! " # $%#" ! #%! "#
!" # & "
!"
$ '
5
'
7
& '
B
' (% '
33
' ( $ -
33
' ( ) -
33
' &% * '
35
+' * &$% , '
37
+' ) -
38
+'' -
38
+'' -
4=
+''+' - - -
4=
+''. - - -
4=
+' -
43
+'+ $% -
44
+'+' (- -
45
+'+' & )& -
46
.' / '
4<
0' 1 '
53
/ '
55
2' $ - -
55
2'' & ' - -
56
2'' $ - -
57
2''+ $ $ -
64
2'+ 3 - -
76
2'+' /& 3- -
76
2'+' & 3 -
78
2'+'+ 3 - -
7B
2'. - -
88
2'.' -
88
2'.' ( - -
8B
2'.'+ -
8B
2'.'. -
B8
2'.'0 & -
B<
2'.'2 3- -
L3
2'.'4 -
L4
2'.'5 -
L6
4' 6% ( ' '
LB
4' ) - -
LL
4'' $& & - -
LL
4' ' $& &' -
<6
5' $ 3% , '
<B
5' 7 3 &$ - -
<B
5'' % - -
<B
5'' $ % -
3=3
5''+ % )- -
3=4
5' 7 3 &' -
3=5
5'' % $ & -
3=5
5'' $ % $- -
336
5''+ % $ -
336
5'+'+ % )/&- -
33<
5'+'.' % -
33<
5'. & - -
343
9' ' '
347
$) '
34<
6 '
35<
), - - -
35<
), - - -
364
$ $%
Claudia Patricia Toro Ramírez
: Socióloga, Especialista en Técnicas de Investigación Social,
Magister en Desarrollo Educativo y Social.
Alvaro León Yepes Marín
: Médico y Cirujano, Magister en Salud Colectiva.
Berena Patricia Torres Marín
: Antropóloga, Magister en Salud Colectiva.
Martha Lucía Escobar Pérez
: Médico y Cirujano, Especialista en Salud Ocupacional,
Magister en Salud Colectiva.
$
Agradecemos a los autores de las investigaciones e informes de prácticas, así como a las
personas que accedieron a las entrevistas, sin estos insumos hubiera sido imposible el desarrollo
de esta investigación.
A las universidades, ONG y personas de las cuatro ciudades, que permitieron la revisión de
sus materiales.
A la Facultad de Enfermería de la Universidad de Antioquia quien abrió el espacio para el
desarrollo de esta investigación.
A la doctora Claudia Toro, investigadora principal, asesora y amiga, quien fue el motor y
guía en este aprendizaje.
A nuestras familias, compañeros y amigos, que nos apoyaron estos dos años y
comprendieron nuestras ausencias.
A las personas de las distintas ciudades, que de una u otra forma se vincularon a la
recolección, organización y digitación del material.
Con el objeto de describir el estado de la discusión y las características de las prácticas en la
década comprendida entre los años 1991–1999 en Colombia, se eligieron como unidades de
trabajo: las investigaciones de posgrado, los eventos y las entrevistas a personas clave, de la
promoción de la salud; sistematizaciones y documentos relacionados con las prácticas de
promoción de la salud. La información se localizó en las ciudades de Medellín, Bogotá, Cali y
Manizales.
Se trata de un análisis documental histórico hermenéutico, en tanto que se centra en la
comprensión de los discursos de teoría y práctica con la intención de reorientar la propuesta de
promoción de la salud como práctica social.
La promoción de la salud en Colombia en la última década, de acuerdo al análisis realizado,
presenta avances, aunque se queda corta en los planteamientos epistemológicos y teóricos. La
práctica presenta dificultades en su ejecución, debido a la falta de coherencia entre fundamentos,
propósitos y metodologías.
Para la práctica social de la promoción de la salud es importante fortalecer los procesos de
formación de los actores y el abordaje de metodologías cualitativas, en las que interactúen las
ciencias sociales y humanas, pedagógicas y de la salud, que permitan realizar acciones de
manera comprensiva y transformadora, así como incidir en el objeto de la promoción de la salud:
la vida.
&
"El motivo de la enorme dulzura de esta vida es que está modelada por muchos
sueños e ilusiones. ¡que importa que el sueño sea engañoso, mientras la
imaginación esté llena de realidades! Sin ellos el hombre estaría constantemente
acosado por la necesidad. Estas son las mayores riquezas de la vida.¡Que
vengan pues a ocupar su lugar, que su existencia sea eterna!" Bibhouti
Bhoushan Banerji.
$ #%! "# ! # '%#! ! / * $ ! # !! ! "9%: ! # "2" ! !" ;3<<<14===> # # !! ! % #$ ! "*" ! # #%!: # " "" % " ! %# ! # #%! " " / !# ""*" & ! # ? 9% !0 * ! " *&"
# 00#" ?/ 22 #" !"%*" #?" ! # "*" ! # #%! : # *"*" ! " % %%": " /": % & "0#* 9% " /%!*#* "@
"#!A: %/ & %# ! # " $ ! ?# "% !! # "
! ! % 9%A & 2 "!! # ? ! # "*" ! # #%!: # %# " "/ " " # * ! "
"0#!! ! " # ""*" !# *" ! # "*" ! # #%! !! # " $ & #
!": # " $ 2 2"& "% " # " % "%# & C ! # "*" & 0 # !% # ! ""#! # "*" ! # #%! "*" % *" ! *"
-(! # !/ "+*" # "*" ! # #%! 2& % !" # !! ! "! : % " # 2%*": # !: # 0 : # ! "##" 2%*": #" %#% #: #" "# & #"
#" % $%#" ! !" & " !" ! D)" " ! ! 9%C '%#!E ! /%#! !# ? ! # #%! & ! # "#: 2 #%!" # "*" ! # #%! " # ! # %" %" # "%" & "%" !# ? ! # #%!: & # !%" #! !! " - # " 9% # #$ # " * 0" ! " %/ "0#*? 9% " # # 0 "*" "": " " 9% # ! ! !# *" !""*": & 0 # "0#!! ! ! # "*" ! # #%! "*" "0F" "" ! # !#
"*#F #!! "#"*0 # /# !# *#": "/%!* ! " #" # ! 9%!! #" "*": #" "#$" & #" "#: ! ! * # ! " " ! # "!" ! ! ! % #" G* " ! "#"*0" & "#"*0- " " : # %" * " ##" # %# 2 *"!" # #%! "#"*0 # G#* !C!: A!" " # "*%# ! # "% "#$ ! 3<<3 & # *#* !# * H # ! % !! "# #%! " # & 3== ! 3<<5: "/ %*" %/ % "" ! 0G9%! & /#+ " " # "*" ! #
*0 ": # " # 9% # $: ""! " !/ %" : 2 " 0# %?# " # "0#!! 9% "/ # "*" ! # #%!: %?# " % #*" & %?# # /" * ! ! "## #: " # "0F" ! " *" 9% "!%A &%! # ! !2
-# -#*&-#34; !-# &-#34;0-#* +%&-#34; * /&-#34; *%-# -# % % " !" @
D%?# " # " $ %#A!: #" & # " # "*" ! # #%! # G#* !C! !# *#"E
D*" 2 ! "##!" # ? # "*" ! # #%! # G#* !C! !# *#"E
D%?# " # /% & " # ""*" "!%!" & # ? *#*! "*" ! # #%!E
.!" ! # !% & ! # ? ! "*" ! # #%! "#"*0 3<<3 I 3<<<. # # * " ! # #$ ! "*" ! # #%!: ! # * $ #%! "#: & 2 "%!" % "" ! !AF 9%!" : !*? ! % 0 0" %" ! "##"
! @ #" " !# !J" *"!"#" 9% ! 0 # *" %!" # ! "##"K # * # ! ?# " ! " !"! ! 0 *#* # ?# #A!" !
' (%
"Sostenemos que solo emerge la deliberación, la conciencia de lo que estamos
ejecutando, cuando este fluir en la transparencia por alguna razón se ve
interrumpido: cuando se produce lo que llamamos un quiebre. Un quiebre
diremos, es una interrupción en El fluir transparente de la vida". Antonio Elizalde
' ( $
( 0 # !" ! # !% & # $ ! # ? ! # "*" ! # #%! "#"*0: 9% "*" "" " ! # #$ ! "*" ! # #%! # * $ #%! "# ! # '%#! ! / * $ ! # !! !
"9%-' ( )
% # "!% $/ ! # "*" ! # #%! ! "##! 3<<3 & 3<<< # %!! ! !##$: ""?: # &
A#-!/ & #A # ? / ! "*" ! # #%! #
%!! ! !##$: ""?: # & A# 3<<3 &
3<<<-" # 3<<<-" % ! 3<<<-" $ $/ # *3<<<-" ! # 3<<<-"*3<<<-" ! #
' &% *
"El gran final del arte es sacudir la imaginación con la fuerza de un alma que no
admite la derrota, aún en medio de un mundo que se derrumba" Federico
Nietcszhe
" 0% # ""#! ! # M#$ ! "*" ! # #%!N ! # * $ #%! "# ! # '%#! ! / * $ ! # !! ! "9%: " "#* " # " ! #" %" ""*" 9% %! " %!" # "" ": " *0C " # ! %" " 9% %$ & *#$ # 2" A" ! #
-" # -" % ! % -"% # -"*-" ! # #%!: * ! # ?*0" "#: 9% "! # !! !# $ & 9% &%! " # 9%2 ! # %" /" *!" ! % " 2%*": ! # %" !" ! " ! #%!: ! # " A" " %0 *# 9% "% !# * & ! # ! ! A # "#$
+' * &$%
,
"Toca a la imaginación creadora de nuestros filósofos, artistas y científicos,
redescubrir no lo más lejano, sino lo más íntimo y diario: el misterio que es cada
uno de nosotros. Para reinventar el amor como pedía el poeta, Tenemos que
inventar otra vez al hombre... Si nuestro mundo ha de recobrar la salud, La cura
debe ser dual: la resurrección política Incluye la resurrección del amor". Octavio
Paz
! "*" !J" *"!"#" # # "*" 2 " " # /"9% & # " $: %#!" ! * "2 #" "*" 0?" ! "!" *" ! ""*": !!" "*"@
" *"#" "*" "0#!! ! " % ! ""*" " " !! "/ " $ 9% %#A "*" 2 * ! ?#: % # !% "0 # " $ "*" ! #
? "# !" "*"@ "*" " "#A ! #" "%" !! #" *"#" & #" " & "*" " $ C* 9% * # " % !
""*"-# !J&""*"-#34; *&""*"-#34;!&""*"-#34;""*"-#&""*"-#34; ! ""*"-# J""*"-# !&""*"-#34; *&""*"-#34;*&""*"-#34;@
# * " # / "%# 9% " 9%## /#+" #! "0 "*" ! # #%!: ! # %# !/ " $ # & F
3
- H)P) )) ( (- "*" ! # #%!@ % "#"$- / * @ 3<<8- 6=4 - Q2"@ : 3<<8- 6=4 ; 77B>
4
H)P) )( ( (- (# " ! #*1- - H0 @
! #" %# "0# # "*" ! # #%!: # %# " # %*" # " % ! % * *# 9% %$ # ?# % * # " !
"-# %!&"-#34; "-# /&"-#34;9%: 9% G "-# %"-# ! ' O/% 2 &"-#34; 2 *C%": " 9% # "* ! #" !% " ! " $ & ? " # ! " # "% ! # "*" ! # #%! "*" ? "#- # ?# !/ G#" "0#*?" 9% %$ " # * "*" # %!" # ! ?# & " # %% 0? !# *
*#-# ?*#-# ! *#-# *#-#A *#-#: ! &*#-#34; *#-# ! A *? "#%&: 9% * /" # " $ & #" ##K #" # "@ # " % !# * *# ! #" / "%# & *"#": ?# ! ": %!" # ! ?# & "#%"- " ##" ! # "#%" #: "#%" # * # ! ?# " ! ": & # %!" # 9% ! "## #" %%" & #
%-+' )
" % " !%" "%#@ # * : #" "%*" "#K # %!: # *! "#K # : # ! "##" 2%*"K # % : # "" #
2%*"-+''
#" G#*" % J" # "*" ! # #%! 2 !" "0F" ! *G## #*"@
& - 3 ""!" "*" # * " %#A # C *": # / % ! # *? *" ! # *! "# #" "0#* ! #%! ! # "0#@ # "*" ! # #%!: # ! # / *!!: # 0#*" ! # / *!! & # 20#- ( * : # #%! # "!%" ! "!" ! ! & 0F" !: ! # "0#!! ! !% & %#% /$ & ! " ! *" & !"K G # **" %" : !0 ! "## " # "" ! #" *C!": #" !%!" : #" 0F!" "#: #" !* !" & #" ##!"
3<BL: # "/ "# "0 * #%!: % "F% ! # & )' # %# "!%F" # (# ! #* M#%!
"!" # J" 4===N 4 : # 9% # "#$ ! #%! !0 " #"
5
H)P) )) ( (- -- -
515B-6
0!- 63
7
( ) ( )' ( HT ) ( ( 3<<3 B
-8
)U- (P) ) ( ( ( )U- !# ! SO @ ! # "*" ! # #%! # #" 43- @ "#$ !*"#" ! "9%: "9%@ J" ,: )V 3- ; "1* A"- 3<<B>
%" %# 0# " " ! "*": : % : 20# & % !%!: "# #" # "0#* " ! # " *" "*" ! # #%!: 9%A? # *? "! " #
& *" % " 9% " "!" # *%!"EE : # %# !5: 9%
! # "*" ! # #%! "*" ! # ! * #%!- %# 2 %0 &!" # *" ! #" #" ! ! & ! # "0#!! "# !!%# # "% ! # #%!- %#: # "*" ! # #%! "!" # *!! 9% ! ## 2 0" !!" * "*" "#$ #%!0# & *!" *0 ": 0C!" $ # # 9% #0" $ "0 / ! "*0 # "0 A & # !%#!!: " # " ! # %" ! ! $ & " # "" "#- !" % %# *%& /#%& & ! A ! # "#$ "#: & "! $ ! 9% # (# #* & # ! R " #" #*" ! "##!" "
" " "#: 9% F%" !# %" !" 2 ! *!" ! "##" " 2 !" #" ! *&" /#% # !%" !C* & #
"#$ # ! % " $ "@ ! R6 3<L8: "/ !
/C ! ""?7 3<<4 & (# ! SO 8 - " " #" %#
%" ": " "! 0F" " % " /#% # " "#A ! # "*" ! # #%!: + " " ": 9% !0!" % %# & !/% " /% "0# #A #" # % " !
" " #!" " # %" !" : "!#* /% " #A!" ! * "# % ## #A!" # '%#! )"# ! #%! G0# ! # !! ! "9%: #" !$ 46 & 47 ! "" ! 4===: "" !!" " # !"" G# '
"-# "-#&"-#34; ! &"-#34; 20 "-#%!&"-#34; &"-#34;*&"-#34; &"-#34; $ ! ?"-# "-# &"-#34;+&"-#34;: "-#&"-#34; "" 0?" ! #%!: # ! *#* & # $ ! % ! # !# " - # ?# #A!" * %0 # "+" 2 ": 9% " % " $ ! ?# "*" ? " "
# "$# ! ! %"&& '" # $ !" (
# " !" *% 9% *!!" ! # !C! ! #" L= 0 # ! # #%! G0#: #" *"!#" +#" ! # / *!! & % /" * ! " "# # " %/K #%! "!" # J" 4=== ; 4===> # !# 2 # %# ! $ # ": " " 20$ "!" 9% * % * #A- " "#A !" 0 " !# !" 9% # #A0 & ! $: " C# *0C 0 % " !* K 0 # !# *"!#"
! "## # *"!#" "#0 #: 9% *# #" !" # !# "0#!! "* & "# "
! R ;!?> 3<L8 "" " /" * ! ! # #%!: & " "*" % "0#!! G0# " !# !": " "*" "0#!! !!%#: ! "": " ! # 0 - " ! " " #" " ! #%! & # "0# !# #
"0#!! ! % " #%! " ! : !%: ! "##" ! %!: & # !" "* "* " # ! " % "#$ G0# #%!0#- ! # *" 9% # "*" ! # #%! # #*: # !: # !%: # *#" & #" " 0?" ! % "0# & *" *0#K ##* # "0 # "*% & # " #!! # # & !
! # #%! !! # *"!#" #%!1C " & " !/ % " ! # ! # / *!!- # !" !# "0#!! ! !!%": " 9% * # ! & # "!": 0#!" % # "#$ & ! "! K "%*" "!" " # *&" $ ! #" $ "*" # /%!*" ! # "*" ! # #%!: !!* ! # "!" ! ! %" !
" ! # !C! !# <=: " # % "#0 #: # *%!" #"0#A!" & " ! *0" ""#$": #" $ %0! "##!" & "" (# ! /C ! ""? ;"#"*0>
(# ! 3<<4 #%$ % # : # " & # "#! !!: $ "*" "*" #" ! ! #%!0#: # %!!" !# *0 & # ! #A ! #" " ! #%!: !!" % /"9% *? "# 9% # " - "! *" "" "*" ! "##": %#!!: " : "!! # & ! "!" #" " - "/ ! " #" # # #%! & ! "##": " *0C # !! ! # "#! !! & # 9%!! "# #"
"! "#$ /% 0% " 9% %0 # "+" #"* " & %# # "#"*0": !"! # 9%!! & # A " # ! # *&" $ ! #" "0#!" - *0 ": #" " # "%#A ! # "*" ! # #%! " " & "& # ! R %" #- (# " # !/% # *" !": 9% # $ ! " - )% J" !%C: #%" ! #" !" 9% % " # ! ! !# " */ 9% # "!" ! "#$*: # !# " /% ""
!%$ " # #%! "*" ! 2": # 9%!! & # A "*" "!" %# & # "*" ! # #%! # "+" #"* " & /A # 0 "*" # "" 0?" 2 !"! !0 $ ! #" /% A" #" #
# **" * " ""#$" & "*": #" "#" & $/" % #$*+ ;"*" # " !# "&" H"* %*" & # #">: 4=== % * #A0# &: " # " ": $ "#"$ 9% $ " "#! & $ " ! #" /% A" % " "#: #" $ ! "##!" "" # % ! SO ;!"> 3<<B " % !% # "*" ! #
#" " ! #%! 20$ *#*!": # #%! "0: ": "*" & % " ! " # #& !# *
*"" ! "##" " !# "" ! 0 " ! "*" ! # #%!: !9% "* "*" # *F" & "*A ! %
"-+''
# ""*" ! # # "!" ! ! & #%! 2 !" ! 0 # *" ! # *! "#- %9% #* # #*" ! # # # / *!! & #" "0#* "# /% *0%: 2 !" % "% ! " !
*! "# % "" ! # !*"# !"#: *0!" # " $ ! *": #% & " " # ! 2" : " & # "#- !*?: *0 # /"9% ! # 2" % # ! # / *!! " # 2" "# ! # / *!!- $: # !*"#"$ $ J# #" #* ! # !*"#"$ !"# 0" ! # #%!1/ *!! " % ! *
"#-" # $ "#-" # %# 2 ! "#-"##!"#-" # "#-"% ! 0F"#-" # *! "# #"* 9% "% ! # # "!" ! ! & #%!: # $ "*G ## 9% # # ?# ! # ! 0% ! # #%!1/ *!!: #" ! * 9% " !# "%*" !"" # " ! #
*? ! # # "!" ! !1#%! # *! "# % " % %" ! " $ # *#* %#A!@ "!% "#: # "#: "!" ! !: " % 0": " "# & /#
!*"#"+''+'
-# ( &-#34;-#-#&-#34; -# %* % &-#34;% &-#34;* -#A! &-#34; -# 2#: 9% "/ % " *"!"# " !" # / ! # !!: !C!"# "*" "#!!: & "" ## % +""*$ # %# !/ # * ! #" /" K *"!#" + % % * ! # #!! 9% !0" ! # !# & "0#: #%!0#*: # !# & * #0" "%: "!%" & #" "# !
-# ! &-#34;-#-#&-#34; 2%*&-#34; % &-#34; $ 9% &-#34; &-#34; -# &-#34;% ! -# : " ##" #A " "" ! # " $: *" 2 ! "##!": 9% ?*0" & 0F" 9%C C *"
%#A+''.
" #*" !# !"" G# ' " 2 !" ! %$ ! "##" " & ?" #%! "#: " # " ! # ! "# "* - # "" W# %*" "*" 2 * *"!"# / * # "" ! #%!1/ *!!: "*" #!! %#!: *"*" & * /" * 9% "#% " !# & *" !# 0 -%#*: % "% "#" # ! "*" % " $ 0?: "0F" ! ""*" & "0F" !# 0 & !# 9%2 #%!- $ **": # %" 9% C ! # "*" ! # #%! "0# *"!/ # "!" ! !: 2 # ! & !%!: ! # * 9% "0# # #A ! # "#!! & * # / ! # !! & # " # ""
%" ! # ! " % " / "%#: " # " #" *G## *" " & ?" # "" ! "*" ! # #%!: *0 " !/%#! & !/ # " % !# ""- !/" +% 2 !" /* #" %" & $ "*" # "*" ! # #%! 2 !" "%#A! "*"@ % "#$: % : % "F%" ! ": % /"9%: " ": ! !" # #" " ! *F" "!" !
0F" " % " # !" ! # !% & ! # ? ! # "*" ! # #%! 3<<3 & 3<<< "#"*0: " #A ! * "* " / "%#: " 9% ! : #" !" #0" % * *# ! # " $ # & ! #% %": 9% " # %$ #0" # ?# ! #" %%" & # % ! #
-+'
# * *# " G#" "0#*?"@ # *"#" 9% " # !%" "0 # *" ! ""*" ! # "*" ! # #%!: # /"9% & # !# !!K # " 9% "/ " $ 9% %#A "*" 2 * ! ?#K & # ? "# !" : "*" " "#A & "*" " $
# ")*& ( +$, - # , ' , #.
+'+ $%
( ( (P) S ( T ( P) ( ( ) 3<<313<<<: # "*" ":
# "!% # ?*0" !C*": " % %# "*" + % %# $ "*" # "% ! #" " #A!" # $: # "*" ?" " # ? *A! & *""- )" "! !" !# : " 9% " % " & "# ! "!" # * # "!%!" # $: " ! # !%" "0 "*" ! #
0G9%! ! # /" * ## 0" % " %!! !# $@ ""?:
!##$: A# & #- " " %!! " #" "#" ! ! "##" !C*": !"! "* # # !" !# $ & !"! " # %" !C*- #%& A# " 9% ##$ 2 *#*!" # "#$ G0# #%!0# & # G" " !" # $ "*" ! #
#%!-+'+' (
$% %!! ! 0F" %" % # "!%
$/ 9% 2 " !" # "*" ! # #%!: ! ! " !" " ! " ! % " " "- " " !": # A 9% "0# # /"*" ! % "%: "/ " !#: "! # "*" % #*" 0 & /%!*# & "*" ?*0" " %#9% ? !# ""*"- !*?: 9%" 9% " " * ! 2 * # ? 9% * "/%!A & "%#* % ? $/: ##!" # "!% !
& 5= ! 3<<4 " # %# " A # " G0#" ! # !% % " "#"*0 " + # #A" # "!% ! %" ""*": " $ % 00#" ?/: 9% # "!% % *"" /$K # * $ # + # "!% ! ""*" "* " "#! " " "K #" !"" !" & "!"" !" # + % " %" # ""*"-" # A !$ % # ""*"-"!%""*"-" $/ ! # * $ & !"" !": " #%& #% ! #A " # "*" ! # #%! "*" "0F" ! %!"- !": /% "0# #A 6= : 47 ! * $ & 37 !
#A-G # * ! & "#"$ "#"*0": %9% " "!" #" " ! # % !!: *%2" ! ##" 2 #" !" "!% ""*" 9% * %- *0 ": # "# ! # /" * " !" !": #" %0 ? ! ! # )H 9% /% " 0" !! " # %!! ! 0F" ?- #" " ! % " % % "
% !%" ! " "# ;3=>
"# ;4> "0 "*" ! # #%!- " 9% #" " "#: ! ##" " "! " % " ! #%! "*% : & !"#* #A " " ! "*" ! # #%! ! " *?
3% ? !"%* "*" ! # #%!- "*"
! # #%! * #A *%2 ! # ? ! "##! " # %" ! #%! # ?*0" #"#: # A" )" H%0 *# & # F ! "*- !" /% "0# & #A 48
% " !" " " 9% ! "##
!! #0" # & !C* # *" ! # "*" ! # #%!: # !/ %!! #"! # %!" #A " 46
!J % 0 ! !" ;+" > !! !/ $ ! #" !"%*": %*" 0?": # #A ! #" G* #$" ! ! #" !"%*" #A!"- ! "## # C " ! # !"%*# "*" " /2 00#" ?/: /2 %*: /2 #$ # " * " 2 6= # ?# ! # " * *# & * " #: " G#*" "*" % * ! : : " A & "
!-+'+' & )&
+'+'' $
#;<=# < ;>"?> ?; ;> # < "@>#"# A< B>C ;#D># # "<# C E D!F E ##G ?!>"H # " " <"> ?#!>C# #< ?< "!>" E # F># #"# ;>A< # " !"B"> !#"# A< !>I !?F!"' J"G !! # ;># # >D# # ;#D># E !># " @#!"D"K ;> >" !> L#A<' " B>?"K # <"K ""!# E !># <? !"K H # !>> # #"D<" !# "B"<!#%
# ## !# >B> " H #< ?E>CH M E "#";" E !C!<# A< ;> # # < !> # #! !#H >#<! #> ;>D>'
*%2 % !! " ? *! # "!% ! : #" 9% *# % ! ?* % !! "! "0 # %" A ! "!% 9% /% *! " #" #*: #" 9% %* # *" !" # "# !# *
#-)" # !/%#! ! *" & %%" #" F " %!! #" 9% !/%# # 0G9%! & !"%*#: & 9% # *" ! #% ! ! * # *%&
## % " ! #" !"%*" !J % %*" ! "# ! /" * ;+" > 9% * #" !" 00#" ?/" & !*? #" #*" 0?" # ?#- %!" %*" ;+" > #0" 2 # "# ! # /" *: #" " 9% #0" " %!" #A! " # !"
"# " 68 !"%*" ! #" %# ! !" " #"!" " # "*" %"*? "# K #" 66 !"%*" #"!": % @ 3L A#: 4 #: 8 ""? & 3L !##$K 4= ! " " ! "##! # %!! !"! /% " " !: & 46 /% " ! "##! " " *%" !# $: 22" 9% /% A # ?# ! ! ! # !% #
"! 9% !0 + *? 0F" ! #" 9% %! " : *0 ": *" # 9% # 0F" " % " ! # " "*" ! #
# %! " 4 *% # ! 0% ! # " " % !! & "
*-<> ' @#!"D" # #DL < "@>#" E ;>D>?'
7
$
)( $
#%! "*% 7
( "##" !%" "# B
!% & ( "##" "*% " 3=
#!>C E #;""G"K
#%! G0# !* ! " !
#%! 3 4
#;""G"K
"*" ! # #%! <
#;""G"K
#%! '*# & "*% 6
#;""G"K
H #%! G0# & !*"#"$ 4
) ( )WHP)
'%#! ! #%! !! !# W## 4
'%#! ! "#"$ !! !
A# 3
'%#! ! ! !! !
"9%- 3
66
+'+''
#* "# # **" ! #" " #A!" # $ %&" "0F" /% # M "*" ! # #%!N: " !%C ! #A # /" * #"! /% " #% " 9% !/ "*" ! #%! "*% - " " : *0C "%" #% ;8> " 9% /% " ! " 9% " " ! "*" ! # #%!: " 9% $ / #
L#A< # #>>K ""!# # #;> !>> # ??>"# "!#' " ?>DH #K <!> # !>> ? ;<"" #H # >#! !# # <? !# " ="!#' "" ? !H # ??>"# ;<"# # ; "><"K ;>A< # !">I# # ;A<M#'
"#: " " % " % !C!: ! " *?:
" &
" " !" /% " /" * # !/ #%" ! #" !"%*" 9% 2$ ! " F " ! /#+ & 9% "0 "*" !"%*" # %" 9% #" " A "- "! # /" * /% /"""! 2 ?# !
+"-+'+''+ 3
#* # " ! # /% # ! M ? *A!N: !! "*" % "!% ! ""*" $/" %#" !! # *"!"#"$ 2 # "" ! "# ! 9% # " ! ? *A! *0"" " 9% # ? #%! !/$#* 0: # *&" $ ! ## " !C* & " *%2 !/%#!
#A " !/ %" ! % ! # %!! #"! & " # 2 * *"!"# ! 0"# ! : 9% " 9% ! /% ! /" * "%#! * # %0 ! " /%- " # : 9% #" #A!" " % " ! ?: " % "%# ! 9%## # %# %" ": & 9% ! #% * 0
!"%*!-(0!" # " G* " ! ? *A!: #%& !*?: "&" %"# !!" "*" ? " 2 : " " !C* & ## !! "*" % 2 / % # "*" ! # "# " 6< !"%*": ! " 45 " /"##": #0#: % " & "# 9% " / % # G" * # " !" " # %" & " "/ $ G #*" ! ?# #
/" * 0% 0?* 00#" & " ! !"%* ! # %": & " " # % !/%#!@
*&" $ ! # ? !"%*! " /% "*"
? #A! " "/"# ! ? !/ # ! # #%!: " / ! "*" "*" ! # #%!: #" 9% "0# %0 " $%#" #" 9% ! #% #: " " * #A #
# *&" $ ! # 00#" & " ! !"%* ! # %": /# #!" & "!/ !# * # 0 ! !": #" 9% *# # ! & F !"! #* #" !"%*" G " ! #
"-%2" ! #" !"%*" " " 2" "# ! #" ""-#%" /" * # " ? *%& ##*: " " " " /" * !"%*! ! ##: #%" " 0?* /" * !*
" %" # " # /" * " " # *&" C # !/% & " *" " !# * #
# "# ! # /" * !J % /" *" " % "
%": 9% * !/ & %0 # !"%*" !": $ "*" #A # "" ! # %!" # /" * "#! " %+# ! - ;+" (>
'#*: #%& # 48 !"%*" "0 ?- "# " % *A" ;% " !##$: !" #: !" ""? & % A#> " !/ ?# & "*#F!!: " 9% ? ! & #A #" %#!"
!! #"#!?!"G" #H J B<> >"G# ;> >D "G" # $<> ? !# N$O E < ;> < " #!"!<"K < "@>#"!>"' ? ! "K A< !! #"#!?!"G" # >@"##H #K < # #"> #C ?"#? ;>?"K #< E # >"G ;> < D><; " !>"#";" >" < $' ;>" # $ < !>I #" " !>@ "K BC >GK #> #! !"; >D "G" # N !"# #" F "? <> A< " !>?" # " # #"# #!O' <J# # # "># ;> ;>B#" # # F># # " "# #"# E J<? #H E #< D> ?E>C #"> ;>?"K #< ? #< F> !>IH < A< ">" ## F># J" " #!>H @"@ " ;CB"H >D "G"K ?< "!>" E #>> #> J<? '
!! ! #%!: " %0 *# "*" # 9% " #" ": "! # "*" ! # #%! "*" % "0F" ! & % #" #*" ! # ## #A # "- %" !%: #* # ! # ? ! # #%!: # ? !C* # %# # "0F" " # ? ! "#: " # !AF ! #" "/"# /"
*-+'+''.
/% ! /" * %!! ! 0F" # "%& " % " * %% ! #A! !/ " 9% % "#% !" # *" ! # "*" ! # #%! "#"*0- ## ## " 0" # % " %!! #"!: # "!" "* !!" "%0 !# J" 3<<< & " !# 4==3- # ! #" /" * ! %!! " " # 2 * *"!"# 0"# ! - #" " A " " !!%" " % C $/" # *" ! # "*" ! # #%! 9% ? " !/ *" ! 0F" ! # "*" ! #
# # % %$ *? ! ! !# * "%# #0" !" " # %" ! : # !% ! # "# % & !" 2" & #% "*# " !" ": /% " 0! ;* 9% # /" * #" *>: & " !! " &%! !# " * 2" 2 6-= X
.' /
!"%* "!" # "" ! * # %!" $ *"!"#K +# ? # #" #" !" & #" "" 9% * FK #A ? %#K &: /#*: "/ " ? # /" * %* ! " #" !" " #" !" "#!" #
0' 1
! #" C!" # " & " "%#! # ! "##" /" * ! # : #" ! 2" ! %" : # "/0#!! ! # /" *: & # "#% ! #" !" "/ /" * & * % 0: & * # "/!#!! #
/
"Nosotros estamos acostumbrados a que podemos describir un fenómeno, e
incluso explicarlo. Deberíamos ser también capaces de comprenderlo. Lo que
nos ocurre es que generalmente nos paramos en el explicar, y ello porque
pensamos que con haberlo descrito y explicado ya hemos comprendido el
fenómeno. Sin embargo cometemos un gran error" Antonio Elizalde.
! %!! ! 0F" %" " ! % !" : " " 9% # ! " %! !/ # ! ?# & #" ! "" ! ! %": " ! ?# #" * # %#K # # %" !# %!" # ! ?#: !"! " "*G # !%" %! " # 9%* # ! ?# ;%! "
7>-2' $
# "0F" ! %!! % # "!% ! ""*" 9% 2 22" "0 # "*" ! # #%! # G#* !C! # $- # /"9% %#A!" ?
" !" # "#: # & # ?#: 0C!" # ("%*# 9% " %& # ! "##" " ! # " #!: * !/ """ & ! * *" %#: "* !!" # !?* ! : +#: " "* !# !% "- ( /" * ! #A % ""*" $" !# !" ! # !% "0 # "*" ! # #%! ! !! #
"-2'' & '
# ?# ! # " " %!! "! # 0F" " *% #% $@
""? # " *% # "% " # # ! # & 3== 9% 2 ? # %" ! ! ! "## #" " * ! "*" ! # #%! & ! # / *!! !# C* %0!!"- 2 "% !" & # !*? *" !0 # !*J" ! #" " 9% ! "## ? " " *: #!" # 0F" !#
"-( # 3L " "! A#: #A < %!!- # %!! 9% *? ! "*" ! # #%! & 2 !" % C !C*" %"# # #A ! ? !/ ?*0"- (! # J" 3<<3: # "&" A# %!! #%!0# ? " # # ! ( "##" %#- ! # " ! % ! "#$: ""!" 9% " 2 *A!" #" #A!": 2 #%!" # *": " ! "! * A# % %!! 9% 2 !" # # ! # "#$ "# "# ! # "*" ! # #%! & % *" " !" # *F" *" ! # #!! ! ! ! # "0# 9% !0 % /"
# # " " * A #" " "*" ! # #%! ##$ ! "##!"- *0 ": "" % # ! #%! "*% & % ! # " *% # C " # * ! # #%! " % *#" 0F" ! "*"" % 0 ! #%! & # C !C*" ! # !! 0 # /" * ! *C!" "*% " & # * $ !% "%# & ( "##" "*% " ! # !! !# W##- # ?# ! %!! "*#* " # /" * "0! ! #" " & #
-( # 3L " " ! !##$ #" 5 " #A! # %!!: " ? !C* "0 $%#"- )" 2 ! "##!" %!! % "#$ *# "*" ! # #%! 9% 2& /!" ! /" * " # % ! %" ! #%!: & # ?*0" !C*" *"" 2 "!" % 0F" *#" !# ": # " #"! "*" "*" ! # #%! ? ! " ! ? " & #A! " " ! #
37 " : #A! !/ *%" !# ! *" ! "9% % ! !: %9% *" J# " ! # !C! # "% " # /" * !# "# # * #%!: & #%" " # *#* ! # & 3==: # % #
9% / !" " # !""*" ! 0F" + *% #: !# %# 9% % #%": " F*#" # 0F" ! #" "*"" ! #%!: ! # "*#*!: " "- " " : $*!* % 0F" ! " A ! /" ! " ! # "0# %% ! #" " * ! "*" ! # #%! & ! # / *!! !# C*
%0!!"-2'' $
"# " 66 " #A! 9% # % $@
Y " "/"#
( # 66 ": 45 /% " #A! " % "#" "/"# & 43 /" * "#- !/ # "/ ! 0 /% "0# 35 ! ##@ % #A! " % !%!" /$" & " " % #""K # 33 2& !"*" ! "/"# ! # ? ! # #%! ;*C!": / * : "!"#"": % "> & "#" !" !*? % 0F!" "# & %
"#""-"" # "/ 0 % !" ! *" # ?#: " 9% 20# ! # % !# %" " #" %" & # # 9% 2 F%!" # "/ " # 0F" "F%" ! ! "/" # ! "##" ! # - %#*: "* ! 9%C ""*" 2 !" #" !% " 9% % # ": #" $ *"!"# & # ! % ##*!" *"!"#" 9% # " !" !C*" ! #" %"
-" # ?# ! #-" +-" %! ! 9% # -"*-" ! # #%! % !" "0F" ! ! "/"# ! # ? ! # #%!: & 9% % % /% ! ! " /" * "#: ! & !*
-J" ! !
# J" ! ! ! # " " " "! * # J";> 9% ;> ! "##;>: #% !% 0# !" % 9% " "! ! " !" & !0 #A # *" !C*" !/!" " ! % !!: # ! 0% ! # G # J" ! ! *% # 0#
' )>< " " @#!"D" # #DL M ""K
M 99+ 99. 990 992 994 995 999 )>< " 4 5 5 B 34 8 33
> !K>"
" * " " " / # % # "0#* #!": " %&!" %*" " #" "" #"!" 9% " ? # ?# ! # % 9% #- )" %! 20# ! % !% " !" ! # !
# #%!: "#: ! " !* : " $ ! % C " " % % !% " "2 9% %! ! 0 # " " ? " - 00#" /$ *? %#A! 9%*A # %! "
5-#%" * " " ! % !# C " % !% " %#!" ! # #%!: "# & !- *0 ": " ! G#" "0#*?" 9% C *" ! % "0#* " !! ! ""*" # #%: & 9% * 9% " % "0F" "*G " # " $ & #
?-<> +' B> !# !K>"# #DL "#";" # E !?#
"#"$ %"9%*@ %""": %"%!!" ( "##" *" #@ #" : %""*$ "#"$ " A"# "#"$ %* "!%*" " %*"
""#"$ " $ %#% # ""#"$ *C! "*!
""#"$ "*% "!" ! ! #!! ! !
!"$ !"$ "!% !"$ " % % $%#" #
/" * ! % " 2%*" #%!
""*$ ( "##" #
2%*-#%! # #%! "#$ "# "# "0
* #%!: "*" ! # #%! & ! # / *!! !* #%! #" ! ! & 2?0"
#%!0#- '" "!"@ " & "
" 9% % " !% " " " # !% #%!: " # #%!: %#% ! # #%!: #" 0"""#: " #" ""#: 9% 2 " !" % *" # " #%! 9% " #" " "* ! : " C!"#" % %" " 9% !"# * ! : ! #" " "* ! *" % #*" ! !C0# % /!" " # "
"-# &"-#34;0"-#* !% 9% "-#&"-#34; &"-#34;/&"-#34;"-# !"-# ? ! "-# "-#%! "-#%& % ? /" "#" & "# # "* ! # "#"$ 9% / #" !!%" " "*%!!K "*" " #" *"" % "/"# ! ! !# 9% * % "": " /"9% %*" " *# G *"*" #!!: # ? 0F " # "%# &
" #*" # # 9% 2 ! " "" " *# ! " "0 # " *!! & # "#$ "# "#: & 9% ! " !": " % !% " 9% ! /" *" "#: & " % "#$ 9% "% !# %"%!!" & !# % *"
!!%#-?#
B
' ): )#& #: #- %!" "" ! # "*" ! # #%! "#"*0: !! #" "+" "%"#: "#$" & ##: 3<B= I 3<<B- A#: 3<<<: L< - 0F" ! H !" ; # "*" ! # !! ! #!- '%#! ! / *
$--L
: H#" C- #%!: /" & @ "% C- !##$: 3<<B: 46 - 0F" ! H !"- ;$ ( "##" !%" & "#>-
*? 9% 0F " 0# & # ?# % " !@
#!"# @"@ # "% " # !/ ! /" ! ": # ! # / *!!: # "*" ! 2?0" #%!0# & *0 #%!0#: & # #- ! # "% " # / *!! & # "0#!! !!%# % " "
>!"";"K ?< "!>"@ "*" % F " *F" # "!" ! !: !" " A: ""*" ! "0#* & ! "##" ! "* "*"
!!-<!<> #<@ ? *%& "! " #" #" ! !: " " " #*" "*" "" #" /!" ! # #%! & # / *!!: #" *"!" ! !- "*" "#$ # # ! "##" ! *0 #%!0#: 2?0" & #" ! ! #%!0#: 9% 0% *0" # "0#: " C!" # %" ! " * "*" %"
#%!0#-<"K @ " * & " !% "0#" $/ " * "*" 2?0" #%!0#: % : #%! " #: %""" & " "!" #" 9% %! " 0% # !% ! #" $! ! *" 0*" #!!: # /" #*" ! "#!!: 20#!! ""#: & # ! "##" 2%*"- " 0?* " !!? 9% 0#A " /" * # "*%!!- " * !%" " % $%#" !!" # "# " "/"# 9% !0 ! "## #0" ! * ! # #%!: "*" &
-<># J<? #<@ /#+" " " # : # !*J" & #
-"0 % & ?*0"
"0 % " * #A 9%C # *" !" #" "" ?": ## !/ C *" #: ! : #" "K " %* J#!" # G* " ! !!%" 9% "
# " #"# 64 ": # "# % 9% % !"%*# 9% #A "* #" *0" ! # "*" !
# #%! "#"*0 B K & % 9% " % " ! *!" "
! % " % L
# ?*0" "# G # *? #" #" J" " #" !"# %" 9% !! 38 2 64 : " 0F " "!" #" J" & !"# 9% C % !" % !" " * $/"K # "0# %* # *? *# "#% #" "/" & #" ! ! /*# ##!"
<
( W : #- H( ): )0 !# "" "- ( "##" !# % " %*" I "*"" % 0 # 9%" ! * & # "*" ! # #%! #- #: 3<<7- 3<= - - !! !# W##-'%#! !
#%!-"/" * %" ! 47 347
# ?*0" "*% " # "0 % ! " 9% "! # "0# ! % 0 ": !: "*%!! !$ " *%": " "! # /*# " " %0 " # C* %0!!" " # # ! 0?- " F*#": " % % %! %0 6== /*# " *?- #" %" $/" "*" # *! "*% : "/" *?!" %" 9% ! 37 4= "- #" %" ? ": 9% !! 4= ": " " * ! *" & ! "##": 2 : !"# : +%#!! "
#" " * ! /" * !# % " 2%*" #%! # "0 % *" @ %" ! 3= & 37 "- #" % ! #% !*
"" " 347 "*"" <- / % ! " ?*0"
# '%
3-/$" (. & 0 ),1 ! "&2
# " F !# ?*0" %"# *? #" " 9% # ?# %0 ##$ # " 9% # # " # ? /% " #% &
""-# &""-#34; ""-# ?
# ?# ! C # * 0" ! % #*" $": "*" # # " $1 ?- / % ! # # /%
! ! "## "*" "!%" !# C " "" " # " $/" ! #" %" "#: " !" ! " !*"#" " " ?/" " #" 9% ! "" # % ! # "0# 0" !! " # " A ! # "0#*?: !"! # *%#%#!! ! #" "0#* ! #%! & # C " # ! "##" # ! #
/$" 3. & 0 # "# &2 "4 '")&&
" *" 9% % ! 9% " !! # !C! ! #" 8= " # *"!#" ! "##: 9% # "*A" !# 0F" ! # "# & ! # #%! #* " # "" ! #"
0"""#-" !0"""#-"%*0"""#-" 0"""#-" *#0"""#-" ! 0 # 0"""#-"0"""#-" #%!1/ *!!: # % """*: #" "" ! "#A # /*# & # %#: " ! # ! "! ! #" !!%" & "*%!!- #" !!%" " %" "# " # "0F" ! !/ : ! 0 : #A : ! *
-" #-" !-": # -" % ! !/%#! -"*-"@ !" %" 9% " 0F : #" 9% + # "0# !K 0" ! #*" 9% " % # ?#K #A #" !" %!" & "0!" %?# " #" "0#* & 2 !J!" # & # " 9%
#!-%2 " 9% # "*" /" * 9%! # ! ! #" %#!" !# !" & ! # " #A!: #" 9% ! % A *? 9% 9% * # #!! %0F %0F " % "#!!
" # *" 9% #" *? / % # ? & 9% 2 !" !"#* #" 9% 2 A!" # " ! # "*" ! # #%!@ # #!! " # ! ! 0#A : /" * : J : "*" : "A : " A K ! ##" " 2 #% ! *" " #" 9% " #A "" #" /" # # " A & # "*% : *F" # "!" ! !: 0 #: " *F" # #!! !
"": ! !! "" ": " !! # * " ##" 2 "% ; "&": #: " *: & >- )" "" /% " #A!- ! " 0F" *#" * " / #: !/ *"!"#"$: ? ! ! "*%!!: %" ? ": # ?*0" "# & # /" * !# % "
3=
: H#" C-- ) : # $ & W : * "- *A ! % + ! !% # "*" ! # #%! I " " !$ H I # %#- A#: 3<<B: 334 - 0F" ! !"- ;$ !% & ( "##" "*% ">- )(- W TU : ? ""- # !" ! # #%! 0%"!# #" " "" !# " *@ "!""#- %!" ! " # %# Z"2 '- [!& !# *%" ! !"- !##$: 3<<8: 3=4 - 0F" ! !"- ;$ ( "##" !%" & "#>- )(- : Z* #0 "- "+* # !# !" ! # 20#!! ""# & " % ! % "% 20#!! " % %" ! !"# ! # "*% 7 ! # %!! ! A#- A#: 3<<L: 36B - : !! ! A#- '%#! !
#% " # 9% *! # %#!" ! # ": " # "" ! *" 2 #!" % " * " # ! "##" ! % "#$- "0 # 9%$ # " "0 # !*J" !# % " 2%*" #%! 9% ? !" ! # * ! # #%! & ! #" " * ! "*" &
*" " 9% % #G # *" ! % ?: *" !" " C " /# ! ""*" *" 2 #"- " *" " 9% %#9% " ! " # "0# % 9% *" "#: " " # !!" " " # " #A" ! % !
"* ? " ! # #!! ! % ? & !! ##$ " # " % ! ""*"- " # *? K ? %0! 2 # /# ! # !C!K A " # "2 *" # #!!K " ! "## +" * " / #: " 9% ! " $ & %%" # !" 9% #" %F" # ! % + ! !: "!" ! /" * # # # " $1 ?: "!%!" $ %" ""*": % # "0#*
BA<
-# /&-#34;9% !0 &-#34;! -# % & &-#34;0F&-#34; ! -# 9% &-#34; ! # #!! 9% 0F & # "#!! 9% %! +#: "* " /"
" !"%*" #A!" ! 0F @ " /"9% %#" 4B: " /"9% %" 34 & 7 " %#A #" !" /"9% *%#?*- G " !" # *&" $ ! # " %#A # /"9% %#": C " * "2 " # !J" *"!"#": % % "% ? *? # 2 * ! 9% % "* 9% %! "! /*: & 9% * %" # ! ?# " # *!% ! % " $ # "%#A !# "0F" !
" *"!"#" # " "*" % #!" ! "@ ! /% " # 9% " %& # * " / #: 0F" ! *" 2 !" " " # /" *: ?# ! " ! # /" *: F 9%A ! "0#*: # ! !!: " A ! #" %" " # ! ": # F%: #% ! "" &
%#!"-#" % "3=" " %& % !J" *"!"#" "2 " # /"9% & #" *C"!": %# # " $ & # ? & " # "* ! % /*" "# " # " % : #" 9% * 9% " !J" %!
%#A
# # ! # 2 * " C *"!"# " *" % *# !!- " # /" * ! " %#" & %" # 0F" ! *": 2 %" ! # "0 : # "0 : # %: # : # ! " ! *": # 0": # /"" /$: #" %" /"#: #" !"%*" %"# & # 2"
#$-# ? %#$-#A 2 * !$-#34;#$-# $-#34;*$-#34; 2 #$-#: %$-#34;: "*%" *: /" ": /2 ! %*": F" ! #%!0#- #% *? "!" "*" ! 12!": ## ! " % ! ? " : " - *" " 9% 2 % "!" /% * # %" ! *"!"#"$ " & # C ! !% "%# : " # "# ! # /" * "*" #
" !" " % " ! & % # % D" 9%C "0 *" /" * %# #" /" * ! : # ?# 9%! #" ! "E "0# % 9% " 0 " ! 9% # /"9% %#": 0" ! # ? " % "#!! "0F 9% " * #A # #" 2 #" "*
"-"#%" ! # "
! *? /% "*A #" 0F" " % %*" %" "" ": "#$: " * 9% * *0" # "0#: * 9% # "#%" !?*" / # "0# 9% "! # " " " #" /A % : " "0 "!" % M"N: / # "0#!! 9% %%* # " "! *0 % #" ! ! & % 2?0": %!" # "*%!!: % " ? "! ! ! * # !!: # !!%#*": # !/ : # " !" ! % & # "* !
!"-D ": 9%C #" 9% "" 9%0 E " % #!": + % %% *"!"# # " ! #" " #" ?" & ! * %% "# !" ! A !!%#: # 9% " "* "0! !! #
#%"-#%" 0F" "" # "#!! 9% # "*%!! " 9% # "!" ! ! " " "!%" ! # /# ! %#% " !%: " "0#!! ! # "#$ # 9% " * # ! "##" "#- " 0F" "" 9% + % *" 9% !0 +#" !" 0% *&" *" "#: ! " % " /" # *? 9% "0# # " A ! # "*%!! ! " ! "!
-0 ! 9% %#9% " 9%J 9% *" # " & "*%!!: & 9% !0 %* # "0#!! ! " #*" 9% # ? ! "*" ! # #%!: # "%#A ! # #%!: # / *!! & # "!" ! ! ! # "*%!! !0 ! "*" "!%" ! #" 2 & "#: *0 ": *%2 ! # ? %* 2 * " ##" %# %%# & ! 0F" *"
33
\ P: H#" #- H W Z: "*#- : )&- "*" ! 2?0" #%!0# 2 " !# " ! #%! !# 0 " / #" /" ! " *"!/0#- A#: 3<<7- 336 - 0F" ! H !"- ;# "*" ! # #%!>- !! ! #!- '%#! ! / * $- W ): ( 0#- ?# ! *#* !# "&" +%#!! & /!! # # ! ? "# 0#" W "- ""?: 3<<L: 84 - 0F" ! !"- ;# #%! '*# & "*% > !! #
"9%--34
) (: #0 )##&- (J" % %# # ! # "*"" % # ! #%! !# *%" ! " ;%%*&">- A#: 3<<8: 33L - 0F" ! !"- ;$ #%! "*% >-
)(-2''+ $ $
( # ! " ! #" * " " !/ %" "" " "" 9% 0F: " # 9% " %& " $ 9% * % *" # "- *" " 9% " $ " !: * #
?-2''+'
" " !" !@# C/ #" "!%%#: !"! #" "*" *" ! #" !!%" & ! # "*%!! ? " "#!" " % "!" + & " # " % ! $*%#" *0# "*" #" "#: /$": %#% #: 9% !% % !!%# "
*"!/ #" # !/ ! /" ! " & /" "# 9% * # F% ! !! ! ! 9% #" !!%" & "*%!! " "# & *F" % #%!: !" # ! / *!!: ! "##!" 2?0" ! ! #%!0#: *0 #%!0#: &
"!" !*? " % #33
-# C/ ! -# %-#% -#&-#34;! &-#34; -#&-#34; &-#34;&-#34;*&-#34;@ -# %-#% : !! "*"1#" : & ? "! & # "" %!! & #*" ""1"*: 9% % !/ & / # !" ! #%!- " /#%& #" # %"%!!": " # % "* !" ! # "#$: # ""*$: #" %#% #: #" !!%# & "#: *#!" % *%#" #: % !" #
%#0#A ! #" !!%" & "*%!! ! % !" ! #%!34
-2''+' &
" $ " " *0C !" !@
! # "0# # F% ! & "@ 9% # "*%!! "#% # !/ & " A ! "0#* ! #%!: # "* ! !" & ! # !!- # 0F" "*% " #%! ? ! !" # /" * ! "!" *0#: /" * ! ! "# & " ! "!% "" # #%!: ! "##!" % "0#!! "* ! " #" " ! #%! & " " " - ! "! 9% #"
35
)H: "#0- H: Z " #/ !"- "*% & #%! # "" ! ! ! /*# ! #" 2" "*% " ! 0 #" 0 " " A ! ZG & # A # %!! Z% ! "- A#: 3<<8: 38L - : 0F" ! !"- ;$ #%! "*% >- )(-- H(: H#!: A & "*% # "*%!! ! %9%##" ": !! # /"9% "%#% # ! # #%!-A#: 3<<8: 353 - 0F" ! H !" ; $ #%! "*% >-
)(-36
: H#" C-- : " "- '" #*" !# 9%" ! 0F" ! "*" & !# 2"# # H F /C ! ""?: 3<<L- ""?: 3<<L: L5 - 0F" ! !"- ; # #%! '*# & "*% > !! #
"9%-37
(H (: $- ( : $ - /!" ! # #%! I / *!! # *! "*% !# 0 " " ! # %!! ! %F- 3<<6: 375 - 0F" ! !"- ;$ !% & ( "##" "*% ">-
)(-" # )(-"*% * ? # )(-"!)(-" ! !: !)(-" %
0 # & % *F" #!! ! !35
"*% 9% " G0#@ ! # % !* !# 2%*": ! # "*%!! & ! % ! "##": % !! 0? & " ##" /% * *"!" - # "0F" # # %% "#: # "*" % ! 2" 9% # * !/ % ! #" 0 & ": ! "## % "#!! " A ! % !" % & %F" ! % " 2" 36
-2''+'+
( %" " $ !" !@
%#% ! # #%! "*" "!" #" 9% # 2"*0 2 22" & 2 %# # ! & #" *"!" ! #- " !" #*" G $ ! /" * " " & %! A % "0%#A #" !" ! #!! ! ! " ! *% 9% " % %" "#- %#% ! # #%! "#" % * #" 9% #" !!%" & "*%!! %* # " "# "0 % #%! & # *F" : "* "*!" # "0# # "+" ! % ! "!: " % "#$ 9% ! %*" /" * #" #" & *"!" ! !- % 9% "*J ! " ! ! #" %!! #%!0#: "*"!" # ! "##" ! # #%! *! # "#: "*"!" "#$ #%!0# 9% %* # " "# ! #" !!%" & # "*%!! "0 % "" ! "##"37
%#% 9% "! # " !# "" #%!1/ *!!: " "" & " 9% #" %! ! !! #" *0#"- %#% "*" F!" *0#" 9% ! " 9% # # " # *%!" & " #" " ": " & " A # "!% & # "*%" "#: "" !" "*" # !/% & *# ! ""*": # !/ ! !!! "# & "# & # /" *" "#- "* ! : 9% ! 0" !F !# ": " 9% % "" !?*" /!" " # "+" "#$" & "#: & # *0" %#% # % # ""
38
H( ()H- '#" $: #- %#% #%! # "*%!! ! J #F"- !##$: 3<<B: 443 - 0F" ! !"- ;$ !% & ( "##" "*% ">- )(
3B
(T) : $ C- )P) (TW : H#" - () H: #%!- " * !%" "*"" 2?0" #%!0# #" %! ! # !! ! A# * & %! /- A#: 3<<7: 6B3 - 0F" ! !" ;# "*" ! # #%!>- !! ! #!- '%#! ! / *
$-3L
\: )C#!- : '&- "% # ! " & "*" 2$ # " % ! "" ! ! "##" 2%*" # " * ! "*" F%# & #- !##$: 3<<5: 36L - 0F" ! !"- ;$ ( "##" !%" & "#>- )(- )T)(: ! - ): - /#% !# " * !%" # %" "" ! !# !"# !# !" 33 ! # *"!#!! ! #%! & % !# ( ! A# 3<<B- A#: 3<<B: 33L - 0F" ! H !"- ;$ !% & ( "##" "*% ">- )(
#%!1/ *!!38
-2''+'. &
*0C 9%$ 9%$ !" !@
!"#: 9% % A 4 /" * 0" !F@
*? %#A! " ! #%! # /" * & "*" "0F" 9% #" !!%" !9% 20#!! & *0 "*" *" 9% "! F%!#- % !% " "0 # #%! "*" #" !!%#: !"" #" /" *0#: # %#% : # %% "#- /" *" * " *!" ! "*%: 2 # & &%! C 9% ! "0#!! # !!%" # / *!! " % # #%!- : #: ! "!" " *": # ! *" # %" ! #%! "*" # !! & "0# ! !"# # #%! #" !!%": % * " 9% # !!%" "0# & *0 % #" ! !- " ! 9% # # "%# ! !%: *# 9% " %# C !
/" * " ! 9% # 3B
-# %!&-#34; 0&-#34; !F %! -#&-#34; /&-#34; &-#34;-# 9% *%-# -# "*%!! " "*" *" & % #" " # #%!: "*" "0F" # *0" & # !" ! #" ! ! #%!0#- # *"!#" ! " A # " $ !*"# " $ ! # "#"$ "#- #%! ? /% ! # "!%: % ! #" $"* & !F % #!" # "!" 9% #" 2 % K # #%! #" !!%# & 0% *" # " 9% *0 " "!% " *! !! /% - # " " ! # " : /" * ! 0" !F "% " # %#% & #" #" "*% " ! # "0# !"! *#* # " *: % ""*" * *" " *&" /#!! #" !!%" & "!% #" /" !"- " ! # #%! *?: #" "*" *" *!: %!: + * & #G ! % !" "" + "- )" * # $ ! # "*%!!: #" ! #% 2 * 9% %# "0#* "! !" *" !#: /% A % * ! #" 9% " "! #" !! " ! # "*%!!:
"* #* " "!" #" " ! # %#% # 0" ! # / *!3L
3<
) : # $- - )(\: H#" $ $- "% % %# # /" * !# %+# ! / * $ # " "# ! #%! ! "9%- !##$: 3<<5: 353 - 0F" ! !"- ;$ ( "##" !%" & "#>-
! " % # % !#C # " & % #!!: 0F!" "0 % % " ! # "*%!! "0 % "0#* ! #%! 9% " ? !" ! $ **": " 9% " # " ": + # "" 2 " & # "!" ! #%! "!%" ! %% """*- C ! "#!! %% ! #A # % 9% "!% / *!!: 9% " "0 "*" #" ! !" /" : & # * ! ! !2
#! ;>#;!"@ " !>@ "K ; ! ! " !"B""K # #"#H #" #!><"K <@# ;#"""# "K E >BP"K # #>> ?< ""K H "FD ;!# E #># !> ;>B#" # E ;># # ?< "' !>! D >> < @>> " !>"K H < " !>?" ;" " # > ? >#@> # ;>?# E D> < <>' #C " !>@ "K ;>F @<" > < !P! !"" A< ;>?"! #>> J<? ?< " ;> I>> !> #> # ;>?# A< B! 3<'
2''2'0 -
#! ?" ;>;""K A< ;> "?;? !"K #!>!D" ! "K >"?>" <H # " # ;>?"K E ;>@ "K # ;"!> ;># # ?"#? ?< "H ? ;>?!># <> #H ><>#H " CD # #<H ;>!># ?;? !#H ;E# #< D#!"K ;> B>?># ?< "!>"#' F# !> @" "> # @"DC# #<H # A<";# ?< "!>"# #< E ;> L!"? # A<";# ;>?"K E ;>@ "K H #!# # L!"?# " !>@" ;>B#" # # " "# #< # " "# #"#' " "#!>" < "?;? !K < #>" !># "@ " ;> ;"!> A<" # #>C # ?<!";"># !>I P!>?<> K # ;>">"G> !?# ? <"K B>?H ;>!"";"K ?< "!>" E " ?" !# D ># ;C!" #<'
"?;? !"K E H ?E> ;>! #! ><># J<? # "<EKH QA<= ;# ! # #! ><># J<? R A< # < !> # A< # ?;>## #"# #! @" < D< # #H E #!>!D" ;> ##! ># # !>! ?< "";" # " # ! "K F#"' # ?;>## ;>?!># #< ;> #< ;>!H !" #<# A<";# ;>?"K E ;>@ "K H B>?# D > ;>B#" # F> #<H ;> >"G> # " # "D!>"# #<# B""#'
#! #;! ><># J<? #<H # @" " < >!># "K #" ;>;"" ;> E H ?F# ;>A< #" P"#!"> @<" # >!# ;C!" ! "K >"?>" < E # B# A< ;< ?;>>#H # !>I# "G# ! > A< # ?I>K ?<J# #;!# # "" # @" # ?< "#H ;> # " # D#!"K
4=
(S ): 2 #- ( H( (: %A - !" %# ! # ! "*#*! # * " /# # *%" ! %- !##$: 3<<L: 363 - 0F" ! !"- ;$ ( "##" !%" & "#>-
)(-43
H ( : %A - % %# ! #" 9%" "*% " ! #%! !# *%" ! " " "9%-!##$: 3<<8: 366 - 0F" ! !"- ;$ !% & ( "##" "*% ">- )(
# ;>?!># E #!# ;>D>?# A<> @"4='
# A<";# ;>?"K E ;>@ "K H E # ?< "!>"# #<H ;># ! "B"<!# #DL # <? !# "G# ?% "" "?" !H <@ >=D"? H >#"#! " ?"H "#M #!>!D"# @"# D#!"K H !" < ; "K #!>!=D"H E #!# A<";# # # D ?F# ?;>?" ! ;>?"K < #"#!? A< ;>"@"D" " !>=# ?> !"H !# A< #>> J<? E #" 43'
# ")*& 3 '" # , ' &&'$ # ! # & " !
'",&2 ! # #$!.
2'
*" J# 9% #" !"%*" ! #" %# #A # 0F" ! /% " % *&" $ /""": !0!" # !/%#! ! " #" !"%*" " #: #* # " 9% " 0 ! ! # **"
* # ! ?# % " @ % %! " %* ! #" !"%*" #A!"K % ! ! #" /" *": " & *? # ! #" !/ " & "K & /#* "" #% " $ *
-<> #<?
"*" #" *% # %! " 6: ! #" 33 " #A " ""? !" # %!! ! !##$ & %" #: ! %" " # %!! !"! /% #A!": " " !##$- )" G " !" A#: #" 9% ##* # !" % # ""*" ! %!! # ! # "*" ! # #%! #
$-<> .' @ !# ;> M# E "<
C!< )>?!
=?"M "< >"G"K S E >F!> #!"@"# >D"#!>#
"/ "# ! "*" ! # #%!
" " 3<<4 ""? " ! # 7
# 33 " " ! #%% (# #%! # *%":
# + ! "9%
" 3<<6 " ! # 3 "
" " "# ! # #%!
" " 3<<6 !##$ 5 " / !
"*" ! # #%!
% ! # #%!
"#"*0 " " 3<<7 ""? 3 " / ! "*" ! # #%!
C!< )>?!
=?"M "< >"G"K S E >F!> #!"@"# >D"#!>#
"*!" # $ ! # ! #%! "0 #%" " #"!"
## 3<<B ""? "*!" !
! 0F"
C!< )>?!
=?"M "< >"G"K S E >F!> #!"@"# >D"#!>#
" *" 0#!! * ""?
/" " )"# ! #%!
"*% '" " 3<<B ""? % < "
## )"#
M "*" ! # %#% ! # #%!: ! # / *!! ! # * "#! ! #%!
## 3<<L ""? 33 +"" 5
+ 7 ## 8 "#%"
" # ! "##" ! #
"*" ! # #%! # % !! "# /C ! ""?
* "
& ## 3<<L ""? % 8 " $! #" %" ! !%
* /" " " " " M "*" ! # #%! & ! #
/ *!!- '
'" " &
## 3<<< ""? # !"%*" #" # $ !# " " " /#: G 9% % % #
+ ! *%" #%!0# " # A
3<<< ! 7
+
" " ! # *C "0 %" &
"*%!! #%!0#
" " 3<<< !##$ B " *
"#- 37
+ ! *%" " "*%!! #%!0# 33 " ! *
#
2'' &
"/ "# ! "*" ! # #%! #A! 3<<4 " # %" ! ! ! %!! ! 0F": " "#" " # * " !" # !C!: " " # # ! # !%" +%: " # #% #!! ! # *? &
/"9%-# &/"9%-#34; 2A&/"9%-#34; C/ !&/"9%-#34; &/"9%-#34; &/"9%-#34; @ /%&/"9%-#34; &/"9%-#34; ! /"9%-# A * ! # #%! & /%" " G0#" ! !" $ !# *%!": #* ! " & % *C : #" 9% % " !"
"#"*0-# ? ! "#"*0-#&"#"*0-#34; &"#"*0-#34; !&"#"*0-#34; "#"*0-# &"#"*0-#34;/ % &"#"*0-#34; /%!*"#"*0-#* &"#"*0-#34;: # *!! 9% # ! +% /% " #*" ! # " ?#