los caños con piedra, se hacen de madera, más barato, pero también menos dura- deros. Para PÉREZ DE PAREJA:
"Ojala no huvieran dado oidos, ni el Rey, ni el Consejo a la propues- ta de los conductos de madera, pues de ella nacio la total ruina de la fabrica. Diose la facultad para reparar la obra, pero no se executo, contentandose con poner dos ordenes de conductos de pino" (129).
El estado de ruina continuó durante todo el reinado de Felipe II. En 1576 Hernán MARTÍNEZ, Administrador del agua de la ciudad, informaba a los oficia- les del Concejo "que en el edificio del agua para benir a esta ciudad se a caydo y hundido cierta cantidad de madera de los andamios de cuya causa no biene agua a esta ciudad sino se erredifica". Los oficiales acuerdan que se haga la reparación, no sin que algunos de ellos critiquen las medidas que se venían tomando en el acueducto, y piden medidas más eficaces, pues con el gasto invertido cada año en los andamios se podría consolidar la obra (130). Esta acción era imposible dada la pobreza del Concejo, por lo que el Corregidor aprobó el acuerdo anterior, autorizando el gasto hasta veinte ducados. Lo mismo se informa en 1577, y se toman las mismas medidas (131).
d '(ç i) P do '6191 tisrq ZEJC)ly ui UpSJ OU SE!flSí sol anb o!Jsa rq 'SOHa)IIIaH saniaai sin] sof 13uawlluliz>lj slow ( ç d '(j) j,., 'do 'ZaNJJ.HV11 S3)IVNH OU!WOU (oh)
LIZ 10J ' Ç'Z q!l '(zEic3Jv) .UflW S ''qiv dHV (6I)
'ç, d '0061 'P1JPE1 'o3nqng ap O4,Q oyoq ap vjfnJzOg '091VUIH a oivw sof A 99 d 'Çz61 'P'JPW 'o)nqvg/an.zpJ 'sc»iv uiwluaj r p Ç 'd(j) 'u 'do 'zaNJiHvI saivwau o&nwoU (9Ç0
L1 oj 'Ç'z qu '(ztJlv) unii 's 'aiEqlv dHV (.Ç j)
'olla ap suclanid Aq ou '.uno aidujais !s owo 'o8JEqw ui d 'z861 'uEwElES 'val 'uEwE p prpisiA!ur '_ (6 .C91) wninyuaps snvq., ¡ap olpn;r3 'opiainbzj upz;svq
-os ua jaqvs ap Imauag api, ¡ap uppl,;ua wnpunf owo3 na1ç, 07 'sol1aH saniarii slnl sof (9€ 1) ÇL d '(j) ji., 'do 'Z3NJLHVII S3)IVNH o8uiwocj (ÇÇi)
6 d 'jg 'EuopJdq 'ouusj 'i33ÍOHD unrw .iod J!p 'sauoanijij so, ap ¡nau09 mjojs,j u ..(çIL1-z61) IluJIJO IP rPuJ13 - 'P vi A r.;>dojni uoiz!llAp El ip os,ojd ia iix Á IAX 501181s SOl,, 1131NsflO1 puro (çj)
(o'¡) sinsaÍ sol z.soajy ua sopEpJsuI uiivanaua as OU 1191 isq anbiod 'uoi ou saauowa oiaj sauaaop 501 P pEpflULIUOD Ej JEJflXSE A Ep!pUaE rIjaual -i.ww sa 'EzuEuasua el sojp ua .iezijodououi A soso8pi sol e asiaeiu ap suiape 'ap -uaiaid anb oj 'zEieajy ap 0(aDUOD ui . (6Ç i) szpatv.ww /jgw un ( njuanbup .ias ti auaiq 0//a opoj anb vXvz/ 0/ anb nuosiad sojja opuazup .iaa/ ti t( vuupop ti, souzu so, ti auasua anb wtid tipnbsap oi;savw un ti uvp anb szpatv.ww ll!w sias tijtip saj ( ¡vjgdsa pp oputip -0w .( ojopuaizvy e( jazina nj ua sv,sa!f Sn, .( ((ti 0/anb srnp so, pvpnp nisap o;uaiwvjun(n
¡a ua tiS!W aip anb uv/pdna un ti np anb s7pawitiw ¡/1w azu,nb.( 'ojja ti asopun8ijqo
£ njopuw;sow ((rnuunduoa ti, ap sajptid so, sojopuazup tizjvww nuuasua anbod joj -dazaidut nnp anb o!Jti/nsp,, ua)aijo oIquna y pEpnp Eisa e asJEpejsE.fl uuad sal A jEpuIAoJ aipi ja uoa uaqeq anb i.nd EJjA EpElp EJ E 50JjjEE sop O OUfl E JEJA -tia juan -re soua eiEap sappijo so 'otpipaiue Oj jeiao8au ap opiqo la UOD
EJJaJS Ej ap rinSaS ap snsaf ap eied
-UIOD Ej ap soso!2IjaJ sol pepnia risa E uapjsii as anb .iod 9111 ua ZrJEa1v ap o -aauo3 pp zap!Ae ej EaJJdxa as ou sand 'ajuaweaii waisis ezueuasua eun8uiu ei -JEdwJ as ou j ua oiad '(içi) psjoasa jeioui A ejojoaj 'ejjosojj as (ÇØÇj
UD Ella E OPEPEI5EJ2 i( prpnp nl ap soJnwE.nxa Çj ua opepunj) oaspurid UES ap 0JJ15EU0UJ ja ua 'VffllVd iu Z31ac1 unas pepnia Ej ap oaauoD ja .iod sopi -enuoa soqwe 'Joldaaaid un eqedno anb V3!19WDJ9 ap nipa;p3 run A (.Ç j) n,ana -sa' ap ojsatir un uoa rclmoa as svija7 s'waw!Jd ej ap ezuEuasua El EJEd
'EDpUJEJ9 A se.naj seiaUI!Jd SEj ueqEuasua as ZEJEDIV U3 •Se -anbad sapEplunwoa 5Ej ua sçw oi.pnw A 'eiflijfla Ej ap oi1odouow ja uauanuew anb 'soso!SJjaJ sol ap 'opo aiqos 'souew ua an8is 'oqanul opeziiejnaas eqeq as anbunE 'EzuEuasua El saJElnanJEd so.no 'A sosoJXJjaJ son1JsuJ sol 'soaauoD sol uapuaiie el 'EpuaplJauaq ej A pnles ej owoa 'rjnilna Ej A ezuasua Ej
•(90) ujisqa A (€i) 0fu1vs lan8ll, 'so.no a.nua 'UEJp -nisa apuop '«,q i) edoin3 ua epeiquiou 5LU El ap EUfl A EUEdS3 ap ESO jndod sui ej 'SaJEUaH ap jlrz>jV ap aluawJEJnawEd 'sapEpJsiaAJun SEJ E uqeqaiw SalUaJp -nd sol sand 'aaueajE flS E S0!PUi sol ap saiqod sw SOaEJEDjE SOj E imop ap
E1UfljOA ej auai A ezianjsa as ZEJEDjV ap oíaauoD ja anb PEP.13A 5a -Eimina el A zuejiasua Ej JEjjOJJESP eied sopaui soseasa ap rpriop A Ejfl3 oaod 'epqEjjeue aluauIEI.IeuioAeuI sa 'EueJjaisEa el upol JEJauaS ua owoa 'EgaaEiEajE pepapos El
o
La primera noticia que tenemos de un preceptor en Alcaraz es de 1523, por un asiento con el bachiller VILLAR a quien se le pagaron ocho mil maravedís anuales de las Tercias para enseñar Gramática (141). En 1574 se contrataba al ba- chiller GUTIÉRREZ por cuatro años (142); al final del cuatrienio se le despedía
(143). En 1578 es profesor contratado el Licenciado Pedro SIMÓN ABRIL, natural de la ciudad, que había destacado ya como docente y escritor, virtudes que sólo se le reconocen en parte: "pareció bien a todos su suficiencia y habilidad" (144).
El salario asignado era de 30.000 maravedís; pero, a mediados del año siguiente solícita que se le den 50.000 porque "no se puede sustentar de causa que los más oyentes son pobres y no le pagan cosa alguna", ofreciendo a cambio, "demos- trar á los dichos mozos estudiantes de balde que son pobres y de leer una lección de retórica". El Corregidor, en cambio, ordenó que se pidiera licencia a su Ma- gestad para darle solamente 10.000 maravedís más (145).
Pedro SIMÓN ABRIL, no sabemos si acuciado por la necesidad o deseoso de verse mejor remunerado, abandonó su ciudad natal en el mes de agosto de 1583 y marchó a tierras del reino de Aragón, donde ya había enseñado y desa- rrollado su actividad creativa. Desde allí escribe al Concejo renunciando a su ocupación de Preceptor en Alcaraz, disculpándose por hallarse imprimiendo un catecismo. En octubre del año siguiente, el Prior de la Seo lo nombraba lector de la Universidad de Zaragoza (146).
El concejo de Alcaraz, probablemente, no cubrió la plaza de Preceptor de Gramática abandonada por SIMÓN ABRIL, pues en 1589 nombraba por un mes al licenciado MOLINA, vecino de la ciudad, porque "los hijos de esta ciudad an- dan destruidos y pierden mucho de lo que habían aprendido" (147).
Por estos años, el 25 de octubre de 1575 se encuentra en Alcaraz Francisco de GUZMÁN,
"Cronista que dize ser de los hechos del sennor don Juan de Austria y de/levantamiento de la guerra del Reyno de Granada y de lo que las Ciudades y caualleros particulares syrvieron"
con el objeto de recoger noticias de la partici- pación de esta ciudad en la guerra de Granada. El huésped se dirigió al Concejo, que encargó a los regidores Francisco GUERRERO DE LUNA y a Cristoval de BELVAS, le informasen"de los servicios y grandes gastos de esta ciudad hizo en aquella ocasión y los que los cavalleros vezinos desta Ciudad sirvieron"
(148).En esta centuria, de renacimiento cultural, se desarrollan en Europa círcu- los culturales (149), en los cuales se ponen en común los conocimientos y los
(141) José MARCO E HIDALGO, Biografía de Doña Oliva Sabuco, p. 45; A.H.P. Albacete, Sec. Mun.
(Alcaraz), lib. 244, concejo de 17/XII/1547.
(142) Ibídem, p. 45 y, A.H.P. Albacete, Sec. Mun. (Alcaraz), lib. 245, fols. 138-139 Y.
(143) A.H.P. Albacete, Sec. Mun. (Alcaraz), lib. 245, fol. 354 y.
(144) Op. cit. (136), 18 (1908), p. 388.
(145) Ibídem, pp. 389-390.
(146) Ibídem, pp. 390-391.
(147) José MARCO E HIDALGO, op. cit. (140) p. 46.
(148) A.H.P. Albacete, Sec. Mun. (Alcaraz), lib. 245, fol. 210v.
(149) Roland MOUSNIER, op. cit. (133) pp. 22-25.
t - i (o6i) L (pIiprW) jygyj u 'ZEJ1J'q ap prpnID
E!JO1S!H )EiEd sOipflJs 1JOUJ)S flJ OU OflqE P Aq() E'jOa.. '()9iVUII-I a o:)HvI °( (çt)
o, •d (ç) IP d (sr) i6I d (91) IP do (Çj) 'ç •d 'uiapJqf (zi) iç •d '(9çj) IP d (ii)
9 d '(L.iót) oz (i
- 'qiv) ,!g-iv U ..ZLÇ 1 p rIWO). P 'JUW )L Vi au Z1ÍI9IIUOH OPUEUi1 (05 1)
A Df
-50UE SOWSIW SOJ ua ztjEz)lv ap S1jE3 SEJ iod SEP!A SflS P PP i( siqo SflS ap SiS!JUE pp Eu nb 'U0131fl3U1 risa .zotw .nuunpunj i.nd scppou SlUI sowiiuou 'odwni p 'Z!flÓ fflIJØJ Átij OpIDOUODSp p r3sa uqwj SJO!J1UE SOJ U0) SO -uz>iwíz>ouoz> Á suo!u!do jriqwr:)jz>iui iued odiun p uipEqAoid1 zi.ijy ap p1pnp El ui SIiDuE1s sns awrinp sunnb 'lflfflV NOIIIS øiPd E !U EJ!APPUEA 501 P PIJO souiqp ou 'soiuowps sowu ou anbunr UUjEUj
souIiodwiuoD sns oisij
-!uEuJ uoiibp owoa rinjin3 ij jod sajami pp oqsouui ua jí aqip ou
091V1IH 3 ODIIVIV 1061 ua 9J3SOuip 0U103 'VjJ'OSO/!J vítanN rl ip 1UJflE EJ sa ou ujq !s nb 'EAIj0 jissE 'iuwjqEqoid Ánw 'ouisuj ¡y unuJ ns i zi
-jy ap o(uo p 9iqpD anb sriuoq sj E.IEd uwins osndwoD 'II adijad
E ajqauiqj ojura un aÁnq1jival s uinb E '(i) EAJI0 uoD uoDEjnuiA ns .xod 09
-lvuH-I 3 ODUVW ip U9UdO ua si.0 OøUOD nbunE '(1) iod un,, :vf3uyd 3U Z3UId 9IqIJ)s owiliq alsa j (ç) nifoso/id D4flN Ej ap EJJOIflE
ij :)IUawt!sol:>j sojp un opuEpiEn2 'sopuos sop cisi E osndwoz al 'JOJJ1UE Ej anb popa E1U5W Ej p 'OJflSuO3S!Jfl Á EPOd '( -Ç9Çj) H~wojLOS p uEnf opEJDuD!J ¡3 (iÇt) ODÍIIIVS EAIJO ap OZIJflEq p UD OPEUAUJ SOWEJUOD -U OJ A ODflHYS ap OSJWE EJ 'pEpnp Ej ua O31W ap U9ISJOJd Ej opupib opr3uawnz>op ELJ isanbWICIMF1H J 0130 p 'SOUW jy U913Jp E2S U UEAJj sou 'SEOd srl oid '50U)DEiE3JE soisa SOpEUOJEpJ uanuan.)uD as apuop SEj1OU SELjZflW ap uodsip as °N (o1) ¿sJopEJo1sq 50J30 opEwndE UEIJ EA WøD Sal -rnnpuJ! ZEJEjV un owsui ot uino? sopEzijEJ