• No se han encontrado resultados

Plan nacional de investigación en plátano 1981 1986

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2020

Share "Plan nacional de investigación en plátano 1981 1986"

Copied!
141
0
0

Texto completo

(1)RIA. I. pTAT 'i 4( T O T AT DE INVESTTGACION. 10808. C.R.I.. ACACUAL". FN PLATANO. Fecha: SEi'IERE BE 1982. Ant -.

(2) If. e.ii3In 11Y.. CIO. 0 Tfl.. ft. 0 0 cc' N -J z 4:.

(3) r. swcA ,crroc'. U. c-1 TABLA DE CONTENIDO. PA GTITh. P. R E S E iq p A C I 0 N. la I149tODUCION. 1. 26 MtOL0UTA. 4. 2.1. Cônforaoidn del Grupo 1ti1tidiftoip]1nnrio. 5. 2.2. Zonificación. 5. 2.3. DiccIulinas y Factoron coptilderadon. 7. 2.4. Técnican do C"'ntiftcac±ón. 8. 2.5. Criterioc de PrjorizactOn. 9. .6. F'Orrnulaci6n do 1rnPn,vccti1. tie 1!weGtic16r. 12. 2.7. Elabnr;'c%ái del Prentmuetc. 14. 248i Cono1idtciAn Jel PLA!. 15. 3. BPLTADOS. 17. 3.1. Zonificacién de la Pn,ducción 'acion:.i. :17. 3.2. Lititantes Tecnológicos. 3.3. Oferta Tec'tiAgica. 61. 3.4. Re1nc6n Limilanteferta. 77. 3.5, Pbrrnulact6n S los. Proyectoc. do 1nvestigacin. 78. 3.6. tocalizaci6n S los Proyectoc. 78. 3.7. Costo del PLAN S Invet±j::c:i6n. 79. 3.8. Bequeritièato de Persona. 80. AUEXO No. I FoSulac±ón do ios Prayectos do Investi p Ac6n de l PLAN. 8. L ANEW Nor 2 LLEtta do part :cipantoc do! Crtaren ' . Thcno]6:tc. ct. 4. -. SURGEtNJA INVEtRjAtC)4.

(4) KIM. ANEXO 3 Lista do Tfl.aB s. TAflLA 2. PABLA 3. TABLA 4. 'PABLA 5. Vaior&ci&i do Pactores tithitàñto& an ei. Cultivo do pl6tttno pafloi6n Natural Discipilna. 110. Vaioración de la Oferta Tecnblógi Ca en ci Culti'ro do Plátano or ogi6n Natprai y Disciplina. 114. Vaioración do Limitantos y Uwerta Tecnológica en ci Cuitivo de Plátano per 1c146n Natural y Fctoro do ?roducci6n. 118. Pflor±zaciOn de Jos factores de ?roducci6n per Reglón Natural para ci Cultivo do Pldtano y ci cox4Spofl - diente Proyacto do Inveotig cion quo UU..tL .fl4. TABLA 6. TABLA 7. nnh.,e.46. I.. Priorizaci6n y Cubrinlionto per Rogi6n Natural- do lo ! ; distintos Proyectos do nvestigac6n a nivel do Dicipiina para el Cultivo do Pl4tano. 126. Looalizttciôn do ion ProyectOs do Investig:'.& on do los di13ti.ntoi Contros Experiinoiitai .'r' pifl'a el Cultivo do P16tano. 128. CostO- tie too Djstjntos royctos do Invostigaci6n para el cuitik del flátanô. 129. Costo de la Investigaci6n a: nivel de Discipi-ifla pa-ra el Cuitivt e P1&tano. 132. I. TABLA 8. TABLA 9 1.. TABLA -10. 122. Situación actual, Requcrirnientos Adicionales y necesidades totales de personal para.ejecutar lot Pyectos de InvostigaciOn para ci Cultro ttc Plátanc. ii.. 133.

(5) PRESNTA CION. Debido a los probleinas quee presentan a nivel Nacioia1 en el sector Agropecuarlo, el Ins-tituto Colombiano AxtpeotaaHo ha disefiado el"Plan Nacional do Inveetigaoi6n Apr4euaria del ICA. (PLANIA), el cual abarca el periodo. y tiene pot' objeto resolver si no todos,. of. 1981-1986,. en gran parts. dithos problemas.. fl Plan National do Investigaciones on pidtano foma parte del PLAnA, y fuó elaborado pot' un grupo do especlalistas on 61 cultivt y Otras discipilnas teniendo On cueñta cue 4 a pesar de quo ci plátano e6 ooniderado Como uP outtivo cobnizodor o socundarlo pot' omplearse conic nornbrio a lasociado a otroo cultivos, tiene gran itnnortanoia dentro do la dieto do los coloinbianos y su doinanria es crociente, pero la superfic±n coseohada ha perinaneoldo rn' estâtica y ion rendimientos por hectó.rea thaluso han disminurdo on .iunou aijoc (tabla Noel y Pigura No. I f respoctivamento).. So hizo ontonoes wi diagrzdstioo do ins prinoipales problomas cue aquejan el cultivo por regián natural ydisoiplina, priorizando a q uellas cue ameriten inn soluci6n reida y ha-. 'ii.

(6) Producción Kg/ha 6. 5. 4. 1. FIGTIBA No. Is RENDIMIEN1'O OBTENlIr POE I{CTABE Eli PLATANO EN COLOMBIA DTJRANPE EL PEBIO]1) 1972r1978 FUME. : MflIISTERIO DE AGRICULTURA CIFRAS DEL SECTOR AGEOFECUARIC BOGOTA (ins).

(7) PABLA No. 1 : Superficie cosechada (miles do hectáreas) y producoidn obtenida (miles de toneladas) do p1&tano, en Colombia, durante eIperiodo. 1.972-1.978.. Af'io. I'if. Producci6n Obtenida (miles ¶2.). Suporfi ole Cosochada (miles Ha.). 1972. 324.8. 1-562.3. 1973. 326.7. 1.653 . 1. 1974. 327.9. 1.678.9. 1975. 341.0. 1.791.?. 1976. 340.1. 1.852 .0. 1977. 386.3. l.842.0. 1.978. 4004. 2,192.0. j'yftg LI. flThINTE: l4inisterio do Agriculture. Cifras del Sector Agropocuario. Bogota. 1.978..

(8) cldndose.posteriotnonte los proyectos do invonti4ci6n quo bus-. quen dithb.s solticiones.. Los proyectos do investigacidn so formulan teniendo. en cuentaWprioridad, ci area deinfluencia, los sitlos donde so montara'n los experimentos y lbs objotis quo so porthguen. Además, Joe recursos hutnanos, financieros y fisiods requeri doe pm su eeouci6n. Be presenta enton6ob a i4 BStidade Ofiolales, particulane y grupos de estudiosoc del cuitivo Osto documento, con el fin do quo sea analizado y se. t. don loG 00. montarioc y obnorvaciones porfoccionando aol el fidemo.. ATFONSO MARTINEZ GARNTICA Coordinador Nacional Ptograma do Plâtano.. rot.

(9) PLAIT NACIONAL DE INV1SPIGACION EN PLATANO;. i. IwrfloDucaIoN.. El pltano, cixgo oultivo as tine do lo. g. mas complejos ptxes. s encuentra disperse sobre gran parto del ter'itorio Na cional y an las mas divorsas formas do producc±ón, as tnt producto insustituible an las dietas del pueblo Colombiano espociatmonte on la zona rural doride el oonuMo os es material muy utilizado on Is alimentaoión animal, as complemento valiosisimo do itt industria oafeten per log ingresos adicionales y pernanentos quo genera y illtimaznen to so ha convortido an un produoto do exportación do gran dentenda. .Su produooión so realiza tanto an ci Interior do la frontera agricola como an las zonas do coionizac16n don— do su consuino as alto.. A pesar do quo el plátano so ha oonside?ado 00m0 un cuJ.ti vo do minifundio, a an algunos oasoe àomo ouitivo secunda rio ya quo se utiliza oomo sombrlo del café y el cacao, su importanoia as tat quo está colocado on toroer lugar despus del café y at arroz an ouanto al valor do la produooidn, ademAs do qujunto con el café y el maIz as el cultivo quo.

(10) 2. mayor poroentäje de mario do obra absorbe. (6.31% aproxima-. damente) .11. A nivài NAoional el coriuwno pa capita do pl6tàno o do. 35 kilos al aIo aproximadatflonte, siendo este gonsumo mayor on los lerritorios Nacionaleo y menor en Bogotá , Gundinaznaroa y Boyaoá (70.08 kilos al aflo y 11,1 68 kilos al aio respoctivamente). Solamonte oath par debàjo do la papa (55.11 kilos pbr aflo ) on cuanto al oonauiño per oâpita do productos agricolas DOt' 01 pueblo Coloibiana. La superfiolo cosechada do plAtano rae calculi, quo actual" monte as do 450.000 Heotdreao , habindose iiorementa6o soiwnente an ian 28% desde 1972 Este as dada a quo can cantidad do plantacionos so abandonan oomo 1nsecuencia do una deficiencia or ci rnanejo ópeciaJ.meht y otras oausac como 0] ataquc do plagas y onfornnedadossF edad de lee piantacionee y aesplazaniionto pot' otros ct*lt.vts mac re" tables, El prcmodio iciOnAi do rendiiniefltotnStaTi0 8. pa-. di so n monocultS0o on nnr b&jot 3.503 ft 4.000 iLilHa , MinistoriO do .Agricultura. Cifras del Sector AgropocUa' rio. Bogotd 1979. 2/. MiniateriO do ARrioultura. Nercadeo Agr4ecuariO on Colombia. Bogotd 1976.. --.

(11) LI 30. oomparan con los rendimientos obtenidos en oultivos tea nifiado3a 14000 a 15.000 fg/lia. Este •p±cniedio dO' Thduooi6n so S fthtehido abddb hace MUGS aflOs y on algtma ZOnAS ha dirnihuido. Pan olovar tan baJoo riveles do prcduotivtdd oo/ al objo tivo do auplir la creciente demands internft y externs, Be lmoe necesaaio génerar y/o adopter tecnoiogfas que garan ticen aunque sea un minirno nivol do produooión.. Como pazo ±niciàl on oote proceso, 01 Instituto Colombia — no Agropeouario(ICA), en BU oslidad do ontidad toctora. do. ia Investi4i6n agropeouaria On ci. pslo, conGidord. noceaario • elaboflr un Plazi do investigaci4n en ci au1tivo el cual hace parts del Plan Nacional do Inveet.iflcio' new Agropecuariasdel ICA (PL&NIA), elaborado para el Quinquenio 1981-1986.. Los objetivos eapoolfiops del Plan fueron ice siguientess. a. Obtener la informaoidn básica neossaria sobro el estad.o. / Ministerlo tIe Agricultura. Cifras del Sector Agropocuarlo. Bogot&. 1978.

(12) 4.. actual del ouj.tivo del plátano on el pals y The factores iimitaites pars su produocidn.. b. Determiñar el grado do teonologla disponible ,a la fooba pare, Is solución do los diversos problem4s del cultivo0. I a. Establecèr prioridadàti do Investigaoión, con base on ci balance do los factores limitantes do is produociCn y is oferta tecnológica disponible.. d Pormular los proyectos do Investigación a ãeknoiiaa' en 108 pidximoe cinco aiios.. e. Estabiecer 01 costo del rnontaje y operaciôn do los proyectos do Investigaoidn formulados.. 2. ?TTODOLOGIA.. F. Pan formular el Plan Nacional do Investigaoi6n on al cultivo del plátano, so oonformó tin grupo multidio.plinariQ - el cual dofinid is zonificaoión do Is produôo16t on el pals;. Hgo.

(13) 5. las diferentes discipJ.inaS involucradas; las t6nicas de cuantlficaciôn do Is Oferta teonológic& y los factores limitantes an cads caso. Jos criterios do prioz4zacidfll Is formui.ac16n do Jos proyectos do investigaoidp y el. prO. supuesto requerido.. 2.1. Confoinao16n del Grupo MultidIsoiPlil?AriOe. El grupo multidisCipliflario confornado, c& tá con especialistas del WA on las siguientes disoiplinast Agronomla, FitqpatologIs, E.siologia Vegetal, Recur sos do Agus y tierra, Suelos, procesos agrcicolas, es tudios Sooioeoon6inicos, adeints del penoria!i adsorito an el Programs do tnteotigaoión do pl&tand. a nivel Nacional • El total dot grupo fltuvO o*nstituido pot 12 personas con alta experienois on activfidades do Invostigación en el oultivO, ouya lists apar000 an .1. Anexo 2.. 2.2, Zonifioaciófl La zonificaoidfl so realizó con base an is 1.oalifica— ción por regionos naturales consideradas in el PLA1CA. (RegiOn Andina., Caribe, Pacifica, OrinQquLia, AsnazonIa,.

(14) 6.. y Valles Interaudinos), ubicando dentro de ellas las respectivas zonas productoras de plátanoo Concretamente isa Zonas plataneras aonsideradaa fueroru Regidn del Caribe, Zona b&ianera del Magdalena, Sierra nevada de Santa Marta y bajas del Cauca, Magdalena. k. San Jorge. 4?:. Begián Andinas. A'. Vertiente Occidental, .Oeste Antic queo, Zona Cafetera Central y Zo na Cafetera Oriental.. Región Pa.cIfioo:. w Urabá ., choo6 y Tuznaào Of. Orinoqula:. Vegas do los rios quef1qen hacia el Orinoco.. Amazonzta,. Vegas do los now quef1en hacia el Caquetá y Putumayoy inesones looalizados entre ells.. Valles Interandinos: Alto Magdalena, Magdalena Media, Cauca Sur, Cauca Contro y Patla.. la, Costa W A'unque Uraá geográficamente está localizado an Atl&ntica, eool6gioanente es similar aJ. litorál PacIfioo..

(15) 7.. 2.3. Disoiplinsa y FactOres oonaiderados.. to oOflsideSn lad biguientoS &isoip1±na y faatoran relacionados con el oultivo del r]4tano:. Mejorarniantos Material genétioo disponiblS Producoidn de aemi1l Suelos. : Fertilidad. Agua. s $ficit. mzoeso. DtisiologIa , Estudios de crecimiento Poblaoionoa Control do malezas Fitopatologlas Koko (Pseudomonas solanaoctarin) Saotoriosis Sigatoka wnarills y negra. erela. musiocla y )r222phaerO11a fi ji3iB var. difforme) Elefantiasis Nemátodos Cogollo blanco ntomolog1as Pjoudo (Cosmpolitea sordidufi).

(16) 1. 8. Gusano tornillo (Castniomerä humboldt!) Defoliadoros: Opsiphanes enviras OkrtooSëirbyi Ceramidia . Procesos *. Coseoha Aoondioioiiamiento Proceso. Psotores Socialea:. Tenenois do tien'a Toniaflo do explotaoidn Adoptacidn do tocnoloIa Capacidad Adminictrativa. ?otons Scon6mioose. Meroado Moro4adeb Crddito Asistehoia Tdonica Kano e obra Rentabilidad. 2.4. Téonicas do Cuantifioao16n.. II. Tanto para la évaluaoi6n de los faotores limitantea, colno para Li oaliflcacidn do las ofertas tecñolOgicaS.

(17) 90. disponibles so utilizó una escala do I a 10 puntos. En oaso do las limitantes, las calificaciones inferioros signiftoan quo ci fatter bosiderado as poco lithitante y las superiores indioan u.n alto graao do limitaoión quo Be origina an el problems considerado. Per el contrarlo, on el case do is evaluación do is teonologla diapónibie, las oalifioaoiones inferiores significan u.n nivel bajo do die ponibilidad tocnoiógioa y los pwrtajes superiores indican un nivel alto do teonologla pars resolver ci problems roepeótivo.. La csiificaoión dada a cads factor, obedec16 a tin conson so del grupo mu].tidisciplinario y ol espeoialióta respec tivo.. 2.5. Criterios do Priorizacidn* Una toe. dofittidoFi, analleados y vslotados iOfliirnitántes. y Is oferta tecnológica on ci cultivo pars las diferentes zonas productores, so pro. oedid a. tins confrontao16n do am—. bas calificaciones. Pars ello as utilizó tins fraccidn a ritmêtioa, an el cuai el numerador correspond a is calificaoión del factor. lirnitante y ci denominador. descri-. be la oaiifioaoi6n do is soluoi6n teonológioa dsponible..

(18) I -, Posterionnento,. 10.. se .procdió. a dèfinir tin sistema do prlo-. rizaciôn do nocesidades do Investigaoidn, con base an el alisis do los valoros numéricas obtenidos, 001 Be oxpli.c6 antertorrnente. Con .este objeto Be conntr46 una ta-, bla do dÔbie entrada(Pigura 2), 'on ctjo oonsignaroh los 10 Vt1biéb. del lirnitanto. e4e vertical. Be. 7 en EU Ojo bori. zontal-loo 10 , vnlorea oorrepQndienten 0, is OfOttA t00 nàiôgicadisponibio. Lainteracciôn do loo valbros doestoo dos parámetros produce tin total do 100 Para. las cuales conforinan dress do diverse, import tin programs do Investigaoi6n. Por ejempo, Is o16n do tin lthiitanto éxtremadainente alto oferta teonoi6gica mtay . 8i6h. bja(Ej.. b/i, là cual se ootMidon. altamonto'priOrltárSa pan fines. We. I ) produce. on is table. ) con tans Oombiña-. co-to tins. do tnvoctiga4on. area. (i.e.. No so dispone do tins tocnologIa apropisda Para resolver un factor mw limitente paa'a is producc16n de1cultivo). Do la misma forms, la confrontacidn. do tan iimiaato may bajo .(zj. i) can tins oforta tecSl6gioa oombinaoidn. i/io,. is 6ua3. corresponds on is. produce is. as al. dies. do mae bajaprioridad pars fines do Investi. 6n (i.e.. - S. dispono do la suficiente toonologla pars. soiuoión. do tin limitanto do poca irnportanoia pars is.

(19) 10 aa. LIMITA1TE TECN0LOGIO. 1. 2. 3. 4. 6. 5. 8. 7. 9. 10. I. H. I.. I. aL 2. .2. 2. 3. I:. 4. i;i. I. I. 2. H. H. 6. 7 -B. I. I. 8 F--. 9. 3. 1. r ls-. A e Prioridad. eJ.ta * Prioridad media B s Prioridad baja. 0. al+ó Bala oferta teonológioa. FICIJBA 2 • )latrfz oombinaoiones entre limitante y oferta tLcnoiogica y ?.reas de p riorjzacjón en Inves-tigación,.

(20) 11.. del cuitivo). N&tesé que en n±ngthi case el ar4aisis pugdo hacerso Con base en el Cociente resultantS do is fraooiôn. Sal per ejempie, los quobrados 10/5 y 2/1 no bbstsrrte tonor iddntico cociente expresandos situaciones muy diferentes • En Is primàra 01 prob1ema es extremadhxnente 1 iEitatte (Numerador do io) y la oferta tecno16gia phia resolver ti problema solo ic hace parcialmontejaenoxninaaor do 5) * En ci Segundo cAse (2/1), Be trata do it pooc lirnitante •oon una oferta toonoidgloa mtJ baja. Per estop dabs atonders exolusjvaznens a la oaci6de uno y otto nxnero en la tabla reopectiva, y no al cociento aitmétioo.. Do aoue±do Con las consl4eracIohea anteriores, msuitarjatj 100 oombinaoioneo pealbioc on la nmtrh do dOble entrad. Con tines practices Be buo6 disminult ol nCwtoz't, de cornbinaciones probablos, para Ia cual Be deflnierbn 3 seocicnea an cada uno do los ejes do la Tabla. do là siguiente maneras Valores do 1 a 3 Be ocrisideraron como bajos* do 4 a 6 como situaoi6n ±ntsrincuja y do 7 a 10 ootho altos (Figure 2). Be esta manerR si n&ero c cornbiracjones DoBibles so redujo a solo nuove (he. 3x3),.

(21) U. 12.. Be oonsideraron coma "Prioridad alta" Para Investigaoi6n a4uel].aS oombinaOionea rémiitanta do uh lithitanto alto, con uná Oferta tSonbl6ioá intonOd±a O bj4. "P±'ioridsd baja" so ssignd a lea oomb±naoionos reataltantos do tan iimitante media o baja, con una oferta tecnol6gica media a alta. Pinalinente, oomo"prioridad media" as tomarán aquehas combinaciones reau].tantes do tan himitante bajo con una oférta baja, do tan limitatite intei'cncdio ;oon Una aferta iztermed1a y Un h&thitsnta alto opn Una 'oferta ala. De acuordo con este proosdimiento so ostratiflcó ha prioridad do Investigaoión on tree niveles. ALT (s), MEDIO (M) y 3ATO (B); pan osda uno do estos niveles so deftnieron tree catogorIanoon 01 objeto de tenth, una mayor preoisidn do priorizaci6ri. Es deoir, së obtionen las 9 oombinaoionos menolonadan quo, oonfoe a la nothendlatu1% utilizada (Figara 2), Serlan lA, 2A, 3A;. =. 9 aM, 3M. 13, 23 0 33. sin embargo, on la. proaontao16n, del plan solo so incltren los treS niveles mayores (A. M, 8) oon fines do simplifioaoidn. 2.6. Formulacidn do los Proyeotos do Invostigacidñ. Con base a los resultcdos &t 18 priorización4 so prooe-.

(22) r. 13*. I. did a Is form laoidn do iS distintós proyeâtoa do In nstig&oidn requeridoe. DieM forrnulaoidn inàh ren los siguientea aaectôss. Area general a la cual oonspoñde la. Disoipliflst. Invoatigoidn. Athsa espeolfica relacionada con la Itt*. Potors. I. vootigaoi6n. \DenbminSOioflea dol proy000... TIttüos. flAmero do fterimentoot Cantiad do onseycS. qUó -. oomprendb. el pxt3teOto. Pro6itOs generalea del proytoto-. Objotivost Priøridad a nivel Naoional. 9. En este caso. 60. empled un oddigo repre -. sentsnô.o po r o e ntuaimente L ice niveles Alto (A), )IZDIO (M). 0. y/o M0(B) de is. respective, prioridadn. Area do Influonctas so rotiere a las zones on lea ousloEl se pueden extrapolar ics restcLtados do. it,. inve&i.gacidn. N. t4.

(23) 14.. Looalizaoi6ñ s Sitlo(s) espeoIfioo(s) señalado(s) pars a delAatar el (los) eerlmento (s).. 'sthja do Ihioiabi6,? toSin&oSdn del Proyocto.. 2.7. tiaboraoldn del ?reoupuesto. Pan caloular .1 costa do cada tmo do los pz'oyoctos do: Invostigaoiôn Be procodl4 do la siguiente formas ao So definid\el personal dieponibie y Si roquerido A. a nivel profe8ioti1, tóonico 3t auzilitir,. b So det6inin6 cl poscentaje do tLempo dO dedicáot6n de cada èohs al pro f otto z'espeotivo o. c So osicul6 ol wdot del timpo do aoioi6n del personal an el proysoto, con base enel sueldo actual a incluyendo lo pertinonte a las prcsts cloneS y transtoronoian.. 8o ostitnó un orecitniento Anual do costos do tin 30 Con base on poses do 1980, a. AdeinAs do ion gastos pereonales paraoad& proyeo to, se oalouiô 01 rubro do gcstos generales qua inolwes nooealdadee do lnsuxaos y materlales viaticos y gastos do aje siquilor devehtouio, Pu-.

(24) 15. blicaciones y oontrataoidn do ntaaio do obra. to flnaJsiento 1 en álgunos pz'tyoctas so eOtithó el faotor Thversidn d.adAe las oanote±'Istioaao. 2.8 * CormolidAoi6n do). Plan. Con base en la metodoioglá expijoada so prooe16 a la oonsolidaoidn do]. Plan, mediante ci usa do si 1 te tablac (4 a io), las ouales deortben on tdrminos gen4rales los royeotOs de Invesigaotdn, su prioriSd, loSilsaoi6n, Régiones do inf1tenoia y necooidadoii pronttpuStaleEs pw& eta ejecuoidn,. La tabla 4 inuestra la oalifioaoidn num6rioa del diagnâstioo (Fraoa16n ax'itmótioa limitante/oferta :tl6 gios), per regidn produotora y par disoipilna:. IA tabia 5 muotttEt la prioriSd asignada (PEt) a isa difet'entes. o&pl&na on lo referente a las ecenida-. des o tnvoflit aci6n paz' Eetfldn Natural, y ci ntierv ooriespbndiento aa proyooto do lnvoetiga6n (PRO) quo busoa resolver el (las) problema(s) eeativo), La infoztaoidn oantenida an esta ta.h2: si eoniplenienta.

(25) F. 16.. U. con el Snare 1 9 on al oual so de3ox'iben cads uno do los proyoôt0s do Thvestiac±6h formulados (i.e..ztGjnezo do orden, titulo 0 dlsoiplina oorrespondiento, objetivos, looalizaoi6n, area do Influencia, ndmero de experimentea quo inciwe y tiempo de duracidn),. La Tabla 6 muestra Is distjibuojôn toroontuAl. do lac priaridados AMA, tSDTA y BAJA, amf oomo o il ñCttnoro to tal do proyeotort por disciplinaa Adernü it,iMioa el. ni3mero de proyectos a desarrollar pot Regidn y Subregidn natural.. I La Thbla 7 presents la localizaoidn do oada!rcyecto do Investigacion par dtsoiplina,. bflüfl. so ejocutoit on. los Oentrve N&óionales, Centro flogionaleb o Zstacionea 1aperimontalee del 1CA0. La tabla 8 ouanti±'ioa 01 costo do cads proyecto pot disciplina, dlscr5ninnndo los rublos Sorvicios Personales y Trferonc s. Gastos Ceneralee e Liversionos.. La Tabla 9 consolida y complements la Infornaoi6n elal cuadro anterior, mostrando a2 costa total, el ntero.

(26) G. 170. do ptyectOB y el costa promedio pOr pxtyeoto aa Ca da discipline Oohsidez'Mda. ?inalmorito Is Thblá lb pro senta la situaoión actual, los, requerimientos adicionales y las necesidades totales de personal pare, is ejecucidn del Plan. Sc hace referenda a personal profesional, técnico y auxiliar.. 3o RSt3tPAtOS U. 3.1. zonifioaoidn do la Produocidn Nacional. El pl&tano as cuativa on Colombia on is mae diversidad do eatratco eaol6gicoa, per lo quo su oomportAmiento fisibl6gico flPIa do aouerdo al. estto ctonde so eitouenire. 35 pUede expibtar an todas lam flgiones aituadas. entre loci Qy 2.000 m.s.ñ.m., otwa temperature oecile entre 17 Zr 350 C. Los susiQa deben oar fértilds y con buena humedad.. El £rea dedicada al cu.tivo as muy reducida (4500000 hectáreas aproximadamente'. si is coxnparamos con el £rea apis pars el mismo. Las prindipales zorss nrc - ictoras Sons.

(27) 18.. 3.1.1 Regidn Caribe. I. tjoo di Osuca, Magdalena y San Jorge. En esta zona so eiambran apzoxjlnada piente 52.000 hectáreas do p14.tano, Para el cu.tivo predomjngn loo suelos con las siguien 1tos caracteristicas, Baja poroentaje do materia org6ns Ca 0 altos en Psforo y an la reládidn Ca/Mg Y bajo g on PotQ.sio. PThdominan las altas tern perattiras y 61 dosan'allo doj cultivo es acelerado. 2. Zona Bananera. Esta rog16n fué tradicional parM si cultivo, sin embargo so est reomplazanao 'par cuitivos mas rentablos canto ci Cacao, Hay Sotualmente sembrMas unas 3.000 hoctdre.as On pJAtano y so tiehri 4'urante cjAitas 6.Dooasi del aio problemas cart d4f±cjt do agua0 Para hi oultivo ci PH os media; Is vtatoria orgánjca, ci fdsforo y la reiaoi6n Ca/14g son pred6minantemrnto altos, mientras quo el Potasioes mcdo 3, Sierra Nevada de Santa Marta.. I.

(28) Es iinportante osta región pues alit Iay. 190. sembradas turns 2.000 heotãreas de p1iano quo siryon como sombrIo a café, diseininadas poi todos los vi.ilonios on forma de minifundio... Se. riernbra. hafla los 2,000 in do aiturso. 3.1.2. liegidn Pacifica, 1. UraM. Los suelos dé asia zona Son profundos y do origen 'äluviál por lo quo son rioós en Potanio t Magnesia y Calcioo Carbbnb 0. y. bjos etiWsforô y. Moo. hil PH as. 6ptimo1.par el 0W. -. tivt y h'W necesidad de hacar dreflajes, on muOhos oaboe rn4 prvfundot, pan ki normal desarroi].o del oultivv. La precipltaoion es alta (2.300 vuq'ai5o). Har sembro4as aokualmente unas 20000 heot. -. reas do bafltno y 3000 do pl g tano4 dedioades an su totali&td pars Is exportaci*rIe Los. OXOS. dontes son utLuindos on la alimotttaoidn. ani -. mal a s.t venden ar Medeilmn.. Per ear tins rep6n agrfooia. muy desarrollada,.

(29) •. ... 20.. las vi as do oomunicaoión son óptimas.. 2.Choc6.. •. :. L. ... Comprende ci Urb • ehocoano y. r. anlas *t'tha6 do. g pUtahc. Os Sem'. I. loB xIoo. flay Actual-'. monte maa do 6.000 hootároaasomb2ada$ loo suelos tl'onen caracterIBticas similares a. 1os. del. Utabá Antioqkaofloatmque Is preoipitadi6h as muy superior.. Parts del. plátSnO producido. an el litoial eä. enviado pot barobs a los moi'oa&os do Otagena, o8ocialrnento. • .. 3.Tümaoch. •. .. A pesaa' do quo !ôñ 6pt3Ltnas. la. toznéi'atufl y la. pmkp.tsoion. pan iriotenal doraaoilo o1 oulti-. vo, so necesitan ãé obras do infracatrikotura ccpeoiaj.mento do .dreimjes. Hay sombra&.s actus'.monte on ci litorsi 1hixiflensc oerôa de 6.1200 hàctdreas,en forwa do pequeas oxiotcionoa. 0. como sombrIo pars ci oaoao. • • Las vias do oomunlcación son mw regulb.ros y ha,ë.

(30) H. L 21.. sOnS probfornas can el mercadso do l. fruta. Es una regidn con vu gran potencial piatanoro y bananero, at sin dosarroflar.. H 3.1.3..Orinoqula. I •. Hay corca do. 22.800 hoctdroA sSbrado on pld tano t. forms do medianas exploaciones. en las.vogab deloc non quo so encithntran a •. regular distancia ãé Viilavioencio, olomo pa quefiso oxpio.taciones. en fortaA do cultivo cole -. • *. hiádor a lb lOflt do ion grsndos tós quo oru AXI in flogidhe Con excopoidn O las Vegas do Ion non 3P i Awo lo. ona del pie dethonto lo g suO. g Don mw pobroadoms do quo po4ia diotri-. bución do lac liuvias, duranto una.pa±'te del a— •. Ito hay ddfioit do a€ua pan al cultivo.. El . principal Contra do acoplo do la z * na Os Viflaviconci c dosde dondo so llevan icc •excedontOn a Bogota, las vias do o6rnvrioaci6i son ro gulares y so imposibilita el tránzito par gran part, do alias durante la £paoa. tie. ierno.. :-.

(31) II. II. 3.1.4. Amazonia. So he dividido ôti dos subregio1ese 3. La zonà de vega do 100 krandea ri64 doMe 102 §Uoios. §ofl. aluflaleo, i-toaD en. hiadioi bAjos ott f6sfozo y Cai oio PR Aoid.o y hasta •. I. Milieuiniótts 66. aluminio/iOO gr do suolo *. fl nivol Mâflco. on alto y is textun y.. deeds franoó 'aroillo so hasta franca aronoso.. • Là. •. rnayorla do 140 platanenfl. an Obtöb UueloD. tabin. P. a. tIM Von dejan de set ±tft -. on corrviertan on pradoraz.. 2. La zona do mosonob, con nunios peaaos, i'S coo on materta orgdnioa i-eoion elim4nandt ci basque natural, pero con el exceso do • pro cipitaoidn so va iav 5ndo paulatineanento. Pfl tasio so alto inicialmonte, ci P6sfro es bajo y son altos Ths mi].iequivalentestde alu minio, par lo quo.. so deben splicer âorrocto roe..

(32) U. 23.. Hear actualmento sembfldas arias 17.500 heot&teas an fotiitá de pet4ueiias eieplottcionoe. La mOipitacidn y Is tornporatum son 6ptima pars el normal desarrollo del otütivo, pero par problemas do suelo hay gnu oantidad dé plan tationos abandonadas.. Las rlas do oomtthioación son tnalae, situación quo so agrava durante Is pooa do Inviorno. Par is calidad do is fruta producida, al principal centro do consume as Bogota.. 3.1 .5 eRegión Andina. Zi flatano ma siemra an enta zog16n on Donna. tie poquoPlas y modiu2taa oxplcbcionon 0 oaiado siruiendo coma sombrlo at oaf6 f cacao. Hay sembradas cores do 314,000 hectáreas, las cua3e s suplen do fruta los prinoipalee oentros tie. consume del pais. So siembra ol cultiva hasta los 2.000 m 0 s,n,m. y es fuento ad±oional do ingresos pan loo agrioultores de, losoulttvos.

(33) a. 24. I antes mencionados, como do gnu util±zaoián do mano do obra.. So ha dividido en 4 subregiones:. 1. Vertiente Occidental. Carrespondo a las outribaciottos do ia cordihera boo, idaht4lo deeds la parto ifltermedS do Nariño hasta ci Sur do Antioquia. a' :1 C Las explotaciones en osta zona so haoen a ñivel do Minifufldio y en algunos olsos somo sombrio pan cafó y cacao. 2. Obsto AntioqtAofio.. LI. Zona oomprondlda &osdo la Wwgon Odoidont.aL del rio Cauca del Sur dO Antioqtiia, basta las estribaciones do la oordiilera Occidental quo colindan con la zona do USWLØ. 3. Zona Cafetera Central. Corresponde a Ia zona ca.' na de. Ice do-. F -2.

(34) -. j--.---. U H. 25.. departamentos do Tolirna, Risaralda, Caldas, QuIMIO y Norte do 135,000. del Valle.. Hay t4embrads oei'óa. hectireas, biox Coma sombrp do Ca-. fé y do cacao on isa zonss margin&a para ol ptitnero, y on formas do. pOQUO19S a. nie&lanae C. plotaoionee.. 1 deirnrrollo del oultivo es 6ptimo Was -,as S. oondioioneg do aita matoria ozgtinioa Potaoio ,r. Nitr6geib, as! e3. IMsfoto dlsponihl&sea ha-. jo. Lt jz'eoip&tfli6n S. y el öltina sua--. & ye flVooct un v,oQa do alor r'Q$i&tnto. dab. vogetativol tarnbi6n so producen c prorno&l.r't' Ion más altos rend±mientos or boctárea a ñivo2. NaOLOflELle. 4.. Zona Cafetera Qriezrtai. sta zona cot t'ende IaE tstribao1onos ü! oorej lra )nerstC.. c1. los depErarnentcs do--.. ToIlna, rtn-zr ca, oyaod, anta.rt y 1rto do Santacr.

(35) 26.. Sb eiii6teoi6fl so haco ihtoibaib.do eMro • el ca" $ Y101 bôOoo 0 th fOS do Dequenab clones.. 1 .3.1.6.Vailes Interandinos. St ha aubdividido on 5 oubrogiahos do a ta ubioaol6n geOgD'atica:. I. .1. Ate Magda).orm. Ls explotaciom3s puodon oar poqucttc do U.— p0 familiar o do buen tomafio pan noaoornorcialos, a orilloo del rio Mo—. ko.on1&doQmbooädtth8.s cuo aflu tea.. tithP-o ra t u r av V9,ft do m0doc'4O a Wtw alVs, an algunE66 zonas ol ddfioit do 4ua.; •. - on ciortan dpoc&a dol o&'o ot un tori4 itnitanto. La topografia as plana con llj3raa endUlaciones, 2. Magctalens Mectto.. Ecológioamente està claaif&ca5. coio tsqus.

(36) 27,41. tropical htedo, y oonspoMo. tt. la zona del l rio. Magdalena do loo departainerrtos do Santandor,Antioquls, Star del Cesar y do Bolivar. Et ectas dos intimas zonas el dóftoit do agua as limitante 'th oiertas dpo0343 del. aflo, lo quo so ivanifiesta, corno sintobtatologia. do doficioncia do ol pmontos menore1. El oultivo oumple factor importantlsimo an Is diets, do los habitantes do Is zona, las visa do comwdcaoión son inuy doficiontos. Las exp1otsoionespueden ser do tipa familiar o do regular taznaP10. 3 Cauca Sur. Compronde la zona platanora do Qaun y Bur V&Ls . St deatsoan los munioivios as Puerto Tejada y Pra4nra.. Las explotaoionGs son otsi exolusivtunsxvte a nivel do inSnifundia y ci oUtivo ha pordido teXTenQ con otros r$s rentables (soya, sorgo, frijol, eto.)y con e]. inora mento do Is zona oafiera Pars el oultivo a suelos tienen do mediano a a1* .el poro*nte de Skater-.a Or-.

(37) 28. gánioa, ol F6sforo y Potaslo tn bajo y;ls rtiic16h Ca/Mg es altoa n VJ 08 AoiAo y exists deficit do agua on clertas 4pocas dol a&,. par lo quo so necesita asegura± el rIogo antes do sembrar.. 4. Cauca Centro, Cothp'ondo 0J. Onttb y Noflo del Ullo del Cauca. LOG Muolds To. àft. 4 a. 1A tt Orior ëoM pé-. mifftilatbr.. Un poco mis f6rtilos. Existen facilidados do. infraeetructura coma dis.tritos do riego, centros do aoopo y mt' buonas tias do oornwiioaaión. Igualmente, ol puttano he pordido terrenb bon atros. oultivos ma4 rentabloik Se dc g taoa: el muni. ci,pio de Roo come pz'Snoipt1 ptoductbta\ •. •• 4. Es inn zana plataxitra do impart4tnoiade china mwr outdo y con ros limite.ntes en ho que so r'efiere a deficit do aua y vas do oomuthaci6n adecuadas..

(38) 29.. 3.2. Limitantes Pecnoldgioos,. A oontinuaoión so szpoñen los conoeptos quo so tuvie ron en cuenta pan establecer los grados de:los limi tantes Teonol6gioos on cada disoiplina y'Para cada zo -9 na. oali±'icación on la eseala 1-10 aparece on la. Table ,2e. 34.1. Mejoramientov7 En esta disoiplina so conalderan büioamente dos qspeotosi a, Material mojorado yb, Produooj6nde-sernjlla a, Material mojo±ado. Zn èl pals so oult!van diferentth matcrlslos los cualce fl?1?.n on 1 soS. 6001,dalca.. Dns-. do ol pu!lto de vict. oomrcd.a1 lcó. rues imortantos correspondcn a los triploldes con doininancia do 76vza town±r.ata t (AA), quo o rrespondti' a. mit c Dom!tac Har%n. y Hart6n en algvnw. 3rSE. gota. tiglo l.a var:1daC caótaoo (',*ininanola de ithza yL/)jsrag A:. T. .:. t're$-. : con do-. r.

(39) eTñó±'gb, debido a lbs pfoblemas espet1a1 Mbñt do bMocrjo&eosi fokb aolanaoaarwn), baotor&onio, Sigatoka amaj,illa (Mvcos phaerell a musIoola)'. etc., Be. ha introducido turn nueva variadad en o-l . merL oadó, especialmonte nn la zona del Alto Mag1t daiéha come en is nriedad Pelipita (ATh).5 la que ha vohidO a teeth.tazar 51 otchaeo. - El HÔàl do. turn pianta t%o piátao bor5A el olguiente: aitura y produooión 00010 el tipo MA, calidad oulinaria del tipo MB y. sistencia a plagas y enforinedadoc del tipo a, Pox' sor una planta do diffoil mojoramiento gon6tioo per produoir &AtOD partenOoáioot', no so Oubna on 01 paid cbn ol. equiyo hthftttnö y t6cn±to psra rernittj Ofla 16o. Sin embargo. P1 ICA ouenta oón un banoo do germoplasma do 32 cultivares ci ou.l ha pottnanecido eettioa y no so ha sembrado: pare, su. ovaauaoión on areas. prenoiaies.. produetoras y.

(40) r. -. G. Para laovaluación del limitante,. So he. cob-. cado uris califioaoi6n do 3 pues se cuenta con los oultivares do buena cualidad culinaria y resistentos a plagan y enfez9nedades, par. 10 UO. eSte factor resultó poco limitante on ii produooión.. b. Produooidn do oobiiiia • Be tuvieron on cuenta para calificar al limit.ari to do esta factor on la producoión del cultivo del plátario los siguientes aspeotos:. - Foi1idad do oonoauo.àn de la eemilla on • da époct dÔI SLQe — PresontaWn jr pi- p olo do )s misnw - CaJ.idad, teniendc en ouente. su tamaño y a0100— too fitosanitariQs.. Con base en oaths aspeotos so oa1fioaron bat4 zonas asis cuatro pars Is zora cwfetera Contra]. y Oriental, el Cauca Sur y el Cauca cortr oincQ para los Bajos d Ca::a, Xagda.lena Sa.

(41) Jorge, Sient Nevada do Santa Marta, Chocó, el Poste tuaca r là flrtilflte Occidental y Antioque±lO do 1ri. zouft Andiflap Y. nngmonto. 6 pars la zona bananera UraM, Las Vegas do is Orinoqula, Las vegas y mesones do l Amazonla yel Alto y Medio !tagdalGxm0. 3,2.2. ue1O So aonsidor6 itt diapotubilldad Us nuttleniSS osoenciales pars o1 normal desarrdllo:dol cui tivo. So puede ectablecor quo on ?.a mayoria do los suelofl pars el cultivo do!. pitano,. los limitantes son on oxden do inportahoiat ?ottwio, ouyo ooteMdo eh algunas zonafi puedo soD. noxsnal poo hay 4Ut toner on cuonts quo. oa el elottoht* uO art mayor ptporo16n ortrae 1itr6gono 9 por ci bao contenido do Sterta orgathcu y finalmente ?6sforo per quo son sueJos der-.Lv ½s d.c oenisasvolcfr s, pin la aoidez 2tU.ral do otrS st\eiQ c' por l e, sión de 100 ..smos.. ro-.

(42) F. 33.. En aiguaS zonaS Be presePtal\ sintSatologIas bleh sea. ci ae oiernon^oe &e aeticisae •. at. ozo000 &G. acidez 0 po?Ue en a1WS 6o-. cat del aflo dobidO al deficit do aóa, estos no bacon to. dtspoflibiOC para laG pthntas.. tSpecIftoattiente per regiOnes, £c tofliaron on ovenS )as -siguientes oonsidefloionbct H •... Bajoô ai C&Ijbao 1.1gda1ena y Saniorge.. '. IT ia. on alPotAttkb aa kjo, Pero ci 6Moçoo.. to. •. pi oódpttrno pan ol dosaftotio 1. OultivO. a. y is matond.a drgdrdca Va Idesde baja. aIta, ogn is. looafldDA.. -,zonaBananera. Suolos rciattvurnente rioOsa on po4asio y teris, orgnica; -. S&eVDC%. Nevada do Santa )aDta.. en pots.Suelos iixiviados do bajos a me : sto y materia 6r p 910a, B5cs:oPdSfOr..

(43) 34.. - UrabL Sudia iioOB On. rnatei'ia órganicà, medioS an. potaslo y bajos on fOstoro. -'Ohocâ. Per sor suelos do vega y por ol oxoeoo do preoipitaoión, puedon nor baos on Cay Mg. ,yK0. -Thmaoo.. No hay muclia inforno.o±dn, son eues fértilen H. con defioioncias posiblernente On Na -. Orino4uta y AmazonIa Los auelos de Jae vegas son x'clatiwsmontp ricoo, pobros on fósfore y presenolt do Aiwnins;. So prosonta uotoflaznonte l s1ntometo1oXa de doficiencia do ?oTt, t lee guolos cXo the 0n0E1 he4r deficioncia do todos los ,lementoa,por Xe quo son mw' pQbro. - Regiân Andina. Son suelos -"ices on titer.a 'y&',cra, rico'€. an fltr6geno . 'ajes on Pet-so y. ct B'.

(44) ci 35. algunos oasoa Be. presents Alto oontdniao de. Alunünio, — Alto Magdalena. Suelbe medianaaento ffrtiles, PI )Titrdgevo se. l±mitanto. fl 5$ do los suélofl son jos PQ tanlo y )!4sfoz'O.. -blagdalonA Màdio.. De aMa zona no existen. datos 9 Son nizelos ii-. - 1viado, posiblemente con bajo conténido on I?o t&g i o. y wSgeno.. Sajo con •nido. do. -.. rnsttria org4nio,. a-,-Om. art Potacics r Woforo. — Cauca Centro. Son suelos altos en .usteria orgázzioap bajos. on Psfcre y Potaao, — Patla. No Po d±s&onedè dato pos1blmtntä hayjni-.

(45) 36.. taoión par Nitr6geno.. 3.2.3. Agua, Pan calificar el factor agua. is. tuvidan e. cuoñta dos faotoroa:ol excoso do la m±aiia, Ic (Ué p01judia9 oetfMtit 01 cUl l4vo porctoner. las raloes tan suporfiolales, y ci d6ficlt e'pecialmento in algunat 6pc'oas dcl. Go. lo qu&. haco quo la producclón so reduoa drást1caionto no so cuonta can riogo también so tuv-o t cuenta is ospacidad do lot avolou do ia UKAntes regionts naturales pars retenor ôl aqua.. Los roquerimientos hId.rioos del ouJtivo oso: an entre 1.400 a. 2.200 mm ai . aio,Pero es tmportanto is distribucidn durarito el af5c.. Teniendo en cuenta los fac'tores ants* ssala4oG, as dieron lam ejiaientes oaifYcoicries c) Thgfion. So calif. 'on I a Ia zon,.l Thood, pcts.

(46) 37. el Mtioit do ague, no efie4e an nihgdM 4poca g. do]. txio.. Con 2 tuinaco y. las. Vegas Miazdnioas, ptas dunn-. to la dpoos do virano poarlan liegar aisufrir. &lthtd6fiottdéagua. Con 3o tirctbL y lea moaones Aiftb6hiobb, ?tetiOh do •h ot1OAt4'ub pdf lt oonatitidift. dd'. Iob at&t—. Joe tienon poca oapaoidM do rotono1di do aguA,. aol lam iliMas moan adocuadas.. ç. Con 4 y 5 Is Reg16n Caribo, las Vegas do is 0 Is zoPA Andina y los VailosRhteranrinoquSa, ainoccon exoopoi6h del Patla, puts th&anto uria ópooa dol aflo co px'osentan eque!cue afoctan uigrxif ativmen .to la pmduociôn4. flnalrnento con 7, la zone del Pati:. por, ser so-rio un tante cl dóuicit do agua pan Is, produocidn do plátano. ci) Excoso..

(47) 38 .. 1M. zonab qu6. no pttsehtán problea pôr ens-. ub Bbhi IA tagidn CMbo 1 lbs ib6ñêd Amanióoc, is poha. oaThony. ion. dines con excopcjdii do]. Magdamona Medjo, per lo quo so los caJ.ificó con 2 y 3 . C•. Prosontan algunoo problemas per OxoeQo par to quo so neoeoitan hacor dranajoJ Ur&b& lao togas do Is Orinoquls $ Axnazonla e]. D4agda lenaMedia (4). ?ina3nente so preaentan problowas q ug áfeotan la producciôn por 01 oxceso deagua y suelo pesados o]. Choc6 y la zona do $rnaoo.. 3.2.4. Pisio]oea.. So oohsidertch 3 f4ot6rOb g. iCMtt&ioe doLCa'ees{en-. to, poblactones y control do malozao,. a. Estudios do Cz'ecjmionto. Son do gran ithpdrtancia para coma car 61 np*r-.

(48) I twniontó del oultivo on los distixit&o oxtractoo 000ldgioos doll pals, mxirno tjjài&o los • conocirnientoc quo* eo tioion aotuaxrnkto. han sido extrapolados do los estudios hchos por • las .multinaoionales del banano 4 ofeètuados pan wma coMibionès eeológieas • floss. •. m4 odpobi -. jo . bbtaS X'aZOnOS po1. qué so. debe oomenrdoflo ci sElttidio d1 1an plantacionos pan doterininar su Linn ue ncia sobro los rondimientos y la forms para quo oxista tma produooión continua 3r prolon-. • 3o h4 oalificado, con 4 y 5 aqulløønss on ltsm âuz4oi ioiproduqtoreo tionen at àoiioolmionto sobre manojo do piantaosonk.y 6 para ac üeliaa on !as cuales la falte, jo manoo • 'hacon qua solo so obtonga 3 6 4 oiios rentsbl?monto produotivos, despuös de los oviies • so Moo anti000nómioa is oxplotacidil..

(49) ). PabacioflbB So dbe dtinb 'ará oad& zoM tbbigiba el ofeoto del siQtoma y las poblacionob sobre los componentos del rendirnionto y 4terminar adernás, el sietorna do siembx'a y lao poblaoio -. flee êptimas ocon6mica8 pars, cada £rok.. Be ha osliftoado' oon 4 y. 5 a 4Uölla.zOtas. doSe so tibnb dlguna fliftoidn &o la& pobla •. cionos y sietomas dptiznas pan el cuitivo y con 6 donde estos don aspectos son dsoonocidoe.. I. c) Malezas. V Pan caliuicar gØ otia prototcin be ban tbmadb on Ouefltà tree apoctos, AqUOLláS :dousã.. do pot iso conaioioneo enpooiAlmentede oipitaci6n, la agresividad do lea maiozas on general as oxcesiva pee ta proeonoi de cierto tipo do malezas oqo control es e.iuIcil, y finalmente laa clifiou1ttdos o.casibnadas.

(50) I.. U. 4]... por la topografia imperante pan el control efiojente.. Texüendo an owmta los antericres pa±árnetrea, so ha califloado oar. 5 al Alto Msda1ena, daucs Centro y Sur,Patf a, it ,aribe don eitopøi6n de 14 Slerta ?cevada de Santa Marta, y los mosonos Amaz6nicos con C la SSens No vtidA do Santa Marta, Ia Begidn Pacific,,, la Reg16n Andlna y ci Magdalena Medic, y : ' ina1merits con 7 133 vegas de la Arnazonla , donde c1 oxoeso ce preoipitación Irnoen quo 1 q.a ra" lzai rean factor 1iavtantó on .14'. flQdtooi6n, nttj ric cuando fl dooarn,tlo radicuj.az' do laia malottas 30 haoa on Ia mierna wna donde lo h4 con lao del pldtano.. 3.2.5 fltopatoioga. Se e'valuarcn 7 problemas diserninados par las regiones troductoras, Ioko (TheudornonaasoB,.otiitr,1s, Sigatoka ernatfla.

(51) •. !42.. •. p. j, negM (toos ha2 • mii :'iie4.. e1i P th . 44ftoin). y ________. y NeMtc&&s; y dos. ih'oblomao jocaltzo4os como.Gon 010fant3Ss3M. •. t. cagollo b].anca.. • Ed o %ii Mu ' lk bnfdtinecIad Mh 1 naôlonal y 1t quo ob. &ieinina ka a. Wt. àbtor Umita'i. to, on jquohoa osuoo obliga*d al. athdono do. p1taoioneS par afeooidn caci total[. do la 1fliSflla. •. • -. -. •. •. •. Su disominaoi6n so haco do tbdaa la I b form9,s •ji,,.,m1eGe an forma moo&niOatpD ihunctos,. ci euolo, par comilla, eto o V6 f6vbre— cidA la dID omAnaoidfl do 1b tSeaa • has. • •. zOnA9. do oxcoiva prscipitaqi64. 1n a1'. gunas'zonas como la dot Tolima me&i, obuig6. cultivar utilizado ld quo '•1 tradujo on wi caanbio do mentaii8Ad as lot. al camblo. •. del. cidore... Be.

(52) t43. •. Se ha calificado con 2 aquellas zonas deride as aiflosi efiooWbraX ]S etifeinedadt bi Noc61 la. •. Rogtón Andina con oxoepo16ti de Io, zona oatotera Central, ci Cauca Centroy ci at1a 6. 06n. 5 Y. 6 aouellas zoftan donde is pro oncia do iaFeaso medad oonotitiAyc un limitanto on la produci6n •. y obliga a los agrioultores a tomar medidft de control provkntivo especialmehte. Estas thou 1. •. La tegión Caribe, Urabtt, £as togas do Is crino41s15, ia . ZOna eafetorA Central y i )&aalena modib6 ?in*lmente cc califiod aeft 7 j 8,. iias Ôna dondo taof6n libro do. 623. In. âfloM. dii'Ibii tncOh*rar utUAPlan-. •. onforinodad >t. obiia 41 ri-. bandono do Ian m jcrnas 9 is dSaominaoón sohaoe eopecia1mante per ocinilia y on forma moo4&Lcae. •. Stan son iaa Vegas dë la Amazonia y ci Alto b1ag•. • ;d.aleiia.. •. b. Bacteriosis.. .. I". •. •. Esta irjernedad tione monos diser naoi6n se relaciona -'irectamente cor el estado nutricia•. t. de 7 plantac16n St ha chlifi• nal y do thanejo • •. .-.. •. •.

(53) I. -. ME. cado bon 2 y 3 aduellas zoraa donde is önfeEneSd be prosenta esporádica#nent y no be limttatv' te en is producoiOn. Con 4 y 5 aquollas dotho hogs a sex' himitante on is prodücciOn y finalmonte con 6 a]. Cauca Centro dondé las plantsclones se von par sectQres seriwnente afeotados. Eats enfermedad afecta el Psoudoja].lo do !as piantas.. o igatoksY' Es una enfernadad quo afoots al pátaxio ouando so is siembra on un ostraj dlfemne a]. do basquo bmodo tropical, o en cote etrsto cuando las piantacionea non muy ma]. teni4a.s. Es par eos ta nzón pox' is quo su af000 j ón a 1ooalizrcia, So le he dodo un valor do 2 y 3 cuanda la enfor' medM se halls. Drosonto sin ear probletha parä is produoai4n y do 4, 5 y 6 0 dopeSiondo del grade con quo so vuoi'n siendo limitante 1.16tes-t quo a mayor aitua so hal:?.a is zone productora. mae seria so va hacienda la afooclón..

(54) U. 45.. Es una enThrmedad foi±ar quo reduce is prodüccidn al afectar Cl 6rea fOtoeintétjcarnente activa0 d. lElefantiasie . No es problema aerio y casi au afeda eiolusiVaientO al ba.zmno. Sin embargo. Be. ncUeñtrs es -. orádioanieMe, ziendo su mayor frecuecia en el Alto Magdalena • Zn par esta raz6n par is quO el califioativo do lirnitante. Be. baja.. tta enfeztedad atoota is base del pseudotailo y. MC. jiundo ootfubdit boil al ornbaiootnut14ntoo. e Neinátodos. ,Se he dada uris oalifioación do 3 a todas las zo naB productoras, d.obido a quo S peear quo o u— no do los faotores quo haceft quo 15 poducc.6n disththw& al parac3itar lag ra105 del'cuitivo Bug. poblaoiones no hogan a sor aXoeS±VaS.. 1'. Cogohlo Blanoc. Afección exoitsiva del AltHitagriaa erm dcndc lie-.

(55) •. I-. 146.. ga .a seT modianameñte limitante pAta lt pr'oduooión.. 3.2.6.Entomologia.. •. i. Pan ovaluar Ion problemas entornoidgicos do Ian piagas quo afootn el eultivo en Ian diferenteo zonas produotoraeo me ditdiezvn do aóüordo a itt parte do. Is. plants afeotada,. Càqolites oóztdün y Casinionen hjithbóidti q.te afectan ol rizorna y al ?bSotaitoj y lob .4U0-aféOtM bi £61je ôOmo Oikotoe g u. j - I y _______. a. Cosmopoliteñ s6rdidus .0easiona gaiorla& dont del i'izoma l allmontarse do.61,.io quo impide quo o1alimcto llogiie al i'ostO do la plantfl. y lac hojas so vuolVa3i amariliso, so ruarobttn $ mueron prematuramontc... 0. -. • La zona productora maE afeota% nri nde liega a: ser ma&anamonte limitite, es [itt zona.

(56) I. II. 47.. Andina y el Cauca Sur y Centro. LeGiguen on irnportancia e ll Alto y Medic Magdalena y la region Cariboo flnalrnente, on el Patia, la región Pacifica, Orinoqula y AmazbnIa, aunetue la pl&gS 4e hai l preseñte,1a ooioneC liegati a no causar pérdidà e*on6inlcwflonto Aeries. b.. _ Es una plaga quo esttt toniando üupotancia a nivel Nacional, y en algu.nas onas producrtofle lioga a. bo tan. IEl (:4 i3. grave quo la, produtioin. fl reduce d±6e4iosonte o es nuta. a So ha califioMo con 6 aquollam wnaa produotons. donclo osta ooasioando p&tdidas sorias. y donde to neocoita do control onme.nente para quo la produoo16n Sea rontblo, :Etase,n la rogidn Andina, Los Yallea InterMins y Ia re46- Cari.bo0 !M la regó rinoca y Amazonia..atmou' sente Ia p1aa, esta so bala. oi±tco, Q ncucntri. aflzada :°.

(57) ii. 48.. ocotores.. 0. Defoiiadoro. De los tros defoiiadoz'es qué afectan [ci óui— tivo , quien inas lo afecta us ci Opchanes +. .enflraO, niendo estas a+feaclonen de 1por-. -.. tanoia Otkjbd. en 1& mona oato*bth 06ntftlj bn ci. ut. Y\. kuta . tent*.. Eh. isia doth. ôrjàs. • productorae..+ ion defoliadoros no acootan beriamente al plátano y cu prosencia es estacional.. • 3.2.7. Prooesos So. todAfth. 01% oucitta. tNä aepootoa* CoOhft, A-. ?'ooeso. a. CoSehaT: So tuvieron on cuenta i maurez adecuada an el momenta do 1 4 coon— ohs, is forms do coseoha Zr ei l tnientà quo so le dã a. i... 1A plan—. to cosechada,. II.

(58) 49.. S;adinó is csiifioaciân de 3 y4càtiaid flndo la oapacitáción dcl agricuitor come factor restriotivo.. I. ii. AcoMiöiorlamientbt So tUVt bn cuèriká el trak tSa1SflC daa0 altr4iciftlo -. aecipu6c do la factor quo is VJ dat is. •. •. resontaci6n aLa frut para el moreado.' o. Procosot. •. Sc oot±dortoYx 01 tip' do bthtaqUo empló do o la. •. fotMa de yenta Utiitad, jwtto. con an difisultaube. • • -. quo no tionon on. zone. productora dcntxtde estos. •. aspoctos.. 3.2.8. Factores Sociales. Setuvieron on cuenta lbs siguientos a$ectc.s:.

(59) L. 50.. a0. Se. -. coil ideth las araoter-'. t16 del ±égirnon do Tonenoja do Tierras dorninantes on las distintas regionos productoras y la niedida en ci cual, las for — So de t enencia imperantS constittyen ut liniitante para ci desarroiJo del cultivo del pl&tQ. 'or trtttaroe do. Vu. cultivo pot. renno debo -do t;er adeitntado per ol mismo propietario, Biendo ith practicables los sisternas de arriondo a aparoeris. Per o tra parts,. Si. tie que hEts. so cowidora sl. ea. hoolto. la rns3ofa do las zb-. prothsoto&s l propisdad tie. la tierra est6. conoentrada y qàe •. el plátano so cons±dera como tipo do cuitivo in±nifundk.ta, so puede concluir do quo este lao-. •. tor cc lien algtin grade do 11".

(60) Li. 51.. rnitación para ci desan'oilo del cultivo.. Sc calificaron do. 3 a 5 hue—. has zone's donde la bsoaodz do terra no en. lift. httfr[tant ëx-. tromo pars, la ami±ac6n de 1 tons cultinda âè piáttnó, has— to. otran donde l futur am p liaciân estri lirnitada pox' oh regtj'y'orógimen 00 tenencia do ticrras.. b. tamaffo.. Este factor no to pox'. 10 quO. CM. urny limit&tn-. Be c4dific6 con. 3 on todas las zeiss prc:ductovan, on razón do ha poniblhldad de ostablecer oultivon do P16.— tuns on pecueiiãs areas, con aeccuados n!velc de rentabiL-'dai. 0.

(61) -. r. H. 52.. c. Adopoi6n de Teonologla. So considerd el nivol general do adopción de teonologlapor regidn productora, y la rnëdida en quo la no adopci6ri o is adop ci6n parolal de 1& toenologia dieponible constite tin limitante serio pan el desafl'c lie del cultivo.. Con base en 1 a anteror, be dali1' Icó coP. 4 b.. Ins regiones donde. predomiria um& Toonolo,da moderna y/o adocuada con law cond±olor.aj locales, con 5, 6. 7 aor.ellao zc' -nasdoel:vtc'no6gi m. pleado en !as plantacio:s fu .'zgado desdc coca a muy ilinitane, segün el caso. Ca cJ.dac Adzninistraivt. L. -.

(62) I. f a. 53.. So aalifioô el grado roItivo do 6ranizac16n ádñiiftiti'àtiva do. isi. •ozpiotaoones. Poa' esth è6 cai1±ia con 3 a la. zona bananora de Santa Marta y Urabá, por quo dsdas las canotèrIticas do siombra pan exportacidn do plátano oxiste MAy buena ox'gafiitthción awninictrativa; cOn 4 Y 5 ]s zOrut Andina, Lob Valles Interandinom, La OrinoquiArnaoifa •y el rosto do la rogldn Cbribo y Pacifica, dependiendo do la mayor o me— nor deficiencia administrhtiva de. lag oxplotaoiones.. 0. Orgeitaoi6n Grornial. So ovaluaron solo aquollat zonás dor ydo oxisto alguna OrganS zai6n Gromial toniendo on cuenta el cubrirniento do estas y las soluciones quo so dan a las uboesidades gromiCsde los ciiiivares, so califioaron 3y 4 depon-.

(63) II. 540 diondo do l.a región analizada.. 342.9e AspectoB .Econômioos. So considoraron los s±gtdentos faotores Morcadcc, Crédito, Asistoncia Técnica, Mano do obra y Rontabil idad.. I. a. Mcrcdcit Se tuvo on cuenta la ojdstencla o no tie estee. Como Cs ian productoicuya dementia es sup erior a la oforta, el rneroado no es un limitante en aigunas zonas conic Cauca Centro y Sar y 01 Chooó, babléndose calificado es — too zondb con 2; coil. 3 y 4 so, caiifi-. eaten ci mote tie Ian zorias p±ducto ran +erttendo an ouonta man cue tO& Ia lejanla en los centros tie acopiot. La regi6n Caribe, Tumaco, la zone Andinay el reuto do los VaII4s In terand:Lnos cc;ri. 3 y con 4 la O:ino-. qula, Amazonia y tirabá.. I. (,..

(64) -. -.. -•. -. -H b Meroad!ot El meroadeo del .1&• -. -. tano on Colombia estd domitIo oh gran proporción par. gruos .. -. do grandes intormediarios, oon -. transpor'te propio,- qué .hacencom-.. -. • - •. •. praa a futuros 7 tioniin óOnèooio - nOB On los principales Centtos. • •. do! obithuo -de' Palo. 1to.j- •. ti3Aei6n •. -.. ha traLdo Coma oohoàc%jon. cia quo el margende botnorcializadon .sea ba8tante amplioe Etudioa. . -. -- -:. 'de CAAeIDEMAloegt.mate±i. un 80, lo owl es dog istiLzinto Para. Pk aCietor pa, aisi ±'ct at oensumidCr.. •. '• •. Par las anterioree razone8, es -- wi factor do lob inát liiantos. •1. •. pax'i la producoi6n y esti direc. - • •. taxDente.

(65) ri. 56.. relacionado con la distanola entre las zonaa iDrothictoras y, los centros do consume.. La cslficacidn 7 7 8 aquolisa zonas donde este factor es mwg 1 4_rn. taMe y des.stimulante pars el pro ductor 'omo sons la re,p6n Paofica, !a Or.noqua y Is knazonIu.. a! iauaJ. ouc la Sierra Nevada de SAnta Marts.. apuo?lao wnar donde h;i. Cot: ¶. '.irnitarr;e per ae factor conio snn i.e. ' onh bunancra, Bajos del y xtn Jorge Magda'. 'na m0 y ato Cuca sur y ceritro ycl Pat' .. 3Q. -ca.r 7"O". :.. t. c8_. s &tt06 e. ' j. •"r, :.. 5 or Tr2.6n. c' 3c. ..

(66) U I. 57. c. Crédito. So. caaificó la. dieponibllitLad 0. no tIM orédito do lam diEt±mtas. zonas productoras, la eficinoia del serviolo y ol grado on él cual la carencia do]l orédito constittwe. tin limitante paracI dosarrcllo dol cultivo,. Los agricultores as rucan do pie fatten arki too pan ci óult±vo elm ornbarge existcb evldendas do. quo Ia Caja Agraria y ol FoMo flnanciero Agropecuarlo ban deneito dineros no uti1izad6s.. Por las ap teriores rawneo Be califioó on 5 a todas las zones roduotoras do piátao del pals, con exc. 'pc6n de is zona cafetera Cerrtr ..1. y Orwent1y ci PauCa C&xtro y 3'.ir,.

(67) I]. de hay. créflto yeG utilizado. Sri su. otaiiSd d. Aibtthcia T6thibO.1 SCh MW) pOôôs lbs. atesioh4l a a t3e'. nicos ospecializa'100 on ci oultivo aodicados a prestar asiatenciTóonica, bien tea particular o estatFi.. .i.. Con 6 Se. caitficaron a. Muellàá donde. so ooici4ue aeitoncia t ,6bnkoa, as1 §o pI'aanfln aigunbo fldbl4fliie para la prostaoidn del miamo.. Con 7 aquellas zonas quo ai Men po' Goon algt earvicto, iu oficiencia so vs nnq limitda, con 8 aquellas dondo at servioio es eaporádico o nu— to.. o. M&to do Obra. Setuvieron en cuen;i dos áspectost. cti..

(68) F'. 59.. caltd.ad r cantidad do mane de obra disponiblo versus la requerida. 4-. demás, la existenola do pocaa antioas pan la conseeUOifl de mano do 0bra,. tdniendo en ouonta quo e]. 1&. tano poD SC1' oultivo do ininifw'i&io o asociado a otros oultivt'Q, debe compotir en ciertas ópoctw del afio per este factor.. So ha calificado con 5 aquellas zonàs ôomo Ursbá! Zone bnatiorao l6 tona cafoters y ci Valle del Cau',a, donde la oompetonoitt con el café y otrot' ciiitivos limitan esto factox Lac1éndo10 costoso: y con 4 las otras regiones productoras donde las antericres oond.ioiones so dan on monor .grado.. f. Rentab5.lidB.d. So considers. 7n 3 asuecôt: r. 4. --.-------.. - ----- -.

(69) II. loo costos Us transports, las no-. secidadea do Diego pie bajañ los vondimiontos y ia lejanla do lee oentros produotoros quo aum8ntan OlFOOStO do Ise irWumbsp van an detrimthjto do la .rontabil-ldad.. 3.3.. Oferta Tecnológloa. A pesar do quo on gran parts Is tocnolocia qua so emplea an ci cuitivo del p ltttano ha sidáoxtrapolada Us lii gone rada par los muitina1onales del banAno, se cuenta on los. medibs qu6 perm±Un oxplotar. el cUliVh en. table, sin embargo, eamo ci pi4flno. as par. fdrna ren-. c'xoeiuncia cui-. tivo 000n1zador, no siempre su aiembra ostd preosdida par un estudlo de factibilidades quo considers factores atuaosférioos, do suelo y los aspectos sociales. rnerddeo,. El solo hecho do reaij. 'aboret, C±ODtL$. sort eu-. ficiontos pan aumentar la rentabilidad cei c.rJtv En general, las r000rnenc?: cioneb se hacen fnaacn:.43.tnte sobra calidad y tipo do eemilla a sembrar, oon :ñ o..-, ma? e-. i.

(70) •. 62. •. zas,rfèoesidadea de. 3tIttifiientos de las p1antad deshije,. d6bh6b 1 d6t6MUe, roofleooióh. nebebidMôs a6 dYónajes y control do pingas y/o enformedados.. Las ' consideracioneo anterioreB sirvieron do bile Patti lificar laoferta tecnol6gica. Pan establcce± las callficaciones on la escala 1-10 (Tabla 3), se oonlider5 favorable la teonologia \ cuand.o so tione y se puo,e transferir,no obstante no to ect6 aplicado, roferithLja 1oc &guitntes oDiteriot 3.3.1. ?itothojorainionto. Al igual quo los limitantesp loB gradoodo Is oforta tecriol6gioa so oalificc.ron on baco al material genótloo, disponibilidad do material ge. l,. ,y. produoción det semil1a.. a. Material Gon4tiac. £i' Colombia ins var.adadoa ompleadas iso han zonificado ec :16gioamente: los ouitivdos Har-'6tt y Dominico-Hart$n et ', a regiôn. H. a,.

(71) It I. 63.. 4uIa, Ajua2onL, la regi6fi Oax'ibe Con exoopción dé la Santa Marta y ion Yahoo del Caøa y Sierra Nevada do !lagdalena, es deotr haste. los 1000 th do a1titud;despu6s do esth altura predominan los cultivaz'os Do&nico i DOTnÜIS4O flaxt6ne Algttho otrøs DtiltWA±'bô pita. pr6dftihah oh oietAO zOnaA ôO:nO '0]. Vt3110 donti1 401 Magdalena por 01 problorn& de In trannrnini6ndo )dolco por inseotos, y en\ laa orillao do lot rio; y. on. for-. ma do oultivo de panooger oh cultivar cachaco.. Estas variedaes con In, exoeteiôn del Pelipita, tienon Cuahidddea Cuhinarias exocientos y mtr bt%en mc'oMo Sin ombargo Is vAribdad gon6tica e rnniina, pnt lo qli* Gfla'to el poiigro .60 4U6 una rnAOvt p18gB o enfermodad iifoot seriamoitto onton' cultivarea y ponga on poligro Nacional.. i4 produoci6n. .. Por las anteriorea razonos so ha calificado con 6 In o ferta. tscnológioa, pues e;ists la r.oesidad do ovaluar an los distintos extratos 000].óieicos nuovos c'4t.vares y titer del exterior los mae romisc,'.' r, que so ezan creando actualmonte.. -. _.._. ...

(72) I-. 64r. be 1t6dU6oit. dé bemilla,4. Laohita teono6r4a& qise. Iae tione nobrt. eOttaøto'. do produccidn es baja, pues no setienen criterios Unificados sobre tamaflo do ].a sernilla a exnpiear, el trataxniento a realitar eon e) fin do efltar la disominacián de nemátodoe especialmente, adem4s de que en. 6ptini. Algma,6 zönas to difloil oonsoguir so qulila do oalidad fitodáiAtari'a. Be. )O± eatas razonOu tisc be. ha oaiifioAdO Oon 4 a nivol NacionAl aloha ofGrta. 3.3 . 2e Suelos.. LOB fundatnentos pan establecer los cr±tenQs an es-ta. disoi1ina fueroru a Experimntaoi6h bail del ICA, t') tidtitnOhtaoi6n pot parts d otron Otg tniofnos rtiaciotuHos ooh el cultivo, o) Vtmapolao16n pox' iflfnrrna oi6n bd.sioa, sobre fertilidad do suclos y exigencias del qitiltivo.. Adems,ios criterios pan caL'itoar lat 7ofla! ç.u62c lee siguienten. II.

(73) C. I. -. 65. Etttdios do tuolos exliten-tao tore ldrb. zohat. Jo Urabá,. In . ZOjft bAi,aiioM &o Nanta Marta iaCoita At1dtjo1aä ves do la OrSnoqulap is zonei eafetera y el Valle aol Cauc... La niuy PQO& infdrmaciOn sobro los suelos Amaz6üic6s del Choc6i Tuniacof.Sjtfrá Nevada de Santa Martai el. Magdaioha Mmtio. Las\noomondscionea qUO cc hson &c t\Thithéñté D4ra ertLIiii.ai6n on plátano, so. 0h•. baflo -& 10 qQé 14 plahtft ktSt del tU616 lag. OhdioiO.'. nes del misñio an oada zone Si particular.. a. Betudios do orocirniento.. •. Sc decldià cslifløwr ton 3 is oforta teonI6gioa qub oxioto tiobre ocit tdpioo, p uttrion tMtipOoo •. Ion :oonooimicnton qWi0 p 0000n a nsvtl naOibxml.. •. b. Densi&d dé ooblaciones. -. Como so hn heeho a2gunon estudSos on jl Cauca Centro,. so otorgO 4 a osta zona. Al z s;o de.^ 1- -'s zo—. I-. N.

(74) 66.. nac prOduotoras be to califioó con 39 Uoa to. ian. ctiOatflen-. pobiaoion6a o48tontes y ion aintemap do Sithra. empleados obedecena experiencias person 1es. o. Malezas; to :m •oa Is toonoioa q uo so conoco oobJ control. do. a1e&O, ademáa do qUo ôl pl&thhbb p0900rias z41cS tan uoilioiie on tnuy oucoptibie a iao inLoza.oaoioy,es tohorbicidae.. Se oalificó con 5 y 6, aqublias zones coma i6 zona toi'a Central, ton Vallee Intorandinos, Urab4. cafe -. 1'urv1100,. )s zona banthora y loo bajS del Cauca, MnRdâltha y. San. Jorge, doMe no hace ooittrol do mAitan Lflb uè todo par extrspolesolãh do oohooifüiOhtoo Obt8nidos on 61 control do nialezae . 40 otz'os oultivos, ado aquelion àtociados con .1 platano.. I.. Con 4 aquèllas zones doMe a posar 4e ]a agrosividad de. las malezan mw poco so oorloce jo'ore su contl'ol, e? cual se hace genex'alinente an forma inaival.. t I: -. k:. -.

(75) •. •. I.. 67. I. 3.3.4. PitopatologIa.. a. Moko1 • En.lagnn moyorSA do lan zonaa produotoroa Be conocen. las medidas ma's. efectivas,. inoltiso gone -. ticac, pars, hacer m buen control do 1atofetmed&d •. y. evitat su diseminaoi6n, asi h6 be p4aetiquefi .. st&s zonas so han calificado ooh 7 Sr 8. \ Cori 5 so ban califitado Is zonaAmazOnica, Orino qula y e1 Chocó, donde par ser Própico mW Htmedb so desoonocen aspectS coma Is persth.te. do la. bacteria on 01 suelo y on tejidos do l. la a-. footada, diseminxaolón a fttvés do otros. osno. oonvontionaThs, eta. b. Bactoriib. Son my p000e ion ostudios quo so han hooho nobre N. las causes y controldo esth onfermodadJpoi no ser tin factor m': limitante pars, la produccidn. Es— s,0$" do.. tudioD realizados pox' Victoria, J. y Ba&o terininaron quo Os ocartonada posblement pox' una. 4/ victoria,. J y Barro, 0. Etiologia do tans nenenfertnedad. bacterial del plátano an Colombia, Rev-iota ICA (Colombia) 4(3): 1 73-190 1.969. Ii.

(76) flievA Variedad do Erwinia carotOvtra y que Aristen di—. £onneias do. ouoopti.iii6htTh iOs. cuitivahe 3 po. esta Sz6neo jni' poca Is ofortatocnol6ic4 clue Be puedeofreoer.. Se ha calificado con 3 y 4 las diferentos zoO produc torso, deendiendà . Ae Joe oonocimientob locales quo Be poseati pars On control.. t. Ce igato1&.•. •. thet6d616M1 pi 61 control do OOtt ohfoedad ôo hh oxtnpolado do Jae invootigaofoAom roaiikaaa par. lath mu1tinciona1es&e1 banana, pan aqucllwzonaa quo tonan tinS ecologla similar a Jae rogiozes dondo Be han roalizado. Por ecto so ha califiosdo eon Ji estas zortáO roductorás Jae duales son: La rogidn parbo •ooE. oepa16n do. s. la Stor±A Nevada do Santa Mart. Regióh. PaeIfioa, lh Orinoquis y las Vegas Atha6tio. ,. do too vallbs Thtoran4inoc.Laozonao dondo. a 00016—. ea varla come son la Sierra Nevada do Santi. Marta,. Joe mesones Amazónioos y Ia regiOn Andina,. nda 01. plátano se y e en algunos cases seriamont:. ctado por.

(77) (I. 69.. là enfercnedad, So han oaiificado oon. 6,. ci. MefdfltiaoiO4 La oferta tecnológloa es bajisima pues no se ha heoho. hasta ahora ningi5n estudio sorb sobro oMta nueva. Ot. ferinedad, desconoeiôndose inoluso su vorthidoro agente causal. Afortunadamente su inoitencia a nivel. Iaobonl es t&mbie'n en general baja,. 0, NQnuttodo. II. So han hooho algunos ottudboo oar oauas produotorao. Hi. do agroquitnicos pore, ci banana y par parts d& The -. 2. titucionos Naoionalos pare, ci pJAtano0 Sin embargo cc desoanoce pam code zone, produotora ].a eapocie domin&ntoo lath mojoros 6pooas th aplioaoi6n do honttiüidax, ci nomatidida Mae ad6ouado f potOs 66olftibos. i6ieos,. iobre las. là. inoidencia do. lbs as-. poblacioñas, obntrblds bio. etc. Por esta razón, oe ha oalifioodo pan. todas ellaa.conuna oferta toonol6ga de. f. Cogollo Blanco. 40.

(78) 70.. Entesed&d 6 ciOsoden fisiológico 1oca1i&d6 en el alto M&4dith pOro oOh pb1bilidadee do exténderse a nivel Nacional. Se dosconoce su ot,gon, pot lo quo. 00. ha calificado Is ofex'ta teonol6gioa con 2. I. 3,3.5. EntomologIa. a. CoSinopoiftes sordidus. Be hai roa1iado ailgunos estudios sobre 41 control uiraSoo, ltin'a.l 7 algo do bio16fle do ooid p1a ga t tO.Yvtc p er las entidades ofidiles obmo particu lares. Sin embargo falta ahondar di chos eatudiou, per lo quo a nivel nacional so htc oalifiado 1M 0 ferta tecnol6gica con 6.. b. Castniomera humboldt!. Esta plaga ostd tothando inuoha importancisa ninl Nacioh&.l, cUP embargo es poco lo quo so Conoco. tsO. bre ella y riu control, per lo quo so oali±'ioó con 3a nive]. !Jaoionale 0. Defoliadores..

(79) 7 ti.. Se ocnsider6 que se posee Ia teonologla adecuada pan su aentral, y por lo quo so Ic dió. la calificación do. 7 ye dnpnd1oMo do Ui mzkYct o manor nperienoia que se posea.. 3.3.6. .Agua. a. Dófic±t. So oalioaroh cOn 2 6 3 lab zonas para 18 ouaNci no so diopone do una oforta tsonôlógioa..on esto factor, pore en las ouc ci d6ficit do agua; no or, ruy importante.. Las zonas con alguna 6pooa do oequia pero q uo mentan eon riego artificial so o&lif±oaron con 4 y 3; y finairnertte can 6 dM existe trna buoha tocilelogla a ofrocor an oste aspeeto.. b. Exoeso Se oalifioó con 2 al Choo6 t puos no se, isnone do la ir.fraestructura quo pernita an :najc adecuado on las 6pocas do mayor prccipitaoión..

(80) 72.. 'Con 4 aquellas zonas do alta preclpitø16n Y quoso ásee do alguha ifraeotThotutat Tuznaoo, ODinóqtaI& y Ama3onha, Bajos del Magdalona, Cauca y Sm, Jo4ge y e. Magdalena Medlo.. Con 5 y 6 doMe as posse con uria infraestructpra de drenajes, Men sea pan el p 7 4tano 0 para los oultivos con el cual esta asociado.. .367 ' Dtooesos Agrob1a. 0. Be censtderó qua. as poses alguna tecno1og1adecua. da pars nfectuar esta la.r, por 10 cual : califioaoidn do 6 para todas las zonae. 4 b. Acondioionam1éntO. La teonoloea Sobe tsto tópico as baja a bivel Nal,, lo quo ooxctleva a uiia pro ciontaoi6n regular do la fruta So calificA oon 4 Dare, todas las zonae. c, Proceso So oalifioó con 5 pars, las zonas doMe s4 evalud este tdpioo, 'cor azones similare. a 1a nteriores,.

(81) 73.. 3.3 6 8.AspQctds Sociales.. o tonOñci&.. La oferta teonoitgioA f4 evaluada en tórminJt do is infoflaCi6fl, too diagtiónticos y/0 la g taMoiones sobre latenoncia do tionas on explotactqtbø 1tnà So aii6 ontoncos una ca1ificac6n do 3. y 4 puntos,. do aoüerdo a la zona conzidéraa.. b, Pamafio. Coino GA" no Be eonoccn setudioe 7/0 trabaiO4 rcalizadod eô?o 'thMaiO 6pt±m* ocon&fltco do as ox-' :piotaciOflé8, so caiif4.od a nlxoi NacSona]- u ba.la 0 f0 tatecno16gicM 2.. •. Como on:urabá eStistcñ algunos eI5tudiot) al re ott& ZoñA- Ce. to d16 is oaliftcaelón dO 4. o Aaopoian.aoTeono1oga;. Sn cute factor, la c'orta so oalifioó consi • •. ìá disponibiiidad do tecnologia y los conool. entos. qué Be tienen per zoña cobr as cau'Eu de. p0 oa.

(82) I. 0. ningüna adopei8fi.. • Tentendo on cuenta to anterior Be oalifio6 eon 3 y 4 segOn la regi6n oonsiderada. dJ Capacidad Admiplatrátiva. So califiod con 4 aquellas regiolnes produotoraa donde existe poca inforrnacidn sobre admlnistración, y eon 5 y 6 doMe ex1Se buena infotmaOión sobre administra ci6YI, tänto de oarácter general cotno ospeøIfloo. e. Ora.nizaC16ti Qremia1 Tn lao zonae deride oxiste, la oforta ±\zó oalifioada do •aouerdo a la disponibIlidAd informativa y organizativa quo permits ci mejoremionto del gremio platanero como tat. S. califio6 con 6 tanlforinemonte.. 3.3.9. Aspeet60 Econ6micos.. a. Nercadso. Para oalifioar la oforta so tuv±eron en cuenta los siguientes aspect-s: Inforinaci6n do meroados y do proeios. so calificä. con 2 y 3 aqucilas zonas don-.

(83) V. U. 75. de no hv referencias do quo so hays, hecho im estudic de meroados, ooh 4 y 5 donde existen eatudios cia nler cados y precioe, ad sea a nival do secretarfas do Agricultura. Finalinente con 6 y 7 9 aquelias zones dohde ezistan institucionos particularfl3 u Oficialos, quo ped6dioae.nte efl'tregan boletinos sabre pröcioo y met' tadoi del plátano N. b0 Meroadeo. Debido a la estructura actual del meroadec do plátanO /. en Colombia, para algunas onas produotoras especial monte las mae alojadas.de los contras dd octeumO, la oferta teonol6gina en práoticamento nt2l&. Adoindo pan ostas zonos,. Os. rnuy cUticil * corto plao realizar un -. ostud&O sabre mercdeo.. For las anteriores razoneo, so ban calitoado con 2 Y3 las si,ctuiontes z-onaat Orinoqula., ArnazonIa, Tumaco, Choc, Sierra. Novadc, do Santa Maxta Bajos de. Cauca,. Magdalena y San Jorge, la vertionte Occidental Andina, el Magdalena Medic y el Patia c 4 y 5 so ha canfi-. A.

(84) r t. 7.6.. • 'a äqU011aà tonAs doñde otiMte tth 6t16+UM de thotb& y centrat db abo}iio àptopiadoO ôotflö soil la vonh bananora, is zona oa'foto,,a y'oi Valie&ot 4uos.. Finwl'mente so' califioó con 6 is zo?a de Urjba, donde. • el morcâdoo do oxplotaoidn do plátano es hècbb pox' Uniban Is Frütera âä 4evi1ia.. 00. .". Crdito ... • taoforta'toofloidgioad000to factor no ij16 on mines do ostudios disponiblos quo pornitañorientar II. y/o .evaivar progrwnae do ordditoe on las afatintac zo• raG productorac. So oalificó oon:3, 4 y 5 do acuer • do a là diopoiiibilida& y' vaiido' g do enta Olsas do ostudiOMs. .-. •. a0 AsietànolA. :. Póoniea.. En onto caco, is oforita fué oslifloada do ècuordo a • q uo debidá a is mlsma deficiencia del sevtcio, los estudios do pisnificaclön y evaivaoión do factor asistencia téonica son nulos y athi remotos.. I.

(85) 77.. e. Reritabiliaad, So oaiifioá la disponibilidnd, actuauidad, aontabi1i d&d y uniforinidad inetodol6gioa dé ia infornàción y los a,nAlisis sobre oostoa as produoc16n. t. mntibllidad del. cultivo. Cabs resaltar la ZOYUt do Urabá doSe existet por ser zoria do plátano do exportación, buenos estudios respeoto a este factor.. -. 1. Mono do Obra, La oforta fu4 mediS j6ritin0a do lAdisponibilidad do aitud±oti a irwr3ti gaoibnes oobre utfltzab±6n roquerimientos, capaoitaoión 7 o9peOiF4llitaei6fl del factor mano do obra.. 3.4. Relación Liinitante - Oferta. Do acuerdo con lo explicado on is. asceiôn 2.5 anterior, so estableoi6 una reiaoiôn entre Jos ',rcbJouias lirnitan tea analizazios (Tabia 2) y ia correspondiente ofertateonoiógica disponibie (Tabi 3, con base on una fracción aritinética. Los resuj.tadbs a1i oonsoiid-ro apa?ecen en.

(86) 8.. La tabia. 4i,. A p4ft1 do Ôét& tabla. tin pt'lozidG. be. deterifiin6. a. S. ecoo. (ita, rnodstt y ij)0 utsltztnu. nismo do la figure 2. Los resultados do d&tha jrioz'iza oidn aparecen on Is Thbla 5, Con base an dichoá resultados seprooedi6 a la fornulaoión dé los proyoctóo do In vestigâclón contoniplados en ci Plan, cu1yos rosultados so prencntä On la sección siguiento. -. 3.5.. Saoi6n do 300 Proeotoo do Iwetigaot6i.. A partir do las prioridades soaladas on la Table,. 5, so. formularon 25 proyectos do Invostigaàidn los cualos cornprendon un total do 83 exporirnentos.Dichoe proycotos corzeopobdcn a las rAguientes diaoiplinasf MejoriMniertto (2)9 s0oa (i), p'itopatoiogia (14)9 ttomatolo{a (2) y Agu (1). I. Th. sioiog1& Vegetal (5). 61 Wxo 1. fl. pteontb.. un rosuinen do cada tznC do oøtos 25 proyeotoB tOrmt2aoft. 3.6. Looalizaciôn do losPoyoctos. Los proyootos so ejocutaran con base prinopai en lee Contros Experimentales del ICA "Tulenap'." (iÜrabá),.

(87) 791• I. 'tibia" (t4agdaiena), "Maoaguai" (caquetaL "Pal-. y StMsns" (Thu a) e La diOtIibtaoj&t do , 10-6 proyóotoo, oón is dibcipiina y al Cntro lCxperithental de au localizaoidn, puede obèervthe en is tabla 7. Se advierte quo un mismo. pz'oyecto puedt to — •. for lâcalilaei6n simultdhea on dod o hiü cehtros xeinontaie. M 2a Table. 6 aparbab iarioaoi6n. par 34bgi 6n natural do lob dlritintóta oy octo4 de Thve tigación a nivel do 6Scip1ina.. 3.7. Oósto del Plots do Inv6atigae4n. •. .. -'Con . baso an 01 prOcodimionto o1ibado• on la oiecldh 2.7. ... - •OnterSorj so oa].ould ci Qooto total del plan de, In?estj : gacidn pars 01 oultivo dtnte ci diraqueifio 1981-1986.. El thisrao Aloanza la. •. UUI?a. do 913.230,40040... E]• presupuosto por proyecto y Per disàiplina se 1 proaen•. ta on las tablas 8 y 9 disorimjnai4q so*icioo oreonalea, transforencias, Qastos Generales e Invorsibnos. • •.

Figure

TABLA 2	 Valoraoidn  tie Th.etores Limitantes on el cultivo del pl&tano por Regidn Natural yDisciplifla.
TABU 2-s COIQINUACION BION.NATURAL
TABLA e	 3	 OONnNUACION .	 .	 -	 . .	 -.	 .	 117.
TABLA 5: Priorlzación de los Factores de Produocic5n por tRegión Natural pars. ci Cultivo del Flátano y ci Correspondiente Proyeoto
+2

Referencias

Documento similar

Sobre la base de que son numerosas y consistentes inter-contextos jurídicos las críticas a la eficacia de los Tribunales de Jurados, nos hemos planteado un estudio comparativo de

TRAS LA SIERRA 4 - Tecnologías de la información y la comunicación Total en la zona: 10. VALVERDE DEL FRESNO

Módulo de Formación Específica del Diseño Industrial y Desarrollo del Producto II: Ingeniería Gráfica (15 Créditos). Materias Asignaturas

El 76,3% de las líneas de banda ancha fija pertenecía a los tres principales operadores, 4 puntos porcentuales menos que hace un año.. Las líneas de voz vinculadas a

• Las suscripciones a plataformas de contenidos audiovisuales OTT (que incluyen Amazon Prime Video, Netflix, HBO y Disney+) alcanzaron los 18,9 millones de abonados..

Artículo 86-7. Zonas francas permanentes ubicadas en terrenos de propiedad de la Nación - Ministerio de Comercio, Industria y Turismo. Los requisitos y condiciones, previstos en el

ELABORACIÓN DE LOS MAPAS DE PELIGROSIDAD Y RIESGO REQUERIDOS POR EL R.D...

del proyecto Cartagena Como Vamos (CCV), presentado en el foro “Retos de la Movilidad en Cartagena”, establece que una persona demora d demora desplaz demora d demora d esplaz