Io. Gottl. Heineccii Fundamenta stili cultioris / adiectae annotationes Io. Matthiae Gesneri

Texto completo

(1)

(2)

(3)

(4) -‘W' “■■.

(5) •. ñ.

(6) fe w IM. if. uJ. Vi. i éH^.

(7) s/o . Q O T T L . H EIN EC"CIÍ. FVNDAMENTÁ. A. A N N :0 * C íi< k jjÍ'íI O W. Í O . ^ > Í t í! A T T Í I I A E. A N T E A. * ^. G E S N E R I. •. H A C E I^ IT IO N E N O V I S i - E J U V J R Í BO Fá.. W. E j .. ^. '. IS’ V í j - ^ A M. E D I T I S. ^ V C T A E. c v M. s. C a e s ? M A í . e t. F o t.. r e ó i s. p o l o n i a e. E T E L E C T . S A X . PR IV ILE G XIS*. V/ ; L I P S I A E A P v D. V ID V A M. B.. C A SPA RI. F R IT SC H II. C I 3 lO C C X X X X V III..

(8) f. ♦»♦.

(9) /. •toN CESSIO. PRIVILEGII. S. C A E S . M A L I N I. G. H E I N E C C I I S C R IP T A . M ercurii 27, M a rtii 1743.. e i i S í e c c i i Eleimnta Iim s fecundum ordmem Inflkutionmh et Fa?ide&:£iru?Hy vt et Fundamenta Stili ciiltioris cum mimdationihus GEs N EKI in 8. pun£lo Imprefforii, fiue IjBplorantis Cafpar Fritfch, S5u^í)ánMcr5 ju , Sinwaic \>on Fenian fub praef. 32, huius fupplicat humillime, pro clementiilime erga oblatam cautionem de cxhibendis quinqué confuetis Exemplaribus , impertiendo defuper ■Priuiiegio ad decern annos. H. Acceptaca cautione <]e exhibendls confuetis Exemplaribus deiur pecitum Priuiiegium ad de cern annos.. 1. 1. Hayeck de Waldftaetten. * 3. A V D I-.

(10)

(11) AVDITORIBVS. SVIS. P E R E X I M I I S s.. V,. D.. lO . G O T T L . H E I N E C C I V S ,. uae adhuc calamo veftrum baud pauci exceperunt, ciiltioris J iili fundamenta, ea iam typis exfcripta vobis ofFero, auditores, fed fecundis perpolita curis, variisque hinc inde animaduerfionibus locuple tata. Multae funt, quae mihi id confilium extorferunt, rationes, quas a nobis non ignorari, mea baud parum intereile arbitror. Quum beatiffimus, atque immortaiis gloriae princeps, f r i d e k i c v s , * 3 rex.

(12) P R A E F A T tO. A V C T O R IS .. \. \. A. rex Boniffiae, publicum docendi munus in illuitri hac academia mi hi decreuiilèt, eo potiffimum confilio id ie facere profeiTus eft rex ' fapientiffimus , vt iis, qui fe politioribus litteris confecraffent, v ia m ,‘ qua ad pulcherrimam iflam laudatiffimamque doflrinam poflent peruen ire, commonftrarem. Quam bene de ftudioià inuentute merendi occaíionem tametfi mihi tu n c, nefeio^ quae^ praeripcret inuidia: ta rnen, ex quo potentiffimus rex, F K ID E R IC V S. G V IL IE L M V S ,. pU-. blice docendi prouinciam mihi impofuit;, dandam mihi operam, exiftimaui, ne nullum ex ilia beatiffimi principi» volúntate fruftum caperetis. Quare non temere vllum praeteriré paíiüs fum annim , quin terfae ac cultioris Latinitatis praecepta feleflioribus ingeniis traderem , eaque non folum explicarem adcurate, verum edam exemplis luculentiffimis.

(13) inis illuftrarem. Quo in opere in^ flitutoque pulcherrimo, fextum iam annum, magna animi contentions; verfantem, tanto alacriorem m e reddidit frudlus , quem veftrum baud pauci fe hinc cepifle , profefli funt, vberrimus, Plures enim, qui» me duce ac comite, in adfequenda elegantiorum litterarum fcientia operam et induftriam fuam collocarunt, iam in aliis erudiendis inftituendisque ad humanitatem, cum plaufu, verfantur. Alii ad eamdem laudem, pien o, vtita dicam , gra« du, contendunt. Enimuero, totiea id faxum voluenti, duae potiffimum fuperandae mihi fuerunt difficultates, Primumenim, quum deeffent, qiubus cum fruftu vti p o t fem, praecepta, ipfe ego hunc mihi laborem impofui, vt de concinnan' dis elegantioris J'âtinitatis elementis cum cura cogitarem. D einde, quum ea nobis calamo effent exci* 4 pienda.

(14) pìenda; id et operofius, et cum irS-, gno temporis difpendio coniunftum 5eilè, deprehendi. Quare, vt, et hac in r e , itudiis veflris confule-’ rem, praelo haec committere decreni, fed multis locupletata animadueriìonibuSjacitavbique adornata, vt et intelligi facilius, et, diuturna exercitadone, in fuccum et fanguinem conuerti, poiTent. Facile intelligitis, auditores, hoc, quidquid efl, labôris m e , non gloriae cuiusdam captandae, fed veftrae vtilitatis cauiìà, fufcepiiiè. , Neque enim vllum mihi erit tam moleflum onus, quod non, Veftri cauiià, promto atque alacri animo firn fubiturus. Veflrum erit, fauere hifce conatibus m eis, atque ita rationes veftras componere, vt et meae m ih i, et vobis operae ve ftrae, ratio conilet- Valete. In aca demia Fridericiana, menfe Sept C ID IO C C X V IIII.. PRAE-.

(15) P R A E F A T I O E D I T I O N 'I S S E P T I M A E .. eptima haec libelli pracilantillimi editio e fexta expreiTa eil, quae multa habuit additamenta ex ipfius illuñris aucloris ore a viro do£lo accepta, eiusque ñudio ad ipfum libellum accommodata. Cuius ea , quae in praefatione annotauerat, iuis iam locis inferenda curauimus. In praefenti autem ne fine nouo fplendore proderetur vtilisin medium libellus, fecit lo. m a t t h i a e GESN ERI, celeberrimi Viri, et in his ìitterisfummi, facilitas, qui e fuis in eum praele£lionum commentariis impetrar! a le paiTus efl: ea , quae vel emendando illi, vel augendo viderentur idonea. Qua qui*^ dem.

(16) dem ab opera quid fperari iure poiììt, verbis exponere nihil atcinet, ne aut adftruere aliquid gloriae iliius videar, quam ilìi et veriorem et magis propriam pridem pepererunt grauiora multo merita ; aut bibliopolam ;me ilc .demum probem , fi congeftis vndiquaque laudibus, v t fit, vendibiliorem facere mercem meam Ìludeam. Illud praetermittcre non poiFum, quod monitos leélores voìuit Vir ceieberrimus, fi qua reprehendi videsnt iìiuilris Viri diBiaj non id eo confilio faclum, vt iliius laudi vìla ex parte obtrecìetur, quam ilie aliis fuis operibus fafVisque et confiiiis tantam confecutus eft merito fuo, ve fi numquam hunc libellum edìdiiTet, vel is piane aboleretur , nihilominus iliius effet illuftre ad omnem poilericatem no mea futurum. ita iudìcafie ipfum iìluftremvirum, fatis apparet; qui hunctamquam partum ingenii fui, iuuenili aerate fufceptum, maioribus rebus admocus abdicaueric velut, certe aliis conjendum ornandumque reliqiierit. N on igitur hoc agitur Gefnerianis annotationibus, vt laus Heineccii imminuatur , Gefnerus inde crefcat, temerentur iliius manes, hic quafi ruinis iliius famam fuam fuperilruat: pul-.

(17) -pulchre id quidem faerit ridiculum : cum Gefnerus, quod fcìune, quicunque ilium •audierunt, inculcare diligenter fuis auditoribus ibleat > ii difputandum fit contra Heineccium, non cogitandum eíTevirum meritis et gloria grauem, qualis nunc eil Heineccius, fed iuuenem , ingeniofum ilium, diligentem, do£lum^ eum tamen, qui per aetatcm e t . diificultates alias nondum legere, colligere, diiudicare potuerit omnia ; qui fuo praeceptori Thomafio quaedam crediderit, iudici aliarum rerum acerrimo, fed ab his iludiis aiiquantum alieno. H oc igitur voluit Gefnerus, vt libellus, qui plurimis adhuc profuit, vtilior eriam eifet in pofterum, abílerílsqne-naeuis quibusdani, nonnullis autem rebus adieclis, magis piacere poilit. Si quis quid aliorfum interpretctur, ille vero de fuo animo indicabit, non de Gefnero, cuius eft candide et firnpliciter agere. Infultare autem mortuo qui potuit, quem vinum- coiuit ? a quo beniuolentiae pignora habuit publica et priua« ta. Qup- nomine iibenter fecimus^ vt obtemperaremus Gefnero, qui de ea re poní hie qaaedam voluit, fi qua poilit anfa hoc modo praecidi hominibus, male interdum ad conieclandumingeniolis, adproferendas fufpi-.

(18) fiifpiciones fedulis. Gefnerus igitur in pri ma prolufione, de interrogandi in itudüs litcerarumvnlitatej quaGoettingae A.R.S. c i Di Dc c x x x i i i i . indicauit academicorum laborum initia, de Heinecciano libello iila pofuit : explicahimus Ul. Heineccii fimäamenta ß ili cultioris^ libeüum ita fludiofe arreptum, tru tumque hmenum ad haec facra contendentium wanihiis^ vt claßtcam prope miBoritatem confetutus ejfe non immerito videatiir s libellum tan-' to maioris faciendum, quod earum rerum prae* teptiones lucukntas oppido continet, cpuihus fubnixus magnus illius auBor ad id fafli^fum peruenity in quo cum venerahunda quadam ad* miratione ilium conflitutum vidmus. 111. Hei-. neccius epiftola ad do£liiIimum Vhlium, quae Halae Magd. id. Nouembr. a. x x x v . excufa eft, ita de Gefnero: meminifti frocul duhiOj ' - quam faepe tibi earn apprecatus firn felicitatein , vt ex humanijßmi Gefneri acroa^ fibus fniBum iam pridem capere potiiißes ,. reliqua : totam enim epiftolam dabimus in fyiloge exemplorum. Gefnerus paullo poil hanc epiftolam ita ad illuftr. Heineccium: Qui tacita potius veneratione et candida äpud alios commemoratione laudum tuarum, iûam litteris meis colendum te adhuc fu ta u i, Vir.

(19) Vir iUiiflris, videhar mihi fine rufticitate ta cere àiutius non fo jfe, 'poftquam tot deinceps tuae in me beneuolentiae figna exflare vidL In e-piftolaj qua Vhlio, dui meo gratularis, earn de me mentionem iniecifti-, quae in fiiferhJam me inducere pojfet, nifi olim didicijjem fo titis indicari taliiim virorum laudibus , quales nos effe velini, quam quales iudicent : turn apud Cafp. Fritfrhium tuae in me voluntatis pignora quafi certijfma depofiiifli. Denique illudfro'^ be video, non faBuros fuijfe clientes tuos , /«uenes ornatijfflmos, vti me in praefationihus Juis, alter Stephaniani libelli^ alter tui^ inuidendis adeo elogiis maBarent^ f i laudibus meis tuum offendi animum futajjent. Hahes itaque^ Virilluftrisy banc quafi Jyngrapham, non tan tum gratijjlma e£e, quae ahs te profeBa modo tommemoravi, fed numquam me aliter de te ejfe^ -quam de fummo Viro, et de litteris noflris optime merito , locutum : quod quidem tanto faciliiis mihi crederes, f i otium effét tibi totius vitae meae tenorem et commentandi vatiomm infpiciendi y qui numquam magnorum virorum òbtreBationibus iter mihi ad famam farandam duxerims fed fotius iis officio mihi, ¡ìpoffem, tonciliandis, veftigiis certe iUorum pro medio tritate noftra perfequendis , eo fiuduerim feruenire^ vt €t mihi diquaìido locus inter homi nes.

(20) nes non ignams adjìgnaremr. Haec ita fe [ habere, et me candidijjimum ìaudis tuae ma- ' ximae fautorem, ' admimtorem u r tu tis , et dignitmis, modo ferret nojìrutemitas ^ defen-\ forem ejfe-j vti credas, omni ftudio àbs te con tendo, Bene vale, -et rem tmm fiihlkamqu^ ; êre feUciter». Agnofcimusne fumnios vìros,do6lrina et ingenio aequiparare , humanirate etiam anteceliere aìterum alteri ftudentes } Sed non poenitebit ctìam quid refcriptum fit his litteris ab Heineccio, cognofcere ; Tam^tji mirijicam voluptatem capo ex amivorum litteris, quae me mimis amoenis diftra'^ Bum negotiis recreare cjuodammodo, ôrumqiie (eueiñtatém fmiiÌTate fua-, tamquam condimen to quodam mitigare folent: iam pridem tameii eft, quod nihil me magis- ohltñauit epiflola tua^ quamuis eandem t t pudorem mihij tot laudes , quas mihi admetiris, non agnofi&nti-, excujjìffe fateor. Equidem -ex quo ùh amoeniorihus Mujis, quihus ego me iimenis totiim tonJtcV'affe vìdebar 9 diiiulfus -aliis feueriorihus, et mn" mnquam iUittermijJimis litteris x>acare coepi-j (quod tamen non fine Dei optimi, maximi mluntate ac confilio faBum ejfe inteUigo-,J fieri profeto non potuit y quin ah illa , ad quam imirns a^firâm^ iam m tiut woueBior ¿ijim.

(21) ûbfnn qmm Îofjgiffime, ac prohule virorum ioBiJTiinorum amiciîiam, quam Jiudiorimi fimi* limdo, doârmaeque paritas tOMiliare folet^ vîx mihi pojjim foUicei'i* A t amo îamen et Jufpicio eos omîtes, qid^ quod fummum cft in elega'ntiorihus litteris, jiint conjecuti, neque vmquam eonim Utteras lego, quin impetum quemdanï, ùc noms velut igniculos, quihui ad priftina ilia fludia recolenda inflammer, in ine perfentifcere mihi videar. Quumque t u , V if celeberrime -, huius elegantioris doêlrinae laudeni in Germania fere folus hodie fufli^ neas ; ac Utreras iam prope furientes Jifias facile profeBo inteUiges, quam mihi non mo do iucunda fed et honorifica futura fit amici* zia tua , ipuam tanta humanitate tamque li» heraliter polliceris. Age vero, Vir celeh, pa tere vt tecum iiingam manus > tihique êrt(^ perjuade, 7ne tecum faBurum nmtuìm > et quimì tibi in omnibus facile cedam, in amo* re tamen nihil tibi vmquam effe voncejjiirum* Seilio veftraiè Quinailianum iam tibi iti tnanihus ejje, intelleximus, cuius ego dejide*. rium vix fero, Nequè enim aliud quid ex^ JpeBamus, quam quod eximium, pefpoiitum ^ Juisque abfolutum numeris futurim f i t , Pia*xime quum limam adhibehaì poft: Burmannumy qui nihil Jibi videhatur alim m ingenio atqut in*.

(22) induflriae reliqtdjfe, Meum e fl, Vir Celeber rime , vitam viresque labori pulcherrimo res, quin et fauentem Lucinam tibi ex animo frecari. Vale itaque reifublicae litterariae hono quam diutiffime, ineque tiii fiudiofijjimum, quodfacts y ama. Halae Magdeb, V. L i lun, MDCCXXXVL H abetis i-e£Vores, quae fcire V o s e re veftra p u tabam , ipfamque hanc epiftolam integram , etiam ea p a r te , qua aliud agi tu r j ne quid eius ereptum aut interuerfum adeo fibi querantur harum elegaatiacum ftudiofi. H abetis ceteroquin li bellum 5 quantum cura nunc praeftari p o tu it, em en d atu m *), indices etiam non ad hanc m odo editionem accom m odatas, fed pailim autSliores. N o s laboris n o ilri fru ^ u m praecipuum percipiem us tum dem um , fi eorum com m odis , qui vtun tur h o c lib ro , etiam noilra opera con fu ku m aliquo m od o eiTe intellexerimus. S en L ip f. m ercatu vern o c ì d i d c c x x x x i i i . * ) H ac noua ed ition e denuo nouis multis g e s N E R i obferaationibus qua auclum qua emendatum. A.. C5 3 ID C C X X X X V III,. FVN-.

(23) F VN D A M E N TÄ. C V L T I* O R I S LATINITATIS. C53c$ocii3«iöc«ocij:c^ 05;c 50o$5c?o c$o cSs c53c«3c^ci:c 5:c59. PROOEMIVM. I.. D. uo potiiTlmum in L an nae oratio-Dwom re*nis cultu caiienda fune elegantio rum t ) litterarum ñudiofis. rumy ne auribus fine tam agreftibus atûe im p olitis, v t om nem orationis nicorem atque elegantiam , camquam rem ina nem ac fuperuacuam om n in o negligendam eile e x i f t i m e n t A iterum , ne per om nem vicam id v n ic e a g a n t, vt quailcalamiftris intorqueant oration em , eique co lo re s ad fcititios, tamquam fu cu m , inducant. t) n ec eíTe for<iIdi, nec Tordide trafì-ari debebant earum cultores. Humaniures dicuntu r , quia eas res augenr et poliunt quibus »i?i differunc ab anim alibus, rationem et oratio nem . Philofophiam eriam efFe liumanioris doclrinae parcem pulchre oftendir Efneihis. G.) *) T a lis fu it veteruralchoJafticciruinecgloflatoru m barbaries, qui fe eruditos non putabant, nifi omnem orationis cultum eieraíTent. ( I iite llig e vernm: Nam fubftitueranr illi ineptias quasdam ex foni quacunque conuenientia captatas, ill quibus decus om ne orationis collocabant. G.) Contra eos (q u i putant, ornatu oinoi fuperfederi polTe. G.) elegans exftat oratio m . A Ji N-.

(24) A N T O N I I m a i o r a G i i , quae in te r e lu s oration es eft x i i , ( N e q u a v e r o purauerim fuiiFe vnquam ita barbarum q ua m qua m , v t e o ipfo nom ine fibi do ftus vid e r e tu r , fi ru ftice ec im p erite fcribere t. S e d d e e o , quo d p ulchrum e f f e t , difputab a tu r nimirum . UH quos refutar m a i o r a G i v s ,. etm Jhtii ejfe difertmu dkehant, qui fenja men» iis aperid ntûe intelìigenur explicare dicendo va-. ieat. G. ) * *) T a l is f u i t fophiiVarum v e ter u m elotju t i a , d e qua erudita exftat diflertario g e . n i c o l . K B i F G K l i , edita lenae c I o I d c c v i i » Snlus puru s et co n cin n u s praeclarum eft eruditionis c m n i s orn ain entum , n o n ipfa tam e n eruditio *), , q u a e n o n in ve rb is , fed rebus earum que cauflìs p erno fce ndis pofita eft C a ue ndu m itaque ab i l i o faftu e t f u p e r c il i o q u o r u m d a m f) gram m aticor u m , q u i fe folos fa p e re , ce re ros volitare ve lu tì vmbras e xiftim an t, lepida oratione , quae pro jìu-^ d iis humanitdtis inÌcribitur, exagitati a v . C A L B E R T O S C H V L T E N S , fr/lfiequ. CÍLJÍDCCXX. * ) (In hac quaeftio ne. A n facultas Latinae lin g u a e fit eruditio ? ca ute verfandum eft. I. Sì e r u d it io eft q u a e c u n q u e 'p e r f e f t io h o m in is , in qu a n tu m rationalis eft; tan to illum eruditiorem eilè, q u o plures linguas 'n o u i t , n o n eft dubium. IJ. Si e ruditio eft rerum v t iliu m co gn itio foli» d a ; lin g u a n ulla p e r fé e rudition is n om en flbi v in d ica re p o te f t, fed poteft eiTe v tile ad illant co gn itio nem perueniendi inftrtimentum. D e ipfa Grammatica Q u i n f t i l i , ^ , 6 ,¡n terio ra vehit buius fa c r i adeunt 'thus apparebit m ulta rerum fa b h m ita y , quae non modo acnere ingenia pueri“ ¿ ia , f e d exercere altìjfwìam quoque' conditionem e t Jcientiam poffit. i l i . Graeca e t L atina lin g u a e n o n polìu nt re£Ve a d d i l c i, vt n o n m ulta iim u l d i ic a s , quaé lint pars eruditionis. Qui in te llig e r e D e m o fth e n e m et C ic e r o n e m v o lu e ric 5 ( n e d e fc rip tio n e ec fe r m o n e dicamus, quê.

(25) ^ a e ex i n t e l l e f t u iilo de miim •oriri poiTunr) i l ium egre gie m uU arum le r u m d iic ip lin a erunlirum ciTe o p o r re t, q u o d i p fe curfus harum p r a e l e •aiontim d o ce b it. I V . £lo<juentia v e r o Í'. f a c u l tas de rebus om n ib us be n e d ice ndì piane eft gradus magnus e r u d it io n is ; quin ipfa lo q u e n s fapientia. R e ru m e n im finiulacra quaedam func cogitationes, co gifa tio n u m verba imagines.. Tan t o veriores co ^ iratio n es, q u a n to I'unr rebus a p r io res , ta-nco pulchrio ra verba, quo accuratius cogitariones illas pingunr. In h o c differunc m a gifter linguae vu lga ris,ecrh eto r philofop hu s, ^ u o d i lle return vulgariu m appellationes e t f o r m ulas quotidianas docer, hie de rebus o m n ib u s apte, v t d e c e t , e t cu m dignitate dicere. V i d . I-SR. THEOPH-. C A N Z I I O ratoria fcien^ tia r im famiHtte tati qognata, f . rationis e t oi-attonis aréìijjìutum vinculum. Tubingat 1735-. fivo. G.) ( R e f t e quoruiidam N a m fa e r e vtri q u o q u e fapientes m u lt i v. g. v o s s i v s piirer, g r ,o N O V I V S p a t e r , G R A E V I V S , quibus n o n de fect obefle diflimiUum plane faoininura i u p e r b i a e t fañus. G . ). ^. *. II. Qiêmadmoduin enim iè n te n m e , mìtrstnaquam uis erudiciííim ae, quodam m odo v i- íwmV iefcu n t, fi genus oracionis ‘fit e x ile , ieiunum , ianguidum , erreruatum, inculcum : ita nim iae iilae orationis vene res om nem fencenriarum vim nc grauitatein iafringunc, ac prorfus eíFeminanc * ) Q u a n tu m ergo in te re ft in te r fe m in a e fo rd e s, mere tricium f u c u m , ec c u ltu m m a tro n a lem : tantum o ra rio barbara, fophiftica, et carta intec í e d if t a n t . V id . M a n t . M a i o r a g í i /»«í/fl-ta o r a tifí, p-'ssy, (572.) Pr ieclara f u n t , quae hanc i n re m fcripuc Q ^ i n c t i l i a n v s .injlit. m-at.. A2. ^.

(26) 11, 20. vbi de nim iis ilH« orationis ve n erlb us,e t v t t e le ga n te r s v n f s i v s v o c a r , Tepi twv Myrn» ííaríSivTftív h rä fis/pixxtó, ita iudicat.: iju//pr0‘ p ter eloqueiitiam licet hatic, ( vt fentio enim , dU. cam,) ¡ibidinojhm rífup'wa voluptate auditoria proLent, nuÜatn ejfe exifiimuho, quae ne minimum quidem in fe indicium mofculini et i»corrupti,»e dicam grams et fanât viri ofiendet. '(Caeterurñ hocipíum f c i r e , quae lint nituifíe Veneres,quidfpinofíim,iimá exile etc. n on nifi eius é ft , qui co n lu e r u J in e at q u e vfu fubaftum habeat haru m re rum iudicium, i n q u o capu t e ft , v t tum ipfarum re ru m naturam, turn propriam vim vo cu m a rque iignificationem b e n e infpexerit. Q u o d ipfu m q u o m o d o confe» q u a tn u r , p e r partes iam declarabitur. G.). in. Stilus quis' itam vere. eUgami. p ro in d e ac praeclare decorum Latinae orationis habitum nobis ob oculos pofuit ille elegantiarum pariter ac ne* quitiarum arbiter, p e t r o n i v s * ) : Gran dis înquic, cty vt ita dicam-, pudica oratio non ejl maculof a y nec turgida ^fe d na turali qtiadam pulcritudine exfurgit.. * ) in Satyr, cap. 2. ( c u i u s verha peculiari c o m m e n ta tio n e profecutus eft 111. b e r g e k v s i n 'p r o o e m . lib. de naturali pulchritudìne orationis p. H .fe q . G . ). Ult Id quodde- Qâm uis vero ad adiequendam pudimonßra- cae illius ac cafíae orationis facultatem perm ultum faciat ingenii vbertas affiduaque exercitatio; ratio tarnen procui du b io fugit e o s , qui eloquentiae laudem om nem in quodam ingenii atque exercitationis gen ere vn ice eiîè ponendam , ' • n equ e.

(27) ñeque earn arte vlla obtineri ( certe adiuuari G ) p o ife , arbitrantur *) F u i t i n faacfententia T V L L IV S c i c e r o , Marci fra t e r , vc pater ex lauius de urat. /, 2. a quo ramen ip fe frater hac in r e rtierito fuam feiungitfententiam . (TnprogreiTu operis hanc fententiam t u e tu r A n to n iu s, praeceptis e ta u r ip a ru m relinquens. G . ). V. Omnis vera pulcritud o in iufla par--^" tium p ro p o rcio n e , apcoque earumdern'^''"'''' nexu ac difpoiltione (ita eft. (vei in confenfu diíTim ilium .quatenusiile placet. G .) H aec om nia auccm ( pleraque iàlcem G .) quum regulis quibusdam certis at(ûe indubiis defcribi pofiint : confequens fa ne é f t , VC ec eloquencia arce con ftet, ( iuuetur G .) certaque adeo poflint oftendi Gulcioris Latinitatis fundam enta ). * ) Sic q u u m abfoiuta aedificioru m pulcri*tu d o , quam vo ca n r a r c h i t e l i , q u a e per fe e t necelTario om n ibus, etiam architeiVurae ignaris pláceat, in tribus potlíTimum confiftac, t e ñ e v i T R V V i o y, 2 in fyim netria, feu co n u e n ie n r e part i u m co n fe n fu , maUriae excelleutia ec in ¿nfi^tía f e u ix a B u nmnbroruni fitigulorum elaboratione, Hulia aurem res accuratio iibus reguJis c o n f t e t , q uam avi¿nsTfía, v t p o t e in quihus magna g e o metriae pars v e r f a t u r , e t re liqua e pulcritudinis partes : n e m o d u b i t a r , quin archit eftura poffit doceri. { V e r i o r fen ten tia fic v id e t u r polTe c o m prehendi. I. Sin e praeceptis ad faftigium p er d u i t a eft facultas dicendi. 2. E x praeftantiffimis e x emplis dem um ars form ata. F a f i l i u s aliquis fine p ra e c e p tis , fola exe rcita tio n e e lo q u e n s f u e r ir , «juam contra. 4. Praecepta ta m e n m in im e con.A 3 temneii«. ^.

(28) temnencJa. Nam ß) iuuant in relleö u m piiJchrl et obferuationem dirigunr, b) ordinem quendam excrcirationts praefcribunt. c'j ad iudicium de fuis aliisque fcriptis, fereadum profunt. G.). V I. Accedere Attamen fimul exiguntur ingenium tarnen felix et exercicatio in legendo fcriopvrtet ifí‘ hQX\áo(\\\Q diucuma quibuscum lì geniuni CP coniung^s priteccpta adcurata, turn vere ‘'^^^^^"^*“'iòcumhabent illa ciceronís'*'^'^):^¿ww ad naturar» extmiam atqiie illußrern aceejferit ratio quaedam conjurmatioque do¿¡r'mae; tim illud nefcio quid fraeclarum acfingularefilet exijhre. (Ingenium, ©■if, fundus; itta-S'íô'íg', diiciplina, fernen; áViíJío-ís-exercitatio cultus reliquus. G .) * ) Ad eloquentiae ftudia qui aprì aut ineptí f i n f , cum cura inquirit M E L C H . I V N I V S M e thod. cloqu. III. l i l i p. H inc C I C E R O de O ra t. ly S3-- S T i L . V M optimum et praeßa ntißviw n dicendì e ß ’t äorem eti tttop jlrw n vucat. -,. ♦♦♦) cj c£K. o pro Archia cap. 8^. V IL iPndt hr Cogitanti autem de genuinis elegan^ß^fjj^xloris ftili Íuéídamentis, ad duo potiffinium mihi videtur refpiciendum. Ilia ^"./W^f-enim demum elegans viroque eloquen^m ai £ e - digna videtur oratio» quae et verbis feleóìis ac bene compoficís, et fententiis praeclaris conftat. Verba enim, quantumuis nitida j niii grauis iublit fenren-.

(29) tia , vanam potius lo q u e n tiam , quam maículam eloquenciam arguunt*). B e n e C R A S S v s apud C i c e r o n e m à i Orat. / , i2. Q n id cji enim tarn furiofuiUy qua}» ‘oerhoruni v el optimurtm atque ornatißitnoruw fo n itus in a n is, nulla fnhieSía fcn tentia nec fcientia. H in c < ^ v i N C T i i . l A N V S inprooem io Injlit.orat» torus in eo e f t , ve oftendat ,f w ß e haec olim quemfídmodum iunéia natura ß o officio quoque copulam tüy v t iidem S A P I E N T E S atque E L O Q V E N T E S haberentur. Scidijfe deinde f e fhidiunjy atque im r tia fa ä u m eßcy v t artes eJfe plures viderentur-: nam v i frim u u t lingua effe coeperit in q m e ß u , in ßitu tu m “ que eloquentiae bonts male v t i , curani viorum e o s^ qui d ife tti habiti ß n t, reliqftiße, cani vero defiitutam infìrmiorihus ingeniis voluti praedae fu iß e . Ex h o c artium difcidio quid n afci o p o r r a e r ic , n e m o n o n vider. Philofop hia enim e lo q u e n tia e nuda ta o rn a m en tis, in ficcum e t fpin ofum dilTerendi g e n u s ; e lo q u e n t i a , philofophia e fu b d u S is praefid iis , in in an em e t e n e ru e m verbolltatem abür, i i c d e m u m fem el corrttptae eloquentiae regula fle^ t i t , et obtinuit, vti co n queritur p e t r o n t v s in Satyrico cap. s. ( V e r b o r u m plane alia vis n on p o te ft intelligj, quam v t fint figna co gita tio n um , ipfar u m q u e adeo rerum. Icaque pulcra f u n t in tan t u m , in quantum re m ip iam e xp rim u nt. Sonora c u m v o c a n tu r , ijlu d f o lu m i n te i l ig i t u r , fonurr» i l l u m p ertin e re ad i n te lle f t u m eoruin iuuanflum. G . ). VIII. luflam verborum ( fiexionem , e t G. ) Pars Imhts com pofitionem Grammatica àoctt-, tentias neceíTárias fuppeditat Fhihfoph/a:^*’*’"‘^' easd^m deifique apre difpoiiit atque exornat Rbetonca. V ode crium generum fefe nobis oiFerunt elegaatioris ftili fuiiA 4 (i^menca..

(30) damenca, G R A M M A T I C A , R H E TO R ICA, PHILOSOPHICA n Et m his omnibus prima pars huius opufculi vevfabitur. * ) (Philofpphica fun d am en ta v e l e x fy ile m a te er lib ris , vei e x ip fo re rum vfu haufta e il e pniTunr: nihil enim e o n om ine aliud inrellig»rur, quam folida re ru m de q u ib u s dicere velis co g n i t i o , vn d e cu n q u e tan de m ilia haufta fit. G .). v n ir. Item fe-. cunda.. Quum vero varia fine icriptionum genera, aliusque in epifiolis^ alius in ovattontbtis, alius in dialogis ec fa tiris ^ a]ius denique in aiiis fcribendi generibus exigarur orarionis habitus: de fingulis iftis Icriptionum generibus parce fecunda praecipiemus, X.. N ee non ter$ia.. D enique quum fupra etiam epcercitationem in adipifcenda eieguntioris ftili facilitate vtramque paginam facere òftenderimus: poftrema huius opufeuli parte de opcimorum auélorum leélione atque imitdtione > variisque itili exercitationibus nonnulla haud proletaria monebimus.. PARS I..

(31) PARS DE. I.. G E N E R A L I O R IBVS. TERSAE. L A T Í N I T A T 1S. FVND AMENTIS. C A P V T DE. L. FVNDAMENTIS S T IL I G R A M M A T I C I S.. I. uamquam non temere __ftudia tarn cruda in academiam^"^ mteilU proterre debeat, vt ne prima quidem^"”'"'" illa linguae Latinae elementa im biberit, adeoque iure quodam noftro^Mf/ca? ab eitismodi rerum traélatione abftinere polÌè videamur: attamen, quum multa in vulgaribus grammaticorum libellis ne gligi, multa eriam perperam doceri foleant; pauca quaedam, et quae prae c e teris neceiìària videbuncur, obi'eruabimus- N eque enim negligenda iunt mi nora , iine quibus maiora conftare haud potllint.. Q. * ) (S i n on p raecep tis, quae p lerum que . certe faris bona hodie, at e x e m p h s : cum peruerfe lo q u a n tu r er fcrib ant f a e p e , etiam q u i aliis e x A 5 em pia.

(32) em pia debent. C aeteru m , quod iuuenes etiam ingeniofi et boni hac parte, id eft negligenda Gram m atica, peccant, eius rei has fere caufas com p eriet, qui attenderir. a ) H aec res prima libertatem naturalem ademit pueris. /->) Plerumque procreauit alias qvioque nioleftias. f) D ifficile au tem eft feiungere notiones er praeceptiones ita olim coniunftas. V id. Praefat. Grammaticae Cellarianae G otting. 1740. vbi calamitarem fun di liTterarii defcvipfim us, e t , quom odo ea awertj poffir, indicauimns. B reuiter Grammatica frafta ri non debet a pueriiiis aut tironibus omnium return rudibus, fed ab iis , qui vfu ipfo jam aliiûantulam linguae facultatem confecuti fu n t.G .). ir. in ortho^raphia quaettam caftenaa.. Prima graminatices pars O R T H O G R A P H I A eft, (ie qua poft a l d v m DAVSQVEl VMj CELLA, Ri vM, s c HV R T Z F L E i s c i i i v M nonnul la praecipiem us, quae praecipue obferuandaexiftimamus iis , qui ilmc elegantide lludioilores. Quemadmodum enim ec hie adfedatiq fugienda eft: ita.nee omnia libi permitcunt adcuratiores ■ *) Re£Ve enim obferuatum eft a ( ^ v i n c t i Inftit. orator. I, alius barbanfjnos fcrU hendo fie r i, aHos loquendo: quia, quod male j c’ ribi^ Uirt male eiiam dici mcejfe jit . (F o n tesO rth o graphiae L atin ae. ve l externi vel interni. Externi a) libri MSS. fed rariiTimi vltra aetatem barbaram adfcendunt. b ) Lapides literati, c) Numifmata. L iticu la G uJii et Spanhemii falutaris literis, cum pepererif nobis praeclara vtriusque opera. Interrti, intra ipfam nem pe Grammaricam. a ) D erluatio e Latinis v e l Graecis. b) Analogia, c) Profodia. G .). LIANO. IE.

(33) P A R T IS. I. C A P V T .. I.. ir. I li. A d feélationis notam vix effugiunt,/?;wVM;.oqui lìngiilare fibi fìngunt fcribendi genus, «»■ quod vei non eft puljlici faporis, vel aliis harum lautitiarum parum guaris crucem ^ fig ic * ). *). N o n probandi i t a q u e ,. I. cjui in fcribendo o m n e m e u p h o n ia m n e g li- , g u n t , icribentes. v . C. C O N L E G A pro CùUegay C O N R V I T pro corrtiH. I I . q u i archaifmos ftudiofe c o n fe & a n r u r , v e l Uti HE j C pro S E I N E , pro fin e (F o rte S E I V E pro fiue Q .') h p l o s t r v m pro p la u flr tm , ( S V E T . /. P 'iU , c 22.) C O T T i D i E pro quotidic ( V i d . tamen q v i n c t . /, 7, 6. G .ì Etiamfi e n i m h a e c et fimilia in vetuftis m o n im en ris leg am us s n o n tamen hodie Euandri m airi f c r ib i m u s , fed nortrae aetatis hominibus. « I c f i faeculum n o fìrum n on fe r t Plautin a: A V L A ^ to o U a , V O L G O pro v ulg o, v e l L u c r e t ia n u m : T f R R. A l p r o terrae, et fimilia: cur illis n o n minus ç b fo l e t i s d e le f t e m u r ? Sane e t orthographia confuetu^ dint fe r u it ^ ideoque faepv m utata e ji, ait ( ^ v i k C T I L I A N V S h'Jlit. orat, 1. /. c. y, (A n tiquat a m illam orthographiam C d to n is, P l a u t i, T e l e n r i i , V a r r o n is , ad A n a lc g ia m quandam e t reg u h m reuocauìt Gl. poì^’ T E D E R A ntìtis pofierioribns ad Cotonefn de ti. R. quas e xh ib er m ea edit i o p 12B2. fq. et paullo copiofius tpiiV. i , e t 2. G.) N e c ferendi I l i . q u i ipfi flbi analogiam fìng en res, ad eani ceceptam vb iq u e fcribendi rationem reiingunr, eC hinc fcribere m aiu nt S C R i/^ S i, quam J crip fi, L A B S v s , quzm lapfui. M u lt a e n i m , quae ana logia admirtir, p ian e répudiât v f u s , qu e m pen es n o n modo l o q u e n d i , fed e t fcribend i arbirrium eft. Q u is ferree fcribentem l e g t v m pro k -. ¿ìumf. •.

(34) ¿i,im? ec tamen illu d a l e g o eft. H aud mínoc ieorum quoque kâjcc^jîA^â eft, n i l qui vecera ligna reiiciunc, nouaque fuo £naunt arbitrio. Sic mulci Graeca vocdbula fine accentibus et fpiritibus fcrib u n t, ( in quo delitefcere nonnunquam ftudec ignorancia. G.) in Larinis contra recipientes lineólas quasdam, accentus, circum flexos, v. c. ¡OKgè^penU ties, M icjâ, veßriim. A c accentus ramen et fpiritus Graecoriim iam a m ultis faeculis recepci, fuis<Jue incluil fune regu lis, qui Lbcinis vocabulis adpingi foIenr,Iudim agiftrorum debentur induftriae, n ec vllam iuftam habenC rationem. (Confiderari tam ea m eretur Q u in ftil. I, 7 , pr. de apice, G .). UH. O m n ia fibi perm ittere v id e n tu r, qui danda ta- j-ìuHam piane vel linguae ipfius^), vel anm o j^ e n t o r u m **)■> in fcriTia. b en d o habenc^pf'eiÌè rationem exiftimanc. N ec la u-. * ) Peccant icaque, qui ecym ologiae nullani habent rationem . (Q uam praeclariflìm e exfecutus eft in Ecym ologico v o s s i v s , thefauro ha rum rerum. G ) C O N V i c i v m fcribunc adcuratio re s, non cnm itiuvt, eft enim quaft couuociutn. l. 4. D . de iniuriis et fatmjìs ìihelJis. Probanc h a n c v L P i A N i erym ologiam f e s t v s , et apud eumdem n o n i v s quamuis hic in libello de proprìerace fermonis cotiuicium velit, quali € vicis iocum: l a v r e n ’ T i v s v a l l a autem a con et vitiiim , vel a con ec vita, Verus glofla conuicium y.xTußoyi<jti. ' Erudite v i . p i a n i stu{¿ov dé fen d it M E N A G i v s Awoenit, iur.ctn. cap.¡p.p. 2^3. fequ. H ERES magis placet eruditis, quam bae r e i, eft enim ab herus. (S ed rçpugnac modus Syllabae prioris, quae in heres longa eft, breuis in kertis. G .) Ita e t C V I A C I V S Ö b ß r u a t.'V , 10. MEN ' \ c i v s véro p. p j . id vobabulum deduce-. fe mainile a Graecis x'ifoi t. »íl> Vtrum-. ; v ^ '.

(35) Vctum u is e l i g a s , fcrib e n d u m erit h e r e s , n o n baeres. A d d a n r u r t a m e n , quae de his fim ilibusque e ty m o lo g iis j in iu re n oftro t r a d i t i s , difputane A E G U ' i v s M E N A G I V S in Amoen. iuris ciu. cap. 3Q. V. C. C A R O L V S A N D R E A S D V K E R V S in. O p u f ulii de Latinitate veterum ICtorum.. T a lia. q u i negltgunc, fatis o f te n d u n t, parum fibi curae elTe fcribendi. * *) Diftinguenda tamen cum cura fune m onimenta vecera. Adcuratiflimam plerum que fcri bendi r.itionem fequuntur n u m i, vt re£le d ocuit E Z E C H S H A N H E M I V S de vfu et praejl/intia pufuijhiatum, dijj'. II. p, 82. A ft in roarmoribus faepe aberrant ind ofti lapicidae, arque opifices fem igraeculi. Q uis enim fcviberet S C A E N A , pro jcena, T E M P T A R E , pro tentare E P I S T V L A , pro epijiolai Et tamen haec pnflim leguntu r in lapidibus. D ein de in marmoribus vetu ftiifimis m ulta exftant, quae paflim em olliu it ele-' gantior aetas. V nde fruftra efle t, qui ex colum na illa roftrata d v i l l i i orthographiae perere exem plum fuftineret. Sane iam fua aetate in m ultis mutatam eft'e veterem fcribendi pronunciandique rationem , exem plis quibusdam demonftranc C I C E R O in Orat. 48. et ( ^ V I N C T I L I A N V S in inftitut. orat. Uh. I. cap. 7. ¡¡b. V IIll. cap. vlt. ( E quibus locis et m ultis aliis, Gram m aticorum praefertim veterum in telligim us, non tantum vete rem pronunciandi rationem funditus fere inter« iiife apud n o s, fed m ulta etiam in Orthographia im m u tata, quae magnos tamen auftores habent. G ) fcx quibus omnibus fane colligim u s, e m ohim entis antiquis num os praeferendos eíTe lapi dibus : ex his vero e o s , qui aurea aetate pofiti fu n t, antiquiilìniis et recentioribus; publico au tem clarorurn virorum nom ine fcriptos priuatis, et a vulgo poiìtis, eiTe ante habendos. Idem, etiam dicendum de orthographia, quae in cod iclbus MSSC. obferufitur, Sunt ex bis quidam an tiq u i,.

(36) tiq flí, quidam faeculo nono recentiores. Illi partim em endati, parrim inemendati, V n d e faepe fub calcem legas: contuH, enietidaui, recognou'u (Sed hanc ipfam tormulam cum reliquis dercribe» re folebanr eciam librari! ineptiilìm i, imperitiffimique. Q uare non fim pliciter fides haberi illis poreil:. G . ) V id e f o n t a n i n i Vindic. diplom». cap. 3. §. 7. H orum et ex antiquis pauciores funr. N am pleiiqUe fcripti a librariis indoiVis, qui bibliopolis operas locaueranr, et ile quorum ofcitatione conqueruntur S T R A B O lib. X H l. p. 4/p. et G E t i - i v s NoéÌ. Attic, lib. V ili. cap. so. ( D e V irgiiianis Codicibus, Vaticano, ftudio Io. Botreri 1 7 4 1 f. et Fiorentino per Pe, Fr. Fogginium 1 7 4 1 . 4 . editis. G.) Pofl: faeculum immo et an tea , monachi hunc defcribeVidi laborem occupa» ru n t, iique plerum que indoftiilìm i, Q uare pau ciores tantum illi vereres, a viris doftis recogniti atqiie emendar! in formandis orthograpbiae regulis aliquam vtilitatem praellanr. Vitiofiflìm a fcri bendi ratio obferuatur in monimentis ChrilViarioru m , a quorum im itatione om nino abflincndum ,. V. Regulae O bferuandae ergo quaedam regu lae, orthogra- tum de hrteris ,eanimq^üQ muiáí/ofie^ tum pbicae quoahhretiiat'ume et diutfione v o cu m , tum tup ices. jpijg vocahulis quibusdam , quae perpe* ram vulgo fcribuntur. V I.. A d litteras maiufculas qu od atcinet, feruajidam\^ ils fcribendis eo tutius veterum fequifcribendi rationem qu o certius ' co n fta t, antiquos vix aliis, quam charaéleribus maiufcuiis eiìe vibs. Q u ìd o b .. ' ) t,x veterucn itaque m onim entorum contem placione hae fere coiliguntur regulas : I.Ctf-.

(37) I. Cauendae fu n t form at litterarum ,quorum nuì¡iim in anúqtíitate exjlat exein\úum. T ales fu n t licterae J vel J pro I, ü pro V, pro AE. (H oc ita elTe oftendunt prieceptA Grammaticorum de d i a e r e f i et fynaerefi, iíq p a r in e, abiete zrKy\\jh\s etc. G. / U enim littera ex G othico charaftere eft, . ve pi t ee e x M A B I L L O N 10 de re diplomatica l, i i , p. 47. Relicjuas formas typorhetae inuenerunr. A E vel Ü E quamuis in numis cjuibusdam conrrahantur ob fpatu anguftlam , in iisdem ramen numís etiam Air. a l , a n t . A R . v a l . aliaq u e .in vnum contrahuntur, quae tamen nemo temere im itatuius eft. Vid. c e l l a r i i Ortbogr.. Lat. p. jS. /p. II. In litteris »laiufcalis vna Íittera altera rnaior baud efto. Sin e e xe m p lo e rg o fcrib itu r A v CTCTR, l o A N N E s , m u lto q u e m agis rid ic u lu m e ft , fi om n ia vocabula a litteris maioribusaufpice « m u r , e. g. D e D o n a t i o n i b v s I n t e r V i RVM E t V x o r e m . Id quo d n o n n u llo s dil ig e n t e r obferuare vid eo. (E ib l io p o l is , e o r u m q u e d e ^ u l c h r it u d i n e n o t i o n i , q u a m haurire ipil ab em to ribus f o l e n t , intérdum h ic aliq uid erudi t i tribuunt. E t qu id n i ? G.) A f t folebanc ta m e n v e ter es duplex i p leru m q u e co n trah ere ín I m a x i m u m , et bin e fcribere d e I c i t o , s v l p i c I. Q u i n et I qua ntitate lo n g u m reliquis charafteribu s grandius pingt confueuiíTe n ou im us. H i n c il l a c a p t I v I , pro C a p t i v i , l v d I s , pro l v I)1S et fimilia. Prius quum aetate A u g u fte a paer e p erpe tuum fuiíTe d o ce at h e n r . n o r i s i v s Cenotaph. P i f p. 4.73. fine adfeálatione e t nobis aliquando im itati liceb it.. III. Maiafculae litterae miuorihus non fa n t tnifctndae, nifi initio, vel orationis, vel periodi, vet nomìnis proprtt. V nde failu n tu r, qui omnia fubftantiua litteris m aiufculis diftinguenda putant, fcribèqtes v. c. Tuliebat Plutm s ûra volitantes. Pinnastiue psr M aria Spuma torqutbat, N ec adeo necefla-.

(38) necefTarium e ft, v t rituH honoris icribantur Ut«j ■teris m am fculis, velu ri iirjc , P rin cep s, DoniiuusA Q uam quam enim non nihil dmcium fir opinioni| ia ecu li, ^leganrius tanien fcribes R E X , p r i n « | C F P S , D O iviiN vs. Quod et tunc obferuandum,| ii com pellandi iinr viri illuftres; tunc enim eie-j ganrius fcribes T E , T V i , v i R , i L L V S T R i s i quam m ixto fcnprurae gen ere, T<;, T u i , Vir,itin> j i r i s , C E L l . A R i i Orthu^r. p. 70. fe q . Adfefta«} tiQnem tam en et hoc re d o le t,fi in adie&iuisgen-j tium nom ina delignantibus a littetis maiufculis: abliineas, fcribasque gerinnnus, ^raechs, fratici‘ \ CHS, pro Qermantcus, Graecus Frauciciis. Sunt! enim et haec nomina propria. (Cum torum hoc( difcrim en lit inftituti r e c e n tio r is v ta m u r ea in re ratio n e eorum , quos probari vldem us, cum liber«' tare, et in alios, qui aliud fequuntur,modeiVia,cum iiih il lit pucidius, quani ferio de talibus conten* d e r e , aut lauream perete ex hoc m u fta ceo .G .) * * ) A ttam en non fem per m aiufculis velvn» cialibus litteris vii funt Romani, fed mrniitis eriam nonnum quam , form a tamen a reliquis parum d¡*¡ ftanribus. . Saeculo fane quarto minores litterael adparent in m arm ore Rom ano, quod exhibet MA-I B I L L O N I V S in Supplement, lihvi de Re Diplomat.^ p. J14. R E J . A N D V S in FajHs Conjularibui P ’ Ì 44 ’ A N I M A E I N N O C E N T I G A V D E N T I A E . QVAE. V I X I T A N . V . M. V I I . D . XXL I N P A C E.. M ercurius parer filiaed. i v. id Nouembris V rib ec Polem io CoiT Vides hic exem plum m inufcularum Ilrteraniffl iam faeculo quarto a<ih!birarum. V rll enim^ ftc P olem ii confulatus incidic in annum Chrifti' CCC‘ -.

(39) C C C X X X V I I ! . ( Exem plum lucu lentíus dabic G orius ad Colum bar. L iu iae p. 59. G.). V II. In m ìnufculìs litteris, quae in w i ó ^ - Q u i d in Hum locu m cclerioris fcripcurae fuccenturiacae fune, pauciores obferuan dae fune reguiae ) , quas iridem veluci per lancem faturam exhibebim us. * ) T a le s fu n e, quae fequuntur. I. Cauendae e t hie form ac litteraruiil a typothetis (ine necejjitate imientce., qualis eft j pro i. Scribendum ergo turn, non jtiu o , adiicere, non a d ji<;ere. Formam enim iilam j ignorant m onim enta vecera eam*],ue folis debemus typographis, II. in diphtbofígis ae vel oe ordinarie feparathn ponuntur vocales, r/trius contrahumuir. A n ri-’ quiifimi codices non minus ac diplomaca vetuña faepius praeferunt <*#, quam if, ceu obfer- • uarunt H E K M A N . C O N R I N G I V S in Cenftiradì» plom. Lindau. p.¡j(í. ct M A B I L L O N I V S de re di‘ ploim t. //, /, J!. p. fS. III. Littera v nb initio, u in medio et fine littera rum reBijfime aiihibetur. Scribendum ergo vt, pro u c, iiiuo, pro iu v o , vna pro uva. Vererilius enim non alia noca erac figura lircerae ilH u s, quam v. Q u oties aurem ilia in m edio vocabulo o ccu rreb a t, eam lin eóla iungebant lirterae fequenti ec inde nata figura «. Sane hanc fcriben di rationem prim os illos elegantioris litceraturae vindices adcurate feruaiTe, et nouum admoduni eiTe illud «. vocaÌis,et v. confonantis difcrimen., editiiones au&orum vecuftiores fatis euincunc. ( S i c etiam c e l l a r i v s , F R E I n s h e W iv s , E O E C L E R V S , f l o s i v s e t Ifa li plures. G.) M u lto recentior quoque form a «. qua hodie multos fine difcrim ine v ti anim aduertioius, fiue illa Urterà vocalis i i t , lìu e co n fo n a , fùie in itio 6. vo cis.

(40) .. v o c is ü u e in e ìu sdem m e d io o c c u r r a t , e, g. d e , na ide yunlnns. Suum cuitjue pulcrum . Sedra*. lia fere exeitìplo carent, et xascoîjAífliv redoler adfefta* tu m iftu d nouicatis iludium . (Q u in vñim efleeara. tie n e loíl Scaligerurm, manus ipfius teftatu r, qui fem per u niinufculum , Temper m alüfculüm V fa cit. Sic prIncepsTypograpliorum ienfonius,ric A ld u s,S tep h an u s ere. T yp o g ra p h iG a lli, Angli, 33elgac, in fplendidiilim is antiquorum editionibus u vocalem > ec confonancem v iaciunc. Gtì i. viil.. Q u id h t •üttifqne com m m i". ^. I. Sunt et feguIaecommuneslitcei‘isma‘ iuiculis ctmiiiufcuHs, quarum trcshicpotiiiìmum dabimus, prae reliquis áccura*. te obferuandas ¡. • * ) Priores re gu lae ad litceras G ra ge as; vlcima a d litteras i n co nipoficione v e l mucaiidas v e l r e v tin e n d a s ’ peitinenCb ^ ‘ ¿ I. X. 0. K. T..4J. X. Oraecortwi propyiae, , fi^coque m h ?iiß in vùcahulis origine Graecis aähi- \ ' hen dá efuut. M a l e e r g o fcribirur a v t h o j r . , LE«i T H V M j t 'h V S C I A , A N T H Ò N I V S , KALV-i 2Î_N,IA , 'S V D V S , T V R O > H Y E M S , S T Y L V S ’, I.A C iiR Y M A S É P V L C H R V M , C H A R V S , prO fíiiétor, le iiitji, Tfífciá y A n to n iu s, calum nia ^ßdni,^_ tir o , hiem s, fliiu s , ( ^ e q u e tamert ignorant ' Graeei. G .) i/icryinà ^ JepHlcrumt carus. . Confi t C i C i - R O ' f n Ór/ìt. cap. 4S. Ob £y4>wví«v tamenf ch.^àm ittSintpuìc.her^ wchoo ^ qüae bt CICERO Í p ro b a t /oc. cit. II. A dfpiratio p ofl "R fwf¡Uíi'm locum hahet, n itt voeatmiis origine Graecis. I l i n c r e f t e dicinir ■ R H O D v S , R H J Ì T O R , P Y R R H V s , fed male ' iih a e tia , pro R A E T I Ä , Rhani\, pro! REMli C o n fta n re r t a m e n etiam n u m i ec lapides habeni feH ß’NVvS e r R H O D A N VS. Ili. Vlicuw^tie'Uon ripu'gnat euphom a*),i»co!^- j poßtione retinc 7ida coHfonaiis vltì/na praepoßtionis: aliäs. ■).

(41) pTins c m fm n veì pratpojìtìom s, v e l ipfius vocis nm-^ taîuv. H î n c r e f t e dicituc a d g r l d ï O R , a D s 'îC N 'O , E x s p ï R O , î x s î L i v M * * ) : q u u m contra Kxxo^y.ì^lxj re do lea n t i l i a ; adàpio, coulegaf adgnojl-o , oôganmo , e t q u a e f u n t h u iu s ge n eris alia. (I llud de e u p h o n ia iu d ic îu m n im îs Iiibricum, et tironibus c e r t e m in im e permittendum. Itaque praeliar p rim o a u fto r ita te m f e q u i , v. g. ipfm s huius I lib elìi , aut CeHarianae orthographiée, q u o v i r o nihil f u i t m o d e ftiu s , c a u t i u s , caftigatius,- Q u o d ho d ie oècurrere, /ul/ficere e t fimi~ lia p lace n t editoribus B e l g i s , f a c i l e aliis e«run t ïn critis c o n ced itu r . C e t e r u m deberi ifta G ra m m aticis feq u io r is a e u i , ec analogiae ipiî G ra e c o ru m e t L a t in o r u m elïè adueria p u to . G.) N o n p la ce t haee f o r m a J r t A F F E O , q u i ifî erudita pra efa tion e, H I L a R i i operihus V er o » n ae c I d I d C C x X x rec\Xi\'s pra em ijfa , p ng*'3orthographiam a n d iju a m Gommendans , a d d i t : NoUtfi tatnen vrgeatur haec régula Vijdeqm que, ita-, v t etiam e x s i L i V m Jbribere teneanmry quawuis quibusdam e veteribns gram m aticis edicentihus. Enimiaero q u u m e t v e ter es gram ma- . t i c i edicanr» e t in m o n im en tis oprim is ita f e r ì- l»atur v o c a b u lu m , e t eius e t y m o l o g i à ab ex ec folitm hanc f o rm a m fer a t- e t v i x f e r e n d u s v i deatur, qui fcribend um exiiVimet e x i - n a T O R p ro E X S E N A T O R ; n on video, c u r in exfiUum , a g i o p o r te a t E X S I L I V m , fcrib e n d u m q u e fiC E X ILIV M ,. '. •. vm i A vocibiis abbreuiandis m axim e în xñi-Q¿*idinahmilcuia fcrip tu ra , quantum fieri abftinenc eruditi'^)-, qui et operam d'are fo len t, n c m aie v o x quaedam diuida^ tnr-^^'). B 2. * ) 'V e -.

(42) * ) V e t e r e s R o m a n i in vncialibus litte ris m ta abbre uiare fo len r. N a m v t V A L E K i i p r o b i , M A G N O N I S , a lio r u m cju e lib ello s He N o tis praetermittamus, n otu m eft, i a n i g r v ' t e r i e t t h o » M A E R E i N E S i i lvfciipTlov¡bí{sí\ihve(¡h\rt\ effe indiceiìl litre rarum li n g u l a r i u m , quae in tegras vo ces d e f i g n a n t , qualem ètiam ej^ Ìa|>idibus SER« T O R i v s V R S A T V S ; e x numis c o n f e c i t Hv* l E R T V S G O L z i v s . ( O p t a b i l e eft Vt in lacem p r o f e r i t u r pfaeclarUs la b or V f O L T E R E C K i i . i d e q u o f a b r ì c . B. G r . 4, 15 . p. 4 7 1 . G . ) Sic! fc r ib e r e iblebarit P R. p rò P r a eto r, S. P. Q . K . proi fen a tù s poptiliisque Romanus, L V B . p r o hihens. Al}' i n Icniptura m i n u f c ü l á r e í l e e t ordin e fa cie s , li' o m n ia iine a b b re u iatio n e exicripferis. N e q u e tz-\ m e n re iicien d a e f u n t abbre uiariones pvaenomin u m R o m a n o r u m , q u a e et veteres v ix vmquanij nii: v e i Vnà. l i t t e r a , v e l binis,, v e l pluribo s fcri b e r e io leb a n t. Sic v n a lit re ia e x p r im u n t u r prae-^ n o m i n a : A . id eft A itlifi, C. id eft CetUis, D . id eli D echiìus , L . id eft Lucias, M . id e ñ M arcus, M. id eft M anius : duabus: C N . id eft Cnaeus, SP. id e ft Spurias, ce t. tribiis : SE X . id eft Sextas, cer, Sed a c cu fatio re in horum p ra en o m in u m indicem d e d i t , q u o t q u e litteri«: e x p i i n ìl cónfueuerinr,' o fte n d it C A R O L v s S I G O N i v ì » fm gulari de nominibus propriis Rom/iuornm l i b e l l o , q u i fubiun* ñ u s eft c o m m e n t a rio ipfius in faftós Ro m ano s, l * * ) L o c u m h ic ha b et veglila, quam probauil etiam QJr’ i N C T 11,1 a N V S h /flitu t, Orntoriar, ¡ih, I. cap. 7. ita diuidendae J ìw t voces , quenuidmodutn id p a titu r earum vrigo et cowpojttio. A li a s enim i n fim plicib us e t p r im itiu is vnlgaris fyllabarun» ratio obtinet. S ic r e f t e d iù i d i r u r A R V - s p E X , d i * citur enim a b s - t e m i v s , eft enim Ztew etO . Ita e t A B - I G O , S V S - C I ? I 0 , E T I A M , N E G -O T iV M , PO T-E ST. H i n c facile p atet, F R 0 D - 1 T eiTe a prodeo, P R O - D I T a prodo. I. X. Vo- ■.

(43) !. X, Vocabxila integra pariim em endate a Nomma niultis ícrib u n tu r, maxime nomina ^xo~propria pria, quae, fi antiqua fu n t, m erito ad ve- multavttU . tufta m onim enta , tam quam ad L yd iu m W * '* . la p id e m ex ig e n d a fu n c> ). ' * ) F alfo e rg o v u l g o fcribitu r Aem ylius ^ pro^ AE M U .IV S , Aenobarhus , prò A H EN O BAR -» BVS, Bruudujìum y p rò B R V N l U S i V M , Cariba* ginerijis , pro C A R T H A G I N I E N S I S , AdrifWUSì pro H A D R I A N V S , Annibali pro H A N N I B A L , Moecesds v e l ¡êceuas » p ro M A E C E N A S , ( mìh miìvx ì i G ) Mauritiust pro M A V R i C i v s ,HeIiogubalus{^xci , l i l - A G A B A L V S , Niciinor^^'co N I G A T O R , Pau/hí, pro P A V L L V S , Schaeuola, pro SCAEVO'» l A , Ptolom aeus, pro p t o l e m a e v s , de q u o viàù 1|S ea, quae nionuic H E N R I C V S S T E P H A NVS de abufti Graecae lingua« />, p/. editionisi qiiarrj m o x nitidiorein , ec o b fer u a tio n ib u s d o & i f fimis l O , H E NR . K .R O M A Y E R I j v i f i in Ms litteris e xiinii , ec cuius p ra em a turu m difcèiTum merito lu g e t res p u b lica litteraria, a u f t a m , d a t a rutn fperam us c l a ii 0 im u m F R l J i E R i C V M G V I L . i l 'L M V M R O L O F F IV I V Í, t a n t i m a giftri ve fìÌgià p len o grad a p re m en ce m , Plura n o m in a pro-^ jktia e x n um is ec m,armoribus i n te g r ita ti fuae r è ’ ftituit E Z E C H I E L S . P A N H E M I V S de Vffi et fraejla nt. N um ifm . dijfert. II. p. Jeq. (P ro p ria nomina tan to co rru p ta f a c i l i u s , q u o d analogia,. 9tque e cy m o lo g ia minus ilUs fuQcurrunt. G . ). ^-. XL D enique n e c om itten da alia qtiaedam bìec vocabula, quae perperam a plerisque feri- alia buntur, qu orum breuem in d ìcem e pro^ lixiore c EL L, A R u dabim us ne in his nimis videamur critico indulgere fup ercilio. 63. m» voca*. *.

(44) •^) In re ce n fen d is vo ca b ulis 'p erp eram ’plei i i m q u e fcriptis to ta pars p o fte rio r orrhógraphiae C E L L A R i i o c c u p a tu r, P o d o r a tancum h i c not afle fufHciet. A L V C i N A R i fcrib enilum e f t , n o p bailucin.ari. Eft e n im idem , a c a luce aberrare. V i d e a n i r F E S T V S P O M P i - l v s v o c e alucinatiOf et g e l i - i y s N oB . A ttic, lih. X V I. /?. D u b i a e ong in is h o c ve rb u m eft, q u o d alii ab haüus v e l hallux^ C E L L I v s ab ¿íúéiv, alii a liu n d e arceiliant. Sunt, r|iii diftm guenda p uten c h¿iHucimr e t alucinor : f u n r , quibus haec gwmviia videiitur. M i h i fe ; p ro b a n t ilia i S A A C i v o s s n ad CatuSttm p. po. D icu tstiir a llu c it a e v e l a lu citae a prittatintt particu la a v el ab ei iu ce o , vnde et alucinax'i vel allu* d n a r i , q m ji abiucinari quidam d i d exijlimant. P a r i ratione aues n oB w n a s ^Ìùziì^veteresvuearunt. T H i i O X E N f Glojfue: v£/KT»xípa|, a l u c u s , bubo. j Síí/tfí S E R v i v s ad V l l L ¿Wí)^¿3>í//,vlulaea«es ùri ; T8 0/a?.vijiv, id ejl a fie tu m m in a ta e, quas vulgd fflucos vacant. Sic lege, non v l u c o s , v t vulgo. A N C O R A fcrib e n d u m , n o n auchora. Eft enim e a v o x a G ra eca ¿Yrjpx. A R C E S S O veru s e t g e n u i n u m eft, pro q u o ma* l e v u l g o fqribitur í?cff;y¿. C E L L A R I ! Orthogr. L a t. p. 7O. C O R T I V S a d S A L L V S T . /). 2;a ( A R p ro A D p onebanc e tia m i n A ruorfum , A ru t' 1 A rfu ijjs. S icu t R e t D alternant i n MerW\ 4 itrs pro M edidles, A u ricu la p rò Audicula. G .) * A V C T O R f e m p e r o l i m fcribebant veteres, ec ' r e f t e q u id e m , quia ah tnigendo dicitur. (D ìon i «yxTwpiTOi G .) V n d e f p u r i a f u n t i l l a author v e l ««- i te r, quae re ce n tio rib u s f u n t in d e lic ü s , quamuis pofterius pau llo Ut to le r a b iliu s , e t f o r m a artus p r o -ífTíTírí d e fe n d i q u o d a m m o d o . po ilìt. Vide j i E X R . n O R ì S ì v m in Cenotapbìa Pifana. C A E L E B 3 an tiq u u m e t g e n u in u m e f t , p r ò quo m a l e h o d ie f c r i b u n t voelebs. A t t a m e n e c h o c in niarraore eft ap u d g r v t e r . /i. ì a L x x v i .. C:\l-.

(45) C A É R I M O N i A , non autem ceremonia', ícríbimc veteres. N eq ue aliam fcribendi rationem fere vocis origo, tradita a V a l e r i o m a x i m o H i* Jlor. 1 , 1 . C A M A R A f crib e n d u m e /fe , n o n cam era, do« cuit V. GL. P E T U V S B V R M A N N V S a d PE* T R O N . p. IJ2. COMI SS A R I fcribendum eiTe, n o n comiñejfari,. vel deriuatio docet. Cft enim a G raeco x«/üo«, Vide F E S T V M vo ce cofiiiffatio. F E M I N A , p ro q u o v u l g o foenùfia Ìcribìtur» fed falfo. Eft enim a f e m in e diftum . Id v e ro fin® d iphthongo fcrib i , ex l-'ESTf) difcim us. In la pidibus Ìàne fe r e fe m p e r fcrib itu r p e m i n a . V i de G R V T I i R t Iflpcript. p . C C C L V I l I I , . e t C C C L x x x . (N em pe e x F E O o b f o l e t o eft fetus, fecun» dus, f em e n , fe m u s etc. G .) I N C R E B E S C O veterescod ìcos habent. V n d e perperam vuJga fcrìbunt ÌHCrebrejco. A cced it analogia, Qnemctdniodum enim a ruber Ut R V B E S C O , ab A C E S C O , (C ertiu s eft a macer J ÍA C E S C O . G .) ita a creber C R E B E S C O . • Exceprio tam en e ft \n7tiger, a quo fit n i g K e s c o . I N D I E S , IN P R I M I S ,. IN P O S T E R V M dì". uiiim fcribunt veceres. Perperam recentìore* Coniun£Vim indies, inpriinis, inpcêrnm. Mult® m inus ferenda illa im prim is, impofigrum. V e r e enim haec fun t duo vocabula. L A C R I M A fere fem per praeferunt veteram o nìm enta. y in hac vo ce non tem ere reperies. Non raro tam en veteres fcrihunt L A C R V M A . Et;^ fane quum p r o c ij dubio haec vo x a Graeco SàKfKcv d e fc e n d a t, non m ultum referre videtur, vtram adhibeas litteram , m odo conftanter eamdem fcribendi rationem teneas. V id e b U E R T i GJFANII. in L V C R E T I V M .. L A P I C I D I N A fc r ib e n d u m elTe ; non lapitUcìm , c u m E t i m o l o g i a d o c e t apud v a 5 . R 0 n e m. _ m. B 4. ds.

(46) d e lingua Latina V ll,s ¡ . turn m a rm o r apud X5 K.VT l ì R V M p i ^ . l D C L X X X X I l I , ft. L i T T E R A CUOI dup lici T fe m p e r luibent li bri. vetei'es , ec lapides aûd a l d v m m a n v T I V M O rthogr. p . 8. e t S P O K i V M Mifcellan. B ru d it. A tìtiqu it. p . x x x v i * L i T V S co n tr a fimplici T fem p e r exaracur in m a rm o rib u s e t co d icib u s . c e l l À R H Orthogr,. p . J04. m a & n i a n a , n o n moeniann. V id e A SC O j s ilV M f l ^ C i C ^ R O N i s Ditùnatìonèm c. tO. (S e d MoenUwa a muenibiis f. 7rfp/ôAw,probac Salmaf. G.) O B S C E N v s fecundii v o c a li fcribe n d u m eil’e v e l inde p a t e r , q u o d a G ra eco «■ /.vcà defcendit, V A R R Ò de lingua Latina V I, f. V n d e m a le vu l-, ga re obfcoenus QExwQKwr: S C A L I G E R de cnujjìt L o t. linguae /, ¡4. P A E N E p e r A E habenc lib ri v eteres e t mar* m o r apud g r v t e R . v m ^ . I q c l v . V n d e r e c e n t i o r i fcrib a ru m c o n fu e t u d in i d e b e tu r pene. Soleb a n t e n im hi m e d io a e u o diphrhongiitn illam vel fun plici E, vel certe E caudato (g) exp rim e re . Videatur C O N r i n G I V S Cenfur. O ip lom .L in d a u .p . 3JÓ. M A B l L L O . N i v s de Re D iplom at, i l , j, //.p.^ 9. P A T R i c i v s c u m c , n o n c u m T , fcribendum. Sa n e ita co n ita n te r leg itu r'in marmoribus ecGraecis fcriptoribus, qu ib u s fe m p e r p lace t f o r m a t x Tflxwi. (E a d e m ra tio T R i B V N i c n e c fi m i l iu m G.) P O S T V M V S fre q u e n t e r l e g it u r in n u m is et m a rm o r ib u s ; tAvìCRmepojìhutms. A d fp iratio n e m q u o q u e e x hac v o c e e x d u d i , iam d u d u m iuilìt E V T Y C H E S Cram inat. 2p/. e t re f t e . Eft enim f u p er latiu u s a com paratiuo p ojì.v'or. Q u o d adeo v e r u m e f t , ve id n eg ar e n o n p o iiìnt e t ii, a qui bus pojìhumus a pojì e t humatus efto dicitur. D iu e rfa e n i m elTe vocabuja exiftimant poJìuniuS) q u o d Idem fit a c pofìremusy e t pofthmmis ^ quod lit ¡iíTce. ùàvccro» TTctTpoQ Sed n e id quidem v e r u m eft. M o r t u o e n i m paren te natus ideo pojta-.

(47) pofluffius á i c h w , q u ia eiu s lib e r o ru m poftremus ' eft. V i d i t ííQC, qui antea in alia o m n ia iuerar, magnus C v i A C i V S Ohferuat. i//, 4. (P V L C H E R cuín a dipir atione probar C i c . Orrtf, c. 48. ex vfu p o p u li G.) s a e c v l v m cu m dip htho n go . Ita n u m i e t la pides. N e c primae f y lla b a e quanfitas p erm ittit, vt hn c iio m en c u m v u l g o gram m atico ru ni a f e fiex vel j'equi deriueinus. S K O R S V in , n on feorfim, E f t e n i m a f e e t v o f fiiui. CE L L A R II Orthogr. p .140 . SOLLE4VTNIS, n o n foIennis^M iyó/«««ix^ e ft e n i m a folio, ( i . e. f o l i d o ) e t amni. V i d e c o r t i v m ad S A L L V S T - P- i p S O L L E R S e t S O L L I C I T V S dupJex L . p o ftu i lane. V t r u m q u e e u i m e f t ab ofca vocey¿¿'í>. V i d , F E S T V S in v o c e fo litu u r ilia , e t ç ü r t i v s a d SA I.1.V S T . p. ( C u m n o n t e m e r e geinin auferint hreras a n tiq u i Hbrarii, o rthograph ia t a l iu m in cerrio r elV. (G .) s 'j 'R A T E G EM A , iio n firatagcw a. h e n r . S T E -' p H /s N V S (ibufu (¡ydecae linguae p . pó. edit. Rd" loffianae^ ( i l f t enim tpíítíÍtíí/íí«. ) Ï O R V S fiiie a dfpiratione, n o n , v t v u l g o ma-t Junr, thoriis c u m adfpiratiane< V i d ç c e l l a r i ! O rthogr. p~ y p . T R I C E S I M V S e t V IC E S J -M V S , Ita v e t e r e s lib ri, n o n vigejiuius en trigejitmsy q u a e m e r it o p ro fcrib it pAVs’ C^'Eivs. Sane vc a vigittti e t tr iginta d icitu r v icies, tr ic ie s , viceni^ iriceni^ ita eC m e rito dixeris tricejitmis ec vicefimtiSy. XI I , Sed ílifíicere haec arb itrer à e o \’ú \ o - in etymoh^ graphia ; (imilia enim facile quisque alienae Marteobferuabit- A d K T Ÿ M O L O G IA M ^ ^ "^ ""' quod auinec, illud p raecipu e cauendum eñ,ne velaliena> vel p eregrin a vocabülis^^^/. B 5 #. tri-. ’.

(48) trìbuatur fígnifícatio Id q u o d tarnen in vulgaribus d iélion ariis.fit frequentiusj; quam quisquam crediderit.. * ) Plura eiu sm o di vo ca bula , qu ib u s peregri adfin gitur n ocio, c u m cura c o lleg ic C E L L A R i v s in Antibarbaro U t . p . /;f. ’ Èa huc trahsfcribere eíTec fup eruacuum . (N o t e n iu s primum ea in qui« b us p e c c a t i fenrím us íVequenrius, v t proUxus, tue-, d ío fu s, ipil n oftro a u fto r i familiaria. G .) N e q u e e n i m quisquani nitidioris ftiii frudiollor carera pvaeclaro ilio o p u l c u l o p oteft. AcKÜ tam e n mer e t u r f r a n c i s c i v a v a s s o k i s d n v ie tv ju rumdain verhornm, cum fim plicitm s, tum coniunéío* ru m , tra fta tu s , q u e m cum n o t is vna c u m eiusd e m auftoris traftatu de ludiera dicfim e recudí cu r a u ir v . C L . l o . E R H A R P V s K A 7 V IV S ,Lipßae, / C I d I d C C ' X X I i . g. A c u t i f li m u s q u o q u e in g e n u i n a v o c u r a lig n iñ c a tio n e e r u e n d a , profllgandisqire n o t io n ib u s fpu riis f u i t vir incomparabilis lO . P R i U E R i c v s G Ä O N O V I V S , e t adliuc liodie e f t vir m a g n u s , q u e m hon oris ca uíla n o m in o , P E T R v s n v R M A N N - v s , e x iquo ru m n o tis et o p eribu s ille c e l l a r i i - ca ta lo ga s m axim « po-. te rit locupletari.. ( AmpUífima c o lle ^ n e a dedií. 1 0 . F B i D . N O L T E N i v s in LexicoL. L - antibar-la r o , quod ha b et Indices i orchographicum, a P ro íb d icu m , g E tym ologicuni p r io re m merito. fu fp eftoru m , et 4 poíVeriorem falfo fufpeftovum, e t Syntafticum . ■ Editio fecunda l ib r i vtiliílim i prodiic cum m o s h e m u p ra e fa tio n e L ipf. ec H elm ft. A. 17 4 4 . g. mai. Sed nusquam matorem vim talium obferuationum reperies quam in Fahriano eruditionis fcholafiicae thefauro, cxiixxs altera G E S N E R I editig prodiic L ipllae 1 7 3 5 . f. Et li «[uid etiam h ic defit, iam ín eo e ft, v t íuppleacur, edendo noae Thefauro Linguae Latinae ad modum e c filum Stephaniaiii iam pene ad vm biücum ' perdiiílo.. G.). «. XIII..

(49) X ÍIL D e i n d e i l l u d q u o q u e h a n d f u a i è r i m , v t A hfiim n v o c a b u l a , q u a e a b o m n i a n a l o g ì a a bho r~ < ^ w » etiam re iitj a d m i c t a n t U F R e t ì e. e n im. d u m efl: a I V Í. 1 o e a e s a R e ( a p u d g e l l . &. I; IO. et M A C R O B .I, 5 * G .) tmnquam fcopulmn ^fie fu g u is ìnaudiium atque in ' fijlm s ve'rbur/u ■*) M u lr a e iu s m o à i finxìt barbara i c h o h liic o c a n » e t gloiTatorum turba , -quae de in d e a l e x ic o r u m fcriptoribus v e l a t i ciu ita te donata f u a c , l i c e t a b ipfa Lacinae lìjiguae in d o le piane abhorreant. N o s ijuaedam dunraxat exem pli l o c o re ce n feb ìm u s . S i c E C O N T R A h c d ie v u l g à r e e f t : ( c . 2 . $ . 6 . ) n o n a u t e m lìc oUm l o q u e b a n t u r veterea, N e q u e ana lo g ia p e v m lt tic , v t praepoHrio r e g a t a duerbium . A ì ie g a ii t v u l g o p r a h o c v o c a b u lo t a c i t . A m ali. X l l , 47- ie d l o c u m i l l a m in m e n d o cubareanìmad»uertic IO . F R . C R O N O V I V S Veteres habent C O N T R A , v e l c o n t r a K A , qUod apud C O R N E L I V M NHfOTI-M'OCGUrrit. Iin m o e t E C O N T R A R I O o ccu r rit apud T A f I T . H ifi, ly s r . ePUS^ l i , 5.///^ S4‘- V ier i p o teft, ve q u u m in c o d ic e a liq u o ' l e g e r e t u r p e r a b b re u iatlo n em E C.GNTRAi, p r o E C O N T R A R I O , iibrarius i n d o S iu s , id p r a in te g r o v o c a b u l o a ccep e rlt. E X T R I N S E C V S e t i N T R i N S E C V ^ ^ a á íe ftíu a jion m i n u s ,quara aduerbia 1 x t r i n s $ E C E e t i n T R I n s e c e piane abfurda f u n t. Q u i i e n im aduerb ium fe c iis , v n d e haec v o c a b u la fu n t in a d ie & iuum trans-form et, aut a liu d inde fìngat aduer* bium fcce ? Quiire aduerbla ínnVeiáriiíJecüs t i i«» tnnjeeuSì a dieftiua : exterior , interior. p i K N T i s s i M v s v e t e r i b u s a u fto r ib u s igno^ tuni, i n folis o ccu r rit lapidibus apud g r v t e k ... hj'a-fpt. p, c c G c x v m , I. c c c c x x i , 4 . cccc-. <. *. •.

(50) C C C C L X V I , 5. C C C C L X V , 8 , l o c v i , g , J o C V I I I , 10, V X O R A T V S , pro marito vulgus d ic it, fed con-» tra analogiam. D ubium eftj an in hunc cenfum referenda ilt vo x vel voces porius i n p r a e s e n t i a r v m ^ de (juibus dubitar c e l l a r . Antiharb. p. f3¡. ec (nr. pofter. p. jj8 . defendcqte hiiius voqis analo-!¿iam v. c. TAC. P E U i? 0 N i0 ad s a n q t u MU fteru. 2, 3,8. p- ly j. Id cercutji, infolentis form ae vocabulum veteribus non ignoturn fu iil'e, adeo^ q u e auftorlrare fe tu eti. A c a lit e r f e n r it s c jo p p , indie, de JìHq hìftor.p.Q% vbì hanc loquutionem , tam quam luculentam reiicit : quafi ea non vii eifen t fctlptores optim i, C A T O , F A N N i v s , ne-^ POS, T A C i T v s , et ex argentea aerate ^ p v l e - i TVS er M i N Y C i v s F E L i x ; V t analogiae non aduerfari hanc formam, often d it S A N C T I v s , in genitiuo iiinxiiTe v e te re s, exiftim at, p E R i z o N i v s vero potius per eiliplln wi\c\s tempore ponir. Sed fcire veliin , quid Ut tempus praej'enn iiartmt. F a te o r, m e nondum in telligere loquution is iftius analogiam. (L egitu r eriam apud C A T O N E M de R.U . 144 ,4. Peculiariseft de eadifputa^ tio gQ D E F R . H E C H t l i V ite b , qua ramen a fenrenria fe dimoiaerì non paiTus eft P E R i z o * NI V S . G.) XHII, ìêcpeccan^ J ¡n d is v ¿ tabulis.. P aru m q u o q u e accurati íün t,qu i inde--. c lin a t io ^ nom inum ac p ro n a in in u m , verborutiìqu e co n iu gation e aberrant. Q u um vero nem o ign oret declinacionum e t coniugationu m paradigmata ; licebic n obisquaed am . tan tu m , (|uae vu lgo nq^ gliguncur, obièruare * ) Obferuationes aliae criticae funr, quae hue n on pertin en t, aliae vere gram m aticae, minime negli’.

(51) heßligen d ae in eleg'a'iiriore la tin ita te . T a le s Tunt, quae le q u u n ru r. I. A M B O e t D v o a ccü fatiu u m p lu ra lé m m a fc u linuni apud m elio res au d É ses, n o n avibos ec diiosi fed amho ec Jtiw. G .) C i C. 'Sfifi- nd d im rf. V ÍI, £f. Praeter D V D N O S . epiß. VH, 2Q. UVO parietesdealbare, epifl. a d A tt. Vll.Si)% Voi 'DVO dcl^gi, epiß. V , 8 . quidem ego AM» BO vnice diligo^ v i r g i l . Georg. J i l l , 8S. Vermn vbi duäores acre reaocaiterts A M B O . E t Aomi4. X i. n. sSf. Si D V Ö praeterca täles iJaea iaiißet. C o n fe r ri m e r e n t u r iO . F R . G R O ’K O V . arJ Lif'.i X X X V , 2/. e t G R A E V i V s a J S u et.C la fid . X I l l I . Ita e t a liia u ie a e aetairis fc rip to re s lo q u u n r u r , ve'-» lu ri S A I L V S T . de beU .lug.c. 2/. qui A M B O reges adem t. E t c. iS- fiíiü m j e t cu m eo DVO fa in ilia res a d fenattinil<i!_(itos m ittit. C. /02. d vo^<.'/7wfidis^ ß im s a d fu m m itte re t. V A R K O d e re ru fiJ ib iL V -iS * D V O 'üiüicos, ec /. l i l . C. Ì. D V O hbr'oi.. II. Q uocies -poft /i ve l ne fequitur quis pro 4 li'quis: tocies feruahilaelldeclinatiopronom inisö//quis. C I C E R O pro Archi/j cap. K Si qua lìcerci* ■ tatto dicendi : non f i quae exef'citatioi i n . V e r b u m r k v e r t o r ap u d m e lio ie s áüt t o r è s , v e la c i C i c é r o n e M ì C A é s a R E M í V I V M p ra eté ritu in a ftiu e fo rm ac, reítertit,reiief’ terun t, reuertiße. Í ? e « í/ y « í^ p r im i d ix e r e A S C O K I V S P F D I A N V S , P H A E D R V S eC V A L E R I V S M A X i M V S / I m m O ec T A C i T . A n n a l .X í í ,2 / . nun, fum dim ijj'üs¿idtíf f e d K E V E ’R S V S . V tr a q u e foirma vei-bitrí v f u f u i c , r e V e r t o é t r e v e r t o r , v ti diuerto ec diuertor , praeuerto e t praeuertor^ quamuis fo rm a n eutra in p ra ece ritis; d e p o n en s in praefenci 6 t te m p o rib u s in d e fo rm a tís fit fr e q u e n tior, O pcim um ta m e n eft p articip iu m k e v e r s v s . {R eu erfu ì efl iam h a b et n e p o s 2 , 5 , 2 . ic* n iK T iv s d e li.H ifp .ii.Q .) V id e c e l l a r . / í I « “ tibarb.p. /;/. e t car, p o ß e r .p . * (O p r im e fib i c o n r u k n tj.

(52) Ìùlunt> qui labotem peilegen d i boni L e x k i , iqua* !e eft F ab rian usT lielau ru s, et nouus ìlie Gelile*ri, noìi detugiunt. Sic enim fiet,, v t nih il teme» i e fit obferuarione d lÄ u m , ouod illo s fugiat» V t hoc lubenrius fa c im t homines data eft opera ve esem pla poneren turob fenrenriam , hiftoriam , d eícríptionem , iocum ecc. iucunda. G .). ■ ^ ec m p a r ìli pärticulis d ici n oti p o c e il, quanta ticfiUrum {ita ilt lin g u le L a tin a e d eg an tia. H icve^. 9ßt.. " '. ad earu-m tantum iìgnificationem ec vfum relpicim us * )V vìeC h T u s ik pai-fkuììs L stm a e ÌUtguni f t a t JweHus h o r . T v r s e i . t , ì n i adceffionibus feaud c o n te m n e n d i s l o e u p l e t a c u s a l A c . t h ó m a * STO e t a 1 0 . c-ONK. s d i V V A t i X T O , Lipßa&i ‘C I 3 I : ) C C V I 1H . ec c I d i o c c x v i i i t . g. et ’C l a l o c G X x x t i i i . g. N o s d e n u o âaedam exem » j>R ca u fla iiroRebìmus. I . C O M M V N i T P U n o n ìà em e f t , a c vulgo, ?ncinfg{jc^^ feà-ifiti/mfjm, ci» proS. Ìiitfc.-Ainerhi^^y. I ß e Rojhiitsonitiracum ^hf-yJògoMO cofAmntiitirpoßii/st. i k - H A G T E N V S e t A D 'H VC -itadifFeruH't,-vcill u d de l o c o , h o c d e tè m p o r e adkifbeatuf. CiCE». TiOepifi. ad M t.. Scd'heHC'f'KÓtenm.. Et. xid d'mer-f. 'Qaefnr adhiic-ds-m ek fuppìk-atÌQ' ; fìibttsi}0ft^rvfM¿^ ÍTEP. M iltiffd .'f. Off« pugna nihil , ìidhuc n 'M lìn s, fí?£?e««ítaraeii prüííí/-^«: e f t apud i T A C I T . A g rie. 10. D .ifp e ä a 'e ß 'it -Tówie, quatti, h a ü ítm s 'n tx -et hients ßU ikboi. g e i l a K . cur. p</fi.. 407.. Ili, i v x ' T A ñ o n iä e m eft äc fiífsndatfh Per* peram iraque dicunc : iicxta Homerum., im ìà diui* liiim orncultwK ReiH us dixcris, iuxta m odo pracpo* fitio n e m , t ì s d o eiTe aduerbíiam , idx?mi]ue jK^turc-, ac prope, pojé-, acquuli modo. H i« c d icitu r: /?• ^ nhn siuxtüviaiftAppism , a . Aefìmn hiefìieni-.

(53) P A R T I S I. C A E V T L. g ì. htememque iuxtafvrens» p o m p o n , m e l a 1 ,19» L itteris C rsccis et Lati'nis iu xta eruditas. S A L lv ^ t. lug u rt. P i. l l i n c d icitu r eriam a c , ùixta atque , iu xtn cum. Exempla co llegic JAG. P E R I Z O N . a d S A N G T . Tk^/Wa.,/, p.iQ2. l ì l l . Q u a m u i s n on p r o m i lc u e vfu rp a n J u m pvo (tfi, tametjì, licet. enim co n tr aitu m e x (\tiantumuÌ5*)i a tq ù e h in c ils denium lo cìs r e f t e p o iiirur, vb i f o l u i i i i has v o ce s poteft. v i R G i L i V S Echg. i l , r ' C ^ A M V i s tilt n ìg e r , q \ ' A M V i s tu canauUtS Id eÌT, qUavttiììHiis ûantumiùs taúdidus. ^h'ìiC'T.Minerii. H i,p .sß 2 . ( Ñ c t a r i poteft diuèr,ia copftruftio n is p t i o . In ( ^ ' A M V i s et E T S I modus p e n d e t e x f e n t e n t ia cevta v e l incectOip o il L I C E T fem p e r V T ì n t e l l i g i t u r e t c . G.y * ) N é g a c h o c v. g. p e t r . b v r m a n n V s ad Phaed. ì. 1. fab, X V ilL p. Co. ìic fan e d ice ré ia n i m a l i m , compofiram effe p a itic u la m e x quain e t ’vis: quäin autem idem efib icqtuin^ v t in il l i s : qtinm ejjem occupatus , qumH. 'velit f i t potesse H ic , quagli v c lit , Epicurus iocetur. V. . q V A N D Ò ì v v i ; n ó h e ft iiomìumipiain ^ \?C tredei'e nos i u b e n t v o c a b u k r i a , fed qum docum qiie. S A N C T . M iueru. i l i . p . 4P7- 1Ö. F R . G R Ò * .,?J0V. ad U u i 1,-34. Add.BVRM.iZ^/PfAr»«.^. (¡Sìt. ec V A V A S S O R de vi et vfu quorum dm iiverh. v ó c e qaafidoque, v b i e le ga n te r d o c é n t , quandqque non. niodo idem eíTej a c quandocumquc, fed e t aiiquan* do prò quando, q u oties, quotisscum qne, f i quando ^ tnnc quum a c c i p i : v e lu t i i n ilio H O R A T i i dear*. Uôet: > * et idem h d ig n o r , q v a n d o q v e bonus ¿orm itai H o 7Jterus. M eft, ß quando { v e l q u a n d o e u m q u e G . ) dar* ■viiiati. VI..