa£la fiUo,cx qua lit ius q u x í i t u m ne potibus/.]uo ad fucceíVioncm^d quam íint exprcfse vocati: &

nutuijquoad c6modítaté3<!íc quantitate arfar um.Nam cu non valeant vltra decirnam partcm bonorum. 1.a. tit-z.fupra.non noecbil remiisio íiiij faft?. de paéto eum meliorandijin p r x i u - ditiura q u a n t i t a t í s a r r a r u . E x t r a d í t i s á BaUn.l.íi prseces. C . dedonatábí bene dico.5c abAlex.conf.io.nu.5.vol.4. E t t r a - dunt DD-ín.lpaOuiB quod dotali.C.dc padis^circa cum,qui ponit boina fuá in a; ílimo alicnorquia per hoc videtur ea obli- gare ad o muía dana:quia doius habetur lococófcnfus.l.íi ííne.

C.ad Vellcian.FacIitext. in.l. ínbone fídeí. f£/de peculio, ibi.

Eg-o antem arbitrar non folum de peculio coimcttíri , f cd cr fi <¡mi $r£~

terca dolo rudopatris capttf'rMdtfjiq; cft mulUr»

Ce 4 & t

(8)

r 4 o 8 Lex Sextéy GloJJa Quartá,

y E t hoc efl: fummc notanclum. N a m quot cl;c fitint fchcdulc piriuatx inte parenres, & tilias caula mairiraoni) melioratos, quibüs iiiij p r o r á i t t ü t n o n fe vfuros taübus mciioiationibus:

cjux pa£ta,tanquam fafta i n fraudem,poteiunt rcíciendí, nec a i o c e b u í U coaiugi,<5c íucceflQríbus.Qjiod tcnuít Tcilo in.l. 17.

T a ü r i . n u i n . 7 3 . ^ Matien.in.l, i.lupra gl,8.iium,4.t^ M o h n . lib.4.c.2.nuni. 1 8 . & l a t e probatMiercs. 1 .par.q.z2.num.3 2»

E t idem esrit in quamuisaliadonatione Ía0:a caula oidínfi

^ fufcipundoruinjetiam ab extraneo. Quia quStücwmqi dona- tarius promittatnon íe vfururo talí donationc, infringi non poteiít/propter ius quacíiiú tertío.c.Epiícopus.c.tais quxftio- nibus. de prxbe.Et coaducunt tradita per Menef. i n . l . poli 1nortem.num.a2.Cde íideic.

ri o ^alebit tamen m omni cafu remirsio,in q u á t u m fuerlt prx íuditialis remittenti. C u m i n re fuá íitquis libere moderator»

&arbiícr.i.in re mandata.C.mandati. Sed nectertius potent rcuocare^íi ius fuum babear íaliium^xcuísis bonis remittentis.

Q u í ex patrimonio forré poli m o d u m aucíito, polsit refareiré

<l.unniin!,quodex cionatioms rcmií'sionc fuit írrogatum ter- tio.C^íodcil ordinarium in omni actione reuocatoria t a ü o n t í fraudis.l. 1 .C.de reuoc.i)s GUX i n fraud.credst.5c notán. f. ite íi quis in fraudcm.de aélio. Vndc fi muiier non patiatur di m i - l i mi o ncm inarrispropter remifsionem.non poierit intringe redonationem. Fihj etiam non rcuocabunt, íi re milla dona- tio poísit íncludi in q u i n t o bonorum patrís/ic quo poícíl d i - íponerc,in eorum praeiuditiam.

Si autem (víuo patre) morcrerar filiiis,cui efl fafía promíf- íio meliorandi'.adhuc proderit, tk valida tft. 'Namíi quídem

•reliquerit filioSj i n eos traníit ius xquailtcrtadeo, q> auus non poterit v n í , c x nepotibus roiííorationemíiiio promífiain3da- tc.authencxo-de nuptiis.-f .íi vero fiiiorumtác tradunthicGo- mez.iviira.25.Teilo.nura.iO'&Matíen.gíof^.00.01.3. Si au- tem filius moriatur fine fiujsitunc, quamüis Lupus, nuiii. 13.

& M a t en.§lof.3.mfine,<& glof.4.numv^.exli|lWeiit promif- ííoncm cuanefcere,<Sc patrem remanereiiberüm. Vcrius vi de tur/v't í n íüC€cfsÍGn€fili),quo ad talcm don alioné proíijíííams quam lex perfeííam, 5c irreuocabiitóm mdicatíobferuaíí ca om nij,qu-e feruarentur in donatione iam tradíta , velin aiijs bo- nisfili): vt dcfeiáiur iurc hereditario ex t c ü a m c i o , <5c nbin-

, . teftatoj

(9)

Lex Sfxtá, Clojfe Quintó. 409

teftato donatorí, íí folus extct, vel vtricj; parcu, vt diccbatr us ih.l. i.íuprá gl. 1.11. ^ / . P o í l c t tamen doiiator m ca parte^uie ad íe iure haeredítario íit dcuolutajaliiim ex filijs meliorare, lá quam in reíiduoterti) & quintijquod ex priori donatíone fu*

períitjiufta.l. i o.intra,vt benc aduertit \iit Tello}nu.2© 5c.2i.

P o t e r í t c c i a m íilíus donatariusde tcnio.etiá in extrancum d i fponere,iux.l.i.tit.8.infra. Nec obfbbit j^uod meiioratiofit rcgulanda fecundü tempus morris,cx.i.íet|. Quotemporc fac- ceflorfilij intertio reperitur incapax.Quia ifta reduftio adte pus moriís,quoaci quantitatem fíí,vr deducatur ex bonisco te pore rciiítisrnon quo ad valorcm promiísionís. Qiíje cuni i n vita valea^íitqxie ex ca ius quadlium fír'0,ex noftro tex. cius iuris ratione,poter¡i dírponere,quo ad ternum,remancnte ad huc difpoiitionc fubiecla regulationi fécüdó'ñh tempus mortis, cx.l.fcquenr.Et ídem feruaretur in quauis melioiatíone faíla filio,etiam qux efl¡et rcuocabilis.N am cum praemortuo dona- tario non ceníearur taeité reaocata,vr diximus in.i. i .ruprá.gU

i.nu.3 3.11 filiusdeCvdens In vita patris^difpOLuir de tertio bo nerum ruorum,& paicr poílca decefsujnon rcuocata donaiio nc.rucccflbi' Biij i n tertio confequetur ¡bi fuam rertiam p a r l é prout in reliquís bonisniíj. Sráütem valor donationis pende- ret á morte,vt quia extra caufam Oiierofam tííet faíta pro legi- tima filio in potertatCjin qua íeruatur ius comimejVt diximus in.l.i .íuprá gio.2.nu.<5.& fie pendet a mor te , cenferetur vtiq;, pr3emortuo filio reuocata.arguracnio donationis caufn mortis», í.non omnis íi ceit.pet*.^ in p r i n j n í l i t . d e donat. & vtrobiqi,

notant orniics.,

G L O S S J t ^ F I N T ^ .

T)Romifh dedotiáttdoqttod hSetur pro doMtw»e.JEt an yakat tmfíumnndumdf4onando»Et ánmhi& reqmramr infmmtio*.

j pKomifsio de donando pro denatione hihetur,

% * Promittcns obltgmf: in deemjdem eji acfifs obltgtfpt^

% vatiim nudum de dvitandtoan.vdeati&c nu 4»'

^ infimdtiojn ftt neceffmdinpafto nudo de donando.

6 prowfsio de doxudo^n jkt imuQcéUiscx trdiíiontcQnfiitutti éut itü*

fimnmti,

C'C £ McÜOUi

(10)

4 T o Lex Sexta* Glaff t QumU.

7 Mdloratío/cu mdtoriahahctHrprofana cum qudlitatibuspromtfsís> é'ÁÍ confuctisyquando qui promifsit faceré, nonfecit.

i ^ ^ Ean ¿mdas porhechas. Et fie notaíquód íola promifsio de ¿ o a « HnandOjVt circuitus viretiUshabeturproclonacioiie.* Facit

"•^do^rina íoan.Ar.dr. ad Specul.tit. de avlion. & oblig. i n p r i n c v b i tenct promirsioné obligandi in dece, ídem operari, ac íi obliga tus cíTct promiités.Cwius opiiiioné fec|uCitur A lex, Socín.laf.Pt rp.in.l.cunifundos J-. fcruütuü ímprudens. ff". (i cert.pet.fit cft opinio recepta comuniter fecundü R u b . c o f . i ^ . Afíiiífbdcc.ó i .Couar. in.c.ciuáuis pa¿líi.in ínítiotertiae par- tí s.nu. 3 . ^ alios quam plures rclatoi á T í i aq. de vtroqj retra- ad íin.tit.nu. 2í).Ht quod promii'sio de donado habeatur pro clonaüone,tcniícrut Lup.hic.nu-21.Caftii.gl.fin. Anas.nu.zi*

id dedúcete? e x i l i o tx .Qui tamen videtur in cótiaríü ftringe re,in q u a m ü obligat patré^qui promiísit meliorare, vt faciac iTiclioratione,v.Sclicdiftinguít proniifsioné,a donatione,&quá uis poli: morré patris donatio pro faíla habearur-.illa diípéfa- tioeftjíSc legiscífeílus in poená p a t n s . I m ó c x hoc deducitur, quód ínterim promirsio fióliabctur pro donatione. E t quod paftum de donando íl^diftinclnm á donatione.probatur quía pad^um nudum donationis efíicax aít, & aílionem producir.

3 K íi quis argentum .§ - fi autcm.C. dedonatíon. * pa^lum au«

tem nudum dedonando i neffkax eft, fecundúra Salícetiun i n 1. ^adfincm. C de condit. obeaufam . Imol. in. I. i n xdibus.

^,1 .colum. 1. d e d o n a ú o n . A l t x a n d . in.L iurisgentivan.num.

10. ff. de paííis. Galiaula in Rubr ica de verbo nm. num. 1 1 .

& . 12,0. Aretin.confil. 28. Mateíií. nota. 4 6 . P urpurat. in. L 1. deiurifdidion.omnium iudíc.inim. 6$. Aictat. in. í. 6 pa- ito quo pocnaiii.C-dc paftis..Mir.chac.dcíueccr. p i o g r e . - ^ / . num.3 2. & alios piares, quos refert Tiraoue! . vbi fu pía de re tracl.conuen.ín fin.t'ítu.num,48.Eacinni ctiam í a contraviü, caquis aduerfus di ¿la ra doítrinam ioañnis Andrea; cum- mulat Dccius in dlfto. f.feroum tuum ímprudens. in p r i n - cipio. <Sc lafo. i n . l . in borne fklci.ff. de p¡ a;rcrípr.verbis.& G a liaula, vbi fuprá. numero.6 1. & Thornas Gvamnjat.decíMo.

]SÍ ea politan. i o 3. num. 1 8 7 • & T1 r aq. v bi fup r a. n u.4 2.per quic iila etiam doclrína redditur íatis fufpc«íia-

A d h u c e ó m u n e opinione noftroiú tcnco, vt proraifsio de donando habeatur pro donationc-.vteircuitur viietur^ui hec

cafu

(11)

Lex Sexta, Gloffa Quintá. 411

tafu vidctur inutilis:cx illa cloíh'ina loan.Andrec, que (prout clixí)eíí: inagiscomimitcr recepta.Non obitatc5iiclerat;o,qua feci de nofLo text. cp ex quo pater compeliitui donaic-.diítin- guítur promiísiojá do nar i one.Qua ra ui s cmm i fia íin diuería.:

ex quo promíttens donare tenetur adinipleretraiione vilandi eircuitusjpromífsio habetur pro donatione, <Sc habet eundem cfFcftuni. Nec ctiam obftat,g> promifsio folü h¿beatur pro do- n a t í o n c poíl viiá promiítentis ; vt inqu't texr. Quia non per hoc impeditur fiíius in vita agcre^prcraiCiinierpellauonCjVcl aliaspatre Gonitituto in rnora donandi.Quod in eodem libelío ficri pote^quo petatur, vt pater ex partoi conii cliatur dona- re , <5c in defeftum ex tune compcllaiur tradere, habito p a í i o pro donatíone.

N o n obílat,qiiód p a í l u m nudum donationís díflínguatur a p a ^ Ó nudo de donádorvt iüudíit cfficaXiiílud non., Quonia.

veriuse'r vtrumq} cfTc e f í i c a c e r a , i n vtroqi procederé text»

i n d . f . í i aurcm.Quod tcnuit gl.veib.niai3Íffeílaucr¡t,!n.§. aliae.^ . ^ ínRit.de donat.ác Bart.in d.l.iuris gentiijác in.l.fi.ff. decond*"^ - ob caniain. Quens late defendít Fortu.in d.Liuris gétium. nu»

3; 1 . & i n4Jegiiima,coI.^ .eodáiuGorácz.nu.41 . & laf.nu. 5; 7*

in.f'.in p'crfigififin,inítit*deaéíio.PineLin.l. 2.de reícind.ven- d í t. 2. p a 11. c. 5> n uni. 3 o. I ui. C la-r-li b. 4. f-.don a 1 i o. q. 14. v c r í¡ c.

$jt\\i El onáu s text.in d-f .G autem loquatur in parto nudo do- jiatíonis: candím vira Irabet paclnm nudum de donando, ex Ksfc vetlbíi opínione: m á x i m e lure Rcgio}quo paftum nu-»- dam oondiftinguirur a (tipulatíone.l.s.tir.i 6-ínfra^

£ x quibus deduceSjqi-ód quáuisin donatíone ex caufa onc- rofa GUiTitertio,non ilt IKC c íl a r i a. i n fi n ua t i o, vi dlcemus in leo;c;

íeq.glof. í .oura.49. & per conícquens nec criam ilt neceílaría in pa¿lod% donando ex caufa onerofa: íi tamen donatío re- quiritinfinuationc.vrquiaexccdcrcrlegitimam fummara.l.

Sanc¡miis»C.de donaí.ineifdem terniims, p rom í i si o dedonan do rtq jiret etiam iníinuationem: alias ex ea non pot.ntagi ex>

eo detc£lu:cura nen ilt in hoc maior vis paft^quani donatio- nis.Quod tenet Roge.in-l.Modeftinus. num. 2.1. íí. dedonat*

q^ucm feqnitur Teiio hic.niim.24.

Infcrturctia,..<j> nuáuis pacíü de donado fíat: irréuocaBile ex cauía oneroía?vt in hoc text.queadmodü & donatiojvt in.l. la.

fupia;q; £ £ e r e t c i t í a caufain oaeroíam^fierct iireuecabile rcr:

tradaioi»-

(12)

4 i i Lex Séptima > Glojfa Prima.

traditionem fcripturx, vcl per claufulam conftituti, qua ex tune pater cooftiiuat fe nomine filij pofsidererfs expaftofio

«anclas. Nam cum pa^ium iftud habeat cuncium cffcftum do- nationis.eiídiin modis debetirreuocabíic fieri,qujbus& do- naiio,vt in-d.í.i. íupra.

Mortuoitaquc patre, vcl alias conftítuto in mora , a^i po- tefl: ex promirsione. Habctur enim pro fafta melioratio, cum omn busfciUcétqualiraíibus,&conditionibus exprefsé con- tentis m paiíio.a gum.text.in.i.j.tit^. fupra. Idem íí condi- tiones eíTent fub !íiíclle¿le,puta quia promifsit faceré meliora tionem titulo maiorix: haberetur enim pro facta,curn condi- tionibus á iuie requiíitiS,(5c cófuetis/ecundú Teliohíc.nu.i

L E X S E P T I M ¿í.

g J ^ ^ S V A N D Ó E l p a d r e é k m a d r c 5 p o r c o n - í í ^ l i ^ t r a d o entre b i u o s , ó en o t r a p o f t r i m c r a

b v o l u n r a d j h i z i c r e á a l g u n o s d e fus h i j o s 5 ó d e c e n d i é r e s alguna m e j o r í a del t e r c i o de fus b i e n e s : Q u e la tal m e j o r í a a y a c o n f i d e r a c i o n á l o q u e fus b i e n e s v a l i e r e n al t i e m p o de fu m u e r t e , 1 y n o al tie- p o que fe h i z o la d i c h a m e j o r í a . l á S - J . ? .

C L O S S A P R I M A .

"jr\ Voi melioratio tertij & qumíi, etUm data per contraSlum i o -

^ <lfmtiomsirremcMks, gji regnlánda jicmdhm hena religa temk poye mortts,licetex hoc mnjintconditionalis> ntcimpediatur aut rt- itocetítr in ~\Hta p¿tris* Dimtnutio tamen honormn, aut AS dienam inurim contingens nocet domtioni >& per confequms mgm nrum hmofum prodmt. ^ i T m n m mtem rerumdonatarum atttnden*

da ejiftemium tempHsdonauoms* Ét qmd in ijs donatiombus requu ritur vjfmmtio,

Mdieratio

(13)

Lex Septims, Glojfa Prima. 415

1 J U f & w ^ 0 TtgvXliA ejl fzcundüm valorcm bonorum tempore a j&eiiorMoy l i a t } ¡ t rcduccnda ad tcmpus mortis > non ejl co

mortis»

coniitio*

mlis. er mm-

3 Do«4íio ícríi/ bonorunt) (¡UÓ crunt cum moriar, conditiondis c¡i, 4 Conditio legalis femper hubetur pro exprcjfa, v num. io.

6 Donatio iqojjiciofa ex nunc non ref cinditur viuo péttre*

7 Q B m U inojjiciofíe donationis, non datur viuo donatorté

% L./?quis argentum-i .fedfiqm.Cde donat. decUratur»

9 h-S, tit.f.part.f. decUratur.

i 1 Ápignatio ra ceYUy<^u£ extederet quotmbonorum fecudum hoH4 pr**

fentiainonreuocaturantemortan.

1 2 Melioratio irreaocabilis poteft decrefccre, propter diminutione honoru¿

Alietutio bonorumycitra fT4itd€m,permijfa efitn pneiuditiumtneliordtio^

nisirrcuocabilis. cr <{U£ fit tita fraus'num-15-

13 Vater non impeditur in vita difyonerc citrafrauim de fttishonis, prop*;

teriegitimas filiorum.

14. Do^íío^M^notte^wo^cía/Wtem^orc^wo^^pof^ refdndiyfi repc»

rutur tdis tmporc mortis.

16 Melioratio tertif quintiirreuacabüisremtnet obnoxia ari alieno f u * turoyfccus inmaioratu, mm.ij.

18 Melioratio tertij er quinti,ctiam vinculatdypatcfi: minuiratiom. ¿vis alie*

nifuturu

19 Q&id fi debita fareditaria abf or berent bona retiña, er inf uper meliom ratianemi

Yjto OMintum^uo ad ino fficiop.tdtem yregulattir fecundúm tempus mortisp- quemadmodum er tertíum'

a i Donatio reicerU, quoad inofficioptatem regulatur fecundúm tempus.

morth.

5; 2 Donado rci yvel (¡uantitatií certe agreganda eji cum bonis nliftis tem*

pore mortis, vt in quantumpofiit nonreuocetur, fed pcfiit intra ter*

tiumtrquintumcontineri'

i y Botisinofficiofitas duobus téporib* coíideratur}prout vtitíus eft maritó.

24 Büsiüofpciofareuocaturin exceffu confiante matrim&n^ non crat de lure communi.

« f Melioratio ex cauf i onerofamatrimonij regutatur f teundüm tempius mof - tiSiO- nonfecundiimtempusrfuo fuit data.

J^fi6 Onus prohandi donationemfuiffe inofficiofm incumhit atteganti*

t 27 Tertium,Í€ quo defeendentes poffunt difyonere in pr^iuditium af cendetu

^ tiumseguUtur fecun düm tempus monis*

Mcliomtim

(14)

4 X ; 4 Lex Septma, Glajfa Pr 'mk

t % mliorutio tugeturfi bona tempore mortts fmt rfM&* ,er cxcdant hon£

quíg pdter habebút tanporc áonatioms* r

2 9 QMOM bonorum relióla in teftamento refpick bona relíd* tepore monis*

3 o l i m i n mdiorationc iaU per contraftmn, eti'm tituló donationis.

3 i Doiutioquintifa'ia ex trauco no a:igctur ex bonisfuturis tépore mortis*

3 z Aiigmmttí meltorationis ex bonis fuper lucratis no potefl peti ante mort'é*

3 3 eJi&iM.ttio nrmt dotiatarum>í¡uo temporcfit attendenda.zr num. 40.

3 4 e^£}iimatio rciconferendx attenditurfscundum tempus mor ti s, excliifd dimiifdtiotte citra culpam.

3 j ^atcr}quéadmodum temur daré dotm,<zr kgitimm , ita er conferUdrc, 3 6 Donationcs accumuluntur cim bonisreliáis tempore mortispro extruhe*-

dislcgidmhfecundimvaiormtempore donationis.

3 7 idemfi niídioratio tertij cr ^wmfí veniretdugédacx bonis fuper lucrdtis*

3 8 Do/iitf.mw conuentusper querelam imfjíciofú donationisfolum teuctur in quantíim faflús eji locupktior.

3 9 Ktidmfí confumpjlt abutendOitenerctur Unten de dolo.

4 1 'Pítfd' «o/r teneiur re dotdre^autiterum ajíignarclegitimam etidm fine cul*

p.í perdí Jtíím, fúi£tyelfilio diuiti.

4 2 Diminutio rei confcre>td<e citra culpam tiocet meliorationi, etiam irre- uoca' ili pr£ccienti.

43 infimationonrcqmrituriñ dondtioniyus oh cmfdnu 4 4 Ift/?fiíí4É/o rc^íímíwr mclioratióne cerííj, quinti.

45 L.Símcmíüí.y. ^|{»^ autem Ulem.Cde doiut- explicatur.

4 6 injinuatio an reqmraturi 1 donati&ne maioratus.

4 7 Maioratus perpetuas continct tot donatwncsyquotfmit perfon^ vocdte»

qu£ fttecedunt.

4 8 Maieru tus poffcjfor efl verusrenm maioratus dominus.

4 9 DO/ÍÍÍÍ7O

ob cauf xm quts dicatur adhoc, vt non requirat injínuationem.

5 o 'Donatio propter nuptias an requiratinfmuationm.

A

Lo que fushimes-vAíercn al tiempo de fu muerte- Melioratio tertij rcgulanda cft iceundúrn valorem bonorum rnelio- rantis rerapore ríiortis,non autem rempore ínctx dona- tionis. El: e.ft.Uquóndam.a 3 . T á u r í . Loquitur autem ¡ext. ge- neraUtcr,tain meliotatiouc data pcr teÜarncntuni,quam ctiá per contraenm irrcuocabilcm.lmó verius5«5cpropnus procc-

dit in doiiatioiie per contraftum: vt habíat aliquam dubitan- di rationern; tüani nos infva explicabimus.Nam in ca,que cf- fet fafta in tefl:ainento,nuUa erat ratio dubitadi quim Umpus mortiSjquo teflamentuin perficirurjCÍTct a t t e n d é d u m i n duni-

nuiionc

(15)

Lex SéptimaiGhjfa Prima. 415

nutionc & augmento. P i out i n l e ^ i s generalibus/eu vniuer íalíbus atteditur.l.gregc.dc legaui 4,peculiuni.delcg.2.1, pen^

defund.inrtr. l.<;c|uis.t!e yfuns.

£ E x qua decifioneprirop afpefta ©ffertür obiedio* V i d é t u r cjaim coiiigiíqiiod filiu3,ciai eft in vita facladomtio terti],non pofsir ante manéípatríS'quídq.u.a^petcjpe.Cú.mclíoratioj-'íeuxio' jiatio q u o t » videátur cjflc conditipnalis relata ad mortcm: t a - hter epinterim incertú fít quid debeatur- Qjiibus confequeuS:

YÍdetur,vt petiiio ioterimdcnegcturjrationeíncertitudinis^íSc conditíonis.Et ijeer videatur hoc f<alu procederein donationc tertij reUocabilÍM'dé videtur in €a>qu?£; cíTet^irreuocabilis , etía excaufa onerola. Q^ejquáuisexijXupr.fiatirreuGCabiHs: fect condi.tio,quíe;- rcíukate^wclatione adtépíusjmorti^ ( de qua xá»

hac lege) non ¡vídetur ccíTareífed fufficeread defendendú pa1- 3 tre,ytame morteni no tencatur quidqüáíradere.* V á d e q u é - adinodü íi pater donaíTet tertiu b o n o r ú fuorújquae erunt cum morietur-.cocluíio videtur clara^q? filius i a vita nihil poísít pe tcrejquatumeüqy i nterueniat.cauía onerofaicuim donatio fit c5 ditionalis. i . Sthicu quí meüs etit^deieg, i .1. Mam & íi cuino-' nap^cum lege preeedenti.ff.de eónd.índebiIdc vídetui' etiam íi non expriniantur illa vcrba^qiix erunt cu m o r i a n oum á lege 4 iíta íiibíntelligátur^ íítqj coditío legalisex natura 3¿lus,qu»

femper habetur pro exprcíla.i.3.de legar, i .

^ Sedcotrariú eft veritas:imó,q> donatio tertij irmiocabilis fít ftatim tradéda fecundü bona praífentía tepore donationis. De quo eít cafus in.l.fi quis argentu.fiícd 5c íi quis.G^dc dona.Et jpbatur in.l. i.Se.ó.íupra.cuius verba & d c c i f s í ó n e s cu cfrcft a f t x fenfi inteíiigédx funt.l.4.§sCondenamrri,ff de reiud.N on

©bftat text. ifte in auantu íimiles donationes refeíñuir ad va loré bonorúfccundútépus mortis.Quia iílud principaliter fit ratione i€gitimarüfiiiorü,vt ftatim dicemu£,ac! effcñu inuefti gádijVtrüdonatio íit inofficiafa,vcl nó.Qtiod Hcci pédeat á va- lore b o n o r ü fecundü lépus niortis-.donaíio mterim no impedí turnee furpéditur ^ b o n i s prsefcntibus-.íubea oecafiGne,q> i n

$ certúíit,an tepore mortis fitfuturainoffíciora^^ N S etTa fi do- natio effet reijvel quatitatis cert3p(quíE cx.L r o.infr.cílet redti ceda ad tertiü <5c quintü)Bc ex núc reípeélu bonor u prercuriü.

eílei inofficiofa(qu;a excedit valorem ter:n qtiinti)noíipof let ea oecafione impediri,aut refcindiifed eíTet fpedandum t é -

(16)

4 i 6 Lex Séptima, Gloffa Prima.

pus raortís ad videnduiii,vtrum forfamJunftiS medio tcmpo re quxfitis facultatibusjdónatío fuftineaturjfccundúm glo.in 1.1 .C.de inoffi.donat. g.quacft.Quam ibi fequuniur Cyn« Bal.

Paul.SaUcet.5c c.vtcri omnes,íbcunduni Gomezvín.I.ip.Taur.

11U.3 ^.verfítertioinfero.Etprobatur in cade111J.29.qux eft, j k 3 .tit.S.iufra in fi. vbi idé notat Mat.gl.fin.n. 3. ^ £ t eft ratio^

quia querela inofíiciüíie donation s,per qua eíTet ímpedicda, aut rcuocáda donatiojnó datur patri donati,íed alijs filí}s. 1. i»

pcrtotum.Cde inof.don.& e s non competit viuentc dona tore.Nam cúm d«tur praetextu l^fionis legitim3e,vt in.d.tit.de inoffie. donar. <Sc legitima non debeatur viuo patre.l, 1. §. íi impuben.fF.decQÜar. bono, non poteft praefens donatío ímpc diri ea occaíione. Quodetiara tradunt Lupus i n capit. per vc- ílras.§. 22.num.4.«5c.§', 24. hum.3. & Segura in.l.cohaercdí.

^ .cum filiae. colum.24.dc vulgar.^c T i r a q . in. 1. fi vnquam.in princip. num.f i -de reuocand.donat. & M o l i n . i n traftatu de t donat. faftis in contraftumatrimon. nu. i 2. * E t fie eft intel-

ligendustex. in did.I. fi quis argcntum.9. fed <Sc íi quis. C.dc donat. ibi. Si non de moffi:iofisdonationibusrdtío inhoc reclamaucrit.

QUÍC

verba, Uc¿t glof.lbi intelligatjVt eocaíu non cogatur do- nator t r a d e r e , m í i quatenus ceftaret querela: veriuseft,vt do- nationon impediatur eopr^ tcxtu :cum remedium querelac, per quod iddcbetimpediri,non competat, niíi poft mortem.

Voluitautem tex.düere ,quod per talem donationem n ó a d i f matur alijs íili)s remediü querelx téporc cópetenti.^ Similíter

cftintell!gédustx.in.l.8.ti.4.p. 5 Ahi.Co tuto Afinque en faluo dios hijos U fu pdrte legitimcí, tibien en vida de f upddre, como defpues de fu WMcríe.No, vtfih) ftacim agant qucrclaicdjVt donat i o lió pr^iu ,dicet querel^ cópetiture,vt ibi inteilexit Greg.yerb.e» vidd,in f 0 principio.* N o n obftat, quod donatío ten j bonorum, quae e-

runt cum nioriár}fit conditionalis. IHud cnim eft, quia condi- tioeft expreíTajdift.l. Siichum qui meus crit. Illa autem ver- ba non infuntex difpofitione huius legis eo modo^quo ibi c x - p r i mun t ur, v t fe i 1 i cet fac i a n t c 5 d i t i o n e m: fed foí u ti) a d eíFccl ú referuádi querelá, íi donatío appareat inofBciofa íecundü bo 11 na relida tépore mortis,vt díftü eft.* H x quibus infertur,q) íi donatío eíTet quotac bonorü.cüafsignatíonc reicertx , 5c eííet irrcuocabilís,ctiáíi res certa excederetvaloré quotebonorüprc f e n t i ú ^ ó poflec rcuocari,aut impediri,pcr fupradiíla. Si ta me non

(17)

Lex S éptima, Glojjfk Prima.' 417

tton implcrct valorcm quotic bonórum prarfcntium .non im*

pedí retar filius agercad rupplementum, vt quot a bono ; ú do- nata cffcílualitcr traderctuv per ea, qux dixmius ín.l.3 'ruprt

glofl.3.

E x h a c a u t c m reduftionc donationis ad valoretn bonorum fccunduiD tempus snortis rcfultat dúplex notabilis eíícftus.

14 ••'Pruims, quod fí cotcpore,propter iuílani patris crogationi alicnatiGnéjVel diniinutionc bonoru>quocuq.i cafUjCitra frau»

dem,contíngcnteniJdonatio(q\iamuis irreuocabilis praccedés) excedat teruü^c quintum,íecutiduin lempus mortis,tanquam inofficiofa eft rcfecanda,í5c reducenda ad valoret^itij & quin tijíecundam tempus mortis.Quodcft notabilc. H a revera do»

natiotenuit á principio irrcuocabilíter;& tamen pofsibilecíV, q u o d l n u i t o donatario,minuatur: fi patris faciiltates, ceífantíe fraudejdccreuerint.Prout intclligüt ^ a í l i i l o h i c e n principio,

& G ó m e z in.l. 1 / . T a u r . n u . i o . Q u i addit ídem (fíe, etia fi me lioratioefletafsignatain aliqua refpeciaii,cuiuí íit tradfta pof fcfsio.Nam licct parer non pofsít cam alienare, ex quo traiífi*

uit in<lominium poflefsionem filij1: fi tamen habito refpe-

¿\u ad bona,qu?e pater reliquittempo^c morti^tertm «Se quin tura non capiunt t a k m rcm afsignaram,Tcfc<aTÍ pt)ierit excef ius.Ht idem erit in donationc Tei<:crt£e,exeadc ralioné. P r o - ucnit aute efFcdus ifteoccafiotie leg t í m a r ú alioru filiorú.Cw cnlm debeantur fecundum tépus mortis.l.papinianus.f'quar ta.flf.deinofíi.tcfta.l.cum quxritur.C.cod. & pater non pofsit in vita,nccin morte difponerCjnifidc quinto ínter extráñeos»

. & de tertio ínter filios: Quamms quo ad accumulandas dona- tioncs,qti?c in vita príeceirerijnr,diftinguatur legitima,a me- lioravione,vt dicemus in.l.p.fnFí a.gl.i.nu. 1 %. Quoad excSudc dam tamen diniinutioncm,citra fraudem, in vita contmgen- tem,par eft vtiiufquc natura. Et legitimat rrahunt íceum ter- tmm & quintum ad tempus m o n i s . C u ex dimenfionc vnius coiligatur dimcníio altcrius: nec vnum ciira aherum pofsit có mode met i r i, n i (i v t ru ra que a d idem tem pus r ef erat ur: vt a pp a rcat.vtium melioratiotertij & q i i i n t i íit inofficioía.Qaodap- parcrenon po^cft , ni (i eo tempore, quo legítimx debentur»

quac ex meliorationeixdi non dcbeiit.

V n d c cü pater ratíone legitime filiorum debítíc poíl morte

* no impediatur in vita de bouis fuisUbctcJ& cirra í"raudc}d;fpo D d nct£:

(18)

418 Lex Séptima, CUjpt Prima. % 1

tiercvtcolUgitur ex Bar.in.Ln6Vfqj a<leo.ff.fi aparc.quisfuc.r frjantim»5cB»if.Bal.Salíc.An§e.& Pau.in.l.2.G.fi in fraudem patro^Sc Bal.in.Li .fiu.l 4<C.de inof.dona.Angc.nu.íi.5c ali|s quos ibirefcrtlaf.ntt.i.&.2.in.f. itera fi quis in frauAem. de aíí:io.Caro.M©lUnconfuc,Pari.tit41.f.8.gl.3«q.3 Rode.in.l.

q u o n i á i n prionbus.amplia.i 6.hü. p.Lup. ín.c.per veflras. §. • 1 / . n u . i 3.& feqq.Couar.in.cRaynütius.f. 1 o.nu«9-"\bi cáete ri omnes poft gl-vevb.deduc€das.&: cft comunis opinio,|ítcun Rub.in.l.Titia Scio.f,lmperator,nu.3 o.& feqq.dcic^a 2.

•ScPau.dcMoiue.inJ.poft cótraéltü.nu.i 3 .ad fi.&nu. 15-de do jia.vbi ctiá loquitur,qu5do fraus interuenir, quod no plactiit l u l i o Clarolib.4.§,donauo.q.24.iirfi. Hacdecaufafuií necer fun^vtdonatiotcrtij & quinti cadera regulafubijecretur, nc alias remanenteraelioratione integrajlcgínine diminueretur.

£ t harcfuit vera ratio huiustex.prout etia probat.l.5 .tit.g.in I fra.in verbis finalibus.Et procedit boc,n6 folúíi filiusniclio^

ratusínftitutusadeathaereditatéjfcd ctiá íi rcpudiet.Quo cafu alij fratres, quorú Icgítinia reperitur diminuía p r o p t e r d i m i -

nutioncm bonorum per qucrclam reuocant donatíonem , i n quantum fie neceíTum pro implcndis legrtimis, vt prebatur ctiam in.d.l.^.Et in hoctext. iftc non cótinet fpecialitatem, refpeílw meíiorationis.Quoniani ctiam íí donatio eíTet ob cau íara,&pro legitima(cxceptadote}dé qua ftatim agemus)regu - latur fecundü bona reliOa tepore mortis.Ex cade ratione,pro pter Iegitimas,rcilicetJaliorumfiiiorü)vt probatur in.d.l.3.

2 . E t in hoe decifiones fucruiu ncceíí'ariat.Quoniá dc-iure co*

muni eratarticulus cotrouerfus: vtrü donatio,que nocratinof ficíoraatemporc quo fuit fafta,pofsit refeindi per queretájfi ex poftfa£lq,propter dirainutionc bonorUjrcperiaiur inofííciofa t é p o r c m o r t i s J n q u o glvmagna.propcíinem.q.9.jn.l.i.C.de inof.dona.& ibi Cyn.q.j .(Se Bar.Albe.Bal.Pau.Sali. & ali) te iiuerü|dónation6 no poíTerefcindncü á principiofuerit vali- d a ^ p e r f e f t a . l.perfecla donatio. C.de dona.quae rubmo.Et hxc opiniodeiure cómunl cratverior ex traditis áMoli.in tra ftat.deínofíi.dona.nu.? g.Cuiiíscótrariü tcnuerñt Mart.quc refert i b i Cyn.& Petrus de Bcllap. q u o r ü opinioex haclege

&.d.l.3.eft approbatajfumma rationc. V t etiá fi ex poft fafto donatiofiat inofiic!ora,proptcr dirainutioné femper fít regu- Í á d a í c c u n d u b Q n a , r c I i ü a t é p o r c j i i o í t i s : y ^

Slof-

(19)

Lex Séptima, Gloff* Primé, 419

glo.fin.nu.í. & G ó m e z in.I.a^.num.j j . T * r . fccuiído íiifero.

Hlad aducrtendum eft^uod iara d i x i ^ n u n c rcpeto:ita pa tri alienationem bonoruni)fcu difpofitionem pcrniifí'iaiiijin da num mclioratíonis praecedcntis, fi omnis fraus abfít. Aiiás í n - ter bona computarétur,que dol© faAum eft,vt abíinr.l. i .f .co fertur.i.a.f.de illis.flf.de colla, bonorum. Intelligimusamctn de ea fraude,qu2enon fit etiam nocitura legítimis, fecl quar pof fit per filios rcuoeari.Alias nulla ratío patitur,vt ccdar in dam numlcgitimarum.Qu3C ncnpcíTunt ctiam fraudarMcctindura

Bar.ín dift.l.non vfcjucadeo. flF. íi quis a par. fuc manum. &

fupra diOnm cft,Et fic fraus,maiori priuiiegiojnon debct n o - ccrekgitiniis,quam meliorationí. C u m illarum cónferuanda- rum caufa fiat red udlo nielíorationís,alias írrcuocabiíis , ad te pus raortis.cx hoc tx.Quid cnim fi pater pofl: fadam meiiora tionem fraudandi cauíaproicciírctreliquumpatrinionium i n inarc?Quainuisg!.in.l.i.Cdc inof.dona.q.tS.dicat ccdci'edáno Ieg¡itiraarum,cü qua ibitranrcuntonines,6c fequunturcxprcíTc Bal.n.3.5cA ng.n.^&: probatur iu.l. i . f .fed fi forte. íí. íi quid i n fiau.patron.ibi. Nrf«i cr fi dcceptumpretimlibertusprodcgiffct: f iuretame iítofili) noimpedirctur agcrequerclaaduerfusdona tionc ex hoctx.vt dixisnus nu.prccedenti.Cú fatís fit donatio ncm téporc mortis reperiri inofficiotTam. Quodfi poli: mello rationé tertii & quinti fierct donatio extraneo > non vaieret.

Tice nocerct mclioration'.Satis cnim dicitur fraudare^ui alie nat titulo incratiuo.i.qui autem.-v .fimili modo.ff.de ijsquae i n frau.crcdi-Scd eo cafu ncccílum cíl íili)s qucrclare eá extranci donationé.Ná'CX quodonatiofilíi lanqua krev]ocabilis,6c pri ma,n6 fuic inofficioiV.no potuit ex poíllfafto ficri perahera donatíonc.C)u3E t a n q u a p o í t e r i o r , &inofíicíofa, qucrelarda eritper filios. ArgumenTo.l. fi libertus. f. fin.de iure pairo.

& t r a d ¡ t Bartolus, numero, fin. in.l. j . C.dc irofficiof.dona.

quem ibi fcquuntur omncs.Si autem extrancus donatarius fa- Áa excufsione reperirctur non foluendo, pcíTct rcuocari me- lioratTOjproimpiendis legitimis, prout fi paicr cam quantita- t8 prodc8;'ffct,per ea que diíta üint.Si auté d nalioficret alte- r i ¿lio-etiam íimpliciter (quae ex. hi o.infra.folet intertiuia

^ quíntum imputari) non vaieret, vt fimplex, cum de ijs partibus fit iam defpoíiium : fed vaieret pro legitima . E t hsec ,<5c alia qus;uis fa^a filio(etíam ex caufa quantuncumque

P d z necef-

(20)

42.0 Lex SeptimAiGloJfa Prima.

ticceíTaría, puta dotis) n o n minuerct prxccdénrem níeUora- tionem tercii «5c q u i n ü . í ^ i f f i potiusdonationcsiüe fafte p o í l jnclioratiorem ivreuocabiícoiClicctnon reperiantur intcrbo- na def un ü i>tc m p o r c m o r t i s) a grcga n dat t am c n c r « ni ci u s pa - tximonioCfaltim verBaliter)vtíufí:iiicatur,& nondccreffcat ii e líoi'atio piseccdcns. Rcputatur cnim,quoadhcc, cílc in Bonis;

q u i á a i i á s fraudaretur primusdonatarius,vt dicaminJ ^ . i n -

£ra.glo.i..6c gló.2.nu. 3 i . Sed nccpotcft viderl aiiaiatú qued íili js pro legitima datura cft. S í c e m m data non minmint j a- tf imoniunved aleuiant-.cum ílt datura filio íucccdcrc deben- tij& íit quaíi f o l ü t i o debiti i u x t a gioarLUfi craancipata.G.de- iíuis & f a ¿ t i i i g n o . E t n o n eft i ü f t u o i talem dírpofitíoiiciTi m l - nuere melíorationem ptxcedentcra.Cum íit etiam ea dílpoíi- tio fubicftaeidem redu¿iioni adbona rclifta teniporernortisí- vt velper c o l i a i í o n e m , amt querelara reducatur ad debitum modüra; füccefsibnis. H't i n . l . i . & per totrum. C.deinofficiof,, donar. & i n authentica. vnde íl parcns. C . de inoffu tefta.-

# 5c in»d.I.5,tit.S.infra..

^6. Bt ex prjecídcntibus infenur coraprabatic ÍHÍKS opiníoní quam fupra tcnuimusm.l.j.gloiT.j.infinCifcilicct, quod rae-i':

lioratio tertíj & quinti(quamuis irrcuocabilis ) reraaiiet ob- noxia ^ ri alieno futuro parentis: v t cius ctiam ratione po'sit niiinú.Ita> vt fi teraporc m o r ú S i p a t r i s , liona repetiántur d i - minuta proptetícsalienuni ,poftfá£í:am n eiiQraiioncjii con*- traíVum , & eo rcfpcíluv nielicrationon poísit contintri in»

tra tertínm 6c quintum Bonorum tempore morris-.fitirerecan-- da tanquani inoííicioía , & rcdiiccnda adbora l e l i í í a tempo- re raortiSjCx ratione liuiustexr.óc cori nuqu^ íupra diíí a funt..

Gimienim p a t e ^ p e í s i r i n t e r i m diíponcrede Í U í u b o n í s : ¿fe ca diminutio , fraude ccíiantOj contingens neceat mc]joratioiii;

prxc£dentí>.qnarau2sn'reuccabili>& traditse : fatis dicuntur bonadiminuta propíer ap$ alienuni, cui fuBiacent. 1. itbíigra—

tura;l.bonade verBoium iBgnificatióne.

I.

fí quis mandatu.

line.fF.de ncgp.gcftii,

I n q u o propofitonon omiítam qvod poli: Huiüs operis prí-»- mara seditidnem Yelaftjuius i n . l . t í »T£uri.gle. ranura. 15.IÍ—

Bcteiiirais bane noftran} opinioncm contcnipferit,& miícen doHiaioranim,6l nieliorationem inciaocgbiltra ,10 v t í o q t c f c

® u r « i v c r i U i C i i d i t , , debita contififía pcft d c n a t i c n i m , non gra—

(21)

Lex S eptim3> Glojfa Prima. 4 2 x

grauarcdonatariú. E x c o ^ u i a fi debita pofteriora dedaccrea tur ex niclioratione írreuocabiii antea faíla, per indireílum re uocarctur,quod expreíie nec|uirct reuocari: & donararij niiris fraudarcntur.Maxinie.fi donatio cíTet excaura oncrofa matrt moni) cum tertio.Quia n u i u i , ^ filsjs narcituris prxiudicíum fieret.Pollentque parentes aninio reuceádi meliorationcm, 5c f raudandi donararium,pluriraa debitacontraherc.Et hanc o- pinioncm dicit tenere Gómez.in.l 40. T a u i i . mmi. 7 2. a d n « nem.ác Peralta in.l,3.f.quifidei commiír.num. 1 aS-dchered.

inftituend. d M o l i n . libro.i.capit. lo.numer. 1 i . Se Míeres.

;i.par.cj[ujcíl:.24.nnm.55. Qui b u s «1 i cit n o n ob fi a re n o íl ra meo íiderauoncro, de regiilanda melíoratione fecundum tempus íxiortis, ex hoc t e x . 3 . fupra.Quia dícir non bene ex eo de-

<luci,donationcm quotx roinui ex debitis poftcá á niciiorantc c o n t r a é i s . Quia cum quantitas quotx(lic€t incerta c£lei)a do mii4> donantis a tempore faftx donotíonis irreuocabilís exic- rir^nce byppotecsc fubijci potuit,ncc alienationc mfiiui QL:cd

^ ^ i g e n í o f c a fimíli dicit probarirex.Up.ínfrajdúm ibi meliora- tio non deducitui; ádoic,nec adonatione propter nuptias, fea alia conferenda.Cuíus rationem candem dicit eílc, quod dosj, aut donatio propter nuptias, feu aüa conferci daj ílatim ci m fuit efícíla irreuocabilis, á d o m i n i o parentis exiuír, nec po«

tuitper donatíonem-pofteriorcm minui.Sicut e conucTfo me- iioratioirreuocabilis no minueretur per confl tutioncm dotis pofteriorem , quantumcunque fít neccílaria . M á x i m e , quia li debua deducenda funt ex cummulo totius hxrcdiíaiis, in' cr ca,congruum clí deduccrc melioraiiop.cn] írrcuocabiicm, má- xime ex caufa onerofa jCum rtípetTiu eius pater iam dtbiior cífedusfit.Hxcillc.

Expcdirct profeso, vt aut reílius perccpííTct, aut modera*

tíus reprobaílet. £11 enim opinio noííra veriíiíma , <Sc iiidubi- tabi.isjíuppoiita rclationead tempus mortis^de qua i n hoc tex t u ; E x q u a neceíTariodeducitur meÍiorationem, et!am irreuo- cabilé prccedentenijtleberc pro rata minui raiione cris allcní, citradolum & fraudandi animum poíleá contraíli. A b á i k g i t?mae aliorum filíorum (quaruni confertiandariim caufa,fit re- d u í l i o mcliorationisad tempus mortis, vt diétura eíljminue*

rentur diQo ere alicno.l. Papinianus^^qnarta. de ir.offíc.tefta ment. remanentemciioratíone integra, & non diminuta: &

D d y fie

(22)

4^2. Lex Séptima, Cloffa Prima.

fie p a t c r d í f p o n e r c t d c m a i o r i ten i o 5c q u i n t o , q u i m fibi l í c e - rct in prciucliciumfiliorum. qucdeirc non debet. E t procc- dit h o c , . n o n í o l u m íi filius melioratus inftitutus adeat h x r e d i - i a t c i n , í e d etiam fi r e p u d í e t . N a quamuis nec adicns,nec r e p u - dians,pofsit á c r e d i i o r i b u s r e f p c í t u donationis c o n n e n i r i pro setcalienopoft d o n a t i o n c m c a u f a t o , ( ü e c t r e p u d i a n s poflet, pro a* re alieno temporc donationis quotae c o n t r a í l o ^ q u o d t a - men £ u i t o b l i t u m ,emcrfit amera ex poíl f a é l o , v t d i x i m u s i n

% ^.fupra g l o . ^ n u . i 3.) nec creditores f m u r i pofsintdonatio- n c m reuoGarc(etia fi ab ipfo donatore poffet alias reuocari, v t d i x i i n . l . i . f u p r i glo.g.nu. fin.) nifi conftarctcíTefaftain c o - rumfraudemjiuxta ^io i n auth.fcdiam ncccíTe.C.de dona.an te nup-quam ibi fcquuntur DD.«5c n o t . B a r t . f in.l. ait pretor.,

f .ita dcmum.ff.quae in fraud, cred. & l a f . i n . f , item fi quis ip f raud c.nu. 6 2 .de a í l i o.P ro ra i nue n da t a ni c niel i or at i onej^at i ó nceris alicnij q u e a d m o d u m adcunte donatario^n indicio f á *

« l i . h ^ r c i f t e x t r a í l o o m n i c r e alieno, fit rcguíatiotS niclioratio^

niSjquamlegitimarumjfccundum tempus mortis: eodem mqgpt donatariorepudiante,ali) fVatrcSjquorum Jcgttimx r e p e r » u n - tar d i m i n u t x hinc,propter xs alienunijir.depropter m e l i o r a - t i o n c m : c u m acs alicnum non pofsint r e e u f a r c , c ü v í n c a t <& m i - nuat legitimas, v t i n d i f t . f . q u a r t a . eius occífioneper querc*

lam reuocant meliorationem,in quantum fit ncccíTum pro i m p l c n d i s l e g i t i m i S j V t i n a l i a q u a u i s i u ñ a d i m i n u t i o n e b o n o m i a fupra d i ^ u m eft.

N o n o b f t a t f i m ü e ^ u o d aducít.de.l.^.infra.Eft e n í m d í u c r f a i ratí ^dons»feu donationis propicr ruptias, q u a atris aneni ex poft f r . ü o c o n t r a ¿ t f . N a q u á u í s p o f t f a ¿ l a m c í i o r a t i o n é irre;

uocabile ,patri} ermittatur debonis d i í p o n e r e , 5c e a d i m i n u * t í o noccai meliorationijrecundu tcpus m o r t í s : i d t a m e n citra- f atide í n t e l l i g e n d ü e f t . H t fíe exeluditur titulus lucratiuus d o nationisjquamuis alias ncceíTarix , vt ca non noceat meíiora- t i o n í irreuocabili praeccdcnti.Quim 8c dos/eu donatio data fi lio non poteft diei minuete p a t r i m o n i u , prout m i n u i t acs a l í c n ú . C u e n í m fíralienatio in fiiiu f u c c e d é r e debente. potiuseft quafi folutiodebití.vt m o d o d c t b a m u s n . 1 5 .in fi.Et fícnulla m i i o p a t i t u r ^ r m e l í o r a t i o í r r e u o c a b i l i s t e r t i j 5c qtiihti prsfcfe dens m nuatur per rales d i f p o f i t í o n e s . C u m ea fit regula o r d i - r!aria,vt prima doftaiioiioii minuaturper fecundam^fecundu

g f o -

(23)

LexSéptima, Glojfa Prima. 423

gUf.ín.l.Titia Seio. f.Inipcrator.de l e g a . i . l . p e r f c f t a d o n a t í o , C.dc dona-quae fub mo.íSicc aüj filij patiuntur i n i u r í a m , q m - bus(ob id)ncclegitiraatoliitur,autniinuiiur. N a m ctia íi dos, vel donatio poíterior eífet inofficioí'atpotcft, & debetpotius,

^ u a m prior(quac iurc fa¿ta c f t j á c non fuit inofíiciofa)pcr que reláreduci ad debitu raodu fucccfsionis.Quod no ett in ^rcali*

n o , ^ nec poteft rcuocari aut r e c u f a r i : & c ú rainuat legitimas, v t in.d^f.qaarta.null' recurítí» r c m a n e t f i l i j S j n i í i aduerfus l i o r a t ¡ o n c m . £ t h e c e f t r a t i o i i l í u s . l . 9 . q u a t e n u s i n f c n l u c o n t r a rio probat,mcUorationcm i r r c u o c a b i l é precedentem n o n m i - nui per c o n í l i t u t i o n c d o t í s , a u t a l i a s f c q u c n t c m : v t i b i dicenms g l © . i . 5 c l a t í u s g l . s . N o n obftat,quod hac via fíat p r e i u d i c i u m nieliorato.Quia non eít mams p r i u i l e g i u m n i c l i o r a t i o n í s ^ c t i á

« x caufa onerofa, quam iccitim? filioruin'.cum vtruxnquc c a - de m d i f p o í i t i o n c vtatur, oc attento valore b o n o r u m rempore m o r t i s r c g u k t u r . A l i a s pater dirponeret de m a i o r i tertio «Se q u í n t o , q u a m l e g i t i í n . T rcftantc$,deduéÍo xre alieno tempore m o r t í S j p a t e r e n t u r . E t íicmeUoratus non poteft díci i n i u r i a m pati ex natura legaii nsgbttj.Koh o b f t a t q u o d daretur locus f r a u d i b u s , & a n i m o reiiocaadi, ícu f r a u d a n d i , p o í l e n t debita contrahi.Quia cafusilOte j n d u b í t a b i l i s eft, nec in eo l o q u i m u r v t fupra ct 1 am expiieut m ÜS,ÍC¿ m x K alieno b o n a f i de, & ex caufa neccíTariacitra fraudem c o n t r a j o •

N o n obftat auchoritas Gomctij, Pcralt. M o l í n . M i c r c s . Kam &omczius,(Sc Moiln-diuerro cafu loquuntur,in m a i o r a - tUjfcilicet, faAo Regia facultare irrcuocabiliter. Pcral.autcra, eod&m vitiolabarat,quo Miercs) quatcnus c o n i u n g u n t e t i a m 17 m c l i o r a t i o u é . * Verfatur ante ínter v t r n m q ; loga difící^cntia.

N a r a maioratus irreuocabihs fav^us Regia facykatc, non p o - teft rcuocari,autdiminuipcr xs alícn*Lm ab inftitutorecontra A u m . N o n c n i m habctillam r e í a tío neniad bona r<li£Va tem*

p o r c m o n i s , q u a m habet melioratio ratione Icgitimarum al orum filiorum.Qu;bu$cum per meliorationem ledí non pof í í t u i t c r i t o a c s alícnaüi pofteatontraftum, quod dimintiit legi- timas,debetct!am d i m í n u c r e mclioraiioncmseiÍ3m ivreuoca- bilcKKncipfa rcrnaMenCcintegra,!cg!timx miauatur. M a i o r a - msautem trreuocabills non poteft lacdi pevses alicnum fnb- í e jucas . CJiiia Regia facultas, qua f u k í t u r , quac pracftatli- t c n t i a m noccndilegitimisaUorunifilioriim, leijcit q u a n c u n -

D d 4 que

(24)

424 Lex Septima,GlcJjfa Prima.

quccliminutioncmbonoruminílitucntisindaniTiunialíonim;

íiliomm.Et fianc opimoncmj<Sc differentiam notauit bcne ule Lticlo.MoÍi.lib*4.c.2.num;28.quem necilie vidít ^ necego cu h x c tunc fcripíiífcni..

j g E x quo ínfertur,quodctiaíí mclibratioirreuocabiliseíTetvin culata,iuxta.l. 1 r. infra. adhue minueretur ratione cris alieni

£úíuri,iuxta fupra d i d a . Q u i a facultas vincuiandi ab illa lege concefía,Tion praeftat liccntiam nocendi Icgítímis aííorum fía liorum,prout conceditur á Rege in facúltate yinculandi.Et fie non obíhinte irreuocabilitatc,.(5c vintulb rn£líoratipnis,erit re ducenda ad tcnipus niortiSjex hoc text. V t dedufto orani acre aIieno>etiá poft faéíam rneliorationcm contrallo,coínputeiur

íiue í n coliaúone,fiue in querela»

119/ lUudtaduertcndatrrcíti quod fiídebita hxreditaria poft fa- (kam melíoracioncfii irrcuocabikni, eaufata abforberent bona>

reliüa tempore mortiSj;& infuper íneliorationem fiiii,aut eius.

partem}& filius donatarius repudiarct hae reditatécTunc qua- ti are tit cjuerelxíCU m creditores. de per fe Tion poíTent rcuoca r c dónatibneiiiiqu^non eflet in iorum fraudeni.facía, v t d i ü u n í cft.Si tamen fratres (fauore c r e d ^

trem dónatariísm velent CDnfulére3i& gratiíicarí)agerent que»

relajtion eíTctex donatione extrahendum ses alienun),fed tan

• t ^ t t i ^ ^ ' ^ f s ^ B l i b r i ^ ' » ^ ^ l n a « i n t ^ i U i ' d á i d d i i ^ i d ] ^ ^ 6 cius tertia & quinta parte, & i nfuper légitima dónatarij iGum .ncc : donatid porsit reuocari per creditore^ necilias cius partes per fratres* C ^ i tamcn ratibneni kgkimarum,^

buivtur refpondere creditoríbu^ legitima femper ohi\o>

xiácftjytín dií^.l.PapKf.qu

i>us, videtur opinibnem noílram remanerc fatis comprobatá;

ab iniüfta contradlftíoneVekfquii.Per qua? etiameauendum eíl áiGütc. alias dbilo^libro.i. quaeílíGm^ 5. oui eaudem. opi- nióneiBiCum Peral.'Se Micr.ainplexus eft. Eius enim opinio.

íhimaioratu, noíi in jnelioratione^quamuis vinculata lígendácftí.

Se per c o n f ^ ü e n s non videatur extendus ad quinruni >• prout ctinm vidétur vrgeñtius collíg^ e x j • g . í u p r a ^ Qúae cuín ins f|r i nci pio(qua tcnus t r a ü a í dearbiírio^.tris.jafj-i-gnattdi'remi

(25)

Lex Septma&ofá Prima. 425

pro m c l í o r a t i o n c ) e x p r e í l ' e l o q i i a t u r dletertio & quinto : fta- tim infra,quanclotraftat de rclatione valoris ad tcmpus mot tiSjfpccialiter rcftringtt fe ad tertium. Cen tAnto que no txccad d dicho tercio.Adhuc lamen ifta d e c i f í o p r o r c g u l a ñ d a i n o f í i c í o » í i t a t e d o n a t i o n i s , d , c q u a agiiauSjprocedit e t i á i n quínto,p» out bené aduertunt Tcllo,<Sc M á r í e n . h k . B t p r o b a t u t e x p r c í l e in

¡.3 .tit.8.infra.qu3s eft lex quondiiixi.2 9.Tauri. QVÍX c í t geisci ralior iíla ,,<Scloquiuir ctiam i n d o n a t i o n c q u i n t i . l n i o , & in quacumque d o n a l í o n c c t i a m ob caHfam,& pro Icg!tima,pi cipitque.vt a t t e n d a t u r t e n i p u s m o r t i S í a d i n f p i c i c n d u n ^ v t r u m

•fij- inofficiofajvcl non^iXfacit.l^.tit. i 5- partí. 6 . B t hsec o p i - nío fine d u b i o vera cft^iSc n e c e í l a r i a j í n p p o f i t i s tegitipa

SJVÍ

di ü u m cft.Bt p r o c e d í t etiam in donatione q u í n t i , ta¿ia e x t r a -

^ j , neojvidicemusind.fin;iÍDfra glof.3.nmiT-i/.^Imoct am fi fit d o n a d o reijvel q u a n t i t a t í s certx . cum fit reducenda ad t e r i i ü

& quintuniiVt in.l. 1 o. eius í n o f f i c i o f i t a s r c g u í a b i t u r í i c u n d ü b o n a r í l i f t a t e p o r e m

hiCjprout ctiam i n prxfenti aduertunt G i f a c n t e ^ G ó m e z .

& T c I l o .

Eft tamen circa hoc a d u e r t e n d ü m , qupd quamnis don ario q u o t í e j r c i vel quaniiiatis certae , fit rcduccitida ad: t e r t i u m &

quintuni bonorum3fecimdum tempus moíti5,& fi e x c e d a t á u - dicetur i n o f f i c i o f a . P r o í u ü i n c n d a tamen d o n a . i ó n e j í i excede ret tertium 5c quintum bonorum tempore m o r t i s ^ í r e t f a g g r e - ganda difta dénaiioCfaltim vcrbaliter) cum bonis rcíiftis tem pore:mortis:vt tertium & q u i n t u m , ex ó m n i b u s e x t r a í t u m -> ^cJatam|ithoremJocn^dnatipimvit v<elüc non fit inofficiofa

v c l i n minore parte reuocetur,iuxta ca,qu3e dicemusTin.l.^.in-

fra gloC a.num.j 2, . <

¿; Habctautem dos i n propofito hulus tcxt.fingulare priuiie'- gíum cx.d.l.3.tit.8 infra.vt quamuis r c l í q u e d o n a t i o i i e s , e t i á ob.caufam & pro legitima,rcgulentur f e c u n d ü bona r c l í í i a t é

p o . í e m c r t i S j V t i b i . D o t i s tamen con gruirás, non folum p o í s i t atrendl fccundum bona rclifta tempore mortis detantis : fed ctíam feenndüm bona^qnse babeat tf mpore data? dotis,prouc

\ tilius erit m a r í t o . I h quo lext.ille fauore d o t i s ^ propter cau fam onerofam mari 1 i , amplexus eft c o m ú n e opinionem fupra relatam num. 14; cí 1 ca i ' d i c a n d á m in'..'fnciofitatem donatio—

ii-s.£t Pcciin.dJ.3 .dos qus continet meliojacioneni,nQn iudi

D d 5; ceiur*

Referencias

Documento similar

En el colegio veintiún Ángeles cada año, la transición de la básica primaria a la básica secundaria se ha convertido en un paso impactante para

ATAEAM HT oe hne,Ánom Eh P EA A arci nbn uvSLce 2 U^ dl odios... PURESp

aues 2s enne DEREN BELA US CRUR.. Mesh

ris,ofFert pretiú emptori,petens eo fe nomine ad retractu recipi,cum tamen eius rei manda [angatnetu tum non haberet, fed ipie confanguineus poft annum, id quod ab illo geftum eft

&amp; illam rationem addit,qu ód teftator non poteft tollere difpofitionem ftatuti, 1. Q uinetiam fi teftator non praffcripfit certum pretium,atque habebit locum d.l.ij ac

158 353 Si venditione facktcum hoc pablo redtmendiin - 341 Si tu miht fundum vendideris ea lege, vt fi lis fiu- tra certum tempus emptor tntenm moriatur, ® pereo mihimoueretur.tu

A l.fi quis poft. Computatio, id eft tradere rationem de fo lu tis: vt. fufceptoribusadprouinciasdeftinabantur: fc vt in fra de fufcep. lius: vt infra de apo. ad fecudii Bar.

vt dd.pro oneribus.&amp; d.l.dotis frudus.cum fi... ad executioné.C.de do.prom if. &amp; vocatur veftimétü legis auxilio:vt per gl.no.St ibi per Bar. vtíic dicam hodie talem contradú