Iustiniani Imperatoris edicta : item Iustini, Tiberii ac Leonis aliorumque imperatorum constitutiones

(1)

L

aduces,

b dtiicgaa- dam.

c in annum d iupra ftacu

ta

e si/.exerarut,

£ z & o z l e g i : 4Acciir.iiigi.mi»

mfcñptjd.zi£o»

re

.g reúaebicttr.

Ji KeñiojT^'Ut iñ cwtjtilss tnjcri»

ftiom, a t -U u s i x m t o t9

a n t e a q u a d r i e n - m o f j t e r a t i n c o n » J o r t K i m I m g e r i j a d f c i t m . C o n t ,

D E D E F E N S O R I

Secmidum varktaiem iudicum maior & minor multa poteft imponi, ob correBionem maiorum

nioritm. Saly.

TI. Impp. arcad. & HONOR. A A.

M e iT a lz P. P.

E

O5 qui ordinario prouincias iure moderantur, erga eorum perfonas , quos culpa reddit obno

xios, vltra duarum vnciarum auri fummam condem

nare non parimur. Proconfularem vero poteftatem, ii multandi neceííítas imminebit, fenarum vnciarum auri fumma cohibebit: in qua forma ctiam comes Orientis atque p rsfed us Auguftalis e rit. C stcri verb fpedabiles iudices", & qui vice noftra adminiftrationis gubernacula fufceperint, vltra tres auri vn

cias iibi intelligant licentiam denegatam'. Id quo

que obíéruandum a moderatore effe ceniemus, vr in vnius correptione perfon® ( fi ad id continuatio pec

cati impulerit) trin® tantummodo in anno'condem- nationis fub " pr®ftituta fumma feueritas exercea

t u r '. Quod fi quis ,pr®didum modum excefferit:

huius audor?admiifi , condemnato ad dupli reftitu

tionem : fifco verb noftro ad inferendam eam quan

titatem quam mult® nomine inflixerit,-tenebitur?.

Nec tamen ad huius legis moderationem pertinere fecredanc,quiin peculatibus aucraanubiis,ideftde- prsdarionibiis, aut concuflionibus, furtis , aliilque flagitiis , qu® coerceri feuerius conuenit, fuerint de

prehenfi :Tciiicec vt fcripta per iudices memoratos, in cuiuflibet fuerit dirigenda difpendium, fententia proferatur. Nec patent fadu facile effe, vt aut pr®ci- pici perfuafione condemnent quem cui pa non ingra- uet : aut eriibefcenda varietate iudicij pro arbitrio proprio immutaridum effe, quod iufferint: nifi pau

pertas condemnati hoc perfuaferit. D atum x 11 .Ka

lend. Septemb. Theodoiio A. i i.&Cynegio Coff.”

D E D E F E N S O R I B V S

C I V I T A T V M .

B. C I V I T A T V M : p*

T I T . L I I I I .

Impp.

¿¿finoK.c.

i emen

dant, minuicu- iis, 4/. minutu

lis

V A LE NX. & V AL £ N s AA.

Senecz defenfori.

I Q]y) I s de tenuioribus ac minufcula- riis’ rebus interpellandum te effe credi

derit , in minoribus caufis, id eft vfque ad quinquaginta folidorum fummam acia iudicialia conficiat : fciiicet vt li quando quis vel debitum iuftum , vel feruum qui perfugam fueratelapfus , vel quod vltra delegatio

nem dederat, poftulauerit, vel q uodlibet huiufm odi, tua dtfceptatione refHtuas. C®teras verb qu® dign®

forenfi magnitudine videbuntur, ordinario infinua- to red o ri. Datum xv.K alend.Ianuar.*T erici,V a

lentiniano & Valente A A. Coff.

11. lidem A A. ad Pjobiim przfe- dum prztorio.

D

Efenfores ciiiitatum, non ex decurionum, feii cohortalium corpore, fed ex aliis idoneis perfb- rds huic officio deputentur. Datum 111.Nonas No

uembr. Iifdem Conff

1 1 2. Iidem & GRATIANVS AAA.

ad Senatum.

Jc ptospsaoia T T T ili ratione perfpedum ” eft , vt innocens &

V quieta rufticitas, peculiaris patrocinij, id eft de- fenforis locorum beneficio perfruatur,&’ apudeum in pecuniariis caufis litigandi habeat facultate. Dat.

1111. Id. Aug. Hierapoii, Valentiniano & Valente A A. vtrifque 11 .Coff.

IIII. Imppp. GRAT. VAIE N.& TH E OD. AA.A.

Theodoro defenfori. ^l

N defenforibus vniuerfarum prouinciarum ” erit .adminiftrationis h®c forma, & tempus quinquen

nij fpatij metiendum : fciiicet vt in primis parentis vicem plebi exhibeas : defcriptionibus rufticos vrba- nbfque" non patiaris adfiigi: officialium infolenti®,

& iudicum procacitati ( fkiua reuerentia pudoris) oc

curras ; ingrediendi cúm voles ad iudicem liberam habeas facultatem : fupercxigendi" damna, vel fpo- lia plus petentium ab his quos liberorum loco tueri debes , excludas: nec patiaris quicquam vltra delega

tionem folitam ab his exigi ,quos certum effnifi tali

I vt

1 al.addtusr, ciuitaris.

xn In tib. Au»

7zi. legizvar, iln- guianim duU xaruiD , in meo, v n iu erfa ra m c iu ita tu m JI fuburba- .m ofo a e K> fu p ercxh i- ic n d i.

I

T h .

Sc r e m e d io n o n p o ffe r e p a ra r i. D a t . X i . N ^ a s la n u a r . C o n ft a n t in o p . A r c a d io & B a u t o n e C o n ff .

V . Imppp. v a l e n . T H E O D . & A R C A D . A A A .

Potamio p rzfcfto Auguftali. r y - . , / . , '

D

E fe n fo r e s ? n ih il fib i in fo le n tc r , n ih il in d e b itu m P c .T .t .t o .i.

v in d ic a n te s , n o m in is fu i ta n tu m fu n g a n t u r o f - f i c i o . N u lla s i n f lig a n t m u lta s . S ^ u io r e s ’ n o n 'e x e r - c e a n t q u ® ftio n e s . P le b e m v e l d e c u rio n e s ab o m n i

im p r o b o r u m in fo le n c ia & t e m e r ita te tu e a n tu r : v t ' m u llas]» C.

id ta n tú m q u o d e ffe d ic u n t u r , e ffe n o n d e lin a n t. D a t u m I I I . N o n . M a r c . C o n ft a n t in o p . A r c a d io a. ii.

& Rufino Coff.

V I . Iidem a aa . Tatiano p.p.

P

E r o m n e s ' r e g io n e s in q u ib u s fe r a & p e r ic u li fu i n e fc ia la t r o n u m fe r u e t m fa n ia , p r o b a c iffim i q u i q u e & d i f t r i é t ¡ í f i m i d e fe n fo r e s a d fin t d ifc ip lin ® , &

c o t id ia n is a d ib u s p r® fin c , q u i ti6fin a n t c r im in a im

p u n ita ’ c o a le fe e r e ’ . r e m o u s a n t p a tr o c in ia q u ® f a i i o - v ¿.impunit*- r e m ? r e i s , 8c a a r iliu m ic e le r o fis im p a r t ie n d o m a t u -

ra ri fc e le r a fe c e r u n t. D a t u m V. I d . A p r ilis , A r c a d io X al. calercete.

A . 11. & R u f i n o C o f f . d . cSualefcere.

V I I . Imppp. A R C A D . H O N O R . & T H E O D . A A A . J feiuorem Czciliano p. P.

D

E fe n fo r e s c iu it a t u m " o b la to s fib i r e o s in i p f o z c.T.5.i.s.

la t r o c in io v e l c o n g r e ffu v io le n t i® , a u t p e r p e tr a t o h o m ic id io , a u t f t u p r o , v e l r a p t u v e l a d u lt e r io d e - p r e h e n fo s , Sc a d is p u b lic is fib i t r a d it o s , e x p re ffo c r i

m in e c u m his á q u ib u s f u e r in t a c c u f a t ijm o x fu b i d o

n e a p e r fe c u tio n e * a d iu d ic iu m d i r i g a n t . D a t u m P r i d . * proíécurio- K a le n d a s la n u a r . M e d i o l a n i , S c ific h o n e 1 1 . & A n - Z Z k Z I Z d t »

t h e m io C o n f f . detraSciffuo mere

V I I I . Impp. H O N O R. & T H E O D . A A . Tribonianus edi»

•Czcilio P .P . da,integrioremrrtk

D

E fe n fb r e s it a ” p r ® c ip im u s o r d in a r i, v t facris ¡aC.Th.extat.

o r t h o d o x ® r e lig io n is im b u t i m y fte r iis , r e u e r e n -

d ilC m o r iim e p if c o p o r u m , n e c n o n c ie r ic o r u m - & h o - b ¿._&,Defea- n o r a c o r u m ac p o f f e f fo r u m & c u r ia iiu m d e c r e to c o n - f<>r« ciuitati ftir u a n tu r : d e q u o r u m o r d in a t io n e r e fe r é n d u m e ft

a d illu ft r iffim a m p r s t o r ia n a m p o t e ft a t e m : v t lite r is e iu fd e m m a g n ific ® fe d is e o r u m fo iid e t u r a u d o r i tas. Q u o d fi q u id á q u a lib e t p e r fo n a c o n t r a p u b li

c a m d iic ip lin a m in I ® f io n e m p o ffe ffo r u m fie r i c o - g n o u e r in t d e f e n f o r e s , r e fe r e n d i h a b e a n t p o te fta te m . a d illu ftr e s & m a g n ific o s v ir o s p r ® f e d o s p r ® to r iis ,

& illuftres viros magiftros equitum & peditum , magiftros etiam officiorum, & comites tam lacra

rum largitionum quám rerum priuatarum .Dat.x Y.

Kal. Feb.Rauenn®,Honorio v l U . & T h e o d .iii.

A A .C o n ff.

I X . l i d e n a a A . Czcilio c p . p . c ¿.Czciiiano

I

Vbemus"jcura ac folertia defenforura minime pof- ^ c.T.11.8. j.

feffores maioribus menfuris & ponderibus á fufce- pcoribus pr®grauari: fed eos deprehenfos, ad iudi

cium dirigi cum ipfo commiff® fraudis indicio. Illud etiam fieri permittimus, vt fi prouincialibus noftris

coteftari iniurias feu l®liones' fuas cupientibus,ado- e ¿ . ¡ n m r i z l f .

rum confedio á defenforibus denegetur: licentia eis ^rc.

tribuatur querel® propri® libellum confcriptum, eo

tempore?quo fuerat conteftandum, in frequentiori- f tenore, afdi

bus ciuitatum locis proponendi,c8ueniendique feri- v c .T , bas, tabularios & c®cera officia publica commonendi

( per qu® libellum colligi oportebit,) atque inuitis fu

pra memoratis perfonis fub adorum confedione in

gerendi, quorum qu®ftione fides poffit inquiri: qua probata,in eos quos geftorum petitam confedionem

negaíTe c o n ft ite r it, v ig o r iudiciarius exeracur». D a t g ‘«^•«ercea-

XI. Kal. Feb. Rauenn®, Honorio Y111. & Theodo?

fio I I I . A A . Coff.

N on poteñ aliquis renunciare officio defenfori} cirntatis, nifi cim auB oritateptincipis. Ban

X . Im p p . T H E O D . & V A L E N T I N . ' A. A.

U11- J c ■ ™ pratorio.

' S jV llid efen fo ru m licere decernimus,!! de publi- I X c a follicitudine fe voluerit liberare, nifi diuinos aftatus intimauerit tu® fublimitatis iudicio; trigin- ^ ta librarum auri poenam tam moderatoribus pro—

uinciarum, quam csteris iudicibus vel temeratoribus facri noftri oraculi fubituris, fi negieda fuerit audo

ritas principalis. D at. x v. Kal. Septemb. Conftaati

nop. Cyro y .c. Cof.

D B

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

(2)

i

4 Deepiftqml;, iib.hdc rubrica.

adfcidt. lih. 5 . dijpunc.c.^.

b C . T . i i . i . t ,

«d e * m a g i s t r a t i b v s M V N I C I P A L I B V S . "

t i t . l V .

I . Imp. C O N S T A K T t N V S A. i d Florentium v e.

E c v R i o N E S ? a d m agiftratum, vel exadionem annonarum,ante tres m en

fes, vel amplius, nominari debent: vt fi querimonia eorum iufta videatur, fine impedimento in abfoluendi locum alius fubrogetur. D at.Id. April. Conftantinop. Seuero

5

^c

Rufino Coff

1 I . Impp. V A L E N T I N I A. & V A L E N S A A . ad Getmanianuai.

M

Agiftratus conficiendorum adorum habeant poteftatem. Dat. x 111. Kalend. lanuar. Gra

tiano N . p . & DagalaiphoCoff.

92 C o D I C I

£ Iudicis , hulU /iWtlo/ÓT*! VO- utStrahclih.iy.

Cee¿ritphM,

d dcfénforum e diceretur, re- Se,-ut reftratur ad geftorum ft- riem.

D E O F F I C I O I V R I D I C F

A L E X A N D R I « €.

t i t . L V i.

i, Impp. L E O & A N T H E M I V S A A. Alcxandro duci & przfca. Auguftali.

V B E M V s apud Alexandrin® dumta

xat clariífim® ciuitatis iuridicum, licitú

& conceffum eflé,fingulisquibuícunque volentibus donationis conícript® folen

niter inftrumenra referare: eifdémque roburadiiciat geftorum feries apud eundem cófeda, tanquam fi apud virum clariífimum moderatorem prouinci.®, vel magiftratus,vel defcnfores" plebis,ha

bita fuiffe dicerentur'.

Exflicim eji hb.i.Co d.

kKíanili».

C O D I C I S D O M I N I

I V S T I N I A N I S A C R A T I S S I M I

P R I N C I P I S P E R P E T V I A V G . R E P E T I T « E P R a i L E C T I O N IS .

L I B E R S E C V N D V S . D E E D E N D O .

T I T . I.

Editio miomm qitds a

3

or fibi exhiberi á reo petit, pertinet ad offi- aum iudicis, de ea, caufa cognita fiatuet: efi autem hac lex de priuatis rationibus intelligenda. rationes enim quas argenti- tarius conficit, añione ex ipfo edido tenetur edere. ¿4.9. ó* 10.

D. eodni.

I . Imp. A N T O N I N V S E i v s A . A m ilio .'

? S E difpice quemadmodum pe

cuniam quam te depofiiiffe dicis, leberi tibi probes. Nam quod defi

deras , vt rationes fuas aduerfaria tua exhibeat; id ex caufa ad iudicis afficium pertinere folet. p p. 1111.

M

3

A ñ a publica funt edenda cuilibet pratendenti intereffe. Paul, de C a fi.

1r. Impp. S E V E R V S & A N T O N I N V S A A. Faufto.

rs apud quem res agitu r, ad a publica tam ciuilia Lquam criminalia exhiberi inipicienda ad inuefti- gandú veritatis fidem iubebit. P P.Non.Iulij, Seuero A.& Albino Coff.

Editio añionis dem onfirstffeciem futura lit is : potefi tamen emen- f Suntmituius dari 0 m utari prout edicit perpetui monet auctoritas, 0 ius loa^mtMc dicentisd iñ a t aquilas. Bald.

f f T Z m i l i ' ? . i . Iidem A A . Valenti.

eLZZfüftUm TY D ita adio fpeciem futur® litis demoftrat: quam fuifefr emenda- T «emendari vel murari licet, prout edidi perpetui tatuveimute^ monct audoritas’ , vel ius reddentis decernit ®qui- mYfdffJftio w s. Dat. 11. Kai.Septemb. Seuero 111. & Antonino amplime trafta,- A ^{A .}Coff

tum defrerat.Eft ¡ lu e m e ie te a ñ o ri propria infirum enta, 0 añore

Z Z Z f . d t Ü n «0« ú ofolm u r. Salycet.

Gracioifmíont I I I I . Imp. A N T O N i N v s a . Epaphrodito.

reSe, editionem / ~ \ Vi accuiare volunt,probationes habere debet:

neque iuris nequeqquitatis ratio^permit- Ztiem. lat vc alienorum inftrumentorum infpiciendorum g hoc ratio poteftas fieri debeat. A dore enim non probante^qui

c o n u e n itu r , e tfi nih il i p f c p r s f t a t , o b tin e b it, p p V .Id .M a r t . D u o b u s & Afpns Coff.

M ercator tenetur edere reo codictm rationum f n m m , VI veritas appareat. Bald.

V . Imp. A L E X A N D . A . Valcnt iniau*. h

N

On eft nouum , eum á quo petitur pecunia, implorare rationes creditoris, vc fides veri con

flare poflic. P p. VI I.Idus Marc.Maximo 11.& .£Ua- no Coff.

Fisblica rationes debent edi v t appareat quid efi folutnne,

0 quid refietfifco foluciidum . Bald.

V I. Idcm A. Vranio. i

I

Vftum eft defiderium eius á quo pecunia petitur (licecnomine publico? )vcrationibus publicis ex

hibitis conftet quantum “fuW nomine iuo iblutum fit. P P . XVI. Kal. Decemb.Maximo i i .& - R lia - noC off

V I I . Idem A. Valenti.Í

T )R o curato r priuat® rationis, inftrumentonr qu®

J . communia tibi efié cum fifco dicis , defcribendo- rum facultatem fecundum morem fieri iubebit: & fi quando res exegerit ad fidem petitionis tu® apud a- lium iudicem probandam” aliquod" eorum proferri:

defiderante eo qui conuenitur" “vc id fiat,pr«cipiec?“.

P P. X, Kalend.Mart.Fufco & D extro Conff.

In A V T H E N . v: fp o n . la r g . § . & h o c in fu p e r . c o l.ix .c o n ft .ij.

No» creditur exem plo,nifi producam oriffinale, v e t aho genere probationis appareat veritas. Bald.

S

^I quis in aliquo documento mentionem fadat ai- terius documenti: nulla ex hac memoria fiat exa

dio,nifi aliud documentú cuius memoria in fecundo fad a eft, proferatur, aut alia fecundii leges quantita

tis debit® probatio exhibeatur, quia & quatiras cuius memoria fada eft, pro veritate debeatur. Hoc enim

& in veteribus legibus inuenitur.

Vti de rationibus q iu rim u s, ^ilkeduntur in d tfiin ñ a : fe d infirumenta non eduntur. Batd-

V i i j . Idem Augu Floro.

E

t qu® á diuo Antonino patre m e o , & qu® á me refcripta funt,’ cum iuris &®quitatis ratio

nibus congruunt. nec enim diuerfa Yunt vel difere- pantia, quód m ukum interiit an ex parte eius qui aliquid p etit, quique doli exceptione fubmoueri ab intentione petitionis fu® poteft, rationes promi reus defideret, quibus fe poffe inftruere contendit, quod vtique ipfa rei ®quiras fuadet: an vero ab eo á quo aliquid petitur , ad o r' defideret rationes exhiberi:

quando hoc cafu non oportet originem petitionis ex inftrumentis eius qui conuenitur, fundari. P P . K ai.

O do b. Fufeo & Dextro Conff.

D E I N I V S V O C A N D O .

T I T . I I .

Imp. A L E X A N D E R A. Tiophiiiio.

i c v T bonis moribuscouenit reueren-

; tiam manumiflbris vxori prsberi : k a ' , re exigente in ius eam fine permiflu pr®-

toris vocari prohibitu eft. p p. 1111 .Kal.

Aprilis, Agricola & Clementino Conff.

A d quemcunque tranfit im pam natm ,tranfit etiam reuerentia: 0

in deliciis qua naturali ratione prohibentur, non excufat t u s ii- cita s; 0 pcena qua applicatur p a n i,n o n debet per principem rem itti. Bald.

11. Imp. G O R D T A N v s A. N oau m o.

V

E nia'edidi non petita,patronum feu patronam eoriimque parentes & liberos, heredes infuper, etfi extranei fin t, á libertis feu liberis eorum non de

bere in ius vocari,ius certiflimum eft: nec in ea re ru- fticitati venia pr®bcatur,cum naturali ratione honor huiufmodi perfonis debeatur. Cüm igitur confitearis patroni tui filium fine permiflu pr®fidis te in ius vo- caffe: poenam edido perpetuo pr®ftitutam, refcripto ribi concedi, temere defideras. p p. v 1 1 1. Id . N o

uemb.Gordiano A . & Auiola Conff.

Filius in p o te iia ie , etiam petita venia non potefi agert contra patrem: fecus in emancipato. B a l.

I I I . Impp. D I O C L E T . & M A X I M I A.

_ A A. Rofanz. v

Vi in poteftate patrum agunt”, aduerfus eos V ^ e x p e riri non poffunt. Si igitur emancipata es,

venia l i b . I I .

n * .

igeaar

r aTAs&atyfi mali.

t /¿ .p u sa -it cftfrfirraar c d iS ig rO im ff- cmtfriattHta-

t u r p a r e o j a f r

tra«éfp3e&'*?

p a r e U t e s a t f r ^

berosmitf~jfr

p T í t o ñ f -

V R»n

X p u iis * S ^

(3)

i

íls ic einfiiruth*

nem Graca qu.i híciatarurdeejjey rcfiiruie

¿.vnfiim’M lurifi- csnfuhus lacokiS- QáuiM lib. i cbfiríuulo.. C’.p.

t r . Cp¿m argu- TC ttum fii'cp.im*

rftarhm. adisÁ*

TOUá-

D E P

'E i-.x r in n p e - v e n ia e d i f t í p c ó t A * bf>c f a c e i'e n o n p r o h ib e r is : q u o d .3¿ in m a tris p a r lo n a o b fe r u a n d u m eft. P p. v i 11 • I d . '¿ ¿ h a s -M s ri. N o u e m b . D i o c le t ia n o 11. & M a x i m i a n o A A . C on íT .

* C oiiftim io Graca.

Qrá femel x'tqnem in i:u vocauit, noti poteji eiiniiem eadem de re poftea ad .'¡'md ifidicirtm vocare ex fcripto, vel ¡ine (cripta: quod fi fecerit, caufa ca iet, f f damnibiíin in ¡ i quod intereft.Qra

femel vocatus eji in i:a ,fi poftea mibiia vel clero nomen dede

rit, vel qua alia ratione aheriu: fori ejfecsepait, non poteft in ea caufa vitprafcriptionefori, quafi praucnm.

i i i i . ^ ^

O A"We| aÍ7ix<r¿(3f/(^ v ia f a iñ ¡¡aoiT-ta' •nix/>i fa

P^Ím ; k a -n S , y r , r . í T - T k - y r

u.7,¿'í h / p .g k s fa ; u r f f l x p í á - i m í . t U t í c ' , y n

mnÍTa kk7’ « v t5.ij&jtX/jTff kp(i<pe¡¡, k».a n¡ tt(Í¿tx

‘r p T o . Q . ' B p i - m . 0 ' ¿ 'í t U u 'J a i y f A a i t h í í i B y ^ « y ¡ e i ; ¡T ife e a y í ^ T o i r i 7 x | i » , ; p x r d v j ¿ p S y : ^ • n p fc t n x / .n s y f a í

X á a z g í í í i S - » 3 - a é r o í o i n f á r » t ¿ k3 o A B n f a r s -

Q> ¿-jt5rkgif isytrñh-r. acipjftliq-p ynacyix* iptít djifx rrajte- p(xóL¡>.i ¿e «3zr.| c!Í-r.atT¿Sy<^ laifój? ro .■vsesmiyffni'.y ffj

•¿ariyir.cii cálixUih ei; ‘TTQi'k'jfa-! x.x>.ee-; alxxrn^or iirt

■mi; k'j%i;aÍTÍM;, y /ri kJr.yiet TTOieim ttS ainxhiji y) fa a t-

xy¡; facón JJím ei^áaixfa zc eipti ¿y¡íy¿¿.

D E P A C T I S .

T I T . I I I .

Pañumfupa conditmeftdeicommip ea pendente interpofitum -va

let: f f Jt qmá dittt.n fu non repetitur deficiente etiam con

ditione.

1. Imp?. S E V E R V S & A N T O N I N V S

A A. Philino.

O n d i t i o n i s in certú, inter fratres

non iniquis rationibus conuentionefini-

afaftiTexar,

í> «'.Ctaudía- n o .

epoteeris

S:

’ Hcclerjúbhe

ipíum

^rifict. Uh. 1.

R -'t ío . z 'H d i le-

gípu<agc.

SARJAR AAjivj Ct 1 j 1 w».> vv../ax<.4^i2Cic/iiW' íiíía—

tum eft.-C úm ig itu r verbis fid eico m m iíS p e tifu m a patre tu o p rofitearis, v t íi v ita íin e liberis d ece d eret, h ereditatem L ic i

n io F ro n to n i r e ftitu e r e t; paclú eo tem p o re de fextá - te ’ Lícin io'i F ro n to n i dan do cúm iiberos-Philinus n o n fa ftu !e rit*,in tcrp o íiru m , n o n id circo p o te ft in iq u u m v id e r i, qu o d fa d a (fic u t p la c u it)d iu iíio n e diem fu u m te filio eius fu p erftite fu n d a s eíTet. pp. v ii. K a l. D e cem b. Seuero K.11 . & V id o r in o C o íf.

Tacitum pañutn alteri ctiam prodeft, ciitm in  tereft iSud im auenijfe.

11. Impp. S E V E R V S & A N T O N I N V S A A. Claudio, b

P ^{O f t}v e n d itio n e m hereditatis a te fa d a m , íi cre

ditores c o n tra e m p to res a d io n e s fuas m ou ifté p robare poteris ' , e ó fq u e eas ípo.nranea vo lu n ta re fuícepiífe : excep tion e taciti p a d i n o n in u tilite r d e

fenderis. p p. P r id . Id .F e b . Seuero i n . & A n t o n in o A A. C o if.

Sermt’ poteftdomlnoprode!fe,fed nonpoteft nouo pa.-fe ius idi .quafw.m mmuere.

U t. Iidem aa. Rcilituto.

Hruus creditoris m elio rem cau fam d o m in i facere p o t e ft : in deterius autem reform.are n o u o p a d o n o n p o te ft o b lig a tio n e m r e d e con ftitu tam .* p p.

V I I I . K a ie n d . A p r il. Seuero 111. & A n to n in o a A.

C o n ii.

K n m c h t io liik renunciantem excludit a p n ce fu ca u fa, f f a iure p rin cip a lita imentcto: ncc hahet lorum pxmtentia. Bald.

r 111. Ildem A a. Valeriz.

tine, cfl, " p C f f t q u a m ^ l ip de p r s d io m o t » re n u n c ia fti, cau - q¡íia pertinet cdX fam fin itam inftaurari'poiTe^m ulla ra tio perm it-

expHcandmf.-, l i t . p p . n 11. Id . Fcb. A lb in o & A lm ilia n o C oniT.

C iú d a m u s a ñ k n e n i, tantofonimexceptionem. A lex.

Stsm ¿X rcTi'pc- iA cd itori tu o il partcm p e c u n i» e x o lu ift i, d e

Tcndxfisatxfam parte v e ro non peten d a in ter te & e u m 'c o n u e -

fiibj'ZSán,. ob cauias n eg o n á q u e eius tu o p a tro c in io fid éq u e

Je.jf. cxifihn.viT^ d c fc n ia : ca ob lig a tio n e parcim ciuiIi iure,parcim h o -

ircws^gaidxig n o ra n o liberatus es. N a m excenrio p erpetua p a d i onnuenri vel d o Ii,refid u i petition em r e p e llit : cú.m &

/ccflpoh fo lu tu m per ig n o ra n tia m , reperi p o tu iffe t. p p . v n i . K a l. A u g . R o m » , A n t .A . 1111.& B alb in o C o n iT

Facium contra^iiav e l bonos^inores,nuEius eft momenti. A lex.

V I. Idem A . BaiiTiz.

T j . A d a q u » con tra leges con ftitu tion eTqu e , v e l X cono-a bon os m oras f i unt , n u iiam v im h abere, m d u o ita ti lu r is e ft. p p . K a i.A a s u f t . h if d e m C o n f f

A C T I S .

si creditor debitori haes extiiii, ohUgntle confunditur. Bald.

V 11. Idem A V G V s T v s lulio/ Maximo. f £ r Ccácr Cre p . E b k o „ . u o O h c n s c x t p f t i : a a . o , , u ^

i y tra e u m h a b u ifti . a d it a h e r e d ita te c o n r u U •

Sed fi eam hereditatem , pofteaquam® in iu d icio o b ti- ^ «¿.poftqnam n u i f t i : e i trad id ifti q u e m f e n t e n t i a f uperau eras, ea

c o n d itio n e p a d o q u e , vr tam c »te r is creditoribus, qu á m cibi in e o q u o d ribi" deberetur fi cam hcredita- h

te .'n n o n a d iffe s ,fa tis fa c e r e t: p a d i c o n u e n tio n ifq u e ' fides feruanda eft : q u » fi n o n fe r u a tu r ,e x ftip u la -

tu ( fi m o d o p a d o fu b ie d a e f t ) ' dabitur a d i o [ vcl

p rsfcrip tis verbis fi ft ip u la t io n o n interuem t.J p p . do” traLfcciio 1 11 K alen d'. A u g u . A n t o n in o a . 1111. & B a lo i- H aa eftaftio

n o C o n .ff . , .

paciumappojitiimfiperfxtibuspecorum iiitadom inum f f pajtcrem diuidendis, eft fertiandutn.Bald,

V I I I . I d e m A . M'icatraulio.^

d a b i i u r . cutera de funt y ut in lib»

etiam mojntf

o & id p .Additur ht de re indicata pacilci cerno poteit.

k Mucatrauii,

SI oafcen d a pecora p a rtia ria , id e f i v t foetus c o -

r u m p ortio n ib u s'q u ib u s p la c u it,in r c r d o m in u m I ptoponioni-

& p aftorem diuidancur, A p o llin a r e m fu iccpiffe p r o - “ babitur, fid em p a d o p rs fta re per iu dicem c o m p e lle tur™. P P. 111 1. K a le n . O d o b . A le x a n d r o a . 11. & « M a r c e llo C o n f f

Remittens ius quod habet ex fententia, p a dolum aduerfarq, non perdit ius qttsfmm ex fententia. Bald.

I X . I m p . A L E X A N B. A. D io n v iio .

C V m p ofteaqu am aduérfarius m atris t u » v id u s

cffet,m atrem tu a m c ircu n u e n e ritjV t ei caueret” ” Ue!t,¡>-eKút.

nu llam fe c o n tro u e rfia m de feruis m o tu r a m : id ° p a -

d u m m ala fide fa d u m , irritu m e ft ,& ciim e x ea c o n - Gr^w. ffi., pa.' u en tion e c u m m atre tua agi c(xp eric,iu d ex eam libe-

rabit.? P P. prid. I d . S ep tem bris, A le x a n d r o 11. & " ' M a r c e llo C o n ff.

PÜCÍHÍ» appofitum in traditione rei, v e p t iir ipf*

traditione. Bald.

X . I d e r a A . N k z .

I E g e m q u a m d ixifti cúm d otem p ro alu m n o d a -

^ r e s , feruari o p o r t e t ; nec obsíié tib i p oterit'” q u o d 1 P"'™?

dici f o l e t , ex p a d o a d io n e m n o n n a fci. tu n c c n im h o c iure v r im u r , cum p a d u m nudum e f t ; a lio q u in cúm pecunia d a tu r ,& a liq u id dc reddenda e a c o n u e - n it,vtilis'‘ e ft c o n d id io . p p. 111. K a le n .M a r . A lb in o

& M a x im o C o n f f

Facium ctm vna perfona facium, ad aliam non extenditur.

X I. Idem A. Capitoni,

E X * c o n u e n t io n e qu id em qua p a d a m n oúercam ‘ ffSferivníií tuam cu m patre tu o d ic is , cúm fu n d a in d otem

d a r e .y v t creditoribus quibus fu era n t p r » d ia o b lig a -

ta , viuras lo lu e r e tta d io tibi aduerfus eam com p etere « « éxerf.m

n o n p o t e ft , e tfip a d u m - in ftip u la tio n e m *d e d u d u m 4^04

pro'Oetur. Sed fi fa n d u s »ftim a tu s (ita v t pars in ftru -

m e n ti fign ifica t) in d o tem datus eft, ex v e n d ito a d io , uata, iilauero dt vt placitis ftetu r', c o m p e tit, p ?. N o n . D e c e m b . ip fo

A . I I I . & D io n e 11. C o n f f _

V a ñ s nowftima f a n a n t u r, f f prioribus derooar.t.

X . Mera A rUcaiz. i/ “ \ ¿ f* ’'

P A d a n o u iflim a feruari op o rtere, tam iuris, quám

ipfius rei »q u ita s p o ftu ia t. Q uapi-opter ii c o n - «erfjaáiraúe»

u e n tio n e q i i » p r » c e í t í t , diuerfa pars vfu ra m fe non effe c o n fe n fit & m a x im e fi ( v t p ro p o n is ) id etiam ap u d acta p r s íid is a d íe u e r a u it; a d io n e m q u » fuper i.i.i.

p rim a c o n u e n tio n e fu e r a t, exercere n o n p r o h ib e - " 6n-SHx,(.

ris. p p . I I I . K a le n . M a r t i j , A g r ic o la & d e m e n t e ^0 0 ^^

r Ne htteliigset vtilem h'udLi ad dzfiercKTiam Srecixy vt cjiadS fiuzoiit. CctJt»

iiepeterit.D.eo»

X Amarto.

y e x c o t m e i T - t i . E ( i a u t e m h t * -

C o n ff.

FaBa bona fid d contraSihus incontinenti aSecia a ü it- nem p a iu n t : ex intematto autem adieBa

exceptionem tantum.

Xi TJ. Irap. - VAX I M I NV s A. Mari o r

I N b o n » fid ei c o n tra d ib u s ita dem u m e x p a d o kx flcmutUr-»-

aCcio c o m p e t it, ll in c o n tin e n ti^ fia t, nam q u o d da^w ipfa quidin

p oftea p la c u it, id non p e titio n e m , fed ex ce p tio n em a«^4 ‘r:c;cra-

p a r it. pp. V. I d . l a n . M a x im in o a. & A-firicano C o n f f

Si paño ptenali ftipulatio fu lieñ a esi , añione ex ftipuiatu velpsenam vel quod paño comprehen

fum eft, confeqtiemur.

Irap. G O R DI A N V S A. Cslio L milíri;

ca?nte->

tctty ron prptrié quada ex pacfst fei tomen feam-»-

dum formom, quam pach.v: :x

«eritr'e'jti odh:.

Bfi das toTf.rz*

SI p a d o q u o pcenam adueríáriu m tu u m p ro m ififfe Stá. i. luncim-

proponis fi p la c ito n o n ftetiffer, ftip u latio fu b ie d a f eft: e x ftip u ia tu agens, v e l id q u o d in c o n u e n tio n e m z cV cilia.

deuene-

(4)

í í

94 C O D I C I S L I B . I I .

* in ftipuU- cionc

b Nonio.

c Lngcl.paílum rhtdi .J. de cílla- tio.& l.dt.ff. de fmirlegt.

d ¿.Diophan- to.

c Tange hmc /t- gemaun I.i.s.e,

{ Deximcro.

^ Id eft, nen in 'fraudem iuris

eíut ctúufeuam.

Cent.

Si lulianó

5 perfoiuea- tcm.

fc prales

*íÜdi*oJitntm»

Hacefuirendi do»

min^,nempetra»

ditio iisrií gentiiíy CT vfucapu) inris ciuilif, nuda vero pañalác acáp'iU»

tur ea,qu,:bya nt»

quetraditioneque vjiicapio accefici vtin¿.s^<¡.D.ei3.

TmU’om pañum appsíLitur , quad traditione nonefi . confirTTjatum.

1 Pertinet hac lex ai Titu.fiq,

* NuUuvt enim interuenit prater conuentianem ne

gotium, exqtsoo/u

¿lio dssri pofia:

quod tamsinter- uenit in l. Cum motáf. de tranfi vnde confiat leges iüas contrarias non eJJe.

m Archelao y p.

deucncrat vt fíat, confequéris: vcl pocnam ftipula

tione* comprchenfam more iudiciorum exiges, nam bona aduerfarij tui in te transferri citra folennem or

dinem fruftra deprecaris, p p!K aicnd. A pnl.G ordia

no a.i i.& Pompeiano Coníf.

No» v ile t p a B iim , q»o libera faciendi tefta

m enti libertas anferiiir.

X V. Impp. V A L E M r i N I A N . & O A L L I E N . A A . &

V A L E R i A N v s nobilis CzCPaSumeio. i

P

A d u m ' quod dotali inftruméto comprehenfum eft, vt íi pater vita fungeretur, ex ®qua portio

ne ea qu® nubebat ,cum ftatre heres patris fui effet:

neque vllam obligationem contrahere,neque liberta

tem teftamenti faciendi mulieris patri potuit auferre.

P P . x.Kal. M artij, .Emiliano & Baffo Conff.

Precaria fu b ftim io poteftpaBo rem itti.

X V I . Impp. D I O C L E T . & M A X I M I A N . A A. Diaphanto. d

C

Vm proponas' filios teftamento fcriptos here

des rogatos effe, vt qui primus rebus humanis eximereturt, alteri portionem hereditatis reftitueret:

quoniam precariam fubftitutionem fratrú confenfu remiffam adieris, fideicommiffi perfecutio ceffat. P P .

1111 .Id.Feb.Maximo 11 .& Aq uiliano Conff.

P a B tm etiam fm e fcriptura fa B u m valet.

X V I I . Iidem A a . Deximacho./

P

A dum quod bona fide?interpofitum docebitur:

etfi fcriptura non exiftente, tamen fi aliis proba

tionibus rei geft® veritas comprobari poteft, pr®fes prouinci® fecundum ius cuftodiri efficiet, p p. i x . Kalend.lul. hifdem Conff. quibus fupra.

Ex receptione partis debiti folu ti ab vno ex correis debendi, in d iu itu t diuifio debiti. A le x .

X V I I I . Iidem A A. Iulio h Sc^{A m ilio.}

S

I creditores veftros ex parte debiti admififfe que- quam veftrum pro fua perfona foluentem' proba- ueritis: aditus re d o r” prouinci® pro fua grauitate,ne alter pro altero exigatur,prouidebit. p p . v i i . Id.Ian.

Diocletiano 111. & Maximiano A A.Conff.

pa B u m fu tu ra fucceffionis inter milites va let, fed inter alios nullam v im habet ne donationis quidem caufa mortis.

X Y 1 l l l . Iidem a a , Victoriano militi.

L

icet inter priuatos huiufmodi icriptum , quo comprehenditur, vt is qui fuperuixerit, alterius rebus p o tiatu r, ne donationis quidem mortis caufa geft® efficaciter fpeciem oftendat: tamen cúm volun

tas militum 5 qu® fuper vltimo vit® fpiritu,deque fa

miliaris rei decreto, quoquo modo contemplatione mortis in fcripmram deducitur, vim poftremi iudicij obtineat, proponáfque te ac fratrem tuum ad difcri- men pr®lij pergentes , ob communem mortis fortu

nam inuicem effe p a d o s , vt ad eú qui fuperftes fuif

fet, res eius cui cafus finem vit® attuliffetypertineret:

exiftente conditione intelligitur ex fratris tui iudicio, (quod principalium conftitutionum prompto fauore firm atur) etiam rerum eius compendium ad te dela

tum effe. p p.x v.Kal. Decemb. Sirmij, ipfis x v . &

III.A A . Conff.

X X. Iid ;m A a. & c c. Martiali.

T

Raditionibus & vfucapionibus*dominia rerum, non nudis padis transferuntur. pp.Kal.Ian.ipfis V.& 1111.AA.cc.Conff.

E x p a B o diuifionis non datur aB io, fed exceptiopofsidenti: qua tollitur replicationefidci m n feruata. Salyc,

X X I . lidem a a . & c c. Eufehio.

C

Vm proponas’ inter vos fine fcriptura placuiffe, fratrum tuorum fucceffiones ®quis ex partibus diuidi, & tranfadionis caufa probari poffit hanc in

terceífiffe conuentionem., exceptione te tueri potes, fipolfides. Q uod fi aduerfarius tuus teneat: ex hoc placito nullam adionem natam effe*, fi tibi ftipula

tione non profpexifti, debes intelligere: nec adiierfa- rio tuo tranfadione vti concedendum eft,nifi ea qu®

placita funt, adimplere paratus fit. P P. Kalen. Maij, Faufto II.& Gallo Conff.

PaBum curatorii de recipienda minore quantitate quam debeatur, n u lk m eft.

X X I I . Iidcm A a . & c c. Archelao.i»

P

A dum curatoris recipere minorem quantitatem pacifcentis, adult® ®tatis fuffragium ne noceat efficiet, tutores enitn & curatores exigentes pupilhs

& adultis debitum , etiam non remittentes prsftanc

obligationis liberationem, p p . x v i 11. Kal. Decemb.

S ir m ij,ip fis v i i . & V i. A A .C o n f f

filius nonpoteft tollere aflionem romperemem p a iri,p e r paBum de non petendo, v e l etiam d .h i-

tiim recipiendo.

X X I I I . Iidcm A A. & c c . Honorato.

F

ilius pacifcendo aut debitú accipiendo , nihil de

trahit patris obligationi. P p. XVI I.K alend.D e

cemb. Sirmij,ipfis V 1 1 .& V I. AA.Conff.

PaBum d entn petendo cum quibufdam heredibus fa B u m ,a liis non prodeft.

X X 1 1 I I. Iidcm A A. & c c . Dominx.

S

I adionem legati vel fideicommiffi quam aduer

fus heredes mariti quondam cui habuifti, tc adfe

dione heredum aliis remififfe probetur: exceptionem padi contra debitores inftituenti,adiones nocerc tibi minime poffe inteiligis. P P.xv 11 .Kalend.Ianua.Sir- mijjCC. i 11.Conff.

Debitores fuper iure creditarum pacifei non poffunt.

X X V . Iidem A A . & c c . Euhemero.» ^ Eucm

D

Ebitorum p.idionibus creditorum petitio nec Echunero.'*’

tolli nec mutari poteft. S. 1111. Kal. Maij, Sir

m ij,c c .ii i.Conff.

Creditor non tenetur feruare paBa heredum debitoris: fed ipfi heredes inter fe feruare tenentur. Bald.

X X V I . Iidem a a . & c c . Corneüz.

P

A d o ° fuccefforum debitoris, cx lege duodecim o ¿.Paftui»

tabularum ®s? alienum hereditarium pro por- p adzs tionibus quqfitis ’ fingulis ipfo iure diuifum , in foli- <j quzfitai, dum vnum obligare creditori non poteft; quod & in

honorario fuccedencibus iu re, locum habet. D e chi

rographis itaque communibus exhibendis cohere-

dem',vel non perfedis in diuifione placitis,conueni- r ¿.cumco.

re quanti tuaintereft,potes.pp. i i i . I d . O d o b . * V a - fc'r=de, riani c c. Conff.

E* ftipulatione, qua paB i confirmandi caufa adieBa eft, fm e pa B um anteceffit,fme ftatim fecutum e il,a B io

datur, v i d e l . j . § . Q u o d fere.D.eo.

X X V 1 1 . Iidem a a . & c c . Aurelio Chrefimo. s j Archelimo.

P

Etens ex ftipulatione qu® placiti feruandi caufa IMki.m.g.ya.

fecuta eft, feu anteceflic p a d u m , feu poft ftatim

interpofitum fit', redé fecundum fe ferri fententiam t feupoílsi.

poftulat.S.vi.Id.Nouemb.Heracle®, cc.Conff. 6um ftatim iaterpoltufii, Ex p ra H a tm e longi temporis non inducitur obligatio ad id in

pofterum praftandum,qnod nudo paB c promijfum erat,nifi ftipulatio intercefferit.

X X V I I I . Iidem a A. & c c . Leonrio.

S

I certis annis,quod nudo pado conuenerat, datú fuerit: adpr®ftandum in pofterum indebitum fo

lutum obligare non potuit eum qui padum fecit,nifi placitis ftipulatio intercefferit. S. 111. N cn .D e c e m .*

Burtodixi, ipfis V I I I . & Vii.AA.Conff.

Pm ilegio f i r i á lege vel á principe induito poteft renunciari. Bald.

X X I X . Imp. I V S T I N I A N V S A . loauiii P -E .

S

I quis in’ confcribendo inftrumento fefe confef-

fiis fuerit non vfurum fori pr®icriptione propter ¡ { ¡ ¿ £ £ 1 if/

cingulum militi® fu® vel dignitatis, vel etiam facer- fm .a x A a t.i4 dotij prqrogatiuam : licet antea dubitabatur fi opor- qaum m fni- teret eandem fcripturam tenere, & eum qui hoc pa

dus eft, non debere "aduerfus íúain conuentionem * ¿dsbrrct venire: vel licentiam ei pr®ftare?, difcedere quidem Y pra*’ *"»

ab fcriptura" fuo autem iure vti: fancimus nemini li- za.<ua fe  cere aduerfus pada fua venire, & contrahentes deci-

pere. Sienim & ip fo pr®toris edido pada conuenta, qu® neque contra leges, neque dolo malo inita funt, omnimodo obferuandafunt: quare & in hac caufa pada non valeant, cúm alia fit* regula iuris antiqui, * omnes licendam habere, his qu® pro fe introduda” ” iunt, renunciare? Omnes itaque iudices noftri hoc in litibus obferuent: & huiufmodiobferuatio & ad pe

daneos iudices, & ad compromiflarios , & arbitros eledos perueniat: fcituri, quod fi neglexerint, etiam litem fuam facere intelligantur. D at. Kal. Septemb.

Conftantinopo. poft confulatum Lampadij & O re  ftis V V . c c .

PaBum de hereditate vtueniis,non v a le t,n ifi ille confenfiril,0

vfque ad mortem in ea voluntate perfeuerauerit.

X X X. Idem ^a. loanni prefec. przr.

D

e qu®ftione tali á C®farienfiaduocarione in- terrogati fumus: D uabus' vel pluribus perfonis '

fpes

(5)

1

D E T R A Ñ S Á fpes á’ien® hereditatis fuerat ex cognatione forté ad r

eos deuoluend®: padáque inter eos inita funt pro aduentura hereditate, quibus fpecialiter declaraba- tu r, ñ ille mortuus fu e rit, & hereditas ad eos perue- ncrit j certos modos in eadem hereditate obferuarh velíi forté ad quofdam ex his hereditatis commodú peruenentjcertas paétiones euenire.Ec dubitabátur íi huiufmodi pada feruari oporteret. Faciebat auté eis qu®flionem; quia adhuc fuperftite eo de cuius here

ditate fperabatitr,huiufmodi padio procedit: & quia non funt ita co n fed a, quaíí omnimodo hereditate ad eos peruentura,íéd fufa duabus cédicionibus com - politafu nt: S i ille m o m m fu erit.

0

, s i a d hereditatem v o  rentur hi qni huiufmodi factionem fecerunt. Sed nobis omnes liniufmodi padiones odiofe effe videntur, & píen®

triftiíEmi & periculoíi euentus. Quare enim quo

dam vidente & ignorantcj de rebus eius quidam pa- cifcentesconueniunt? Secundum veteres itaque re

gulas íáncimus, omnimodo huiufmodi pada qu®

contra bonos mores in ita fu n t, repelii, & nihii ex his pádionibus obferuari: nifi ipfe forté,de euius he

reditate padum eft, voluntatem fuam eis accommo

dauerit , & in ea vfque ad extremum vit® fu® fpa

cium perfeuerauerit. tune etenim fublata acerbiflí- ma fpe licebit eis ülo feiente & iubente huiufmodi padiones feruare. quod etiam anterioribus" légibus

• iiÑeBgS Ugem jonftitutionibus* non eft' ineognitum,licet á no- 2. clarius eft introdudum . Iubemus etenim neque

«k erit d-onationes calium rerum , neque hypothecas peni- h gjfe admittendas , neque alium quenquam? con

trad u m : cum in alienis rebus contra domini volun

tatem aliquid fieri vei pacifei feéta témporú noñro- e meorum ru m 'n ó patiatur. D atum Kaiendis Nouemb. C on

ftantinopoli, poft confulatum Lampadij & Oreftis v v . c c .

D E T R A N S A C T I Ó Ñ I B V S .

t í T . u n .

< T ra n fa ñ ió f a ílá cum quihufdam ex adm inifiraiotibus, iiotf prodejl aliis, cum quibus non efi tranfáíium .

I . Im{>. A N T O N I N V S A. C c le río .

E Q=V,E padio" neque traníádio cúm quibufdam ex curatoribus fiue tutori

bus fada , auxilio c®teris eft in his qu®

feparatim communitérve gefferunt, vel gerere debuerunt.- Cum igitur tres cura

tores habueris,&cum duobus ex his tranfegeris, ter

tium conuenire nó prohiberis.Datum Kalend.Maij, Gentiano & Baffo Conff.

T ra n fa ñ io metu litis f a ñ a , va lid a efi:

1 1. í d e m A . L u S a t i o . e

C

Vm te proponas cum forore tua de hereditate tranfegiffe, & ideo’ certam pecuniam ei te de

bere eauiffe: etfi nuila fuiffet qu®ftio hereditatis, ta

men propter timorem liris tranfadione interpofita, P'éeunia redé cauta intelligitur : ex qua caufa fi fiíco Ibluiffes;* repetere non podes: & fi non foiuiffes, ta

men iure conaenireris.P P.i i i . Id. Auguft. Antoni

no A. 1111. & Balbino Conff

Specialistranfañidfiécialem operatUr ffieñ u m . Bario.

I I I . Im p . A L E X A N DV A. T u l l i z . ^

A

^{Ge cura}Geminiano, quód pater eius Curátor tibi datus negocia tua gefferit: & fiápud iudi

cem negabit fe bac adione teneri, quoniam tráfadíó

& Aquiliana ftipulatio interpofita eft: iudex contem

platione iudicij(quod bonq fideicft)qu®rec? de quan

ta pecunia nominarim tranfadum fit: & fi apparue-

d Tmre L j! ex

¿uob.D.dettttelis 0 ratiom h.H iJh.

t « / . L u t z t i i C . f Jnqmb. pto- pter certam,it/, propterea cer

tam

* Sufit qui inter»

pretrntur hunc icium de vkeJirM hereditaru ,■ qua adfijcum pertii r.ebñt.

g Fwluia?.

i -a/, áe mino

re trarJáctum eííe quantitate pecun!9,<3uam cx admini.crc.

k cniantijit/,

«uaatúra

rit de minore tranfadum',-»re tranlactum-*, quantam pecuniam reli- adminiftratione cur® deberi probatum uam ex

i Nzmidii.

m- kgitimos

fu e rit, foluere cum iubebit, quód non íñ ftipnlatio- nem Aquilianam obligationis iure tatum dedudum eft, q uanta? erat quantitas pecuni® qu® debeba

tur. D a t.P rid .Id . Auguft. Maximo i i . & «Eliano Coiiff.

A d añionem ip fi iure per tra n fa ñ m em 0 accef ¡¡lationem extitt- S am ,non datur regre(fm,0 fola de dolo a ñ io fuperefi.

1111^. Idem A . Nomidio'./ . .

A

Ctione adminiilrat® cur® abeo qui legitim®”

®tatis annos compleuit ,in Aquilianam ftipula- eionem dcduda,Si peracceprilarioneinextinda,uul-

C t I Ó N I B V S.

Iam aliam fupéreffé nifi de dolo intra conceffa tem

pora non am bigitur: nifi fpeciaiiter etiam de doW rtanfadum f i r . p P . i i.Non.M artij, Alexandro A .n .

& Marcello Conff. > ■ oM T ra n fa ñ io fin e fcriptura va lid a efi,nec if i m inor probaiioper con-

fefiionem , quam probatio per publicum infirum entum.

V . iJem A . Euocato.

C

Vm re tranfegiffe cum h e r e d e quondam tuto

ris tui profitearis : fi id poft legitimam ®tatem fecifti, fruftra defideras vt á placitis" recedatur. licet enim (vt proppnis) nullum inftrumentum intercefferit: tamen fi de fide contradus eonfeifione tua con

ftet ; feriptura qu® probationem rei geft® continere folet,neceíTarianó eft. P P.Ka.Mar. Albino & .Em i

liano Conff. . . ■ h. ó ■ ■ Querela inofficiofi trá iifa ñ m e fop h á , non poteft m fia u ra n , ev.am

non obferuatispromifis ,fe d ex ftipulatu v e l prafcriptis ve rb is agitur, vtprom iffaferuentur.

v I. Idem A. Pompcoiis. »

C

Vm mota inofficiofi querela matrem veftrarn cu diuerfa parte tranfegiffe ita, vt pariem bonorum fufeiperetj & á lite difcederet, proponatis: inftaurari quidem femel omiffam querelam per v os, qui mátri heredes extiriftis, iuris ratio non fink. Verum fi fides placitis pr®ftita nó eft: in id quod intereft, diUerfam partem red é conuenietis. A ut enim ftipulatio coh- uentioni fubdita eft , & ex ftipulatu adio competit:

au t ÍÍ omiffa verborum obligatio eft, vtilis adio, qu®

prfefcriptis verbis rem geftam demonftrat, danda eft.

p pi viii.Idilan.A grieoIa& C lem enteC onff.

Frocutator ad agendam, tranfigeudo non praiudicat domino. A lex, p y z t . Imp. GOR.S. A. lunióiriilüi. j

T

Ráníádionis placitum ab eo interpofitum , cui caui® adionem , non decifionem litis mandafti, nihil petitioni tu® dexo^auk. pp. x i i i i . K al.Ián.

Gordiano A . & Auiola Conff.'

Super ahmentis praterisis libere ira n p g m r: ¡u p e rfu tu rk vero á uñorh iuprátoris requiritur. Bald.

y X I t . I d e m a - L i c i n i a .

D

e alimentis pr®tCritis fi qu®ftio defératur,tráfi- gi poteft: de futuris autem fine pr®rore feu prq- fide interpofita tráfadio,nulla audoritate' iuris cen- fetur, p p .x . Kaien. Ian- Pio & Pontiano Conff.

Jra n fa ñ io parit exceptionem, etiam contra realem añionem . Saly. 0 A leXi

IX . Idem ^{A .}Agrippina.

S

I fuper' poffeilione qu® tibi qu®fitaeft,cum que- llioneiri patereris á fratre vxoris tú® , padum cdnuentum,& ftipulatio inter vos ( vt allegas) inter

pofita eftjVt fi intra diem cerifi idem aduerfarius tuus decem aureos tibi numeraflet, poifeffione ei cederes, vel fi eam inferre quantitatem non curaffet, vlterius qu®ftioné non {jatereris: & is qui ita ípopondit, pro- miffo fetis nón.fécit: confequens eft, te, ad qnem res pertinet, vim ab eo pati non debere. Cuiüs rei gratia vk clariffimus pr®fes prouinciq interpellatus vim[fie- rijprohibebit; pr®cipué cüm etiam fi in rem diuerf®

parti ad io competeret,huiufmodi padione'’propter vtilem exeeptioné poffet fubmóüéri.p p .vi.Id;A pri

lis, Gordiano Aug. i i. 8: Pompeiano Conff.

Exceptio tranfdñionis impedit p rice jfu m , v i fin is f it litium . Saly.

X . Imp. p H I L I f p V s * X. Apollophaniz.

F

Ratris tui filiis de paterna fucceífione ac fíátu etiám hunc/contra fidem fengúinis,itémqué pla

citorum , qu®ftiohem inferre parum probé poftulas.

nullus etenim erit litium finis, fi á tranfedionibus bona fide interpofitis cceperit facilé difeedi. pp. Prid.

K-áiend. Aprilis,Peregrino & Em iliano Conff;

fideicommiffium viciffim iniunñ um potefi rem itti, nee e x b o c é c itu r minor U d i.

X I. Im p p .S V A L E R I .A N V s , Eg A L E I ¿ -Ñ V s i Á A. &

V A L E R I A N y s lío b iü s C zfH C a i.qnQ m iliti.

D

e fideicommiffo á patre inter te & fratrem tuum viciffim dato, fi alter veftrum fine liberis exceffent vita,- interpofita trahfadio rata eft: cnm fratrum concordia remoto captanda mortis ákerius voto improbabili, ietinetur; & non poreft eo cafu refcindi tanquam ckcantientnS fis, cum pad o tali confenfens , nequeearq cui fubaeniri folet, ®tatem agere te proponas: nec fi ageres,iifdem illis de" caufis in integrum reftiturionis auxiliú impetrare deberes.

P P . S T i n placite

viciad. paral C.6.

Cohiiaige l.Jiiiu fiituta. D. de VI»

offi.tefi .jed talo»

quitur deJirKptici feftikiaiionef quat efi nuda padi io Vel tronfadlio , pt

£tuA falicet nuUii interuenit nego»

Tium^ex que pnet fcriotü z er his at cHc daretunvp irt hacleoe.

p Hac lex m quib. cod. poflp«t nttur l. De alit mentis, proxima, efi aut emi. i. C- Grego,

Q Greg.

f icihio,Tirr.o- fheo,Euocato, r In C. Greg, Pio & Pontia.- no CoiT.

V Sicvi otmdhus manuf quos vidil funt quilegijfeji dicant, adionej tonu

X d. Gordiai- QUS y al. etiani nuia

2 á/.Imp;

*>72i;2geZ:i.s pac.

Í CX