Disputatio de vera humani partus naturalis et legitimi designatione Alphonsi a Carranza ... : in qua de hominis conceptu, animatione, efformatione, gestationis tempore, editione, deque partus naturalis limitibus ... agitur ... : cum triplici indice ..

CAP.XF.DENATÍS iz.ij.tíU-MENS. ⁵⁵¹

I I

aut décimo

^,

nec prater' hos alias partio­

nes mulieris fecundum naturam fieri exi- fiimaffe.

N ec contrarium probat di­

d a /.

antiqui

, attenta eius textus in­

terpretatione, de qua iam fuo egimus loco: & latius tradabimus in

cap. iS.

«««J./3.veritatempropofitorum ib iá

Paulo

lurifconfulto examinantes. ü A b his evidens fic, quam deviu

4

^{á ,}

iuris verioribus reibludoiiibus fuerit placitum illud Frudetum Parifienfiu, quod referunt d amplexi funt Gotho-

frcd.8cSalmuth, fuprd

citati.Qms enim non videt, nil concludere, & inania omnia ilia eife , qua iili in fundandi pudicitia illius v id u a , & excufando partu 14.menfium adducunt?

Quemadmodum & illa, qua finxit, aut excogitavit

Peramat.de homin. pro­

creatione,¿.cap.i p.adfinem,

^dicens:

Et herclefi mulier honefiis moribus, ¿ pro­

bata pudicitia[de qua nemo ambigat)an-

tum mortuum, vel abfenrem, abinde 13.vel 1 4.méfibus,facilé reiertc.Qua claré demonftrant, fententiam

Pera- mati

ratione naturali inevitabili ( ac ipfe putabat)non inniti,quandoquide ab eo confiderata labefadari poilent facillimo negotio.

Fallitur infuper

4

^{Hotmanusd. c. p}

.

/«TÍwfjdu putat, cafus iftos raros pac­

tionum duodecim menfium, dein­

ceps ad íaéli quaftionem referendos,

& in arbitrio iudicis refidére, /.

quafi»

tum 13. D.de tefiibus,l.continuus 1 37.$.

cum ita,D.de verbor.obligationibus,l.pe- nult.infine,D.ad legem Ealcidiam

.

^{E te­}

nim ciim notifsima lege x y . T abulará,

8>L¿,1. intefiato 3. § . pofi decem, D . de fuis

¿

legitimis heredibus, 6c nobis di-

6ca l.

^{4. tit.}

23.

^part.4.exprefse decifi fint,clare confequimur, nullum^arbi- trio fupereife locum. E t ex hoc capi­

te facile evertes ea omnia qua his ca-

te,aut pofi mariti mortem, vel abfentiam 1

3 fibus, & fimilibus arbitrio 4 iudicis

concepijfe fe perhibet, ¿ uterus indies ma­

gis ac magis attollitur, pofiea verd par­

tus producitur in undecimum, duodeci­

mum,decimumtertium, ¿ decimumquar,- tum menfem, irimfie admodum vocabitur

committunt

Dominicus Arumeeus lih, 2.decifione ultima, num.82. Paulus Zac­

chias infuis Medieo-legalibus lib.z.qua- fiione

^I,

Vnum tantum cafum ego excipe-

in ius d marito redeunte, aut ab agnatis

1 4 rem,is eft, fi forte maleficio 4 tempus

ipfam ab hereditate mariti excludere, vo­

lentibus. Ratio-enim naturalis praponi, debet

( ait ifte )

cuieunque quantumvis frequentifubputationi.

Fallitur enim tá in fententia principali, quam in adfi­

gnata eidem causa: cum mulier poft viri m ortem , aut longam abfentiam, ad. cpngreifum amafij obtegendum, pofsit gravidationem illico fimulare, vel menftruorum detentione, vel o c­

culta eoru effafione: tribus, aut quat­

tuor menfibus’.cúmque fefe veré pra­

gnantem fenferit,vcl antea, vel in du­

bio,culcitram (pragnationcm trium, aut quattuor menfium denotantem) ventre fuperimponere; & fubfequeti­

bus mefibus,linteola addititía, fiétio- ni

8c

fubpofitioni coaptare; 8c poftea partum editum legitimo tempore(pu- ta nono aut decimo menfe ) ad mari-

gravidationis ad duodecimum men­

fem & ultra prolatum fuifle probetur:

quod evenire poife firmat

Pater Mar-:

tinus Delrius lih.3. difquijition. Magica­

rum par. i. quafi. 4.fe¿Íione 3.

^ex

~Apu- leio lih.

^{I .}

de Afino aureo

^, ita dieente:

Eadem amatoris fu i uxorem

^,

quod in ? eam dicacule probrum dixerat,iam in far- cinam pragnationis objepto utero, ¿ re­

pugnato fcetu,perpetua pr agnatione dam­

navit. Vt cunBi numerant, oBo anno­

rum mifeUa illo onere

^,

¿ velut elephan­

tum paritura difienditur / 3 c

^cx

Paujd-

.

nia,

cuius Latina ifta refert:

Pbarma- cidas Thebani d lunone mijfas aiunt

^,

ut parturilti Alcmena impedimlto efi 1 t,fed eas dum Alcmena partU inhiberent,d T i- rcfiafilia Hifioride tali cimento delufas'.

ex eo namque loco unde illa facile audire pojfent, clamavit, peperijfe iam Alcmena',

Mm 4

iUas

CAP.XV.de NáTISi 2 .i}.(Íh.MENS.

illas ea voce deceptas fiatim abyjfe. Alc­ 552

menam illicb puerum enixam:

& confe­

runt alia á

Macrobio

^tradita

lib. i. Sa­

turnalium, capit. 8.

Q u* omnia miroc

Torrebíancam

harumrerum diligente

miles namque raritates abortui, m5- firóve tribui non poífunt,ut claré de- monfttabunt dicenda in capitibus fe- quentibus. N ec obftabit JGí//¿«w3 ex

Varronc,fuprd

^relato,

h lib.^.NoBium

difqaifitotemaufugiffe.cíim d¿ par- i ¿ ) .

4

^{« i « w}

4

« o « f . / í . h a s tanta- tu ifto duodccim menfium, & ultta tes «0»/™ /« adpellaffe m vetbis iam fcrmonem inijftet /¿¿.a Je

Magia oper,

d id o

cap. 43. nume. 33. & fequentibus.

N iíi fqrté ad ifta refpexit dióto

lib. 2.

cap.4

^/•

9 ' Martina Delrio

in loco pr*citato

Griüand.Sí

^{alijs te­}

net partum d*monis arte & callidi­

tate difficilem reddi.

Demum noto, valdé a vero aber- I f taífe f

Doóiorem Sorapan in 2.par.fuo­

rum proverbiorum Hiffiarmrum,

^{dü par­}

tus iftos abortivos,vel monftrofosfa- clt: & P/¿«¿»»í,c6terofque in pr*cica- tis locis dc monftrofis partionibus loquutos adferit'.Sí ideó ad confequé- tiam(ut aiuntjtrahendos non eíTe.Si-

expeníis. Id enim didum fuit

monfiro-

f i lata fignificatione attentá, qu* ad oninia pr*ter natur* folitum ordiné contingentia extenditur ex

Arifiotele

(hoc fenfu partumodomeftrcm m6- fírofum adpellante)

lib.

^7.

de hifioria animalium,ái£to cap.4.Q^ Sc

^geminos

monftrofos

ait lib.4.degenerat, anima­

lium,cap.4.

qu* adnotavi­

mus

fuprd tap.II.num.y3.S)L

latiüs pro­

fequimur ¿wfw ^ . / 7 . ubi monftroru varia genera diftinguemus, & quis

proprié partUs monftrofus f it , demonftra-

bimus.

C A -

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

553 fS» líríí'í '¿i-i? *SÁ

**3

_ .f - _ ,

[* f» ?*

51

?* C¥t> 6YÍ* CyS*

5

^{ftí C}

V M

C A P V T XVI

D E P A R T V A B O R T I V O . S I N O P S I S .

1 Diverfos abortus adceptiones ex

^{H ip­}

pocrate, Ariftotele,^^

alys adducit.

2 Latinis

aborfus,

A

^abortus

nomina tamum in ufu

^;

A in quo differant.

3 Abortus ad duas uteri deperditiones prinúpaliter referuntur.Et num.y.. A y,utriufque exepla iuridica adferutur.

6 IrnplurimUm abortiones vel initiogra- vidatíonis,vel fub finem contingunt.

7 Summam partui abortivo corijiimtio- nem prafinit.

S Definitionem abortus conimunem Mes dicbrum ex

^Galeno

impugnat: A a- liam

Petti G arci*,

A aliam

^{Vara -}

d x l:A Mortum fine eXelufione foetus dari poffe contendit

^Audior.

9 Alteram definitionem luriffrudentihus A ceteris convenientem adfert.

10 Abortus longe differt ab ’énfua-i, I i

Atiftoteiis

maior nota vitatur.

12 Abortus ex pluribus A levibus quidt f ape caufis procedunt.

13 Abortus maiore mulierum periculo A damno fiunt qudmpartus.

14 Abortus partui naturali contrarius.

13 OBomefiris partus abortivus non e$.

16 Abortivus partus

^,

A non editus iure in idem re cidunt.

17 Conditio

: Si fine liberis;

ob partum abortivum non deficit.

18 In iure omnis partus naturalis A vi­

talis prafumitur,non abortivus.

19 Signa abortus duplicia fu n t, quadam rejpiciunt abortum perpetratum

^,

alia imminentem A futurum.

20 Abortus conieBuram ex fola tuffi t i­

pore partus fuperveniente improbat

Audior.

21 Nec illam probat, qua ex morte mu­

lieris in ipfo puerperio aliqui eliciunt.

22 Si pellis, qua partus involvitur, ma­

tura non appareat,no efi fuhficiens c1- ieBura abortus,

23 Nec eam prafiat admodum tenuis vox aut vagitus recéns editi.

24 Nec qudd partus n i lallet, aut laBet, nec ubera matris fugat.

2 3 Nec partus tenuit as,aut lividus ^ater- ve eius color.

26 Nec illico eidemfuperveniens mors.

27 Nec aures adharentes

A

conglutina­

t a eapiti.

^'

2$ Necfola declarationesMedicorum A obfietricum.

29 Omnibus conieBurii fuprd pofitis f i ­ mul iunBis abortus non probatur. B t nüm.3 i.lim itat

^Audior.

30 Iri caufa abortus nipr&ceiit quod c 1 - müniter dicitur plures imperfeBas pro bationesfimul iungi ad corsfihuendam perfeBam probationem.

32 Quattuor cafus dijlinguit cumiMaxco

Antonio Eugenio

ad dignofcendum 'A probandum abortum. Er nume. 3 3.

conieBuras ab Interpretibus commu­

niter adducifolitas ad quendam tan­

tum cafum reducit.

34 Q uii nobis tenendam attenta 1

^{. 13.}

T aun adperit.

33 In quibufdamprovincysfrequentiores funt abortus, A quare.

36 Abortusprafervationes Apracautio-

nes

nss rm ffv s traduntur. Et num. 37.

insantationei ad partum retinendum etiam remiffive.

38 An in iudiciofinali abortus fufeitabii- tur]quarit,ex AuguftinOjd* alijs.

554 C J P . X F I . T E P A R T F A B O R T I F O .

D

I c t i s , & enodatis incapi- ribus praecedentibus confe- daria eft abortivi partus tra d a tio ; licét enim demonftratis par­

tionibus , quas Natura & lus Civile agnovit, regula generalis poffet coa- , ftitui,ceteras á Natura, 6c á Iuris dif- poiitionibus nobis excludens;non ta­

men fadumm me fatis exiftimo-, nifi abortivi pattus peculiaria hoc loci fuerim profequutus, & fimul ¿w

capite fequenti

monftrofarum, & prodigiofa,- rum partionum iniverim fcriptionem ac lurifconfultum decet,

I P r i n c i p i o noto ( u t a divifion ef more Logicorum res ifta pertrade- tur ) apud Medicos & Phiiofophos, quin & apud lurifconfultos diverfas invenir i huius no.minis adceptiones:

funt enim

Hippocrati SxArifioteli,a\ifi-

que referendis voces priEci- pu*,infelicem hanc foetus editionem denotances,«wóxy<r,í^{iye

a7io<p\efi, de- perditio

^:

«FR uirii, imperfeBa emffio:

I

' i m p e r f e B a genitura:ix.^v<rt!, ef- fiuxío,vú corruptio, h t

Latinis f

abor- Jus, di abortus yfi\c Abortionis

^nomina

tantum in ufu fuere: abortivum enim

Ifidoro lib.zo.Etymolog.inprin.

^dicitur,

quidquid non oritur, fed aboritur A tx- eidit-.Sl Sextus Pompeius Fejlus de

^©ff-

horum fignificat. ahoxitim

didum pu­

t a t ,

non fit tempeftwe ortum.

^{V tin -}

de verbum, proprié etiam ad piatas & arbores referatur,

Tbeopbra- Jlus lib.¿{..biflor, cap.4.

^-Pkw.

lib .i2. c.

^a:

Arborum etiam abortus invenimmb’wxwx.

enim & arte arbores pumiliones, ^

coaBa brevitatis

^,

Flinius

ibidem. Ac nofter fcrmo de abortu tantum erit -circa generationem humanam conr>

tingente; culus causa nomina prsedi- d a

abortus

^&

aborfus

omnes- deperdi-

tiones,per verba fuperlora Gr^ca de-’

notata,continebunt; nifi qudd abor- fus(omitto

t«.ficrx effluxiones

ante c6- ceptionem contingentes, de quibus egimus in

cap.i.inprineip.num.ao.Si

^In

eodon cap.$.z.fub initium

) in concep­

tus exordio, vel prioribus menfibus contingat, abortus verd propefem- pus pariendi, ut notavit

Nonius Mar»

ceUus de proprietate fermonum, cap. 3. de differ entijs nonnullarum diBionum,infin,

& ab eo

Cuiaciusfuper lib. ig. quffiion.

Papinian.in cotnment.ad l, in lege Falci-

3

dia g.D.ad leg.Falcid.

E t fané ab his f communis Medicoru & Philofopho­

rum adfenfus tJtxpcr/v cum aborfu,

«Tíóxvo-iv

vero, & cetera nomina cura abortu componit:deque priore certe locutus eft

Hippocrates y.feB. apborif- mo 44. A 43»

ubi bimeftrium, & iri- meftrium mulierum aborfum femper eKxpwcr^kjfive exTf «y/v adpellat.Ex di- vcrfo ¿B

y.Epidem.cum

hiftoriam mu­

lieris Lariffae,& mortui foetus editio­

nem decimo menfe contingentem e- narraffet, awaXyye®* nomine fuit ufus.

Etfi promifcué his & alijs nominibus Graecos aliquando ufos cíate dcrao- ftraverit

Bonavent.in compendiofa diffiu­

tat.de oBomeJl, part. cap. 7,

4. S ic & in Iu re no ftro f ( uc optim e adnotavit

Anton. Contius in lih.fingu­

lari de bered. A bon.poffejfor.pauld pofi princip.)

prioris aborfus,five deperdi- tionis habemus exemplum

aTrypbo- nino in l.Cieero,D. de poenis,\n

M ile fia i l l a , quae adcepta pecunia á fecundis heredibus partum fibi m edicam entis ipfa a b e g it, & vifceribus fuis vina in - tu lit:& in

l.fi mulier em,D,ad leg.Corne- liam deficarys,dc

ⁱⁿ

l.ft quis,

^{§ .}

qui abor­

tionis, D. de poenis

, cum alijs per nos

inferius

referendis.D e pofteriore verd deperditionis fpecie, cotin gen tc par­

tui ia m p e rfe d o & m aturo, loquitur Im p erato r

Diocletianus

^cum

Socioia.

l. uxoris abortu 2.C.depofibum. heredib.

inJiituend.Klittt

^enim

textus

^{ille dubi­}

tandi careret ratio n e in illis verbis:

Vxo-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

C A P . X r l . D E T A R T V A B O R T I V O . 55

⁾

Vxoris abortu tejlamcntum mariti non folvi: pofihumo verd praterito

^,

quamvis natus iUico dee effer it,non refiitui ruptum:

ii de priore abortionis fpecie priori­

bus meniibus contingente intellige-

5

rentur. Sed & fecudam

4

iftam abor­

tionem agnovit

luftinianus 'ml.quod certatum ^.G.eod.tit.

eamque innuit in iilis verbis;

Hoc tantummodo requiren- do,fi VIVUS ad orbem totus pro c effit, ad nullum declinans monftrum,velprodtgiii.

Quo loci vox illa,

tdtummodo(qux

^po-

iica eft ad excludedam vocis emifsio­

nem á Proculianis requiiitam in le­

gitimo partu,ex diitis late per nos

fit- prd in cap.p,)ümu\

demoftrat nil aliud requiri,uc partus naturalis, legitimuf- q , diiudicetur,niii quód perféclé naf­

catur, iive vivus ad orbem totus pro­

cedat:

qm ülujliniam s c\ath

^exclu­

dere voluerit partum perfedlum, qui vel mortuus nafcitur, vel in ipfo ortu nodum totus utero egreifus mortuus fiiit. Sed nihilofecius

aborfus ^abortus, aborti,6c abortionis

nominibus .promif- cue hoc Ccipite (ceteros íéquuti) ute- mur,ad denotandos partus immaturo tempore edicos.Qips

Eejlus,exterrici-

«¿(5j,adpellavit ( ut quos implurimum mater exterrita alvo eiecctit).&: G ra ­ cis Communi nomine , vo­

cantur tanquam fiillentes, Heiicietef- que in tempore partionibus naturali­

bus requiiito.

Aft notandum hic illud eft (quod a didlis elicitur) abortiones fcilicet in initio,velfub finem gravidationis im*

^ plarhnum contingcrqr. 4 prtmii ma*

ntfeftó coprobabis ex iam diiftis per

norim cap.i Jn princip.

ⁱⁿ

bus

aáát ÍHppocratem in lib.de partu fepimejl.

( ab a lijs) adferentem abor- tidnes plurimas in primis quadragin­

ta diebus cotingere, profequitur

Vah lefiiis de facra Philofiphia, cap

^{. Et ex}

noftris

Covarru iri Clmentvfifuriofus/

2. part. §\ j. numa. d'ebomicid.,Menoch.

de.arhitmr.Jib.zjent. 4. cafu 337. nttmi 3-.Ariton.Oont.fi^ra,Iuvenalis {Iniíám

&Í

Domitianum Imperatorem patruu notans)

Satyra 2:

Cum tot abortivis foecundam lulia vul­

Solveret", ¿patruo fimiles effunderet vam offas.

Sueton.in Domitiano,cap.z 2

^.Seeundum

com p rob atu r ex eodem

Hippocrate 3.

aphorifm.i2.

^&

Ariftotele problem. p. fe- Blo,i.8l lib.y.de hiftor.animalium,cap.4*

N e c ideó carae negam us, abortus l a ­ pe & fapius co n tin g ere (iuxta tradita á

Petro Garcia de locis affeSiis dijfiut.76.

cap.z.)in

te rtio ,q u a rto , qu into & fex­

to menfibus ex m ultiplicibus caufis

inferius

defignandis.A t iúprádiótis te ­ poribus frequentius adcidunt o b p ro­

prias,naturalifsim afq; ratio n es, quas

• profequuntur M e d ic i, m axim e

Fede- ric.Bonavent.lib.3.de oBomeJl.partu,cap.

71. Sc líb.7,cap.io6.¿feqq. Petr. Garc.

áxdi.diffutat. 76.

á

cap.3.

^ novifsim e

loann.Varandceus de morbis ¿ affcBibus mulierum,lib.z.cap.p.verf.Videamus

^{, &}

verf. Caufa.

SvMM A vero ab ortivi partus co n -

^ ftitucio ea erit,u t quicunque

4

^{im m a­}

tu ro tem pore editi fuerint, vel m atu­

ro m ortui fu erin t eieóli, aut m o rie n ­ te s ,inter abortus co n n u m eren tu r, ut optim e adnotarunt

Bonavent. de oBo­

mefi. partu lib.3.

^ft*

oap,7i. ¿ lib.p.cap.

p Jn fine,Petr.Garc. de locis affcB. d.difi putat.7 6.cap.i.num.i.

V i d i m v s diverfos ab o rtio n is m o­

dos & tem pora, nu nc cx ordine defir

8

nienda 4 eft: & fané illa eft M e d ic o ­ rum com m unis definitio ex

Galeno 6.

lib. de morbis vulgarib. p. i. commem, m

(p rob ata á

Hieronymo M er curiali/poñ

alio s,//¿.2 J i

morb.mulier, cap.i.

^{) ut. fit}

imperfeBa foetus eieBio .

Q u a c e tte de­

finitio diminuta eft, ut ex dicendis il­

lic o a p p a r e b it.V n d e P iim

Gareiade locis.afféBis,á.difiutat.76.cap.i. num.i, infine,

ut in definito com prehendatur foetus delitefcens utero m ortuus, a*

b o rtu m definiens a it;

Aborfus efi foetus imperfeBi emijfio,aut mortui.

Sed ex eo,-

dem

í

556

C A P . X V I . D E T A R - r r ^ B O R T I F O

dcm capice ifta non pU cen t, & inukó miniis ex notandis

inferi fa

N e c adm ittendam ceníéo novifsi- m am definitionem traditam á

loanne Varandao

^{, qui}

lib. 2. deaffeBib. mulier,

á . c a p . 7 .

in princip: Ahon\\vc\{a\t) foetus immaturi effe exclufionl cuminfgni ma­

tris noxa,ci\m

aptari non pofsit ab or­

tui n o n o , aut decim o m eníe c o n tin ­ g en ti, quo tem pore foetus maturus &

p e rfe ftu s , A ad vivendum eft aptus.

Adhaec is A u d ior hác íuá definitione lu b p o n it,abortum dari non poífe fíne exclu fio n ejv el elediione foetusj&fiab- inde fcntic eum in útero ex p o cu lo , v c l peccufsion e m ortuum A putreía-

£i¡im ,vel induratum ,paulatim que de- litefcencem , non prius abortum dici poíTe,quám praegnans damnum pafla, onus iliud eidem m o le ftu m , A iam á natura alienum eiecerit.

. S ic velu t per tranfennam (ut aiunt) refoiven s arduum illud dubium Phi- lofoph orum & M e d ico ru m enixe dift q u ire n tiu m , A n foetus in utero m o r­

tuus fub nom ine

abortus vcmat i

^In

qua quaeftione eos valde laboraife p ercip ies,ex his quae in p ro p o iito ifto n ovifsim é ad n o tavit

Petrus Garcia de locis affeBis,á.dijputat.7y.cap.i, num.i.

V tc u n q ; vero íéíc ifta h a b e a n t, apud P h ilo fo p h o s A M e d ico s , nobis tam é citra om n e dubium eft, foetus p ro ciu ratam deperdicionein ante exclufio- n em , & fine ea veré abortum d ic i , &

iit talem debere puniri. N a m cum ge- ftajtó pofsit in ú tero foetus ( quamvis m ottuus)per.plures an n os, ut m u lto­

rum exem pla te fta n tu r,& in ter cetera p o rten to fa illa Uthopaedi j , feu putre- f a ffi em bryonis per vigin ti o éto an­

nos geftatio ( quam defcripfit

loannes

M bófüs R eg isG a llia ru M ed icu s apud

Andream Laurentii lik.8.:de hifior. ana­

tomica, cap.p. q.

r 9 .)& la tifs im é enarra­

vi!: ( eius naturales ca u fis adfignans)

Harat. Augenius in hifioria foetus petri-

jjffraiSjpoft

libros de hominis partu

^'pofi-

ts45&.cum adcidere.ppfsit, ut ex per*

cufsione p f* g n a n s cum foetu in ute­

ro rc te to fimul m oriatur, nem o fané n egab it,h ifce cafibus abortus crim en co m m lflu m , A per confequens qui- bufcunque alijs deperditionibus fbe- tus,quavis eu m ater n5 eiecerit. Q uid quód

Hippocrates in lib. de muliebribus

clare d o ce t m ulierem a b o rire,& cum puer n o n excluditur.

9 V n d e ego 4 abortionem ita aptius apud nos A om nes definiri poffe pu­

t o , ut i it :

Foetus extinBio d caufis e f i­

dentibus, vel commoventibus matri cum gravi periculo, aut noxa prater naturam

contingens.

D icitu r F OE T V s , ut diftingua- tiir ahfavíTi fem ptem prioribus d ie­

bus ab im m ifsion c feminis co n tin ge- te ,q n * a b o rtio non 4 eft , ut iam ex pluribus adnotavim us

fuprd in cap.

^/.

I i E t ab his o b iter liberabis 4

Arijlo- telem in lib.p.Politicor. cap. 16. a

^{c o m ­}

muni n ota exiftirnantium, npn foliim non im probaffe ab ortion es,veru m A fu a fiife: nam v e rb a illa , zrj¡>j(iaSHo-íi/

ly-yíyívh^M nfaldiiv, id e f t ,

Prius qudm fenfum Adiitam nandfcantur,

^{claré de-}

m oftrant, P hilofoph um non de ab o r­

tu,fed de aborfu rei inanim is,id eft dc

’Api^o-/jloquutum,ut optim e adn otavit

lacob.Guiac,lib. ip.obfervati.cap.p.

^Sed

n ec nos ifta

Ariftotelis,veta

C h r i s t i lege attenta,adm ittim us: quae & á c i­

v ili ratio n e d e v ia t,& p u n itio n e digna fiint, ex dicendis,/»yí*.¿of

cap.

^$.

unico,

Inluper/íPí»/ dicitur in definition e, ut diftinguatur á m olarum inform iu, grum orum fa n g u in is, fla tu u m , aqua- rum que c o p i* co n fertim utero rete- taru ra. e ie d io n ib u s , q u * ■ aliquando v e r * gtavidafion es reputabantur.

• D ic itu r A CAVSI s EFFICIENTI.BVS.

AVT COMMOVENTIBVS , u tp u ta 4 ^{^} flatu 'Uterum divcllente, aut quadam agitatione pr*poftera matris tenUift firhas adhuc fibras difrumpente., im*

plurimum ob nimias.humiditates,quq uteri adceptabula relaxare.foknt, vel aeris in ck m e n tio re s conftitutíoíies

fefe

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

C A V . l V l . T E P A R ' t F A B O R T I V O . 5I 7 >

fefe invicem, & quaíi immediate fab>

fequentes, qu* cúm ¡n*qualitet cor- pora infeftant, abortiones etiam fre­

quenter inducunt, ex

Hippocr. aphorif.

12. lib. 3.

^&

in lib Je natura pueri.

^{V el}

ob cibi, potuíq; nimiam copiam, qu*

fbecus fepé comprimit & fubfocat-.vcl medijs vomitionibus violentis foras intempeftivo tempore eijcit. Sunt 6¿

plures ali* abortionis cófimiles cau- l*,velüc iótus, obcurfus, morfus, vul­

nera,animi conturbatio, tufsis vehe­

mens in partu fuperveniés, ofcitatio, adíeólus vel adpetitus nimius, eicuie- torum pr*cipué (quem nos

anto]o

^vo­

camus) Sed & tetri vapores, halitus, quin& extinól;*luccrn* odor abor­

tibus caufam pr*fiare íblent. D eque ifta ultima cauíá ( eam inter miferas hominis fortes connumerans) ita ait

Plinius lib.7. natur. biflor, cap.

^7:

Mife- ret,atque etiampudet eeftimantem

^,

qudm Jitfrivola animalium fuperbiffmi origo, cúm plerumque abortus caufa fiat odor d lucernarum extinSiu.

Sed & plures alias abortionis cali­

fas adducit

idtva Plinius lib.14.cap.18»

&

lib.21. cap.i8.

^&

lib.24.cap.3.& 16.

&

lib.z^.cap.g.&i lih.26.cap.13. di lib.;

27.cap.12.di lib.z8.cap.7.

^&

lib.30. cap, 14.

^&

lih.3 I.cap.I. dc lib.32. cap. 10.

^{E t}

in hifdem multus itidem

Hk Avicenna lib.j.Fen.zi.traB.z.cap.

^Qm

in cap,

y.abortionis figna refert.Et

in cap.10.

pr*cautiones en arrat.E t

infequenti- hus

de regimine abortum paff* late agit.

Galenus in commentar, ad apborif- mos Hippocr. lib.3.aphorif.30.31. 34.43, A 33' di lib, 3. defacultatib. naturalib.

Soranus ad lib.Hippocrat.defoetu. Altius lib.16.cap.12. I0an.Scbenr.ius tom.2. ob- fervation. Medicin. lib. 4 .tit.de partu,A tit.defcetib.put. Foreji. tom. i. obfervat, lib.J'S. obfervat. 66. A fiq - Hieronymus Mercurialislib.z.de morb.mulier, cap.7, Eucharius Rbodio

( qui fimul cura cau- fis abortus eiufde plura figna, feu de- monftrationes adducit)/»

lib. de partu bomin.cap.8.Ambrofius Paraus lib.23,.

cap.q.o.Varandieus d. cap.7. Peramat.dn lib.de bomin. procreat.cap. 8,loan. Heur-

^■

nius de morb.mulier. cap.7.tom. 2. Bona- vem.lih.y.de oBomeJl.partu,cap.6o.

^no-

vilsime

Petr.Garcia

(de abortu ex ad- feótu proveniente multa cdilerens)

in lib.de locis affeB.

^d.

diffiut. 76. cap. 3.

^Et

ex Philofophis ( citra

Plinium ,fuprd:

relatura)

AriJlotel.fcBio.i.problem.

^y.

AGelJib,3.N oB.Atticar.cap.16.in fine

^{. .}

E t ex noftris

lacob.Menocbius

( plures caulas

di

cafus aborfus dinumerans)

conf.284.num.i3.lih.3. di lib.b.preefum- ptio.32.

^á

num.22.Peregrin.conf.11. n.4.

lib.3.MariusGiurba in confuetud.Senat.

Meffanen.cap.jo.glof.i. num.6.

Dicitur C V M i n s i g n i p e r i c v l o

ET N ^{o x a}: nam licét partus naturalis doloribus &periculis maximis fit fub- pofitus ( ut memini me aliquando ad- notaife,

di

latius profequemur

in cape

/

5

B.)abortus tamen, ob violentiam di- vulfionemque pr*cocis fruólus, rna- I

$

iore f fané periculo

di

damno mulie­

rum fiunt,ut docet

Hippocrat. in lib.de natura pueri, di in lib.de morbis, Petrus Garcia,^oñ

^alios,

de locis affeB.

^d.

diffi.

76.cap.2. nu.4.

Maximé fi á fexto me- f e , quando foetus iam grandior eft, abortus

contineat,Varandaus

^d.wp.7.

Verf.Ex hisprognofin.

V nde ab iftis fic,ut inter omnia fym*- ptomata, quibus impr*gnantes infe- ftari folent, nullum fic frequentius &

pericuiofius abortione,ut red é notat idem

Varandaus d.c ap.7.in princip,

D emu dicitur in definitione,? ^rae -

J T É R N A T V R A M C O N T I N G E N S , quia

^ abortus partui f naturali contrarius efi,ut ex

Galeno

^notat

Trincavel, lib .i, confiU0r.conf.34.

E t inde eft, ut á con­

traria caula ortum ducat: quod acute cognovit

lacob. Cuiac. ad Pauli lib. 4.

fentent. tit.g. $.feptimo menfe,

^{cum ait:}

N ati non videntur,qui mortui nafcutur:

A contra naturam ac leges nafci viden­

tur,qui immaturo partu eduntur

^:

A qui mtefeptimum menfem.

V t inde, obiter,;

ex hoc etiam capite facile refellas Pari-

C A V . X V J . T > E T A R ' t V ABORTIVO.

558 P arlfy

, & aliorum fententiam ( iam imnugnatain //. ) exiftimantiurn oáom eftrem parcum 4 abortivum eft fe,contra

Arijlocelem lib.

^7.

dt hifioria animal, cap. 4.

& eius Paraphraften

Plinium lib./.natural.hifior. cap.y.Q^ú-

bus locis ( ft ea attenté perlegeris: íi- mul cum traditis á

Petro Garcia de lo­

cis affeBk diffiut.já.cap.i. num. 2 .

^{) ifta}

noftra aperté com probabis: qua vi­

deo placuiíTe

Andr. Laurentio lib. 8. de hifior.anatom.cap

^.

8. quafi. zp

^.

,Bs quo vero partus abortivus inter naturales non adnumeratur, inde fít, uc in iure abortivus & non cdicus pro

chia in Medico

legalib. tit.4.quaft.3.r,iu me, 8 ^{. Qmn} Sifilium,

^{u t in /, Divus 4,}

I i o ó t o m e l t r e m panum a u u n . i v m i j t i - D.de extraordin.crimin. Sed id impro-

' prié diélumeftj& addito verbo

in pradiais locis , 6c aliis fimi- libiis.

Cum autem partus iñe abortivus odio habeatur,6¿ prater naturam fít, inde fít,ut quamvis non folúm diffici­

le, verúm 6¿ impoísibile íit probare partum maturo 6c legitimo tempore editum (cúm huius reicongmam ra­

tionem teñes adfignare non pofsint, utab alijs diíéné notavk

Marc.Ant, Eugen.conf.28. num. 8.)

in iure tamen 16 codem 4 reputentur, ut noftri paísim 18 4 onanis partus naturalis ,vitalis-, 6c

notanc,maximé

Socinus Sen.

^{in /.}

cum avus,num.no.D.de condition.¿ demon- fira t, Alciatus reffionf.z

^j.

lib. p. Marius Giurba in confaetudin. Senat, Mejfanenf.

cap.10.glQf1.num.4Yx

ex Medicis

Bo­

navent.poñ Cardanum, lib, 3. de ociom.

partu,cap.42.

Paria namque funt, non nafci,vel ¡ca edicum fuifle partum, ut vívete non pofsit,

l.fin.C.de infiitutio- nib.¿ fuhfiit.Philip. Corneus conf. 276.

num.16. vol.3. Philip.Decius conf, 2 27.

riu.ii.Curttus,Caphalus, Menoch. Rau- denf,

6c alij relati á

Giurba

^d.

num.4.

E t inde etiam eft,ut ob partu abor- 17 tivum fideicommiflúm 4 fi fíne liberis non deficiat, ¡uxta notata

z DoBori- hws

^per

textum

^{ibi in}

l. ex faBo

17. § .f i

quis mtem,D.ad Senatufconf.TrebeUian.

Socin. conf.273.num,zo.volum. 2. Card.

Paripus conf.36. num. 8. volum. 2.

^{N ec}

feriptis heredibus talis partio impedi­

mento fit,

§.poflhumi, verf. ideoque, in-

iufto tempore editus prafumatur, fcb licet á feptimo decimum ufque men­

fem editus, ut optimé confiderat

So­

cin, I un. conf.33.num.24.^ 23-.volum.2.

cum alijs per nos relatis

fupr.in cap. 6.

pofi initium,Sx.

^{poft eum}

Francifc. Bur~.

fat.conf,63.num.20.M.Ant.Eugen,

^d.

elf, zS.cY. n.74. Si

infuper citati á

Giurba á.glof.

^{I .}

num.3.

V b i adpoíité ait ( ex,

Dedo conf.62 3. adfin. Menoch.

^d.

conf.

284. num.2.¿ p.)

eum qui adferit ab­

ortum , tcnéri ilíum probare fakem.

conieéturis.

Ad quas fané neceflúm eft hoc ca) fu pluriés recurrere,iuxta notata in /.

Gallus,in princip.D.de liber.¿ pofihum.

Si

^á

Socinoá. conf. 33. num. 31. Burfata.

fupr.Alciato á.reJpon.23.num. 4. Parifio

d.

conf.36.num. 17". Sc

quidem novem adducit is Auélor,illicó profequedas.,

Dum primó

cmnVarandao á.cap.7.

verf.Quod ad diagnofin abortus,

^adnote-

fiitution.de exheredat.Hberor.Paulus Ca- 19 mus,íigna 4 ¡n duplici eífe difteretia,.

Jlrenf. in /. uxoris abortu, C . de pofthum.

beredib.inftituend.Peregrinus,poÁalios, conf.it. num.I.volum.3.N ec teftamen- Cum rumpat, d. /. uxoris abortu, Meno- cbius conf.284.num.2.lib. 3 .cum alijs, quos refere & fequitur Giurba á.glof.

i.nums.

3. Fateor abortum aliquando partum adpellari,ut in Hippocra. lib. de natura mulier. Galen.lib.3. de morb. vul­

gar. commen.7. cum aii)s relatis á Zae-

Sc

quadam eife abortus iam fad i 62 confummati,quadam imminentis

Sc

futuri.Prioris differentia cognitio ad lurifconfultum maxime fpe(ftat,iuxta ea qua de abortu procurato

Sc

^ir/cuf-,

ib advertimus injrdfuo Icco; fecundq vero traitatio propria eft Philofo­

phorum,Medicorum, 6c Anatomico­

rum,quorum etiam

Si

obftctricum iu^

dicio prudens iudex utetur in dignoi- ccnao

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

C A P . X F I . D E T A R T F <iABORTirO ss9

cendo abortu ia p a tr a t o , ex pluribus z i adduclis á

Giurba

^d.

cap.io.num.aiXá-

que fit (ut ait

V arandam fuprd ) explo­

ratis diligenter locis muliebribm

^{, á qui­}

bus

facile erit pronuntiare de faBo abor­

fu recenti

^:

quia adhuc funt ita madentia

A

aperta

^,

utfacile jit tunc conycere ali­

quid obruptum violenter,

^A

utero de- pulfumfuife. In aborfu autem inveterato

(a it ifte)

pojl vigefimum diem, aut circi­

ter,ni efi ita facile comprehendere,fi quid aut violentia quadam refcijfum fuerit,aut etiam deieBum ex utero , quoniam huiuf­

modi partes rurfus invicem coeunt

^,

atque eoalefcunt,Apaulatim in integrum rejii- tu ltu r.E i

m ox diferte proiequitur fu- z z tu riaborfu s indicia & iig n a , q u * ibi dilucide n o tata in veniet curiofus re ­ rum haruiii indagator. N e c minus in

Avieenna

^relato

fupr.num.12.

S v P E R S T U t n o ftra traiflantes per figria conieétu ras difcurram us a b ­ o rtion is ferió p a tr a t* , vel fato co tin - gentis. E t ( fcriem

Menochij conf, 284.

fequuti

cvLm Mario Giurba, A Gardin,

z o

Tufcho,infermsTtícttnáis)faioTcm

^f

co n ieflu ra m ex

Meiiochio fupr. nu. 13, A Giurba d.cap.io.num. 6.

^poft

Galenu Á P lin ii

ab eis re la to s, ab ea tantum caufa aliqui c 6 p o n u n t, quód mulier cffoeta gravi

A

vehem enti tufsi tem ­ p o re partus adfeélá fuerit. A t

Giurba

poft

Ménocbiumá,eonf.284.num.iS.

^A

J^ # a g u o v it ( A ireélé q u id em ) hanc cdnieifturam ievCfti e fle , & parvipen­

dendam , fl pártüs praefinito á natura tem pore editus fuerit,i8¿ ideó is, & ab eo relati fubdunt,riecéfsü efle aliquod 23 im m aturitatis figiiu apparere ad p ra ­ fumenda m d b o ttio n e m ex tu fsi, alió- ve quovis m otu . Q uod ce rte idem eft a c Í1 d icas, ex hifce te p o re partus ob - venietibus pihil in d u c i; nam aut par- tus maturus eft,& nullius funt m om e- ti, etiam quoad praefum ptionem ; aut eft im m atutus,& c itó m ortu u s,& pet cofeques evideter ab ortivu s: ut inde nullo in cafu necefle fit recurrere ad levifsima ifta indicia

A

perfunctoria.

Secunda coIeCtura 4 partus ab or­

tivi erit iuxta

Parifium,A Alciatumfu­

prd

c ita to s, A

Menochium á.conf. 284.

cum a lijs , quos refert

Giurba

d.

cap.10. num.S.Ü

mulier in ipib puer­

perio,vel pauló póft deceíTerit’, led eá ádiCtis in p r*ced en ti im probat

Giur­

ba

^poft

Menochium

^d.

num. 21. Gardin.

Tufchus littera P, concl, 106.

ita ut ne- ceíTum fit probare m ortem e n íx * o b - veniíTe ex ad cid en tib u s, q u * mulie­

res patiuntur, ubi partus eft im m atu­

rus, q u * á M edicis tradiderunt

Pari- fus

^d.

conf. 36.num.ip.Peregrin. á.conf.

ii.num.3.adfinem.

T e r tia 4 e r i t , fi p e llis , qua partus in volvitu r,m atura non adpareat, n ec fanguinem em ittens,

Parif.

^d.

conf.36, num.i I. Mémch.

^d.

conf. 284. num. 23.

A

com p rob ari poffe videtur ex tradi­

tis de difruptione inem branarum ab

Hippocrate in lib.de natura pueri, A

^de-

nuó á

Petro Garcia de locis ajfeB.diffut.

76.cap.i.num,4.

Sed eam p r*fu m p tio - nem explodit

xáQ.pa Mémch. num. 29,

A

30.

N am partus m aturo tem p ore exeClo, v e n tte

A

pelli illa extraClus, n o n eft abortivu s,féd legitim us, iuxta ea q u * refolvirtius

htcfuprd in cap. 6:

a t m atura tune tem poris pellis illa no eft:alioqu in m ulier en iteretu r fine v é- tris feC lio n e , üt

Menochius A Giurba

co 'fid eran t.ln quo fané fa ílu n tá t,cu i*

d eten tio partus ab ali s a tq ; alijs c a u ­ fis jcon fid cratis á MedicTs

A

^Phíilofo-

phis(quibus non im m oror) provenire p o fsit.

Q n artam 4 cohieC luram e lic it

Me- nochius

^d.

conf.284.num.4.Tufch, litHra P.conclufio 7.num.4. A concluf.io8.nu.

30.A Giurba fupr. num.

z/. á debili ad­

m odum & tenu i v o c e vagientis par- tu s. Sed.ipfe

Menochiusfupr.A nu.31.

Giurba num.12.Mare. Anton. Eugen.

^d.

eonf.28.num.10.eam re ijciu n t, ut q u * n e c leg e,n ec ratione p ro b a tu r.E t cer té quotidiana fimul experientia dc- m onftrat perm ultos partus v itales,&

naturales n a f c i, qui o b d eb ilitatem , vel

I

¡6o C J P - X F I . T E PARTFabortivo.

vel aliquod aliud impedimentum va­

gire , vel nequeant, vel debiliores &

tenuiores vagitus emittunt, quod mi­

re comprobabis ex addudis per nos

fupr.in eap.

^y.

. Quinta f c o n ie d u ra ab eo enafci-

^ tur,ex

Menoch.fiipr.num. ¡ t. Giarba

^d.

cap.10.num.13.qnod

editus partus nec lallat,aut laítac,uberáve fugit:fed hác 2,8 inladonem-.Now

laBat,ergo immaturus ejl partus,

ipfi ijdem reijciunt, cum id evenire poflet ab aliquo temporario, vel adcidentali impedimento, ut puta fi menftrua in os foetus denuo efflu-

xerint,ut notant

Giurba

fuprd,\][Q

«KWÍ. ja.ifte

num.14..

2 5 Sextam f conieduram defumit idé

Menoch. d.num.32.

á partus debili, te- nuique adfedione, eiufque livido, a-

h * c co n ied u ra nihil c o n c lu d it, cum fep tim eftresjtefie

Arijiot. lib.'j. de hi- Jior.animal, d.cap.4.^1 Plinio lih.ii.m i- tural.hijlor.cap^j.cnvoxdzih

^á

Giur­

ba fupr.num. 20.

f*p e obtufsis aurium,

& narium foram inibus ed an tu r, cum tam en partus fint veré naturales &

legitim i,iuxta tradita

fupr.in cap.10.

N o n am f demum co n ied u ram á d eclaratio n e Phyficorum & o b ftetri­

cum pendentem

hclnnt,M arc. Anton.

Eagenius dadi.conf.28. num.2 3. A feqq.

Menoch.d. conf. z84.nume. 40. Giurba fupr.num.zi.^cd

eam folam alijs c o n - ied u ris no coadiuvatam , ex pluribus refellit

Menocb.d.num.40,A frqq.

V b i optim é e licit, non tantum fin­

gulis hifce co n ied u ris (prsecedentera exeip io)abortu ra no n probari,verum tróve c o lo r e , & faciunt trad ita á ili , 2 9 n ec fimul iu n d is :f ut q u * n ec á leg e,

Aaton.Eugen. d.conf.z8.num.i8.

^{Sed ea} n ec á lurifprudentibus p p tim * n o t *

Aienochius dc Giurba fupr. c\f[odunX,

fuerint p r o b a t* .

dc

m erito quidem , cum plures partus, V n d e eft,ut huius tfropofiti no n fit m axim é feptim eftres,debiles naican-: 3 0 f quod co m im m iterd ici folcc, plures

x6

Í7

cur, ex laté per nos ab

Arifiotele lib .j.

de hijlor.animal.cap.4,adnoiat\s fupr.in cap. 10:

q u * in propofito optim e pro- feq u itu r

Menoch.á.conf.284. nume. 33.

34. A 3J» dc lib.z.de arbitrarys,cafu 8g.

num.37.

Septim am f im m aturi & abortivi partus coieólu tam eruit

Menocb.fupr.

num.38.

^poft

Socinum di Chajfan.

^quos

3

^{^}

a lle g a t, á m o rte ftatim partui fuper-»

ven ien te : q u * fuit etiam fen tétia Io -

/ephi de Rujlicis defideicommif.lib,4. cap, g.mm.z.kx Menocb.fupr. num,

j y . n ec iftam u rgétem adferit, m axim e fi edi­

tus aliquas vixerit h o r a s , & b ap tiza­

tus Ju e rit,id quod poft alios plures re­

fer edos in

Scholys

^ad

d .l.i 3.tauri,no-

taru n t optim e

Marc, Anton, Eugen,

d. 32

conf.28.num.3i.Peregrin.d.conf. n . nu­

me.zg.

O dtavam 4 adftruit conieólnran)

Mmocb.fupr. num. 33.

ex quo fangui- n o len ti infantis aures adeo a d h *re n t

& c o g lu tin a t* funt eius cap iti,u t n ec aqua calida disiungi p o tu e rin t. Sed

im perfectas probationes fimul iungi ad conftituendam perfe<itara proba­

tio n e m , /.

injlrumenta 3.

^ubi

Glof. C.de probationib.cap.eum caufam 1

^{^.ubi}

Glof.

dc

o m n e s ,

extra, eodem tit,

ut ftrenue n o ta t

Giurba fupr.num.z

^{^.poft}

Peregr-

& T«/f¿.quos foi refert.

A t p r*d i¿ tis c o n ie ó tu ris, vel falte earum aliqu ib u s, f ego multum iure com m uni a tte n to tribuerem in caiii du bio,cum liquido no n conft:iterit,an!

partus perfecto tem p ore editus fue­

r it, an im m aturo ? N am pr*d iC to c a ­ fu plurimum fané p r * d ifta iuvabunt caufam partum im probantis u t ab o r­

tivum,apud bonum virum , iudicém ve ifta decifurum.

Q uem tn on co,q u attu or cafus f di^

ftinguat cum

M . Antonio Eugenio

^ifta

acu te difcutiente

d\€t,conf.28.a num.i»

Q uorum primus ipfi eft, quando clarc co n fta t foetum mortuum editum cura Iqualorefoetoreid denotantibus: in quo nulli dubium effe p o te ft, partum

abortivum diiudicandum quoad om ­ nes

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

CAV.XVl.DETÁRTF<iABORTlrO. $ 6 i

nes iuris effeélus, d. l.u xoris abortu ,C , de pofihum .hered.injiit.

Secundus fic, cúm ad fenfum patet partura vivum efle, uc quia vagit, m é- 33

b ra ditlendit Sc m o v e t, Sc fim ilia , 81 tu n c Audior ifte fubdiftinguit: ná aut editus c c rte eft im m aturo tem p ore, puta ance feptimum m en fem , vel in o d la v o ,& abortivus e f t ; aut tem p ore perfcdto natus e f t , feptim o ic ilic e t, n o a o aut decim o m en fe,& tunc v ita- 3 4 lis Scnacuralis eft.Quse nos ce rte p r o ­ bamus ,k o tantum e x c e p to , quod in odlom eftrem parcum fubponit c o tra ea q u a adduximus, Sc quam evidenter com probavim us in

T ertiu s cafus e f t , quando om nin o n

5

apparet,an partus vivus editus fue ritih a b e t tam en m em bra fua perfedté articu lata & o rg an izata,& ante vagi­

tum emiflum o c c u b u it,in quo poft F ra n d fm m M arcum d ecif.ió S . num. 13.

piif.2, ad figna recurrendum eft; nam ii fpiraverit,anhelaverit, m em bra di- ftenderic, vel aliquantulu fs m overic,

6

c alia figna,quantum vis m inim a vit|

3 5

d e d e rit, & licéc'illicó , paulove poft m oriatu r, tam en quoad iuris cifedlus vitalis, naturalifque parcus regulari­

te r ccnfcndus e f t , l.q u o d certatum 3.

C .de pojlbumis heredibus injiituend. cum alijs per nos addudlis in cap. 6, ¿ f e ­

quentibus.

Q uartus demum cafus M .A n t. E u ­ genio eft, quando in partu n ec m o rtis n ec v ita (ut in p ra c e d e n tib u s ) figna certa appatec, fed m oriens editus eft, quem cafum ultra fenfum & captum hominum eife dixit n u m .ts.& feq q .n h i ex D .AuguJlino lib .i3 ,d e C iv it.D e i,cap.

r/. m ortem in in flan ti ob v en ire a it, n e c hom inis viventis & m orietis f la ­ tum dari pofte, quidquid in contrariu innu erit B a rt. in l.qui duos, jf. hac con­

d itio ,D .d e m a n u m fje Jla m .V t inde lu ­ rifprudentes cafum iftum nunquana c

5

fideraverint,fcd partura vivum aut m ortuum edi, ut certifsim um femper fubpofuerlnt.

A b his qu^ latio re ftylo profequitur M . Anton. Eugenim d. conf, 2 8 . z num.

/.ufque ad/p . facile percipies com - m em oratisy«pr^

4

co n ietlu ris t^ M e- nocbio Sc a lijs,n ec in prim o, nec iecu- do, quartove cafu locu m eife ; adm it­

tendas vero.fore in tertio,dum tam en iudicis prudentis arb itrio & tru tina- tio n i fubponantur.

Iu re vero noftro R eg io 1. 13. T au ri a tte n to om nia ifta ceííáre

4

^viden­

t u r , n ec ullis partus ab o rtiv i co n ie- élu iis iam locu m fu p erfore, quando­

quidem á definitione generali illius le g is , nullus fic partus m aturus Sc vi­

ta lis, qui vigintiqu attu or horas ab e- d ition e non fupervixerit,& fimul fue­

rit baptizatus. Sed adhuc tu d ic, co n - ieéluras im m inentis & fu tu ri, vel pa­

tra ti abortus locu m habere in caíú exceptionis illius legis p o fita in ver- F\c.PeroJi,qwc alibi fumus profequuti:

ac fubinde traélabim us in fch olijs ad p rad iélam /. 13.

V ltim o lo c o in m ateria ifta co n ie- (ilutarum n o t a , 4 in quibufdam P ro - vin cijs frequentiores effe a b o rtio n e s , ut late Sc optim e co n iid cra v it,& p ro- fcquutus fuit Federicus B onaventura l i ­ bro 3 .de oBom eJlri p a rtu , cap.60. E t fa­

ne in regionibus A uftrinis plures qua in Sep tentrionalibu s con tin g ere fir­

m at JE lian u s de animalium hijloria, lih.

1 2 . e a p .i j . his verbis; I n Auftrinis ( v d regionibus,vel tempeftatibus) partu s m a­

gis r e la x a r i, atque adeo excidere, D em o­

critus a it, qudm Septenirionalibus.Q upd quidem ipfum cur J i a t, caufam adfert:

quia ventrem ferentibifis corpora Aujlro laxentur ¿ d ijfolv a n tu r. Id circo rece­

ptaculo dilatato , ¿ longe lateque diffii- fo , ¿ malé comparto , partus errare ¿

v a g a r i; eofdemque c a le fa B o s , huc ¿ il­

luc dilabi ¿ d ijiu ere; a c i a m locis dif- clufts, ¿ r e m ijjk , fa c iliu s ex cid ere? . Contrd , f i tempejlas f it frig id a , & Se- ptentriones venti J i n t , locorum ad jlri--

¿íione fo t u s con trah i, ¿ com prim i, ut de lo c k d im o v eri, ¿ depeUi,nequeant.

N n N ec

C A P . X F I . T E T A R T F A B O R T I V O .

N e c

finé diplutione & laxitate qmfi Apología pro Chrifiianis, circa finem

^{, &}

tempe ftate quati ,prafertim cum a per­

turbatione conquiefiant,

dé diffingantur ftt a ut facile ad pariendi tempta durare pofpnt. Qteamohremfrigti da confiitutione [inquit Abderita) foetus manent, calore verb ut plurimum exci­

dunt', hoe enimfuperante,fieri poffe negat quin nervi & artus laxentur A fa tif cam.Qm

autém in humana fpecie ( ut h *c obitet ditíaínus) crebriores fint abortus? optime refolvit

Bonaventura de oBomeftripartu lib,3.cap. 60.

^dicens:

Jn humanaJpeciefrequentius eafortafpLJ de caufa contingunt abortus, qudmivL^

alys animaliumJpecubut, quia ciim mul­

tiplex habeat tempus pariendi, ^A men­

fis multos, unicuique menf tum propria, tum aliorum menfium imminent incom­

moda A abortiones , Ut lib. 3. expofitunt fu it ',exipii gratia, mm, feptimi, oBavi, decimi', A de reliquis idem iuduuF.quare A abortus fiunt crebriores. A t ahjs fpe­

ciebus unicum efi tempus prafinitum ,.ab unico verb tempore difficilius contingit naturam.aberrare/yitaque meritb in iliis nonfiunt adebfrequentes abortus.

Qupd fi prteíérvationes f & prae­

cautiones abortionis obfervare cu­

pis, recurre ad e a , qu* ( citra M edi­

cos , maxime

Avictnnam

^relatum

fu ­ prd num.12.dL

novifsimum

Varandal de morbis ^A affeBlonibm mulierum, lib, 2.

^diClo

eap.

/7 .) adnotarunt

Plinius lib .i g. cap.6. Plautus in Ampbitr. aBu 2. fcena 2. verf.gi. Petrus Gregarius

(qui de puniendis incantationibus ad retinendum partum adhibitis agit)

li­

bro 14, de República,cap.2. num. 3,

^De-

«7 que ipfis q incantationibus

Bulengc*

rus [

^ex

Iulio PoBuce) Ub.z.adverf.Ma*

gos,cap:zQ. in princip.

Demum fi difquirere velis, an paf- tus abortivi in iudicio finali f fufci- tabuntur? vide

Divum Augufiinum,vc-

latum

aTiraqueUo

ⁱⁿ

l.fiunquam, ver­

bo fufceperit liberos,num. zog. infine, C.

de revocandis donationibus, &L Atbena-

difertifsimé ifia traClantem,

in 36

3

S

Divum Gregarium,

eleganter, pié , ac doCté éadem proícquetitem

lib.q.Mo- ral.expof. cap.2. in medio.

f V N I G V S . D E A B O R T V

3 r o c u r a t o , & e i u s

poenis.

S T N o P: S I S.

t Omnibus temporibus Agentibus mag­

no femper odio habitum abortus cri-

.

men. E t num. 2. quid lex Exodi in eo ftatuat

^,

A lex Civilis A cetera proponit velut in genere.

3 Verba notanda confiitutionis

Sixti V .

in detefiationem huius criminis ex- ' pendit.

4. Confiitutio

Sixti y ,

etiam pojl

ríwíí Gregorij X IV .

in pluribus ad­

huc viget,ac fuhfijlit.

3 Cap.21. Exodi expenditur A decla­

ratur.

6 Iure C ivili varia funt abortionis pcs- na pro cafuum dlverfitate,

7

Poculum pragnantipropinans , d quo eius mors, vel foetus, ultimo fubplicio damnandus.

S Qjia vifceribus fuis adcepto pretio vim iniuUt,mortepunitur. E t num. lo. E t nu.g. affiafinatus tenetur

^{, f i}

foetusfue­

rit animatus.

J I Interventu pecunia deliBum atro­

ciusfit.

/2 Mcnochi)

interpretatio

4^1. C ice­

ro,D.de poenis,

impugnatur, A m - ra adfignatur num,i4.A 2.0.

13 Communemfententiam difiinguentiii, ad poenas aborfus

^,

fceti animatum ab exanimi aliquibus confirmat

^Audior.

E t n.i3.ubique receptam^ A deinceps admittendam agnofcit

^{. ,}

Fui-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

I

§. V N I . D E A B O R T F P R O C . E T E l F S P O E N . ¡

6

^}

14

^Fulgoiij

opinionem refert, A iuribus

confirmat. Et num. ló.fummo iure te­

nendam adferit. E t num.22. rationem

Fulgoiij

expendit.

17

L .iiq u id aliquid,ii.qui a b o rtio n is, D .de poenis

interpr.

18 Antiqui potiones, aut maleficia agno­

verit,quibustfmritd fubminijlratis via ad uxoris

^,

vel concubina abortum pa­

raretur.

19 Homicidium, in quo maleficium inter­

venit,atrocius eft.

21

L.fi quis, D .ad leg. C o rn . de ficar.

interpr.

23

A n to n .T h efau r.

cum alys dijlingul- tes inter abortum foetus animati matu­

ri A immaturi refellitur. E t n.24. di- fiinóiionem ifiorum nec lure Canonico aut Patrio admittendi

^AuClor

notat.

23 Sentitia

D .S o lo rz a n I

indiJlinBe ad- ferentis

^,

matres fetus animatos abo- rientes parricidy poenis fubyci, impro­

batur.

z6 lure C ivili abortus pcena regulariter erat arbitraria.Et n.zy.idern lure ca­

nonico A nojlro attento dicendum.

27 Que vifceribus fuis vim inferebat, A partam proyciebat, mortis exilio mul­

tabatur.

28 Ob abortus crimen marito licebat ab uxore divertere.

^oQuefuafionibus impie matris aborti­

vit punienda,etfi minor 23. annis, ma­

ior tamen 17.

31

Etiam monjlrofi futuri hominis abor­

tioni caufam prebem puniendus ejl.

32 Percutiens pregnantemJi animo abor­

tus patrandi boc faciat, punitur con­

digna pceno-j

• 33 Si cafu, A preter intentionem abortio eveniat,mitior debet ejfe poena. Et nu.

óz.idem refolvitur in abortu fine dolo d parentum quoquam patrato.

34 Velut in muliere resfamiliarestraiia- t e , A impar onusfujlinente, vel alia—»

fim ilia faciente.

33

^Vel

in ea que ludendo caufam abortui prebuit.

36 Vel in ea que ad recuperandam falu-

tem, vel vitandum dolorem poculum vel adecperit,vel dederit.

37 Pharmacopola fim ilia pocula praben- tes graviter puniendi, etfi fine dolo id fecerint,

^A

rationem reddit.Que m ili­

tat in quovis Artifice num.38. In Ju­

dice num.39.In Advocata,vel Adfefio- re num,40.In Medico num.41.In Ob- Jletrice num.42.

43 Stolidi homunciones, A viles mulier­

cula imperite, A objletrices fine confi- lio Medicorum potiones prebentes, ex quibus aborfus /equitur.fieverfamefunt puniende. E t num.44. hoc tunc maxi­

me locum habere

^,

cumfimiles potiones in cafu non neceffiario juhminijlrantur, puta ad conceptionem vel quid fimile.

E t num. 46. mortejequuta ultimo fub­

plicio adjiciuntur.Et num. 43. limita»

tur in mulieribus honejlioribus id nuUa ffe lucri patrantibus.

47 Medici A objletricesfaluti pregnan- tis confuientes,/abortioni caufam de­

derint aliqualiquali pcena tenitur. Sed Im itatur ab aliquibus.

48 Limitationi

T hefau ri

impugnat

^Au-

Otot.Et num.49.aliam

C o v a rru v i*, A

aliorum exfententia

P a tris B afilij L egioncnfis.

30

L .fi fe rv u s ,i^{. f i} m ulier, D .a d leg.A ­

31 Pecudes A fifv i adequahantur in lu ­

quil

re C ivili. E t qudd vix cafus dari po­

tejl in abortione immunis d poe na.

j2 Ad infigendam poenam difiinBio

^{D .}

. Auguftini

interfatum animatum

^A

exanimi ampleBenda eji. E t num, 33.

redditur ratio. E t nume. 34, aborfus fatus animati,

^A

infanticidium /equi­

par ant ur.

33 Leges antiquas Gothorum in abortil- tes latas expendit.Et num.36.

^{1.8. tir.}

S.part. 7.

E t nume. 63. A 64 decla­

rantur.

37 E x lege noftra Patria mortefequuta abortioni caufam prabis capitali pcena puniendus ejl. E t difiinBio in te rfa ti animatum

^A

inanimatum ejl obfer-

vanda^

Nn 1 Q^an-

I