ARTICULO 21
1- Na shiỹaxahuapi qompi huo’o na nderecho ra saishet ra qaishehuen ca huaña, qaỹaỹamaxajñe na lo’onatacpi qataq ‘enahuac na mayepì, qataq huo’o nam laipi, ‘eta’am ca paxaguenaxac, no’onataxanaxac, paxaguenaxac saqaỹahuec, qataq qaỹahuajlec na no’onataxanaxac lta’araic, noiecpi, tannxanaxac, tannaxaqui qataq nam ntelaxa na shiỹaxahuapi ‘enahuac.
2- Na nataxala’pi ỹaconget ra ỹoqta qaỹo’ot qataq ra huo’o ca chegoqa’ague ra qanmit ra nrotic re’era ra qaỹaỹamaxajñe na no’onatacpi qataq na shiỹaxahuapi ‘enahuac. Qananauga ra qailo’oguet ‘enahuac na derecho qataq na ‘onolec lhuenaxanaxapi na iỹa’axaiquipi, ‘alpi, nsoxoppi, ñaqpiolec, qataq na shiỹaxahuapi qompi huo’o ra lalolaxa.
Na lqopaqtaxanaxat na nderecho na siỹaxahuapi qompi ra ỹaỹamaxajñe ra ‘etec na lo’onataqa qataq nam mayepi shiỹaxahuapi na maye ỹoqta qaihuen saishet ra sa qaisateguet, cha’aye laquia’ ra netauga ra qaica la’amaqchec. Qaq nam nataxala’pi ‘eta’, ihuen ra ỹaconehua’a ra nmit ndotec ra huo’o camaye, ‘eta’ ra maye, ra iỹriñe ra nachoxoyec ra ‘etec ra nca’alaxa ra qaỹa’axat na laipi shỹiaxahuapi nache netaña cam qaỹasaxaña.
DeRecho qataq ‘onolec lhuenaxanaxa na
ỹa’axaquio’olecpi, ‘alpi, nSoxoppi qataq nam ñaqpiolec
qompi, nataqa’ain nam Shiỹaxahuapi huo’o Ra lalolaxa.
ARTICULO 22
1- Qaỹahuo’o ca nraqa’ ra qailo’oguet na derecho qataq ram ‘onolec lhuenaxanaxa na ỹa’axaiquipi, ‘alpi, nsoxoppi, ñaqpiolecpi, qataq nam huo’o ram lque’emaxa ra qaiacolec ram qaio’ot nam nanettalec na’ana neriguishe.
TUS DERECHOS EN
TU LENGUA
- QOM CHA
CO
2- Na nataxala’pi ỹaconguet ra ỹoqta imeten, ntaune’ na qompi, ra iaqto’, ỹa’añaxatchiguiñe ra na ‘alpi qataq na ñaqpiolec machiguiñe ra qantela’a qataq qantela’a ram huo’o cam ye, ‘eta’am na nhuaxanaguec aqo’ ra ne’enaguec.
Namaye nache netaña cha’aye qoỹetga esa ram huo’o ram huagui ra qaica ca la’añaxac, qoỹetga nam ỹa’axaiquipi, ‘alpi, ñaqpiolec, nsoxoppi, qataq nam huo’o ra lque’emaxa. Na ñaqpiolec ’alpi qataq ỹallippi qomllalaqapi namayepi qanaloqnguet ram sa lataxac ra qom llalec, ỹoqta sa qanolqtenhuo qataq qaiachoxoren, qaq nam nderecho na lo’onatacpi, shiỹaxahuapi qataq maiche lalamaxat lataxac. Qaq nam ‘alpi qomlashepi, qaỹamata’ac ra ‘alo qomlashe, qataq qaỹviraxatauga ra choxoraq na mayepi, taqa’ain nachena’am.
Qaq nam nsoxoppi qomllalaqpi, na mayepi nchena na tateguet qataq iacona ram ỹache ram maiche lataxac qataq ram maiche lalamaxat no’otaxac nam lahuo’ le’ecpi, qalota na mayepi ihuen ra nquiguehua na la ciudad, cha’aye napaxaguen, ro’onataxan aqo’ ralola, qaq nagui’ qaỹamata’ac ra ‘enaxaqui nam huetanguipi, ‘ego rasaxai logoraic ra maye` nquicta’a ra ỹoqta qaỹshehuen souaxat ra ỹahuotec ra no’otaxac qataq ram maiche lataxac, nache ne’ena taỹa’a ra ỹoqta raqat nahua la’aqtaqa, cha’aye na mayepi maiche ioxojriñe nahua maiche la’aqataqa ñe’etaga ra qai’in.
Qaq nam iỹa’axaiquipi na mayepi ioqta ỹalaxalec ram lataxac na qom, paxaguenataxanaxaic qataq nqaic, ra lapaxaguenataxanaxac ioqta nhuenec nam paxaguenaxac na ñaqpiolec qataq ñaqpiolelpi ra iaqto qanahuaxaiaxasheguem ra maiche nataxac aqo’ qoỹoxot nahua ntaxaiaxaco togo’sha’ape, qataq lataxac som hua’aupi. Huo’o ra laquia’ qaỹa’aqtaxateguem na natasheguempi qaiota’a na’aqtac.
Namayepi nataqaen huo’o ye huaña ra qaie’en ram maiche nderecho humanos nhuenqa. Nataqaen ivirauga qanqa’ain na qom huo’o ra lque’emaxa maye huo’o ca lque’emaxa; qalota na shiỹaxahuapi qaỹoqteuga na natannaxanaxaqui, qataq na paxaguenaxac, namaye ‘ego lta’araic ra qaimeten ra lalolaxa qataq ishet ra ỹoqta saishet ra qaimeten. Ñaq saxanxa ra qaỹahuaton ra’a na qarma’ Argentina na nerepi nanettalec na qom la’aqtac na nacota’at le’enaxat Braille, la’aqtaq na saishet ra nauañe..
2- maiche ỹahuo’o qataq naloqtela’
DeRecho na Shiỹaxahuapi qompi Ra maiche ỹahuo’o qataq
maiche naloqtela’ na maiche lataxac pa’ahuo.
ARTICULO 3
Na shiỹaxahuapi qompi huo’o ra maiche nderecho ra maiche ỹahuo’o. Ra iacona ra ‘onaxaic ye’eye derecho maiche ỹahuo’o ca lataxac na no’onatacpi chegoqchegue na nataxala’pi qataq maiche ỹcaalec ra no’onataguec na yo’oqchegue nhuenec, qataq na shiỹaxahuapi qataq na nataxacpi.
ARTICULO 4
Na shiỹaxauapi qompi ra qaỹo’otpi na nderecho ra maiche ỹahuo’o, huo’o na nderecho ra m maiche naloqtela’ nam ỹo’otpi ỹataxata’aguet nam lo’onatacpi pa’aỹahuo qataq nam netaña nam ‘ena, nche’eta’am ra ỹanhuo na lo’ontaxanaxatpi qataq qaỹo’ot ra lashehue na lataxac ra maiche lo’onataxanaxac.
ARTICULO 46.
1- Qaica ne’enapi qaiachaxanapec na’aqtaguec ra qaỹaỹateteguet ra saishet ra qaỹmato’ot ca lasataxac na nataxala’pi, shiỹaxahuapi derecho ca ‘onolec ra ỹaleguehua’a ca no’onatac aqo’
TUS DERECHOS EN
TU LENGUA
- QOM CHA
CO
ỹo’ot ca lo’onatac rataỹa’aguet na qoỹetga Carta de las Naciones Unidas, qataq saishet ra qaỹaỹajnget ra ‘ego’ maiche nanerelec aqo’ ỹashetehuo ra ỹo’ot cam sa lataxac na nalegaxac aqo’ lapota’at lo’onatacpi na nataxala’pi maye huo’o ra la’añaxac qataq ndojlec ra ỹo’ot.
2- Re’era no’onataxanaxac na derecho ỹa’axattac ne’ena na’aqtaguec, qaỹahuo’o ye qaỹanaigui na derechos humanos qataq na nsoxoc na shiỹaxahuapi. Qaipagaqtetelec ra no’onat na derecho maye qoỹerelec ne’ena na’aqtaguec nlletañe nrotec na sa iashen ‘ana Ley qataq ra naỹamaxate’ na namaxasoxonaxaco. Ye’eyehua laloqo’ote saishet ra ‘enaxaqui nrotic ra ỹoqta qaihue’n ra nllañe re’era nahuattonaxanaxac qataq qaỹahuo’o souaxat na derecho qataq na nroxoiqa qataq ‘enahac na choche na, ra ỹaqto maguiñe lataxac qataq nam ỹoqta lhuenaxanaxapi na shiỹaxahuapi huesoxoic ye lhuennataxa.
Ia’axattac ram nam shiỹaxahuapi qompi huo’o na nderecho ra lca’aique cam ro’onataxan qataq taqa’ain cam lo’onataxanaxac nam yo’opqchegue nhuencpi, shiỹaxahuapi qataq na maiche lalalmaxat lataxac, maiche yanhuo nam maiche lsallaxa qataq nam nhuencpi qaỹachegoxottoigui na hauiaq qataq nam ‘alhua. Ne’ena nroxoi lataxac nche’ete’ ra qaỹahuatton na nderecho ‘eta’am na shiỹaxahuapi ra maiche naloqten, qataq no’ora’t qataq yanhuo nam maiche ỹo’ot maye pa’airehuo, lca’aique ca lataxala’, na’alhua qataq lma’.