A imposición de Colaterais ( non price terms)

Inclúense neste concepto a imposisicón de diversos requerimentos relativos tanto o prestamista potencial como ao crédito e ao proxecto. Citemos como mais importantes os seguintes:

 Valor real das garantías ofrecidas polo prestatario

 Volume do crédito

 Estructura da operación de financiamento

 Operacións a tipo primario (prime rate pricing)

 Liñas de Crédito (credit lines)

 Compromisos de Crédito (loan commitments)

 Prazos de vencemento

 Compensacións ofrecidas polo prestatario

 Esixencia dunha cuota de participación mínima con recursos propios do promotor.

 Valores mínimo para a taxa interna de retorno (TIR) e o valor actual neto do proxecto (VAN), e máximos para o periodo de recuperación do investimento

 Grao mínimo de cobertura dos Cash Flows libres para atender as cargas financeiras do proxecto.

 Outros

Todos eles intentan poñer barreiras de entrada para rexeitar a investidores de elevado perfil de risco, ou mesmo a proxectos de elevado risco, aínda que sexan acometidos por prestatarios moderados, de baixo perfil de risco.

Betster97 _{e Thakor}98 _{propoñen que os prestatarios potenciais con garantías}

ilimitadas (porque ofrezan garantías reais abondo ou porque as previsións baseadas nos ingresos futuros sean consistentes) non sexan racionados. Os prestatarios potenciais de elevado risco (que saben, antes de acometer un novo proxecto, que este é realmente de elevado risco) son remisos a ofrecer garantías para asegurar a devolución dos créditos comprometidos. A introducción , por parte dos prestamistas, de requerimentos de garantías contra os riscos de insolvencia dos prestatarios, incorporadas dalgún xeito ás taxas de xuro, deberían permitir expulsar a algúns dos prestatarios potenciais de elevado risco e xerar unha diminución do nivel medio de risco do grupo de investidores. Se, ademais, como consecuencia da diminución do risco global, os tipos de xuro medio resultan rebaixados , parece razoable concluir que os prestatarios dispostos a asumir a concesión de garantías e que queren acometer proxectos de risco moderado (con aversión ó risco) , se animarán e demandarán créditos en maior medida, o que ademais acabará por repercutir nun sentido favorable sobre a solvencia media dos préstamos concedidos. Existe polo tanto a posibilidade de que, afrontando deste xeito o exceso de demanda de crédito, os prestamistas poidan rebaixar ata igualar os tipos de

97

Betster, H., 1985, “Screening versus Rationing in Credit Markets With Imperfect Information”.

American Economic Review, Vol 75, pp 850-855 98

Thakor, A., 1996, ”Capital Requirements, Monetary Policy, and Aggregate Bank Lending: Theory and Empirical Evidence”, The Journal of Finance, Vol. II.

xuro dos créditos ás taxas esperadas de retorno dos proxectos de tipo medio. O beneficio global deste cambio de estratexia dos prestamistas dependerá da reducción de rendementos , producida pola perda de negocio experimentada o rexeitar aos investidores de elevado perfil de risco, fronte a gañancia de rendementos producida pola expansión do crédito (aínda que con tipos de xuro mais baixos) a unha meirande base de investidores de baixo perfil de risco. A introducción de colaterais nos contratos de crédito pode ser, xa que logo, unha vía axeitada e proveitosa para superar a falla de información dos prestamistas en contornos de negocio con presencia de asimetrías de información. A consecuencia será, en definitiva, o aumento da proporción de investidores de baixo perfil de risco sobre os de elevado perfil de risco, unha maior competitividade no sistema bancario pola financiación empresarial e un aumento do financiamento e unha reducción do custe do mesmo para as empresas99.

Milde e Riley 100 mostran que o volume de crédito pode usarse tamén como un

argumento colateral, para seleccionar e marxinar aos prestatarios de elevado perfil de risco . No seu análise argumentan que os prestatarios potenciais con proxectos de baixo nivel de risco, actuarán a xeito de sinal para os prestamistas indicándolles cal é o perfil de risco o que se lle poden conceder créditos de importancia.

Wolfson101opina que o endurecemento dos colaterais, actúa como barreira de entrada aos novos demandantes de crédito. Si un novo demandante de crédito

99

Drsicoll, M., 1991 , op. cit.., pp 32 100

Milde, H. and Riley, J., 1988, ”Signalling in Credit Markets”, Quarterly Journal of Economics, pp 101-129

101

é incapaz de ofrecer colaterais abondo, a súa solicitude será rexeitada. Ademais un colateral moi especial, como o volume do crédito, pode empregarse non soamente para rexeitar o préstamo, senón tamén para rebaixar o seu volume.

Téñense posto diversas obxecións a idea de que o uso de termos colaterais nos contratos de crédito poida axudar a superar o racionamento de crédito: Os particulares económicamente poderosos, mais capacitados para conseguir importantes sumas de capital, poden ser individuos con menos aversión ó risco ca os particulares de menor fortuna, especialmente si a súa fortaleza económica foi acadada a traveso de proxectos de elevado risco no pasado. Berger e Udell 102elaboraron un informe empírico que mostra que son os prestatarios potenciais de elevado perfil de risco, os mais dispostos a asumir colaterais en forma de garantías. É neste sentido no que podemos compreder a afirmación de Stigltz e Weiss103 que expresa que a introducción de requerimentos colaterais pode producir unha taxa de retorno mais baixa para a carteira de empréstimos

Algúns autores teñen expresado a idea de que si os prestatarios dispoñen de recursos para ofrecer en garantías contra un préstamo, poderían tamén aplicar os seus fondos a xeito de autofinanciación disminuindo o volume de crédito solicitado104. Segundo este argumento, un prestatario potencial que estivera capacitado para ofertar un 100% de compensacións (colaterais), non solicitaría financiación algunha para acometer un proxecto. Este argumento esquece sen embargo o feito de que a riqueza está normalmente vencellada a posesión de

102

Berger, A., Udell, G., ”Collateral, Loan Quality and Bank Risk”, Journal of Monetary Economics, Vol. 23

activos estratéxicamente asignados a unha actividade concreta na forma de capital inmovilizado, de difícil conversión en liquidez na maioría das ocasións, pero que son ben aceptados polos prestamistas como colaterais na forma de garantías, fronte ós riscos de insolvencia. Os investidores empregarán polo tanto únicamente a súa riqueza acumulada en forma líquida para reducir o importe da cantidade a solicitar en préstamo.

Wolfson105estudia a evolución dos colaterais e dos prezos das operacións de crédito, chegando a conclusión de que os colaterais teñen unha valoración dinámica, segundo a evolución das reservas bancarias, como consecuencia da imposición de políticas monetarias restrictivas. Ademais verifica empíricamente, no periodo 1964-1982, como os colaterais esixidos foron endurecidos conforme o ciclo económico se achegou os seus picos.

Os colaterais poden ser empregados como filtro soamente fronte a prestatarios potenciais que teñan de seu patrimonio abondo para respostar as demandas de seguridade dos prestamistas. Os pequenos investidores, con proxectos de baixo perfil de risco poderán ser expulsados fora dos mercados, por non dispoñer de recursos abondo para facer fronte as garantías ou colaterais que os prestamistas poidan esixirlles. Calomiris e Hubbard 106sinalan que as limitacións introducidas como colaterais poden ser mais importantes como limitadoras da disposición de crédito para as empresas nas que estean presentes importantes asimetrías de información entre prestamistas e

103

Stiglitz, J., Weiss, A., 1981, op. cit., pp 393-410 104

Blanchard. O., Fischer, S., 1989, ”Lectures on Macroeconomics” MIT. Press

105

Wolfson, M., 1996,op. cit., pp 460-461 106

Calomiris, C., Hubbard, R., “Firm Heterogeneity, Internal Finance and Credit Rationing”, Economic Journal, Vol. 100, Nº 399, Pp 90-104

prestatarios potenciais e naquelas nas que a limitación de información poida ser moi grande.

Dow107_{refírese tamén os problemas ocasionados po la falla de información e o}

problema específico de financiamento que esta provoca as PEMES. Segundo esta autora, os bancos deben avaliar a solvencia dos prestatarios, en ausencia dunha base sólida de información, que lles permita cuantificar o risco das operacións. A incerteza afecta tanto a probabilidade de insolvencias, coma o futuro valor dos colaterais. A característica falla de rexistros financeiros históricos fiables das PEMES e o elevado custe relativo de pescuda que supón a pequena dimensión das operacións , conforman unha importante barreira a recollida de información. A solución que neste cotorno adoitan tomar as entidades financeiras é a de racionar o crédito.