1. LLPSI Comunicativo

(1)

LINGUA LATINA PER SE ILLUSTRATA

ACORDE CON EL MCER

CONTENIDOS COMUNICATIVOS

(CAPITVLA I-XV)

Santi Carbonell, IES COTES BAIXES, Alcoi (Alacant) Ángel L. Gallego, IES VEGAS BAJAS, Montijo (Badajoz)

Mario del Río, IES ALAGÓN, Coria (Cáceres)

(2)

ÍNDICE

 INTRODUCCIÓN

 CONTENIDOS COMUNICATIVOS Y LÉXICO POR CAMPOS SEMÁNTICOS DE LLPSI

 MODELOS DE PRUEBA DE EXPRESIÓN ORAL Y DE EXPRESIÓN ESCRITA  RÚBRICAS DE EVALUACIÓN DE EXPRESIÓN ORAL Y EXPRESIÓN ESCRITA

INTRODUCCIÓN

Partimos de la premisa que el objetivo fundamental en el aprendizaje de una lengua ha de ser el desarrollo de la competencia comunicativa, definida como “la capacidad que tiene el alumno para usar sus conocimientos sobre los aspectos formales y sociolingüísticos de la lengua para comunicarse de manera adecuada1_{”. Ello se} trasluce por un lado en un conocimiento eficaz de la gramática y del léxico, fonética y semántica, y por otro en las reglas de uso de la lengua en profunda imbricación con el contexto social y cultural en el que se produce el acto comunicativo.

Pretendemos en este sentido acercar al Latín a los estándares europeos para la enseñanza de las Lenguas Extranjeras descritos en el Marco Común Europeo de Referencia para los Idiomas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. Según el MCER, tres son las capacidades que el alumno debiera desarrollar:

1. Comprender (comprensión auditiva y comprensión lectora) 2. Hablar (Interacción oral y expresión oral)

3. Escribir (expresión escrita)

Este documento trata pues de facilitar modelos de actividades para que el alumno desarrolle estas capacidades, partiendo de los criterios propuestos por J. C. Richards y Th. S. Rodgers2_{para el aprendizaje lingüístico-comunicativo:}

1. Las actividades comunicativas han de fomentar el aprendizaje de la lengua.

2. Las actividades han de desarrollar tareas significativas que promuevan el aprendizaje.

1. https://goo.gl/0fVaIe.

2. «La enseñanza comunicativa de la lengua» de Jack C. Richards y Theodore S. Rodgers, reseña de Javier Fruns Giménez en http://goo.gl/EhbxL3.

(3)

3. La lengua utilizada en las actividades ha de ser significativa para el alumno en su proceso del aprendizaje.

El método de lectura Lingua Latina Per Se Illustrata de Hans H. Ørberg es el idóneo para este planteamiento didáctico.

Consideramos que el alumno puede alcanzar mínimamente el nivel A1 en la escala ofrecida por el MCER3_{tras haber superado los quince primeros capítulos de LLPSI.}

En este documento desarrollamos todos aquellos contenidos comunicativos que pueden ser explotados en nuestras primeras clases de latín con el método Oerberg (cap. I a XV).

En primer lugar se recogen en un cuadro todos los contenidos comunicativos que aparecen en el manual. A continuación vienen desglosados los contenidos comunicativos y el vocabulario, los ejemplos de actividades, modelos de prueba oral y de composición escrita y las correspondientes rúbricas de evaluación y modelo de ficha de evaluación.

Hemos intentado simplificar al máximo las actividades referentes a la comprensión lectora y auditiva, de manera que no sea necesario el uso de una rúbrica. No obstante, hemos creado éstas como apoyo a otro tipo de actividades, como la que aparece en https://es.scribd.com/doc/290146706/Ejercicio-de-CL-y-CA-sobre-rubrica-Capitulo-IV-LLPSI

Queremos hacer constar que ésta es una propuesta dinámica, abierta a las sugerencias del profesorado tanto en las actividades como en los modelos que proponemos de rúbrica.

3. El MCER es un estándar europeo, utilizado también en otros países, que sirve para medir el nivel de comprensión y expresión oral y escrita en una determinada lengua. Para una definición de MCER, así como los niveles de referencias comunes, véase https://goo.gl/5e2yRb.

(4)

CONTENIDOS COMUNICATIVOS4

CONTENIDOS COMUNICATIVOS CAPÍTULOS

Ubicación y situación espacial. (imperio romano y circunstanciales de lugar)

I, VI, XII, XV, XV

Entorno familiar y social II, XII

Expresión de sentimientos III, V, VII

Relaciones humanas y sociales: relaciones personales y profesionales, citas, reuniones, invitaciones,

Vida social y política: Banquetes, Asambleas, Cursus honorum

III, IV, VIII, XVI

Dinero IV, VIII

Vivienda, hogar y entorno V, XIX

Identificación personal: Descripción del aspecto físico y rasgos de carácter.

V, VII

Transportes y Viajes: medios de transporte y desplazamientos. VI, XVI Compras y actividades comerciales: vestido, artículos del hogar,

negocios, precios, formas de pago y reclamaciones.

VIII

Trabajo: Oficios. VIII, IX, XII

Paisajes y ciudad/campo IX

Naturaleza y Seres vivos IX, X

Tiempo libre y ocio: Teatro, anfiteatro, circo, vacaciones, intereses y habilidades, acontecimientos culturales y lecturas.

X

Religión y creencias X

Salud y cuidados físicos: vida sana, enfermedades comunes, accidentes y personal médico. Partes del cuerpo

XI

Ejército XII

Tiempo cronológico. Años, meses, partes del año, etc XIII Actividades de la vida diaria: trabajo/estudio, jornada laboral y sueldo. XIV

Vestido y Calzado XIV

Educación: sistema educativo, educación XV

Deportes y actividad física Falta por

desarrollar Alimentación: hábitos de comidas y bebidas, gustos y preferencias, Propuesta:

4.En rojo se han marcado estos contenidos comunicativos en capítulos posteriores al XV. Se han colocado también enlaces a contenidos comunicativos que creemos necesario desarrollar para adquirir una nivel A1. Como puede observarse, algunos contenidos como “Deportes y Actividad física” o “Lengua y Comunicación” todavía no se han desarrollado.

(5)

recetas, Ingredientes básicos y preparación. https://www.scribd .com/doc/146906 445/De-Re-Coquinaria Lengua y comunicación: idiomas y competencia comunicativa y

medios de comunicación.

Falta por desarrollar Clima y medio ambiente: condiciones atmosféricas, partes

meteorológicos, situaciones medioambientales.

Propuesta: https://www.scribd .com/doc/2234711

(6)

Cap. I IMPERIVM ROMANVM

CONTENIDOS

CONTENIDOS COMUNICATIVOS

 Ubicación y situación espacial. (imperio romano)

 Preguntar qué es algo (quid est…?), dónde está algo (ubi est…?)  Interrogativas totales (cuya respuesta es sí o no): Estne…? Num…?

VOCABULARIO

 Sustantivos: continentes, provincias, Imperio Romano, ríos, ciudades, islas, letras y números

 Interrogativos: -ne, ubi, num, quid.  Verbo atributivo: ser, estar

 Adjetivos: tamaño (magnus /parvus), gentilicios (Rōmānus, Graecus, Latīnus), cantidad (multī/ paucī)

 Verbo atributivo (est, sunt)

 Numerales: Cardinales (unus, duo, tres, sex, mille). Ordinales (primus, secundus, tertius)

 Adverbios: quoque.

 Lenguaje: grammatica, singulāris, plūrālis, littera, vocābulum, capitulum, syllaba, exemplum, pēnsum.

(7)

FACVLTAS LOQVENDI CAP I

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘IMPERIVM ROMANVM’ Ficha PROFESOR

NOMEN DISCIPULI / DISCIPULAE____________________________

PARS PRIMA

Lege primum textum et responde deinde responde ad interrogata

Hispania et Italia in Europa sunt. Syria in Europa non est, sed in Asia. Arabia quoque in Asia est. Estne fluvius Rhenus in Italia? Non, Rhenus non est in Italia, sed in

Germania. Estne Rhenus parvus fluvius? Non parvus, sed fluvius magnus est. Sicilia est magna insula. Ubi est Sicilia? Sicilia est in Italia. Ubi est Emerita? Emerita non est in Graecia, sed in Hispania. Num Emerita quoque insula est? Non, Emerita non est insula. Quid est Emerita? Emerita est oppidum Hispanum.

Quid est II? II numerus romanus est. Estne A littera secunda? A non littera secunda sed prima est.

● Ubi est Syria?

● Num Rhenus magnum oppidum est? ● Estne Sicilia parva insula?

● Quid est Emerita?

● Num littera A secunda est?

PARS SECUNDA

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de Imperio Romano. Tibi lIcet uti tabula geographica Imperio Romano. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo de eadem re positas.

(8)

(9)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘IMPERIVM ROMANVM’ Ficha ALUMNO

Hispania et Italia in Europa sunt. Syria in Europa non est, sed in Asia. Arabia quoque in Asia est. Estne fluvius Rhenus in Italia? Non, Rhenus non est in Italia, sed in Germania. Estne Rhenus parvus fluvius? Non parvus, sed fluvius magnus est.

Sicilia est magna insula. Ubi est Sicilia? Sicilia est in Italia. Ubi est Emerita? Emerita non est in Graecia, sed in Hispania. Num Emerita quoque insula est? Non, Emerita non est insula. Quid est Emerita? Emerita est oppidum Hispanum.

Quid est II? II numerus romanus est. Estne A littera secunda? A non littera secunda sed prima est.

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de Imperio Romano. Tibi lIcet uti tabula geographica Imperio Romano. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo de eadem re positas.

Ecce indicia:

● Primum saluta condiscipulum tuum / condiscipulam tuam. ● Deinde interroga eum / eam: “Ubi est Italia? Quid est Tiberis? “ ● Interroga eum/ eam: Num Melita est magna insula?

(10)

FACVLTAS AVDIENDI CAP I

1. Qua in sententia melius colligitur textus quem audivisti? ? (1) a. In Imperio Romano multae insulae sunt

b. Germania non est provincia Romana c. Magnum est Imperium Romanum.

2.Responde ad interrogata . (5)

- Num paucae provinciae sunt in Imperio Romano? Provinciae sunt...

- Ubi est Syria? et Aegyptus?

- Quid est Rhodus?

- Estne Nilus in Europa?

- Estne Tusculum parvum oppidum Graecum?

3. Verum an Falsum (4)

Verum Falsum

Aegyptus provincia Romana in Africa est

Creta insula parva Graeca est

Rhenus parvus fluvius est in Europa

Brundisium oppidum in Italia est

SCRIPTVM quod magister legit

[Audio: http://www.ivoox.com/11786204 ]

In imperio Romano multae sunt provinciae. Hispania, Gallia et Graecia sunt provinciae Romanae. Britannia quoque provincia Romana est in Europa. Syria in Asia est,

Aegyptus in Africa.

In imperio Romano multae insulae, fluvii et oppida sunt.

Corsica, Sicilia et Sardinia insulae Romanae sunt. Rhodus non Romana, sed Graeca insula est. Rhodus et Creta duae magnae insulae Graecae sunt.

Rhenus et Danuvius sunt duo magni fluvii in Europa. Nilus magnus fluvius est in Africa.

Tusculum et Brundisium oppida Romana sunt. Tusculum non magnum oppidum est, sed parvum.

(11)

FACVLTAS LEGENDI CAP I

Praenomen et Nomen:

Emerita in Hispania est. Caurium in Hispania est. Lucentum quoque in Hispania est. Emerita et Caurium et Lucentum in Hispania sunt. Emerita oppidum Romanum est. Caurium et Lucentum quoque oppida Romana sunt.

In Lusitania est Anas. Anas fluvius est. Estne Anas fluvius parvus? Anas fluvius parvus non est, sed magnus. Num fluvius Anas in Italia est? Anas non in Italia est, sed in Hispania.

Quid est Maiorica? Num Maiorica est oppidum? Maiorica oppidum non est, sed insula. Estne Maiorica in Emerita? Non est in Emerita, sed in Hispania, et Hispania est in Europa!

1. Quae sententia est optimus titulus textus quem legisti? (1)

a. Maiorica est insula in Lusitania.

b. Emerita oppidum est, Anas fluvius et Mariorica insula. c. Anas est fluvius parvus

2. Responde ad interrogata (5) ● Ubi est Emerita?

● Estne Caurium oppidum Romanum? ● Num fluvius Anas in Italia est? ● Quid est Maiorica?

● Ubi est Maiorica?

3. Verum an Falsum (4)

Verum Falsum

Lucentum est oppidum Romanum

Anas fluvius magnus est

Fluvius Anas in Italia est

(12)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP I

ORBIS TERRARUM (https://goo.gl/rWYEUN)

De Mundo scribe parvum textum (min. V-VI versus).

.

2. His vocabulis scribe parvum textum. Indicia • est / sunt • ...non...sed... • quoque • Estne...? /Suntne...? • Ubi...? in -ō, in -ā • Num...? ---> non, • Quid est...? • magnus, parvus, pauci/multi, et cetera.

(13)

Cap. II FAMILIA ROMANA

CONTENIDOS

 Preguntar e identificar personas (quién es alguien “quis/ quae est?”) o cosas (qué es algo “quid est?”),

 Parentesco (de quién es padre/hijo, etc. alguien “cuius pater est?”)  Preguntar la cantidad (“quot …sunt?”)

VOCABULARIO

 Sustantivos: familia romana: padres, hijos, esclavos, libro, página, título  Preguntas básicas: quis? quae? quid? cuius? quot?

 Adjetivos: nuevo-viejo (antīquus / novus), ceteri  Verbo atributivo (est, sunt)

 Numerales: Cardinales (duae, tria, centum)  Conjunción: -que.

 Lenguaje: liber, titulus, pāgina, plūrālis, vocabulum, genetīvus  Género: masculīnum, fēmininum, neutrum

(14)

FACVLTAS LOQVENDI CAP II

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘FAMILIA ROMANA’ Ficha PROFESOR

NOMEN DISCIPULI / DISCIPULAE____________________________

PARS PRIMA

Cornelius vir est. Quis est Cornelius? Cornelius amicus Iulii est. Iulius Corneliusque duo domini Romani sunt.

Fabia est femina Romana. Estne parva puella? Non, est mater. Cuius mater Fabia est? Sexti est. Sextus filius Cornelii Fabiaeque est. Cornelia est filia quoque Cornelii et Fabiae.

Quot servi sunt in familia Cornelii? In familia Cornelii sunt quattuor servi, duo servi at duae ancillae. Numerus servorum parvus est.

Iulius: Estne Libanus servus tuus? Cornelius: Libanus servus meus est. Iulius: Quot liberi sunt in familia tua?

Cornelius: In familia mea sunt duo liberi: unus filius, Sextus, et una filia, Cornelia. Pauci liberi et pauci servi sunt in familia mea!

● Quis est amicus Iulii? ● Cuius filius est Sextus?

● Estne magnus numerus servorum in familia Cornelii? ● Num Libanus dominus est?

● Quot liberi sunt in familia Cornelii?

PARS SECUNDA

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de familia tua. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(15)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA‘FAMILIA ROMANA’ Fichas ALUMNO

Cornelius vir est. Quis est Cornelius? Cornelius amicus Iulii est. Iulius Corneliusque duo domini Romani sunt.

Fabia est femina Romana. Estne parva puella? Non, est mater. Cuius mater Fabia est? Sexti est. Sextus filius Cornelii Fabiaeque est. Cornelia est filia quoque Cornelii et Fabiae.

Quot servi sunt in familia Cornelii? In familia Cornelii sunt quattuor servi, duo servi at duae ancillae. Numerus servorum parvus est.

Iulius: Estne Libanus servus tuus? Cornelius: Libanus servus meus est. Iulius: Quot liberi sunt in familia tua?

Cornelius: In familia mea sunt duo liberi: unus filius, Sextus, et una filia, Cornelia. Pauci liberi et pauci servi sunt in familia mea!

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de familia tua. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

Ecce indicia:

- Primum saluta condiscipulum tuum / condiscipulam tuam. - Deinde interroga eum / eam:

● Estne familia tua magna aut parva?

● Quot liberi sunt in familia tua? Quot filii et filiae? ● Quis est pater tuus? Quae est mater tua?

● Quot servi sunt in familia tua? Num parvus aut magnus est numerus servorum? ● Estne familia tua Graeca?

(16)

FACVLTAS AVDIENDI CAP II

Praenomen et nomen: ______________________________________________

1. Qua in sententia melius colligitur textus quem audivisti? (1)

a. Familia Marciae magna est

b. Pauci sunt servi in familia Marciae?

c.Domina Romana est. Graecus est dominus

2. Responde ad interrogata. (5) - Estne Marcia puella Graeca?

- Quot liberi sunt in familia Marciae?

- Quis est Antonius?

- Quae est Lepida?

- Estne magnus numerus servorum?

Verum Falsum

Marcia est filia Ariadnae et Antonii

Lydia ancilla Romana est

Numerus ancillarum est centum

Marcus est vir Romanus

SCRIPTVM

[Audio: http://www.ivoox.com/11786449 ] Marcia est parva puella Romana.

In familia Marciae sunt tres liberi: duo filii, Marcus et Fabius, et una filia, Marcia. Pater liberorum est Antonius, vir Romanus. Mater liberorum est Ariadna, femina Graeca. Quae est Lydia? Lydia ancilla Graeca est.

Cuius ancilla est Lydia? Lydia ancilla Ariadnae est. Suntne multae ancillae in familia Marciae? Non, in familia Marciae sunt tantum duae ancillae, Lydia et Lepida.

(17)

FACVLTAS LEGENDI CAP. II

F.- Salve, quae tu es?

L.- Salve, ego sum Lydia. Quod est tibi nomen?

F.- Mihi nomen est Faustinus. Ubi habitas, Claudia?

L.- Non Claudia, sed Lydia est mihi nomen.

F.- Excusa me, Lydia. Num graeca tu es?

L.- Certe, graeca puella sum, sed in Italia habito. Et tu?

F.- Ego non in Italia, sed in Hispania habito. Estne filia Diodori?

L.- Certe, ego sum filia Diodori Fabiaeque. Et tu?

F.- Pater meus est Sextus, et mater Lucia. Quot liberi sunt in familia tua, Lydia?

L.- Mea familia magna est! In familia mea sunt sex liberi, quattuor filii et duae filiae. Ecce pater meus, Diodorus. Estne tua familia magna quoque?

F.- Mea familia est parva. In familia Sexti Luciaque est unus filius tantum: Faustinus. Vale, Lydia.

L.- Vale, Faustine!

1. Quae sententia est optimus titulus textus quem audivisti? (1)

a. Lydia et Faustinus se salutant. b. Lydia non est Romana puella c. Sextus Faustini pater est .

2. Responde ad interrogata (5) ● Ubi habitat Lydia? ● Quis est pater Lydiae? ● Quae es mater Faustini?

● Quot liberi sunt in familia Lydiae? ● Et in familia Faustini?

3. Rectum indica responsum (Lege A, B aut C)(4)

A B C

Nomen puellae est... Aemilia Claudia Lydia

Parentes puellae sunt... Diodorus Fabiaque

Diodorus Luciaque

Gallus Syraque

Puer habitat... In Hispania In Graecia In Italia

Numerus liberorum in familia pueri est...

(18)

FACVLTAS LEGENDI CAP. II

Quis est Marcus? Marcus puer Romanus est, filius Iulii. Quae est Aemilia? Aemilia mater Marci est. Ubi est Marcus? Marcus in oppido Tusculo est, et Tusculum est in Italia, et Italia in Imperio Romano!

Sed... Quis est? Est quoque Marcus! Cuius est filius

Marcus? Marcus filius Petri Annaeque est. Ubi est Marcus? Marcus in oppido Genua est, et Genua est quoque in Italia. Sed ubi est Anna, mater Marci? Uff, Anna in Argentina est. Argentina non est in Europa sed in America. Argentina non est in Imperio Romano. Et in Argentina multa sunt oppida!

1. Quae sententia est optimus titulus textus quem audivisti? (1) a. Marcus non est tantum filius Iulii.

b. Numerus Marcorum magnus est!

c. Duo sunt pueri: Marcus filius Aemiliae et Marcus filius Annae.

2. Responde ad interrogata (5)

● Num Aemilia filia Marci est? ● Quis est pater Marci? ● Estne Marcus filius Annae? ● Ubi est Genua?

● Quae est in Argentina? 3. Indica utrum verum an falsum sit: (4)

Verum

Falsum

Iulius est pater Marci

Duo Marci pueri Romani sunt

Anna est mater Iulii

(19)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP. II

De familia Lucii scribe parvum textum (min. V-VI versus)

Indicia

vir/femina/ puer/ puella • pater/mater/filius/filia / liberi • dominus/ domina / servus /ancilla • quis / quae? • cuius? • quot? • et...et,.../ -que

• genetivus: pater Marci /filia Aemiliae /numerus servorum /ancillarum • ceteri • unus-a-um • duo-ae-o • tres-tres-tria • meus-a-um • tuus-a-um • ecce

Imagen tomada de Arqueohistoria

Luciu s Corneli_a Mariu s Publia Iacobus Angellu s Guillelmu s Ceteri servi

(20)

Cap. III PVER IMPROBVS

CONTENIDOS

 Relaciones humanas y sociales: Llamar a la madre, preguntar quién llama (Quis me vocat!) y explicar quién llama (puer te vocat).

 Preguntar por qué alguien hace algo (cur?) y explicarlo (quia).

 Expresión de sentimientos y acciones: ridet, plorat, audit, videt, cantat, pulsat, venit, dormit; adjetivos (laetus, iratus)

VOCABULARIO

 Adjetivos: sentimiento: laetus-īrātus, personalidad probus-improbus.  Verbos de sentimientos (plorat, rīdet, cantat).

 Verbos de relación personal (pulsat, verberat).

 Verbos de percepción (videt, audit) y dicción (vocat, interrogat, respondet) y estado (dormit)

 Preguntas básicas: Quem? Cur? Quid?  Respuesta : Quia

(21)

FACVLTAS LOQVENDI CAP. III

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘PVER IMPROBVS’ Ficha PROFESOR

NOMEN DISCIPULI / DISCIPULAE_____________________________

Quis est puer qui cantat? Antonius cantat, quia laetus est. Antonius filius Sexti Luciaeque est. Titus frater eius est .

Antonius ridet et cantat quia Titus hic non est. Titus improbus est, quia Antonium pulsat. Titus eum non audit quia dormit.

Sed Titus iam non dormit et venit. Antonium interrogat: Titus: Quis pessime cantat?

Antonius respondet: vir qui optime cantat est...pater tuus!

Titus: Non pater meus sed filius frater! Et Titus eum verberat: tuxtax tuxtax tuxtax Antonius plorat et patrem vocat: Pa-ter!!!

● Quis Antonius est? ● Cur Antonius cantat? ● Num Titus Antonium audit? ● Quem Titus interrogat? ● Num pater Antonii cantat? ● Quem Antonius vocat?

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de familia vestra (quis/quae cantat, ridet, dormit, te pulsat…). Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(22)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘PVER IMPROBVS’ Fichas ALUMNO

Quis est puer qui cantat? Antonius cantat, quia laetus est. Antonius filius Sexti Luciaeque est. Frater eius est Titus.

Antonius ridet et cantat quia Titus hic non est. Titus improbus est, quia Antonium pulsat. Titus eum non audit quia dormit.

Sed Titus iam non dormit et venit. Antonium interrogat: Titus: Quis pessime cantat?

Antonius respondet: vir qui optime cantat est...pater tuus!

Titus: Non pater meus sed frater! Et Titus eum verberat: tuxtax tuxtax tuxtax Antonius plorat et patrem vocat: Pa-ter!!!

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de familia vestra (quis/quae cantat, ridet, dormit, te pulsat…). Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

Ecce indicia:

Primum saluta condiscipulum tuum / condiscipulam tuam.

Deinde interroga eum / eam: “Quis/quae ridet/plorat in familia tua?“ Interroga eum/ eam: Num pater tuus dormit neque audit?

(23)

FACVLTAS AVDIENDI CAP III

a.Aemilia est mater liberorum. b. Pater iam non dormit, sed cantat. c.Ancilla puerum puellamque interrogat. d.In familia Iulii est unus puer improbus.

2. Responde ad interrogata. (5) - Quae est Iulia?

- Cur plorat Iulia? - Cur Iulius non venit? - Cur Marcus ridet?

- Cur Iulius Marcum verberat?

Verum Falsum

Syra videt Iuliam laetam

Marcus Aemiliam vocat

Pater venit quia eum Aemilia vocat

Iulius puerum qui puellam pulsat verberat

SCRIPTVM

[Audio: http://www.ivoox.com/9393405 ]

Iulia, filia Iulii et Aemiliae, est parva puella laeta quae cantat et ridet.

Sed iam non cantat puella neque ridet, sed plorat. Puella plorat quia Marcus eam pulsat. Aemilia audit filiam suam et venit.

Mater Iulium non videt et Syram ancillam interrogat: “Ubi est vir meus?” Syra respondet: “Dominus dormit”. Aemilia Iulium, qui dormit, vocat. Pater audit Aemiliam, filiam quae plorat et filium qui ridet.

Iulius venit et Aemiliam interrogat: “Cur Iulia plorat et Marcus ridet?”

Aemilia respondet: “Iulia plorat, quia Marcus eam pulsat et Marcus ridet, quia Iulia plorat.” Iulius Marcum vocat. Marcus venit et Iulium iratum videt, neque iam ridet puer.

(24)

FACVLTAS LEGENDI CAP III

Dominus dormit. Quis est dominus qui dormit? Dominus qui dormit Iulius est. Ancilla cantat. Quae est ancilla quae cantat? Ancilla quae cantat est Syra. Aemilia Syram audit.

Aemilia: Sssst, Syra! Cur cantas? Syra: Quia laeta sum.

Aemilia: Sed Iulius dormit. Si te audit, iratus est. Syra iam non cantat

Venit Marcus, filius Aemiliae. Venit quoque Quintus. Venit Iulia, quae plorat. Quintus clamat: Mamma. Marcus me pulsat!

Aemilia Marcum interrogat: Cur Marcus Quintum pulsat?

Marcus: Quia probus Quintus non est! Quintus Iulium vocat neque pater iam dormit! Quintus: Marcus Iuliam pulsat quia cantat!

Aemilia: Syra quoque cantat. Quis Syram audit? Iulius quoque! Neque Iulius venit!

a) Latine collige una sententia id quod legisti. (1)

b) Responde ad interrogata: (4)

● Quis est dominus qui dormit? ● Cur venit Aemilia?

● Quis est puer qui clamat? ● Num Iulius dormit?

c) Indica utrum verum an falsum sit: (5)

Verum

Falsum

Ancilla quae cantat est Aemilia

Syra cantat quia laeta est

Quintus Marcum pulsat quia Marcus Iuliam pulsat

Iulius iam non dormit quia Marcus eum vocat

(25)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP III

Vide imagines et scribe parvum textum (min. V-VI versus) Indicia Iulia/Marcus/ Quintus/ Aemilia/ Iulius

• plorat, ridet, videt, pulsat, verberat, venit • interrogat/respondet • Marcus puellam pulsat • Quintus Marcum pulsat • mamma • probus /improbus • laetus/iratus • cur? / quia • eam/ eum • te / me • qui/quae • quem/quam • quis? /quae? • quem?/ quam? • neque

(26)

Cap. IV DOMINVS ET SERVI

CONTENIDOS

CONTENIDOS COMUNICATIVOS  Saludar a alguien (salve!)

 Dar órdenes.

 Preguntar cantidad de algo.  Contar hasta diez.

VOCABULARIO

 Adjetivos: estado (vacuus), carácter (bonus).

 Verbos de relación personal (salutat, accusat, imperat, paret), movimiento o estado (discedit, abest, adest, sunt -quot nummi sunt in sacculo?-), acción (sumit, ponit, numerat), dicción (tacet, salutat), posesión (habet).

 Numerales: Cardinales 1–10.Indefinido nūllus -a -um.  Adverbios: tantum, rursus.

(27)

FACVLTAS LOQVENDI CAP IV

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘DOMINVS ET SERVI’ Ficha PROFESOR

NOMEN DISCIPULI / DISCIPULAE_________________________

Iulius dominus sacculum non parvum sed magnum habet. In sacculo eius multi nummi sunt. Aemilia, quae sacculum viri sui videt, eum interrogat: “Quot nummi in sacculo tuo sunt?” Vir respondet: “centum nummi”. Iulius pecuniam suam numerat: “unus, duo, tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem. Quid? Decem tantum?” Iulius Medum et Davum interrogat: “Ubi sunt ceteri nummi mei?”. Davus Medum accusat: “Domine, pecunia tua in sacculo meo non est, interroga Medum!” Medus respondet: “Domine, sacculus meus vacuus est”.

● Quid est in sacculo Iulii?

● Quot nummi sunt in sacculo eius? ● Quem interrogat Iulius?

● Quem Davus accusat?

● Habetne Medus pecuniam domini?

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de pecunia vestra. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(28)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘DOMINVS ET SERVI’ Fichas ALUMNO

Iulius dominus sacculum non parvum sed magnum habet. In sacculo eius multi

nummi sunt. Aemilia, quae sacculum viri sui videt, eum interrogat: “Quot nummi in sacculo tuo sunt?” Vir respondet: “centum nummi”. Iulius pecuniam suam numerat: “unus, duo, tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem. Quid? Decem tantum?” Iulius Medum et Davum interrogat: “Ubi sunt ceteri nummi mei?”. Davus Medum accusat: “Domine, pecunia tua in sacculo meo non est, interroga Medum!” Medus respondet: “Domine, sacculus meus vacuus est”.

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de pecunia vestra. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

Ecce indicia:

Deinde interroga eum / eam: “Habesne pecuniam? Quot nummi sunt in sacculuo tuo? “

Impera eum / eam: “Pone sacculum tuum in mensa et numera nummos tuos” Interroga eum/ eam: Num hic centum nummi in sacculo tuo sunt?

(29)

FACVLTAS AVDIENDI CAP IV

a. Pecunia in mensa est

b. Neque Aemilia neque Syra pecuniam habet c. Medus probus servus est

d. In sacculo Iulii nullus nummus est

2. Responde ad interrogata. (5)

● Estne pecunia in sacculo Medi? ● Estne bonus servus Medus? ● Quam vocat Aemilia?

● Ubi est pecunia Iulii? ● Cur Aemilia iam laeta est? 3. Verum aut Falsum 4)

Verum Falsum

Servus qui est improbus Medus est

In sacculo Medi tantum duo nummi sunt

Pecunia Iulii est sub mensa cum baculo

Aemilia ridet quia iam est laeta: Nummi adsunt

SCRIPTVM

SCAENA QVARTA

[Audio: https://www.ivoox.com/13481096] Personae: Aemilia, Medus, Syra.

Medus rursus intrat. Aemilia eum interrogat:

Aemilia: Improbe serve, ubi est sacculus tuus? Pone eum in mensa!

Medus: Quis est servus qui est improbus? Num Davus? Vide, domina: in sacculo meo nulla pecunia est!

Aemilia sacculum Medi videt. In sacculo Medi nulli nummi sunt, est vacuus.

Aemilia: O! Medus est bonus servus quoque, pecuniam Iulii non habet. Mede, sume sacculum tuum et discede!

Medus discedit.

Aemilia Syram vocat: Sy-raaaa!

Syra venit. Iam adest: Quid est, domina?

Aemilia: Audi, Syra: in sacculo Iulii tantum decem nummi sunt. Ubi sunt ceteri nummi? Responde, ancilla! Neque in sacculo Davi neque Medi sunt!

Syra: Ecce pecunia et baculum Iulii in mensa!

(30)

FACVLTAS LEGENDI CAP IV

Iulius est iratus: in sacculo eius nullus nummus est. Sed Iulius in villa non est, sed abest. Quintus, filius Iulii Aemiliaeque, cantat in villa. Quintus laetus est. Cur Quintus est laetus? Quintus laetus est, quia in sacculo eius multi nummi sunt. Quintus pecuniam Iulii habet. Medus et Davus, servi Iulii, quoque in villa adsunt. Medus eum audit et Davum interrogat. Medus: “Quis cantat? St! Tace et audi, Dave!”

Davus: “Quintus cantat, Mede.” Marcus: “Cur Quintus cantat, Dave?”

Davus: “Quintus cantat, quia laetus est, Mede.”

Medus: “Num Quintus pecuniam domini habet, Dave?”

Davus: “Quintus puer probus est. Puer probus in sacculo suo pecuniam domini non habet. Nulli nummi in sacculo suo sunt. Et servus probus puerum probum non accusat, Mede!” Medus: “In villa pecunia domini non est et dominus iratus est.”

Servus dominum vocat: “Domine, do-mi-ne!” Sed Iulius abest neque venit. Davus: “Dominus abest neque te audit.”

Quintus venit. Iam tres personae in scaena adsunt. Quintus: Cur servus dominum vocat? Responde, Dave! Davus: “Medum interroga!”

Quintus: “Quid est, serve?”

Medus: “In villa pecunia domini non est et dominus iratus est. Suntne nummi domini in sacculo tuo, Quinte?” Servus filium domini accusat.

Davus: “Tace, Mede!” Sed Medus non paret neque tacet.

Medus: “Quinte, sacculum tuum in mensa pone!” Quot nummi sunt in sacculo tuo?” Quintus: “Fu, serve improbe! Servus probus filium domini non accusat! Hic veni, Mede!” Quintus baculum Iulii, quod in mensa est, sumit et Medum verberat.

Medus plorat. Quintus, Davus Syraque, quae venit et iam in scaena adest, rident. a) Latine collige una sententia id quod legisti. (1)

b) Responde ad interrogata : (4) • Estne sacculus Quinti vacuus? • Quot nummi sunt in sacculo Quinti? • Quem Medus accusat?

• Cur Medus est servus improbus? c) Indica utrum verum an falsum sit: (5)

Verum

Falsum

Iulius in villa eius adest

Medus pecuniam Iulii habet

Servus probus filium domini accusat

Servus dominum non vocat quia dominus iratus est

(31)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP IV

Vide imagines et parvum dialogum scribe:

Aemilia: Quot nummi sunt in sacculo tuo, Iuli?

Iulius:

Aemilia: Voca Medum!

Iulius:

Aemilia: Medus abest, sed ecce Davus!

Iulius:

Davus: Vide: in sacculo meo nulla pecunia est.

Iulius: . Indicia

• Vocativus: Medus---> Mede; Iulia---> Iulia • Imperativus: voca /tace / pone/ veni • Indicativus: vocat /tacet/ discedit/ audit • is- ea- id

• eius /suus • nullus-a-um

• in sacculo, in mensa • meus, tuus, suus

• unus, duo, tres, quattuor, quinque, sex, septem, octo, novem, decem, centum • nummus /pecunia

• hic est

• adest- adsunt /abest- absunt • salutat

• verbum • ecce • sumit

• qui- quae- quod • imperat /paret .

(32)

Cap. V VILLA ET HORTVS

CONTENIDOS

 Vivienda, hogar y entorno familiar: explicar cuántos hijos se tienen, cuántos esclavos, dónde (villa) y con quién se vive (familia, liberi, servi); describir una villa antigua (partes de la villa, qué hay en cada estancia, donde duerme cada cual).

 Expresión de sentimientos: amar a alguien, deleitarse con algo.

 Identificación personal: aspecto físico (general y particular de la nariz) y carácter (bondad - maldad).

VOCABULARIO

 Vivienda romana: vīlla, hortus, ātrium, impluvium, peristylum, cubiculum, ōstium, fenestra

 Naturaleza: līlium, rosa.  Elementos físicos: aqua.

 Adjetivos: feo-bonito (pulcher - foedus), bueno (bonus).

(33)

FACVLTAS LOQVENDI CAP V

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘VILLA ET HORTVS’ Ficha PROFESOR

Ecce Iulia quae venit ex horto cum quinque rosis. Marcus eam videt et eam interrogat: Marcus: Cuius sunt rosae?

Iulia: Meae sunt. Rosae me delectant.

Marcus: Foedae sunt rosae et foeda est puella quae rosas carpit!

Quintus: Tace, Marce! Age, Iulia, aquam sume ex impluvio et rosas in ea pone. Marcus cum Iulia Quintoque discedit ex peristylo. Iam in atrio sunt.

Iulia: Ubi est aqua, Quinte? Quintus: Hic est.

Marcus: Videte, in compluvio sunt asini qui volant!

Quintus Iuliaque compluvium vident. Marcus ridet, quia iam Quintus Iuliaque in aqua sunt!

Marcus:Videte, iam duo asini in impluvio sunt! O, quam improbus puer est Marcus!

● Quot rosas habet Iulia? ● Rosaene Marcum delectant? ● Estne aqua in peristylo? ● Cur Marcus ridet? ● Quid agit Marcus?

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de villa vestra. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(34)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA VILLA ET HORTVS’ Fichas ALUMNO

Ecce Iulia quae venit ex horto cum quinque rosis. Marcus eam videt et eam interrogat: Marcus: Cuius sunt rosae?

Iulia: Meae sunt. Rosae me delectant.

Marcus: Foedae sunt rosae et foeda est puella quae rosas carpit!

Quintus: Tace, Marce! Age, Iulia, aquam sume ex impluvio et rosas in ea pone. Marcus cum Iulia Quintoque discedit ex peristylo. Iam in atrio sunt.

Iulia: Ubi est aqua, Quinte? Quintus: Hic est.

Marcus: Videte in compluvio sunt asini qui volant!

Quintus Iuliaque compluvium vident. Marcus ridet, quia iam Quintus Iuliaque in aqua sunt!

Marcus:Videte, iam duo asini in impluvio sunt! O, quam puer improbus est Marcus!

Ecce indicia:

● Primum saluta condiscipulum tuum / condiscipulam tuam.

● Deinde interroga eum / eam: “Habitasne in insula aut in villa? Quomodo est villa/insula tua?.

● Num in uno cubiculo tu dormis solus/a? Estne magnum cubiculum tuum? Habesne in tua villa atrium? Quot fenestrae sunt in eo?

(35)

FACVLTAS AVDIENDI CAP V

1. Qua in sententia melius colligitur textus quem audivisti? (1) a. Familia Cornelii.

b. Familia Iulii.

c. Domini Romani: familiae et villae eorum. d. Villa Iulii et Cornelii.

e. Iulius et Cornelius, amici Romani.

2. Responde ad interrogata. (5) - Quis est Cornelius?

- Quot servos habet Cornelius? - Cur is in magna villa non habitat? - Habetne Iulius multos libros in villa sua? - Amatne Cornelius libros et litteras?

Verum Falsum

Sextus, filius Cornelii, libros non amat

Iulius duos liberos habet

Iulius in villa sua adest cum Aemilia

Rosae Aemiliam delectant

SCRIPTVM

[Audio: http://www.ivoox.com/9353315 ]

Cornelius est dominus Romanus, qui in oppido Tusculo habitat. Cornelius duos liberos habet, Sextum filium et Corneliam filiam, et decem tantum servos. Pauci sunt servi Cornelii, quia Cornelius non magnam pecuniam habet. Neque magnam villam habet Cornelius, sed multos libros Latinos et Graecos habet. Cornelius est dominus qui libros et litteras amat. Boni et pulchri libri eum delectant. Etiam Sextus libros et litteras amat. Iulius quoque est dominus Romanus, qui magnam pecuniam habet, et in magna et pulchra villa habitat cum familia sua. Villa eius habet atrium, peristylum et multa

cubicula. Iulius et Aemilia tres liberos habent: duos filios, Marcum et Quintum, et unam filiam, Iuliam.

Hic Iulius ab Aemilia abest. Aemilia non est laeta, quia sine eo in villa est. Sed Iulia, filia eius et puella proba, ex horto venit cum quattuor rosis. Aemilia eas videt et iam laeta est quia rosas eam delectant.

(36)

FACVLTAS LEGENDI CAP V

Aurelia cum filia Claudia in villa Iulii venit. Aemilia eas salutat: “Salvete, Aurelia et Claudia!”

Aurelia: Salve, Aemilia! Pulchra est villa tua et magna!

Aemilia laeta: Venite, in villam intrate. Ecce atrium magnum cum impluvio. Aurelia:Estne aqua in impluvio?

Aemilia:Minime! Si aqua est, Marcus Quintum in impluvio ponit et ridet. Quam improbus meus filius est!

Aemilia et Aurelia rident. Nunc in cubiculo Marci sunt.

Aemilia: Venite, amicae, Hic dormit Marcus. Parvus est cubiculum et tantum habet unam fenestram, sed solus dormit.

Aurelia: Ubi dormiunt servi?

Aemilia: Multi servi in uno cubiculo dormiunt. Sed...ubi est Iulia? Syra, Iuliam vocate! Syra Iuliam vocat: Iulia! Veni!

Iulia ex horto venit

Aemilia: Hic est Claudia, filia Aureliae, Age, carpe rosas cum ea in horto! Claudia: Rosae non me delectant. Habesne lilia?

Iulia:Pulchra lilia et pulchrae rosae!

Puellae discedunt ex atrio et iam in horto sunt. Quid eae agunt? Veniunt cum quinque rosis et quattuor liliis quae in aqua ponunt.

b) Responde ad interrogata: (4)

● Quae sunt Aurelia et Claudia? ● Quid agit Aemilia?

● Cur impluvium aquam non habet? ● Num rosae Claudiam delectant?

c) Indica utrum verum an falsum sit: (5)

Verum

Falsum

Impluvium in villa Iulii est magnum et sine aqua

Marcus est improbus quia ridet si Quintum est in impluvio

Cubiculum Marci est parvum et unam fenestram habet

Servi in multis cubiculis dormiunt

(37)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP V

Mente finge: Tu es parva puella romana et commentarios tuos scribes. Pone haec vocabula in tuo texto:

● Habito, villa, rosae, aqua, hortus, laeta, me delectant, me rident, carpe! ● Mamma, pueri me rident!

Indicia

• Accusativus: servus---> servum, servos, ancilla---> ancillam, ancillas; cubiculum----> cubiculum, cubicula

• Ablativus: servus---> servo, servis, ancilla---> ancilla, ancillis; cubiculum----> cubiculo, cubiculis

• Imperativus: voca, vocate • in + ablativo

• ab + ablativo • ex + ablativo • cum + ablativo • sine + ablativo

• is- ea- id, ii-eae-ea, eos-eas-ea, iis... • Age, agite • Quid agit...? • carpit • delectat • pulcher-pulchra-pulchrum • foedus-a-um • nasus • rursus

• atrium, perystilum, cubiculum, impluvium, fenestra, ostium, aqua, villa...

• rosa, lilium .

(38)

Cap. VI VIA LATINA

CONTENIDOS

 Viajes: medios de transporte públicos y privados y desplazamientos.

VOCABULARIO

 Transporte y desplazamientos: via, porta,  Medios de transporte: lectica, portat

 Adjetivos:fessus, amicus-inimicus, bonus-malus  Partes del cuerpo: umerus

 Animales: equus  Objetos: saccus

(39)

FACVLTAS LOQVENDI CAP VI

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘VIA LATINA’ Ficha PROFESOR

Via quae est inter villam Marci et villam Titi non tam longa est quam via Latina, nam Marcus ad villam Titi ambulat et fessus non est. Iulia, quae post Marcum ambulat, autem fessa est. Quintus ante Marcum it.

Iulia: Ubi es villa Titi? Procul a nostra villa est!

Marcus: Via longa non est ab villa nostra ad villam Titi! Iulia: Fessa sum. Marce, cur a te non portor?

Marcus: Quia servus non sum.

Quintus: Veni, Iulia. Age, pone te in umeris meis. Nunc parva Iulia a Quinto vehitur ut saccus.

Iulia: Videte, Cornelius in equo est . Unde venit Cornelius? Marcus: Tusculo venit et Romam it.

Quintus: Ubi est domus Cornelii, Marce? Quintus: Romae est. In magna domo habitat.

Iulia laeta est et cantat. Quintus Cornelium salutat et ab eo salutatur. Cornelius: Salvete! Quo pueri puellaque eunt?

Marcus: Ad villam Titi. Cornelius: Prope est. Valete!

● Ubi est Quintus? et Iulia? ● Cur Iulia est fessa? ● Quis Iuliam portat? ● Quo it Cornelius? ● Ubi habitat Cornelius?

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de via ad villam tuam. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(40)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘VIA LATINA’ Ficha ALUMNO

Via quae est inter villam Marci et villam Titi non tam longa est quam via Latina, nam Marcus ad villam Titi ambulat et fessus non est. Iulia, quae post Marcum ambulat, autem fessa est. Quintus ante Marcum it.

Iulia: Ubi es villa Titi? Procul a nostra villa est!

Marcus: Via longa non est ab villa nostra ad villam Titi! Iulia: Fessa sum. Marce, cur a te non portor?

Marcus: Quia servus non sum.

Quintus: Veni, Iulia. Age, pone te in umeris meis. Nunc parva Iulia a Quinto vehitur ut saccus.

Iulia: Videte, Cornelius in equo est . Unde venit Cornelius? Marcus: Tusculo venit et Romam it.

Quintus: Ubi est domus Cornelii, Marce? Quintus: Romae est. In magna domo habitat.

Iulia laeta est et cantat. Quintus Cornelium salutat et ab eo salutatur. Cornelius: Salvete! Quo pueri puellaque eunt?

Marcus: Ad villam Titi. Cornelius: Prope est. Valete!

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de via ad villam tuam. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

Ecce indicia:

Deinde interroga eum / eam: “ubi est villa tua? quo is ? Unde venis?

Num mater tua ab servis portatur in lectica? Habesne multos amicos an inimicos? Cur pater tuus fessus est? Cur est laetus? Qui sunt post Iulium/ ante Davum/ apud Leandrum/ in lectica?

(41)

FACVLTAS AVDIENDI CAP VI

1. Qua in sententia melius colligitur textus quem audivisti? (1) a. Medus ad amicam suam ambulat et lecticam non portat.. b. Davus imperat et Medus paret.

c. Medus cum domino lecticam non portat. d. Iulius dormit et a Davo et Urso portatur.

e. Medus et Davus pugnant quia Medus non eos iuvat.

2. Responde ad interrogata.(5)

● Num Iulius est in villa sua? ● Qui Iulium portant?

● Quo it Medus? Cur?

● Cur Medus non paret Davo?

● Cur Medus dominum suum non timet? 3. Verum an Falsum (4)

Verum Falsum

Iulius est in via Tusculo ad villam suam.

A Lydia Medus amatur et is ad eam ambulat.

Medus lecticam non portat quia fessus est..

Servus dominum qui dormit non timet

SCRIPTVM

[Audio: http://www.ivoox.com/14934284 ]

Iulius habitat in villa prope Tusculum. Sed Iulius ab villa sua abest: is cum quattuor servis in via inter Tusculum et villam suam est. Iulius lectica a Davo et Urso portatur. Is dormit. Servi fessi sunt et iam non ambulant.

Ecce Medus qui ab villa Romam via Latina it. Fessus non est, nam is ad Lydiam amicam ambulat. Medus Lydiam amat et ab ea amatur.

Davus: Salve, Mede! Quo servus Medus ambulat? Medus: Ad amicam meam Lydiam.

Davus imperat: Veni! lecticam porta!

Medus: Phu! Cur non ambulat dominus post lecticam aut saccum portat? Davus: Quia dominus est et non servus. Dominus a servis vehitur.

Medus: Nam Iulius iam meus dominus non est, neque Medum eum portat! Dominus qui dormit a Medo non timetur.

(42)

FACVLTAS LEGENDI CAP VI

Titus in via Argentea est inter Norbam Caesarinam et Caperam. Via Argentea non tam longa est quam Appia. Is qui via Argentea venit per fluvium Anam et Tagum it. Fluvii Anas et Tagus Titum delectant quia pulchri sunt.

Unde venit Titus? Is non Norba, sed Emerita venit. Quo it? Titus Caperam it. Villa ubi Titus habitat prope Caperam est.

Marius prope Caperam quoque in lectica est . Quattuor servi dominum ab villa ad oppidum vehunt. Num servi saccum portant? Non, tantum parvum sacculum

nummorum Marius in lectica portat. Unde venit Marius? Caurio venit, ubi cum familia sua habitat.

Iam muri et Porta Caperae a Mario videntur. Per portam Caperam intrat.

Per portam quoque intrat Titus, et Marium salutat, quia amici sunt: Salve, Mari!, et ab eo salutatur: Salve Tite!

b) Responde ad interrogata: (4) ● Unde venit Titus? ● Quo it Marius? ● Quid portat Marius? ● Cur Titus Marium salutat?

c) Indica utrum verum an falsum sit: (5)

Verum

Falsum

Via Argentea venit inter fluvium Anam et Tagum.

Titus Caperae habitat

Marius Caurio venit

Marius a servis in lectica portatur

(43)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP VI

Scribe parvum colloquium inter servos. Iulius dormit. In via ad Cornelium eunt. Medus abest.

Syrus: Magnus est meus saccus ! Leander:

Indicia

• Praepositiones + acc.: ad, ante, post, inter, prope, circum, apud, per

• Praepositiones + ab.: ab/a, cum, ex, in, sine.

• Ubi? Quo?, Unde?, Qua? • Loc. Romae, Tusculi • Quo? Romam, Tusculum • Unde? Roma, Tusculo • longus-a-um

• duodecim • porta

• eo is it, imus itis eunt. • Leander- Leandri • equus

• verbum passivum –atur, antur, etur, -entur, -itur, -untur, -itur –iuntur

• Meus Lydiam amat --> Lydia a Medo amatur

(44)

Cap. VII PVELLA ET ROSA

CONTENIDOS

CONTENIDOS COMUNICATIVOS  Identificación personal: aspecto físico  Expresión de sentimientos

VOCABULARIO

 Sentimientos: lacrima, osculum, solum.  Partes del cuerpo: oculus.

 Profesiones: ostiarius.

 Alimentos y flores: malum, pirum, rosa.  Aspecto físico: formosus/ foedus.  Cantidad: plenus/ vacuus.

 Objetos: speculum.

 Localización espacial: illic.

 Verbos: exspectat, tenet, aperit/claudit, terget, inest, dat.

(45)

FACVLTAS LOQVENDI CAP VII

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘PVELLA ET ROSA’ Ficha PROFESOR

Ecce Iulia ante ostium villae. Sola est, quia Marcus et Quintus absunt. Ea Iulium exspectat, et in oculis eius sunt lacrimae. Syra, quae ex agro venit, in villam intrat et eam salutat.

Syra: Salve, Iulia! Sed quid est? Terge oculos! Tuus nasus non tan foedus est quam meus! Immo formosus est!

Iulia: Tace, Syra! Ecce pater meus qui advenit! Sed...cur is lecticam portat? Num est dominus?

Iulius et Leander ambulant et lecticam portant. Iulius est ante lecticam, post lecticam est Leander. Ubi est Ursus? In lectica est.

Syra: Salve, domine! Cur ambulas? Dominus es!

Iulius: Ita vero, sed Ursus ad terram cadit cum sacco malorum et a Leandro et me portatur. Dave, hic saccum pone!

Iulia: Pater, da mihi malum!

Iulius: Hoc malum tantum puellae formosae est!

Iulius ei malum dat. Iuliam malum terget et ante oculos tenet. Nunc Syra lacrimat. Iulia: Cur lacrimas, Syra?

Syra: Quia pater tuus numquam malum mihi dat. Nonne formosam me videt?

● Quem Iulia exspectat? ● Cur Iulia lacrimat? ● Ubi est Iulius?

● Cur Ursus in lectica portatur? ● Quid agit Iulia cum malo?

(46)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘PVELLA ET ROSA’ Fichas ALUMNO

Ecce Iulia ante ostium villae. Sola est, quia Marcus et Quintus absunt. Ea Iulium exspectat, et in oculis eius sunt lacrimae. Syra, quae ex agro venit, in villam intrat et eam salutat.

Syra: Salve, Iulia! Sed quid est? Terge oculos! Tuus nasus non tan foedus est quam meus! Immo formosus est!

Iulia: Tace, Syra! Ecce pater meus qui advenit! Sed...cur is lecticam portat? Num est dominus?

Iulius et Leander ambulant et lecticam portant. Iulius est ante lecticam, post lecticam est Leander. Ubi est Ursus? In lectica est.

Syra: Salve, domine! Cur ambulas? Dominus es!

Iulius: Ita vero, sed Ursus ad terram cadit cum sacco malorum et a Leandro et me portatur. Dave, hic saccum pone!

Iulia: Pater, da mihi malum!

Iulius: Hoc malum tantum puellae formosae est!

Iulius ei malum dat. Iuliam malum terget et ante oculos tenet. Nunc Syra lacrimat. Iulia: Cur lacrimas, Syra?

Syra: Quia pater tuus numquam malum mihi dat. Nonne formosam me videt?

Ecce indicia:

Primum saluta condiscipulum tuum / condiscipulam tuam. Deinde interroga eum / eam: “Quis aperit ostium in villa tua?

Quid inest in sacco? Cui mater tua malum primum dat? Esne solus/a in cubiculo tuo? Cur rides ante speculum? Cur

ploras?

(47)

FACVLTAS AVDIENDI CAP VII

a. Syra nasum foedum et oculos non pulchros habet. b. Delia oculos aperit et se delectat ante speculum.

c. Syra et Delia in cubiculum Iuliae intrant et se vident in speculo. d. Delia laeta est sed Syra non quia formosa et foeda sunt. e. Sine lacrimis Syra non tam foeda est.

2. Responde ad interrogata. (5)

● Cur ancillae in cubiculum Iuliae intrant? ● Adestne Iulia?

● Quae est ancilla formosa? Cur? ● Quae est ancilla foeda? Cur? ● Cur iam non plorat ancilla Syra? 3. Verum an Falsum (4)

Verum Falsum

Speculum est post mensa Iuliae.

Delia oculos aperit et se videt in speculo quod a Syra tenetur.

Syra se vertit et videt Deliam quae lacrimat.

Syra se videt in speculum neque ridet neque plorat

SCRIPTVM

http://www.ivoox.com/15173247 Syra et Delia ancillae ex atrio exeunt.

Syra: “Veni in cubiculum Iuliae. Illic bonum speculum est. Iulia speculum Aemiliae in cubiculo suo habet”.

Syra et Delia in cubiculum Iuliae intrant. In cubiculo eius est parva mensa. Syra videt speculum quod in mensa est.

Syra: “Ecce speculum in mensa. Claude oculos, Delia”.

Delia oculos claudit. Syra speculum sumit et ante Deliam tenet. Syra: “Iam aperi oculos”.

Delia oculos aperit et se videt in speculo, quod a Syra tenetur.

Oculi Deliae pulchri sunt et formosus est nasus eius. Delia est ancilla formosa. Syra: “Ecce oculi tui pulchri et nasus tuus formosus”.

(48)

Delia: “Quid est, Syra? Ecce lacrimae in oculis tuis!”

Syra: “Oculi mei non tan pulchri sunt quam tui, et foedus est nasus meus!”

Delia: “Oh, Syra! Terge oculos. Non pulchri sunt oculi pleni lacrimarum! Sine lacrimis pulchri sunt oculi tui! Neque nasus tuus foedus est, sed tam formosus quam.... quam hoc pirum!”

Syra oculos terget et Deliam interrogat: “Iamne pulchri sunt oculi mei?” Delia ridet et ei speculum dat: “Ecce speculum, vide oculos tuos in speculo!” Syra speculum ante se tenet, neque ridet, neque lacrimat...

(49)

FACVLTAS LEGENDI CAP VII

Delia in cubiculum Davi intrat. Illic Davus adest, sed Delia eum non videt, nam servus post ostium est.

Delia laeta non est. Rosam habet et ante nasum tenet.

Delia: “O quam pulcher est Davus! Is autem me non amat, quia ...servus pulcher ancillam foedam non amat". Delia lacrimat.

Davus ostium cubiculi claudit. Delia se vertit et eum videt. Davus: ”Quid est, Delia?

Ancilla nunc tacet. Cur ancilla tacet?

Davus: Terge oculos! Es laeta! Hanc rosam in mensa pone”. Ancilla paret.

Davus: ”Foedane? Immo, formosa!

Davus ad Lydiam adit et oculos eius terget.

Davus: ”Veni et da mihi Davo parvum osculum, Delia!”

Cui Delia osculum dat? Servus cui Delia osculum dat iam amicus Davus est.

a) Latine collige una sententia id quod legisti.

b) Responde ad interrogata: ● Ubi est Davus? ● Cur lacrimat Delia? ● Quid agit Davus? ● Cui Delia osculum dat?

c) Indica utrum verum an falsum sit: (1 punto)

Verum

Falsum

Davus in cubiculo suo est, sed Delia eum non videt.

Delia laeta non est quia Davus eam non amat

Delia non est formosa , immo foeda est.

Davus oculos Deliae terget

(50)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP VII

Intue tres imagines et parvum textum scribe. Indicia • In + acc; in + abl • se videt, se vertit

• lulius Marco/ Iuliae/ servis/ ancillis malum dat

• is-ea-id---> dat ei, eis • Num? Nonne?. • Immo • advenit, adit • salvete/ venite • i / ite • exit • plenus / vacuus • hic-haec- hoc • hic- illic • claudit/ aperit • e/ ex + abl. • cui? cui .

(51)

Cap. VIII TABERNA ROMANA

CONTENIDOS CONTENIDOS COMUNICATIVOS  Trabajo: Oficios

 Compras y actividades comerciales: vestido, artículos del hogar, negocios, precios, formas de pago y reclamaciones.

 Numerar.

VOCABULARIO

 Compras y actividades comerciales: taberna, pretium, vēndit, emit, cōnstat

 Joyas y abalorios: gemma, margarita, ornamentum, ānulus, līnea, gemmātus, ōrnat  Profesiones: tabernarius

 Partes del cuerpo: digitus, collum  Dinero: sēstercius, pecuniosus  Lugar: medius

 Números: quārtus, vīgintī, octōgintā, nōnāgintā,  Movimiento: cōnsistit, abit

 Percepción: aspicit

 Cantidad: tantus, quantus, satis, nimis  Pronombres: ille, alius

(52)

FACVLTAS LOQVENDI CAP VIII

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘TABERNA ROMANA’ Ficha PROFESOR

NOMEN DISCIPULI / DISCIPULAE_________________________ Lege primum textum et responde deinde responde ad interrogata

Ecce Iulius Aemiliaque qui prope tabernam Albini ambulant. Aemilia multa pulchra ornamenta habet quia pecuniosus est vir eius.

Albinus clamat: Ornamenta! Ornamenta!

Aemilia consistit oculosque ad tabernam Albini vertit. Aemilia tabernam digito monstrat et Iulium dicit: “Aspice hos anulos, has gemmas, Iuli! Nonne hi pulchri sunt?

Iulius: Iam multos anulos habes! Et Medus cum sestertiis nonaginta sacculum meum habet!

Aemilia: Sed lineam cum margaritis non habeo.

Iulius et Aemilia ad tabernam adeunt. Iulius Albinum interrogat: Iulius: Salve, Albine! Quot nummis constat linea cum margaritis?

Albinus: Salve domine! Pretius huius lineae cum margaritis tantum est centum sestertii. Iulius: Id magnum pretium est! Quot margaritae in hac linea sunt?

Albinus: Haec linea decem magnas margaritas habet, sed aspice illam, quae etiam habet sex pulchras margaritas. Pretium illius lineae est nonaginta sestertii.

Aemilia: Tantum pretium ad tam parvam lineam non convenit. Iuli, da huic tabernario centum sestertios et in collo meo hanc lineam pone!

Iulius pecuniam Albino dat et sacculum suum aspicit. Deinde lacrimat, quia sacculum vacuus est.

Quid Albinus vendit?

● Cur Aemilia consistit ante tabernam Albini? ● Cur Iulius pecuniam non habet?

● Quot sestertiis constat linea cum decem margaritis? ● Ad quam lineam pretium non convenit?

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de taberna Romana. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

(53)

MODELO PRUEBA ORAL Y LECTURA ‘TABERNA ROMANA’ Fichas ALUMNO

Lege primum textum et responde deinde responde ad interrogata

Ecce Iulius Aemiliaque qui prope tabernam Albini ambulant. Aemilia multa pulchra ornamenta habet quia pecuniosus est vir eius.

Albinus clamat: Ornamenta! Ornamenta!

Aemilia consistit oculosque ad tabernam Albini vertit. Aemilia tabernam digito monstrat et Iulium dicit: “Aspice hos anulos, has gemmas, Iuli! Nonne hi pulchri sunt?

Iulius: Iam multos anulos habes! Et Medus cum sestertiis nonaginta sacculum meum habet!

Aemilia: Sed lineam cum margaritis non habeo.

Iulius et Aemilia ad tabernam adeunt. Iulius Albinum interrogat: Iulius: Salve, Albine! Quot nummis constat linea cum margaritis?

Albinus: Salve domine! Pretius huius lineae cum margaritis tantum est centum sestertii. Iulius: Id magnum pretium est! Quot margaritae in hac linea sunt?

Albinus: Haec linea decem magnas margaritas habet, sed aspice illam, quae etiam habet sex pulchras margaritas. Pretium illius lineae est nonaginta sestertii.

Aemilia: Tantum pretium ad tam parvam lineam non convenit. Iuli, da huic tabernario centum sestertios et in collo meo hanc lineam pone!

Iulius pecuniam Albino dat et sacculum suum aspicit. Deinde lacrimat, quia sacculum vacuus est.

In hac parte oportet loqui duo-tria minuta de taberna Romana. Oportet respondeas ad unam / duas quaestiones a tuo condiscipulo positas.

Ecce indicia:

Deinde interroga eum / eam: “Ubi sunt tabernae in oppido tuo? Quid emunt et vendunt? Num mater tua multa ornamenta habet? Ad quem digitum anulum convenit?

(54)

FACVLTAS AVDIENDI CAP VIII

1. Qua in sententia melius colligitur textus quem audivisti? (1) a. Quintus Iuliaque viis Tusculanis ambulant.

b. Iulia Quinto speculum digito monstrat. c. Speculum magnum est et Iulia parva.

d. Tabernarii speculum, gemmas, rosas vendunt. e. Quintus speculum Iuliae emit.

2. Responde ad interrogata. (5) ● Quid tabernarii vendunt? ● Ubi Iulia consistit?

● Quid est pretium speculi?

● Quid Iulia Quinto digito monstrat? ● Cur Iulia plorat?

3. Verum aut Falsum (4)

Verum Falsum

Iulia consistit ante tabernam aspicitque speculum magnum

Pretium speculi decem nummi est

Quintus tabernario decem tantum sestertios dat

Iulia est puella parva et speculum est magnum

SCRIPTVM

[Audio:http://www.ivoox.com/16456737]

Quintus et Iulia viis Tusculi ambulant. Multae tabernae sunt. Alii tabernarii gemmas vendunt, alii rosas, alii mala. Tabernarius clamat: ecce speculum! Eme speculum, puella! Iulia consistit oculosque ad tabernam vertit. Quintum dicit: O, quam pulchrum et magnum est illud speculum! Et id digito monstrat.

Quintus: Quid speculum?

Iulia: Illud quod vendit tabernarius.

Quintus cum Iulia ad tabernam adit et tabernarium interrogat: Quot nummis constat magnum speculum?

Tabernarius: Hoc speculum decem nummis constat,

Quintus: Id magnum pretium est! Accipe nummos septem aut nullos!

Tabernarius pecuniam accipit et Quinto speculum vendit sestertiis septem. Iuliae magnum speculum dat, Iulia speculum sumit et ante oculos tenet. oculos claudit ...et speculum in terra est... et iam speculum non est!. Ea Quinto speculum in terra digito monstrat et plorat. Quintus dicit: tantum speculum ad tam puellam parvam non convenit!

(55)

FACVLTAS LEGENDI CAP VIII

Dorippa, amica Lydiae, per forum Romanum errat. In oculis eius lacrimae sunt, nam Lepidus, vir quem amat, ancillae osculum dat. Dorippa pecuniosa non est, parvam pecuniam habet, tantum decem nummos, itaque tabernas aspicit, non emit. Nunc in via prope tabernam Gaii ambulat.

Paucae feminae quae in hac via ambulant ante tabernam Gaii consistunt. Gaius est tabernarius qui libros vendit. Alii tabernarii gemmas et margaritas vendit, alii mala et pira.

Gaius clamat: “Libri!, Libri novi! Libri antiqui. Etiam liber “Lingua Latina Per Se Illustrata”!”

Dorippa oculos ad tabernam Gaii vertit: hic sunt libri boni poetarum Romanorum, qui, ut rosae, in horto sunt. Dorippa oculos terget et ad tabernam adit.

Dorippa: Cuius est hic liber? Dorippa librum digito monstrat

Gaius: Hic liber est Horatii1_{, magni poetae. Id quod scribit pulchrum est.} Dorippa: Quot nummis constat?

Gaius: Tantum nonaginta nummis. Dorippa: Id magnum pretium est!

Gaius: Immo parvum pretium. Sed aspice illum librum. Catulli2_{est. Pretium illius libri} non tantum est quantum huius. In illo antiquo libro sunt feminae virique qui se amant... Gaius in mensa ponit librum. Dorippa eum sumit et ante oculos tenet. Altera lacrima in oculo est…”Tantum decem sestertii in sacculo meo sunt. Accippe eos aut nullos”, et in mensa sacculum ponit.

Gaius non respondet, sed nummos sumit et Dorippae librum dat. Dorippae librum vendit sestertiis decem.

Dorippa a taberna abit. In via consistit atque laeta librum aperit: “Vivamus, mea Lesbia, atque amemus...”

(56)

b) Responde ad interrogata: (4) ● Cur Dorippa lacrimat? ● Quis est Gaius?

● Quot nummis sunt in sacculo Dorippae? ● Cur Dorippa librum Catulli emit?

c) Indica utrum verum an falsum sit: (5)

Verum

Falsum

Feminae quae ante tabernam Gaii consistunt paucae sunt

Gaius tantum libros poetarum Romanorum vendit

Omnia quod poeta Horatius scribit pulchrum est

Dorippa Gaio librum decem nummis emit

(57)

FACVLTAS SCRIBENDI CAP VIII

Mente finge: Tu es tabernarius Albinus. Debes anulum vendere C sestertiis Medo at Lydia. Indicia • is-ea-id • ille-illa-illud • hic-haec-hoc • qui-quae-quod • quis-quae-quid • advenit/adveniunt • adit /abit • adsunt/absunt • aspice/ aspicite

• Quantum est pretium...? • ---XXX nummis constat

• Pretium huius ... XXX nummi est • Tantus...tam

• non convenit • O, quam...! .

(58)

Cap. IX PASTOR ET OVES

CONTENIDOS CONTENIDOS COMUNICATIVOS  Paisajes y ciudad/campo  Trabajos: Oficios

 Naturaleza y seres vivos VOCABULARIO

 Naturaleza: campus,herba, rivus, mons, vallis, collis, arbor, silva, sol, caelum, terra,

nūbes, umbra, lucet

 Seres vivos: canis, ovis, lupus, lātrat,ululat, balat

 Profesiones: pāstor

 Alimentos: cibus, panis, ēst, edunt, bibit

 Otros: vestīgium, clāmor, modus  Sentimientos: timor

 Partes del cuerpo: dēns

 Color: niger, albus  Número: ūndēcentum

 Verbos de movimiento: petit, ducit, errat, accurrit,  verbos: iacet, relinquit, quaerit, reperit, imponit,  Localización espacial: procul, supra, sub  Identidad: ipse