El legado indiano
de Lloret de Mar
Historia de Lloret
LOS ÍBEROS
250 AC
Yacimientos ibéricos:
Montbarbat, Puig de Castellet y Turó Rodó.
966
Documento donde sale por primera vez el término Loredo. Proviene del término Lauretum, zona de laureles.
S. XI
Castillo de Sant Joan.
S. XVII
El cabotaje, el comercio por nuestro mar. Navegación de puerto a puerto siguiendo la costa de Lloret hasta Cádiz. Transportaban carbón, leña, pescado, corcho, botas, avellanas, fruta…
1778
Inicio de la construcción de los barcos de altura. Se promulga el Decreto de Libre Comercio de Carlos III que permite la construcción de los barcos para ir a hacer las Américas desde cualquier playa de Cataluña.
EDAD ANTIGUA
EDAD MEDIEVAL
PASADO PESCADOR Y COMERCIO DE ULTRAMAR,
LA ÉPOCA DE LOS AMERICANOS.
LOS ROMANOS
SIGLO II DC
Sepulcro romano: torre sepulcral romana con necrópolis de tumbas de incineración.
1812-1869
Construcción de 150 barcos de altura en las playas de Lloret.
1840-1880
Años en que emigraron más lloretenses a América, sobre todo a Cuba.
1898
Pérdida de las colonias de Cuba, Puerto Rico y Filipinas y retorno de muchos lloretenses a Lloret.
INICIOS DEL TURISMO
1919
Destino de vacaciones para personas de la alta sociedad de Barcelona.
1950
Llegada de los primeros turistas internacionales.
Antes de que los turistas descubrieran la belleza de las playas y calas de Lloret de Mar, la ciudad ya tenía una estrecha relación con el mar. Primeramente como pueblo de pescadores y, posteriormente, con el comercio de ultramar.
A mediados del siglo XVIII había muchos navegantes lloretenses que iban a América para buscar fortuna. Eran los indianos, que en Lloret de Mar eran llamados americanos.
El año 1778, el rey Carlos III promulgó el Decreto del Libre Comercio con las colonias americanas y este fue el impulso definitivo para muchos embarcaran en esta aventura. Fue la época en que se empezaron a construir grandes barcos en las playas de Lloret para ir a América.
Los barcos invertían entre cuatro y seis meses para hacer el viaje hacia Santiago de Cuba, La Habana, Montevideo, Buenos Aires... Iban cargados de vinos, aceites, tejidos, sal, harina y otras mercancías; y volvían a Cataluña cargados de algodón, maderas nobles, pieles, azúcar, tabaco, café, ron, tasajo...
Lloret de Mar y los
DOMÈNECH CARLES RAMON CASAS
JOAQUIM MIR
PASSEIG FERRAN AGULLÓ
PASSEIG FERRAN AGULLÓ
PUERTO RICO
FRANCESC L
AYRET PABLO PICASSO
RICARD CANALS MARIÀ FORTUNY
MARIÀ FORTUNY
CAMÍ DEL CASTELL DE S T. JOAN CAMÍ A CALA BANYS
BISBE BERNAT UMBERT PLAÇA
ALFRED SISQUELLA PINTOR MANEL COLL I RODRIGUEZ
JOSEP DE TOGORES DE LA RIERA DE LA RIERA POTOSÍ POTOSÍ CONSTANTÍ RIBALAIGA
JOSEP MARIA SERT FRANCESC CAMBÓ COSTA DE CARBONELL CARBONELL COSTA DE BUENOS AIRES BUENOS AIRES ISIDRE NONELL VALENTÍ ALMIRALL
PERE CODINA I MONT
BUENOS AIRES
PTGE. J. M. SERT
PTGE. BUENOS AIRES
COSTA DE CARBONELL DEL CARIB PUJADA PUJADA POTOSÍ FRANCESC CAMPDERA POTOSÍ FRANCESC CAMBÓ CAMÍ DE MAS ARBOÇDE SÓCRATES
DEL XINO-XANO DE PLATÓ CAMÍ DE REPÒS FRANCESC PLAÇA ARQUÍMEDES
AVINGUDA VILA DE BLANES
DELS MESTRES CAMÍ DE L’ÀNGEL CAMÍ DE L’ÀNGEL RAMON LLULL AUSIÀS MARCH CARLES RIBA DE ROSSELL PASSATGE SENYORA SAN TA JULI TA SANT RAMON
AVINGUDA DE LES ALEGRIES
PASSEIG DE CÚLLAR L ED AD UG NI VA LA REIR AVINGUDA DEL RIERAL
AVINGUDA DEL RIERAL
SENYORA DE ROSSELL DE GERTRUDIS MORET I FRIGOLA NARCÍS SALA I PARERA PASSEIG DE CÚLLAR SANT QUIRZE PLAÇA DELS MESTRES RI ERA D E LL O RET DE JOAN FUSTER I ORTELLS AV
. DE JOSEP PLA I CASADE
VALL AVINGUDA DE C ATALUN YA ROVIRA DE DA LT DE GIRONA DE TARRAGONA DE LLEIDA
DEL MAS BAELL DE L’AIGUA VI VA DE L’AIGUA VI VA PLAÇA LLUÍS COMPANYS
D’OVIDI MONTLLOR I MENGUAL
AVIN GUDA DEL P UIG DE C ASTE LLET DE SANT BON AVENTURA DE LES ESCOLES SENYORA DE ROSSELL INAV GU DA D E VI DR ER ES JOAQUIM BLUME I CARRERES DE CAN GUIDET
SÈNIA DEL RABIC PTGE. JOAN CARLES FELICIÀ SERRA I MONT
AVDA. ANSELM CL AVÉ AVDA. ANSELM CL AVÉ ESTEVE CARLES JOAN BAPTIS TA LAMBERT
JOAN BAPTISTA LAMBERT
DE SANT JOSEP JO SEP LLUHÍ DE SANT CARLES DE NARCÍS FORS DE L’OLI VA DE SANT ROC
AVINGUDA VILA DE TOSSA
AVINGUDA VILA DE TOSSA
PLAÇA ERNEST ADLER PLAÇA MIL·LENARI DE SANT PERE DEL CARME
RECTOR FELIP I GIBERT COMERÇ DE LA VERGE DE LORETO DE SANT JOSEP DE L’OLI VA TR AVESSIA DELS DE SANT BON AVENTURA JARDINS DE GIRONA AVINGUDA DE VIDRERES
AVINGUDA VILA DE TOSSA
POE TA CARNER POE TA CARNER DEL MIGDIA PUNTAIRES MARINA MARINA MARINA MARINA TURÓ DE L’ESTEL AT RO TC OD AD UG NI VA FLEMING
CAMÍ DE LES CABRE
S DE LA REI NA FABI O LA AVIN GUDA D E CA N B OT ET DE J OAQU IM R U YR A PL A D ’EN PUIG PTGE. TURÓ DE L’ESTEL AT P SANT LLUÍS SANT CLIMENT VERGE DE LA CANAL DE LES FLORS
VERGE DELS DOLORS SANTA ANNA TRAV. DELS AMICS
DEL SOL DEL SOL TR AV . DE LA LLUNA FÈLIX D’AZUA FÈLIX D’AZUA DE SAN TA TERESA CONILL I SALA SÈNIA DEL BARRAL DE L’ARENY VENÈCIA DEL MIGDIA DE SANT MIQUEL TR AVESS ERA DE SANT MIQUEL DEL SOL DEL NORD
PTGE. DEL PUIG PLAÇA PARÍS DE LA GINES TA DEL CASTELL PTGE. RECTOR FELIP I GIBERT DEL CASTELL VIDAL I BARRAQUER CAMÍ DE LES CABRES AVINGUDA DE FREDERIC MISTRAL
SÈNIA DEL BARRAL DEL CASTELL PTGE. DELS FELIBRES VALL DE VENÈCIA SANT ELM DE LES TARONGES
DE LES LLIMONES DELS PESCADORS PEIXOS TROMPETES DEL LLEÓ LADE
CI
VADA
VALL DE
DE LA VILA
PASSEIG MOSSÈN JACINT VERDAGUER
PASSEIG CAMPRODON I ARRIE TA VALL DE VENÈCIA DEL MIGDIA DE LA FÀBRICA DEL CARME DELS CALA FATS DE VENÈCIA DE VENÈCIA DE VENÈCIA NARCÍS MONTURIOL AVINGUDA DE JOAN LL AVERIAS PLAÇA MELCIOR MONTERO PLAÇA RAMON COLL I RODÉS PETXINES DE RAFEL CASANO VAS PTGE. DEL BARCO PINTOR HUGUET TR V. DEJOAN LL AVERAS TR AVESSIA VENÈCIA
SANT OLEGUER SANT JOAN SANT ISIDRE ST. MARTÍ ST. TOMÀS ST. BALDIRI SANT ANTONI SANT GERONI SANT MARTÍSANT M
ATEU SANT NARCÍS
ST. CRISTÒFOLST. TOMÀS
RAMBLA ROMÀ BARNÉS
JOSEP M. COLL I RODÉS
SANT BALDIRI SAN TA EULÀLIA
SANT LLORENÇ EMILI MARTÍNEZ
DELS MÀRTIRS SANT ALBERT VÍDUES I DONZELLES
JOSEP GEL ATS SANT BARTOMEU
PASSEIG AGUSTÍ FONT PLAÇA D’ESPANYA PLAÇA DE LA TORRE PLAÇA DE LA VILA MIGUEL DE CER VANTES SANT GERARD DE LA CARNISSERIA VELLA PTGE. DE SANT ROMÀ
AJUNTAMENT ST. ISIDRE DE SANT ROMÀ DE L’HOSPI TAL VELL RECTORIA MIQUEL FERRER RECTOR COCH PERILLS AGUSTÍ CABAÑAS DE LA UNIÓ PRAT DE LA RIBA TR AV. UNIÓ DE SAN TA CATERINA DE SANTA CRISTINA LLUC DE LA VILA PLAÇA DEL CARME PLAÇA PIFERRER PLAÇA DE L’ESGLÉSIA PLAÇA DE SANTA CRISTINA FRANCESC CAMPDERA
TRAV. SANT CARLES JOSEP GALCERAN COSTA SANT CARLES COSTA DE LA FÀBRICA DE SANT PERE DE L’ESPERANÇA DELS HORTS PLAÇA GERMANS MARISTES PLAÇA PERE TORRENT DEL TORRENTÓ DE NARCÍS FORS DE L’OLI VA DE L’OLI VA D’HIPÒLIT LÁZARO DEL TORRENTÓ ISAAC ALBÉNIZ SANTA MARTA DE PONENT
AVINGUDA VILA DE BLANES
DE LA RIERA PLA DE CARBONELL DEL LLORER DEL LLORER DEL GRAU COMTE RAMON BORRELL
CANONGE DOMÈNECH PTGE. DEL GRAU
PTGE. DEL GRAU PTGE. DE SANT PERE DE L’OLI VA SANT DE SANT PERE AVINGUD A JUS T I M AR LÉS I V ILA RR OD ONA
PASSATGE TORRE CAMPDERÀ DELS MESTRES
AVINGUDA DE LES ALEGRIES
JOSEP DE TOGORES
AVINGUDA DEL RIERAL
PLA DE
CARBONELL AVINGUDA VILA DE BLANES
PASSEIG MANEL BERN AT FRANC ESC M AC IÀ I LLUSSÀ JO SE P T AR RA DE LL AS I JO AN STA. LLÚCIA JO SE P IR LA I BO SC H
DE JAUME VICENS VIVES AVINGUDA DE CAN BOTET
AVINGUDA DE CAN BOTET
MAURICI SERRAHIMA JO SE P MA RIA SERT À FO RTUNY A CALA BA NYS COSTA DE LA C REU TRA V. DE LA C REU PU JA DA CAMPDERÀ VICENÇ BOU VICENÇ BOU DE LA VERGE DE LORETO DE LA VERGE DE LORETO BAIX DE LA RIERA DE BARCELONA DE BARCELONA TIC M ER CA T T U RÍS TIC AL DE LES GERMANES ENRIC GRANADOS PLAÇA GERMINAL ROS PLAÇA DE VENÈCIA SANTA ISABEL
1
Casa Garriga (Museo Marítimo)
2
Paseo Jacint Verdaguer
3
Ayuntamiento
4
Iglesia de Sant Romà
5
Casa parroquial
6
Capilla del Santísimo Sacramento
7
Can Font8
Cementerio modernista1
2
3
7
8
Recorriendo
la huella de los
americanos
en
Lloret de Mar
RUTA INDIANA DE
LLORET DE MAR
4 5 6
Paseo de arena roja flanqueado por palmeras a ambos lados que recuerda la esencia colonial de La Habana.
En las puntas del paseo hay dos edificios de la época indiana: el ayuntamiento, de estilo neoclásico, proyectado por los arquitectos Martí Sureda y Félix de Azúa y que se inauguró en 1872, y el Museo del Mar, que fue la casa de Enric Garriga i Mataró, 1888.
Paseo de Jacint Verdaguer
y ayuntamiento de Lloret
Antiguamente fue la casa de Enric Garriga i Mataró, lloretense que emigró a Cienfuegos (Cuba) y se enriqueció con materiales para la construcción.
Hoy en día la casa es un museo que explica los vínculos de Lloret con el mar. Desde la pesca, hasta el cabotaje comercial y la historia del comercio de ultramar.
Los lloretenses que emigraron a menudo mantenían una estrecha relación con Lloret e invirtieron en la localidad, ya fuera en su vuelta o en la distancia.
Es el caso de la casa parroquial y de la iglesia de Sant Romà. Los indianos financiaron la reforma del templo, obra de Boventura Conill i Montobbio, con esculturas de Llimona y Clarassó. Narcís Gelats, desde La Habana, costeó la capilla del Santísimo Sacramento.
Casa indiana que data del 1877 y que perteneció a Nicolau Font i Maig, indiano que hizo fortuna en Cuba. Tiene importantes detalles modernistas como la puerta de entrada y actualmente es una casa-museo que muestra cómo eran las
casas indianas de aquella época.
Casa parroquial e
Antiguo monasterio benedictino, que Nicolau Font i Maig compró por poderes desde La Habana aprovechando la desamortización eclesiástica de 1855. Posteriormente lo amplió y una parte la convirtió en un asilo. Encargó el proyecto a Puig i Cadafalch. Actualmente es un espacio privado que acoge un hotel y un restaurante.
Sant Pere del Bosc
Los indianos querían mostrar su poder económico en vida -con la construcción de grandes casas y donaciones- y también después de muertos.
Es por ello que invirtieron mucho dinero en hacer panteones diseñados por importantes arquitectos de la época como Antoni Gallisà y Josep Puig i Cadafalch. El cementerio modernista
de Lloret es un referente de arte funerario del s. XIX en toda Cataluña.
El cementerio forma parte de la Ruta Europea de Cementerios.
Narcís Gelats se instaló en Cuba en 1860. Más tarde, fue enviado por su familia a Estados Unidos, donde realizó estudios de banca. Cuando los acabó se estableció finalmente en La Habana. En 1876 fundó en esta ciudad, con su hermano Joan y su tío Josep Durall i Maig, el Banco Gelats, uno de los más importantes de Cuba y, además, banco de la Santa Sede en el país. Más adelante, creó también una compañía naviera y fue presidente de las firmas La Tropical y La Habana Clearning House. Fue conocido por sus donaciones y ayudas, especialmente en las congregaciones de enseñanza y beneficencia, tanto en América como en Cataluña.
En Lloret financió las obras de la capilla del Santísimo Sacramento de la iglesia de Sant Romà.
Mujer lloretense del s. XIX que tuvo gran repercusión en la prensa de la época. Se casó con Miquel Ferrer, un blandense que hizo fortuna en Cuba, y se quedó viuda muy joven y sin descendencia. Contradiciendo el contrato matrimonial que había firmado con su marido, se volvió a casar con un hombre más joven que ella y aún más rico que el primer marido.
Nicolau Font i Maig (1830-1908) fue a Jaruco (Cuba) llamado por un su tío y volvió a Lloret con una gran fortuna. Nicolau Font era conocido con el nombre de conde de Jaruco, un título nobiliario que él no aceptó por sus ideales catalanistas y porque encontraba absurdo pagar en Madrid unas tasas por tener que ser conde.
Cuenta una anécdota que Nicolau Font quería poner monedas de oro en el suelo de la ermita de Sant Pere del Bosc. El indiano ya había renunciado a pagar tasas por tener que ser conde y pidió a la Casa Real poder poner unas monedas en el suelo. El problema era que los pies no podían pisar ni la cara del rey ni el escudo de la nación, ya que era considerado un insulto a la corona. La respuesta de Madrid fue que las monedas se tenían que poner en vertical y no en horizontal, lo que obligaba a aumentar el número de monedas que se debían utilizar. Nicolau Font abandonó la idea.
Esta calle recuerda una curiosa historia asociada a los indianos: estos hombres enriquecidos en las Américas a menudo volvían a casa ya con una cierta edad y se casaban con jóvenes doncellas a las que hacían firmar un contrato que estipulaba que no se volverían a casar en caso de quedar viudas; por tanto, al morir los esposos indianos, se convertían en ricas y jóvenes viudas.
El banquero de Cuba,
Narcís Gelats
Calle de Vídues i
Donzelles
Nicolau Font i Maig, el conde de Jaruco
La provocativa
Lliberada
CONSTANTÍ RIBALAIGUA, THE
COCKTAIL KING
Constantí Ribalaigua llegó a Cuba en 1914. En 1918 se convirtió en el propietario de El Floridita, bar que era una referencia en La Habana. Trajo de EEUU la primera máquina de picar hielo que hubo en Cuba, una Flak Mak.
Con la Flak Mak perfeccionó la receta del daiquiri y creó el daiquiri Floridita. Picaba el hielo y lo guardaba en una caja con aislante y agujeros por debajo para mantener el hielo seco; además, hizo lo que sabía hacer: combinar sabores. Tomó una onza y media de ron, una cucharadita de azúcar, el zumo de medio limón verde cubano y, su secreto, cinco gotas de marrasquino; y lo sirvió en una copa de boca ancha previamente helada. ¿Resultado? Acababa de nacer el daiquiri Floridita.
El restaurante Floridita pronto fue conocido como la catedral
del daiquiri y Constantí
Ribalaiagua como the Cocktail
King por haber extendido la
moda del daiquiri por todo el mundo, con la creación del daiquiri helado. Entre sus ilustres clientes tuvo a Ernest Hemingway.
EL DAIQUIRI FLORIDITA O DAIQUIRI FRAPPÉ
INGREDIENTES
2 onzas de Bacardi blanco (3 cl.) 1 cucharadita de azúcar
1 cucharadita de licor marrasquino El zumo de 1/2 limón
Hielo frappé
A la batidora y servir frappé
Daiquiri - RECETA ORIGINAL
42 ml de ron blanco 7 ml de zumo de lima 1 cucharadita de azúcar En coctelera con hielo
Historia
del daiquiri
1.
Poner los ingredientes en la batidora.2.
Se añaden dos palas de hielo picado en la batidora, que se pone 10 segundos a tope hasta que quede un hielo muy
fino, como un sorbete.
3.
Una vez en la copa (copa Martini), el licor marrasquino se pone
sobre el hielo y se decora con una hoja de menta y
una cañita.
Las variantes con fruta siguen las mismas cantidades, añadiéndole trocitos de fresa, melocotón, plátano, piña, cerezas, mango, etc. No demasiada cantidad de fruta porque, sino, el cóctel resulta demasiado dulce. Generalmente el equivalente a tres fresas medianas.
Receta del daiquiri
Los Jardines de
Santa Clotilde
Descubrir la
historia indiana
de Lloret
Los Jardines de Santa Clotilde, situados en cala Boadella, son un jardines laberínticos de estilo novecentista, de 1919, ideados por el marqués de Roviralta, y diseñados y construidos por el paisajista Rubió i Tudurí, que también hizo importantes jardines de Barcelona
como los del Palacio Real de Pedralbes o el Turó Park.
LA VISITA IMPRESCINDIBLE
VISITAS CONCERTADAS GUIADAS Y OTRAS PROPUESTAS
RUTA DE LOS INDIANOS
Visitas guiadas a los espacios patrimoniales del centro de Lloret con vinculación con la historia de los indianos. Las visitas terminan con una degustación de daiquiri en el Museo del Mar.
CAN FONT
Visita a la casa-museo (máximo 15 personas) para descubrir una casa indiana con importantes detalles modernistas. Se ve cómo vivían y algunas curiosidades de la época.
VISITAS GUIADAS A LOS JARDINES Y AL CEMENTERIO
Si queréis conocer la historia de los jardines y del cementerio modernista, esta visita guiada es una buena aproximación histórica a la época y a estos elementos culturales en concreto.
TALLER DE DAIQUIRI
Para aprender la historia del daiquiri y cómo prepararlo con un taller personalizado a cargo de un coctelero profesional.
[email protected] lloretturisme @lloretturisme lloretturisme @lloretturisme www.lloretdemar.org