binni gutaguna ti xiixa ni caquiiñe guidxi casi xuba’ o xiixa ru’, ne que ziu di tu la uquiixe binni ti cayuni xiiña’ ti zaca ná diidxa’ ro’ bia’ gaca ni. Ne cadi ná ca binni ni napa tienda ro’ ca la?, zanda gúni ca ni.
Ne pa laacabe guni cabe ni la?, zusabana diidxa’ ro’ bia’ laacabe, ne ca binni ni runi xiiña’ justicia la?, zazabinanda ni gutaguná ni jma riquiiñe guidxi casi xuuba’ ne bizaa ne gutoo ca ni jma caru lu binni guidxi ti zaca ganda gaxha ca’ jma bidxichi.
Ca diidxa’ ro’ bia’ nga quixhe’ pa bia’ nga guisaca ca ni jma riquiiñe binni ndaani’ liidxi, ne zaqueca laaca nga cuaqui chahui ca’ xiixa ni chi guidoo ca’ ne gucheche ná ni lu ca ni rutoo ti cadi chu’ tobi si tu gutagú ná ca ni ne gusisaca ni jma, de ni bia’ ni ma nexhe guidoo ni. Zapa diidxa’ ro’ bia’ ca binni ni rizii ne zacane ni laaca gúsisaca ca’ guenda lisaa xtica’ ra chisiica’ xiixa ni gutoo ca’.
Que zanda di guini’ cabe de que guidxi ro’ gutaguná xiixa casi: ca diidxa’ ni riapa’ ne rica lu gui’chi’ o ca diidxa’ ni rica lu guiiba’; nisa gas, ne guirá ni riree ndaani’ guidxi layu; biaani ne guirá ru’ ná diidxa’ ro’ bia’ ne guini’ ca xa ique ni ruzuhua lu xtiidxa’ binni. Ca guenda riui diidxa’ guiiba’ ruzaabi diidxa’ ne ca tren laca ni nga jma riquiiñe ca ni ti ganda guidaagú lisaa binni de ti guidxi ne xti’ guidxi casi n acá lu ndaaga 25 xti’ gui’chi’ ro’ bia’ ri’; ne ra guiana ni lú ná guidxi ro’ la?, laa nga gapa ni ne la gu’ya’ tu zanda gúdii gui’chi’ ti ganda guni ne ca ni dxiiña’ casi na diidxa’ bia’ ni ca ni lú. Guidxi ro’ zapa binni ni guni xhiiña’, ne zapa tienda ro’ ra guidoo xti’ ne laaca zadagulisaane binni guidxi guni dxiiña’ o laca zanda guidagulisaane ca tienda ro’ ti ganda gunica’ dxiiña’.
Zapa guidxi ro’ ti yoo ra guiapa’ bidxichi ne que zaquiiñe di ni xtipa xti’ xtobi ti ganda guni xhiiña’. Ni racalaadxi ni nga cadi guiete lu guenda risaca xpidxichi guidxi, ti zaca zuzuhua’ dxiichi’ guidxi ro’. Nin ti xa ique que zanda di uca’ ca binni ni runi dxiiña’ ndaani’ ca yoo ra riapa’ bidxichi xti’ guidxi ro’ ca’ uquiixe bidxichi.
Cadi na binni xiñe guidxi ro’ si nga zanda gúza’ bidxichi ne cu’ ni ndaani’ ca yoo ra riapa’ bidxichi que. Ca xa ique ne yoo ra riapa’ bidxichi ca la?, zutagulisaaca’ xtiidxa’ ca’ casi ná diidxa’ ro’, ti ganda guni yoo ra riapa’ bidxichi ca dxiiña jneza, ne zaqueca ra uquiixe bidxichi la?, laa si nga nana xi modo guni ni.
Ca binni ni gúni dxiiña’ ndaani’ yoo riapa’ bidxichi ca la?, xa ique gudxi ro’ zaguita (mexicu), ne xtiidxa’ ca xa ique ni ruzuhua lu xtiidxa’ binni ca nga guini’ tu la zanda guni dxiiña’ ndaani’ ni, ne pa cadi cayuni ca binni di dxiiña’ la?, jma dxe xa ique ni ruzuhua lu xtiidxa’ binni nga guini tu laa, zanda gúni dxiiña’ ndaani’ ni; ne zuni cabe xiiña’ cabe xtubi cabe bia’ dxi si nexhe guni cabe ni; ne zanda guiree cabe de lu ca dxiiña’ ca pa guni cabe xiixa guenda naxoo, ne ma que zanda guni cabe xti’ dxiiiña’, zanda guni cabe xti’ dxiiña’ casi guenda ruzuhua lu xtiidxa’ yoo ra riapa’ bidxichi, ne ca binni ni que gapa bidxichi casi; ca binni ni biziidi para gusiidi, ca binni raca ne binni guidxi, ca ruyuubi guenda nana xti’ guiiba’, n era raca ne cabe guenda ne xpia binni huala’dxi’. Ca binni guni dxiiña’ ndaani’ yoo ra riapa’ bidxichi que la?, zanda guxhuuba donda cabe laaca casi, ruxhuuba donda ca polticu ca, ne zaca ni casi ná ti ndaa 110 xti’ gui’chi’ ro’ bia’ ri’. Cadi ná cabe cutaguná ca binni ni napa tienda ro’ ca, ca xti’ ne gutooni lu ca binni ni nabeeza, ndaani’ xti’ guidxi ro’ ni cadi xti’ zaguita (mexicu),
huaxa zanda guni cabe ni la?, ne xtiidxa’ xa ique ro’ xti’ guidxi zaguita (mexicu) la?, o ne xtiidxa’ xa ique xquidxi cabe.
Ca diidxa’ bia’, laasi la?, o ne xtiidxa’ ca xa ique ni ruzuhua lu xtiidxa’ binni zanda guxha ca’ xiixau diidxa’, o xiixa gui’chi’ ni ucua’ ni yegú lisaa ra gutoo xti’ ndaa guidxi ro’ ni cadi xti’ zaguita (mexicu), pa na binni guidxi gaca ni la?, zanda guni cabe ni.
Ne laca que zanda di ná cabe de que laca naca ti guenda rutaguná nga ca dxi si ni icaa ca binni runnda, guyaa o ca ni rucaa diidxa guie’ ca, ra gusuhuini ca’ xiixa ni bi’ni’ ca’ neza lu binni, ne ra icaa ca binni di’ xiixa ni gaca ne laaca lu ni runi ca’.
Ne xtiidxa’ diidxa’ ro’ bia’ la?, guidxi ro’ zanda gudii xiixa gui’chi’ binni ti ganda gapa xiixa carru gune dxiiña’, zuni ni paaxa xi ná diidxa’ bia’. Ca diidxa’ ro’ bia’ nga gu’ya’ gaca ca dxiiña’ ri’ jneza, ti ganda gaca ne ca ni binni, ti cadi chu’ binni lu xiixa guenda naxoo.
Guirá ni gaca ladxi guidxi guni la?, napa xi chinanda ni ni ná gui’chi’ ro’ bia’ ri’, ne naquiiñe gaca ni casi diidxa’ bia’.
Guidxi ro’ zanda gaca ne ca dxiiña’ ni raca chupa chona si gubidxa, ra gudiini laa ti ndaa bidxichi, huaxa que chi gaca ni xtale ti que guxie xpidxiachi. Ne laaca guidxi ro’ nga gu’ya’ gaca ca dxiiña’ ca’ jneza de ra guzu lu ni la?, ne ra guiluuxe ni.