• No se han encontrado resultados

Speculi aurei opinionum communium contra Communes : tomus quartus ...

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2023

Share "Speculi aurei opinionum communium contra Communes : tomus quartus ..."

Copied!
53
0
0

Texto completo

(1)

C o m m m m m c o n t r a C o m m u m s * 6 9 üliccm Cócuhrcni , caufa damnorum reaiictcnda

í i c , quod pcndec de fad-o coram domina) d o d o - re Dionyíio de Melgar C a n ó n i c o D o d o r a l i f i u - ius Sandl g Ecclcíi^ Toletans , & V i c a r i o O r - dinario cius Archiepiícopacus literis , pruden- - tía, Sceruditione pneftantiílimo, q u o d ctiam ha- bui de faóto in alia caufa, matrimoníali Petri de la C a n a l , oppidi Sandli M a r t i n i de Vaideiglcíias, aducríus q u e n í , & r u a m vxorein, cum q\ia legi- time contraxitperverba'de pnefenti , akerex c o i - litigantibas cui ipfa vxor verbum de contrahen- do dederat.petebat certa damna , & inEcreíTe, co- rara ipíb Vicario , cuius iuriíciidio íuit ¿eclinata, ex eo quia iam caufa matriosonialis ei-at finita , &;

quod petitio damnorum & intcreííc , erat nona petitio, i n t e n t a t a á laico contra laicum,& per con- fcquens iudicem eceleíiafticum eífe incompeten- t e m , & remittendum eííe ad iudicem fecula- rem , & quia iíte cafas eft valdc controueríus»

& ad líos atticwlúSjperviam violentias necefíarius, e x a m i n á h d u m putaui . q u i d iudicandum fit, i n vrroque foro. E t i n p r i m i s p r o iudicc ccclefialiico

• fatis vrget , regula text. in L qmties. C.de indiciisy

^ vbi rationc incidentiar, iudex incoropetens effi- citur competens , vt tradit Baibofa. in 1. T u t a ^ . mtmsr.vigejimo frimo ¡ff.folnto matrimonio , quia alias cauíje continentia diuidcrctur , contra /<?- gem nullijC, deindictú. pro qua (cntenda vidctur priaía fació tex.expreíius*» c.defmdent'ís. de dona-

; timib^ intet virum.& VXÚTÍ Vbi cui comontiitur caufa m a t n m © » i a l i s , íi diíferat fentcntiam diuor- t i o j poteit íuper reftitutione dotis pronuntiarcjibi*

Quia tgitar vos qai de matrimonio princtpalster cog~

ft/»$fÍÍ4,& ds dote(c¡u¡e eíi cmfa'tneiáensaceejforta, cognofaere v d u i í l ü ^ fententíalitet dtffinire.') Ergo f 5 4 fimilitcr étiam fu per damnis, & intereífe iudex 0ccleliaR-icus , ratione incidenti» crit competens, . cap.fríeterea, de officto delegati , e. fmdentiam, § , fexta, in fin.ca. jfkfpicienü, de itirijditlione ommum iftdicpim , l.fin.C.vbi <& apHdqmsJ.fin.ff.de in inte*

grnm re/ttUíttone.

£ 5 ) Facit etiam.quia licet nullus iudex ordinarius, poffit cognofeere de caufa nobilitatis, vt difpo-

« i t u r in lege Regni, poterit tamsn procederé ra- tione i n c i d e n t i x , vt tradit loannes Gutiérrez de nira.,confir. 1 .parte,cap. décimo fexte,nnmer.feptime>s per diUtim.l.cjuoties. C , de iudkiis. O t a l o r a . ^ nohi-

iit.-$.par.cap.fecHndo¡ numer. ociam , Auendan. ás

•ekééjftendü mand.cap. prime, mmcr. 33. verjic. 20.

can]a. Padilla, in l.fi<sdihii. mmer. feptimo, G.

de jefuituttbm. Et loannes García , de nobilicaiCj 9$6g'0• 1 .mmer.iS.er 33. & íimiliter ctiam iudex lai-

cus,qai cognofeit de vniucrlitate bonorum poteric etiam cógnofeere deiurc patrona'tus i b i inuoiuto,

&comprehcnfo, vt tradit A b b . m cap.qmnto.nnm.

9.de iudicits , qua opinio corroboratur ex traditis per Palacios Kuh.in s.tp.per veñreióy de donat, intsr.

Motah.z^mm.q,. Antonms Gómez.in L^o.Taan.nfí.

53. vbi dicunt iudicem ísecularcm cognofeere, quando principaliter caufá reftitutionis dotis, vel ahmentorum agitaturj& fequitur M o l i n a , lib.z.de primogen.cap. i<y.n&m.j6. Et B a r b o í a , in L t . i n pri- ma par.mm. 46. folnto matrimonio , & hanc dicic communera & vedorcm, Sánchez ^ w ^ í r ^ ^ ' f , libr.fecmde.diffmatiene^. num. 15. infine, & íic poftquam aker ex contrahentibus in n o ñ r a facti fpecie fidera violauit A fimül ipfam indias ecclc- fiáftici prohibitionemneglcxenc, quid ahud nunc fupereftniíivtin damna, & iuterefíe htifque ex- penfis, foliroiiuiidorum ordine feruato condem- n e í u r : vnde vidirous quod i u d e x , quide cau- fis crirainalibus tantum cognofeit , poííit cauíam ciuilem dirímeré.fi iacidenter i n iadíciura _emer-

cantar termini deieffi, vel exaraü,iudex qm de crimi- ne cognofeitietiam de finihia cognofc'e/e fotcH, Et íi-

militer in cafu conuerfo iudex cíuiliura caufarum, íi Griminalisciuili incidenter ¿ c c e d a t . poterit Je ea

• iudicare¡vtin I.mlhm.Cdetejlihf*,Kfin.tit.16. par.

3.vbi Gregorius;AtúiStis. J e c . i p . - K o h a . c o n j . i z . vol. z.CouAtm.Traftk.cap, i8.rntm.B.¡óc fie m d i - ces fratermtatis, qut íblum cognoícunt de certis crimiuibus incidenter, cegflpfcunt de damnis , 8c i n t e r e í ^ r a t i o n e illorura crin i r u m , fimilíter etia;na i d contingit iudici De hu rentas -Decimales deíle 955»

•dreobtfpado. Etiudlcibmjdelftbjidio , qui licet há- beant m n í d i d i o n c m l i m i u t a m i n certis cabbus, cognofeunt de reliquis, ratione i n c i d e n t i a í , lie lí- 9^°

cet iudiecs arbttri nequeant inliberaít caüía affu- mi,tamcn per arbitn íententiam, ftatus conuouer- fus dccidi p o t e r i t , íi ea quajftio i n aliam caulaju incidac.de qua principaliter, & ordinario iure co- gnolcehuJ.ngH diftingmmui.§. de liberal* ffJe rs~

ceptü arbitru. ca, caufa^ de t» integrftm rejhtut. m hik enim controuerfijs póteíl is iudex, qui compe- tens erat caufg principalis, faper incidenti & ac- ceíibria quaeftionc pronuntiarc, m á x i m e ad tuen- dam^ & vmdicandam fuam a u Á o r i t a t c m eumque m u l d a n d u m , qui ípreta níagiftratus audoritate, nuptias cootraxerit.

Sed his non obftantibus contraria opinio ve- rior , & raagis i u n confona videtur ; pro qua facit tex.exprc/ius in cap.tüam,de er'dine cogntrionum.vhi $6t iudex ccciefiafticus 3 q u i de tau'a matrimonii eu- gnoícit.non poteft de hasreditate pronuntiarc.quia g6z duieríi fóri cognitio eft, ctiam íi incidenter, caufa v bonorum agitetur^ quem tex. declarat Mieres, de múoxAt.^.pAr.qaíSp. 15.,»!»»^}?. 14« loannes. García deHobilitateglo. i . i nfimer.2j.8c comíliiae d o d i f - fimus Gofta fúpra in rab.de indiciu num- $op. & eft etiam t e x . p r o h a c f e n t e a t i a / « cap. lator. 5. qmfilii Jint Legitimi , v b i q u ^ f t i o h a t i u i í a t i s o p p o i j t a pe-,

tenti hasreditatem coram íudice faeculari eft ad i u - dicem ccclefiafticum tranfinitíenda, d o ñ e e caufa natalium.intra dúos menfes fijerit terminara, & íic quihbct iudcx,dcbet cognofeere d« aiticu!o perti- nenti ad eius i u t i l d í d i o n c m , in tantum , quod nec eceleíiaíticus incidenter, poteft coguofeore , de caufa fuccellionis, ñ e q u e ffculads de caufa nata- lium.etiam fi incidenter fuperueniar.

Nec htaic refolutioni, obftaí tex* capitalü in diíl.

cap. de prudcntíd , quia ibi non tantum incidenter venit dotis reftitutio , quantum vircualiter in ipfa matrimonii feparationc , cuius natura eft, doteta reftituere , & íic caufa dotis , non venit inciden-»

ter, fed asque principaliter^vel falcem acceílbr¡e, &

íic fequitur naturam fui principaiis, vt iu regula iuris, at vero i n cafu noftrae quadtionis, nec p i i n - cipabter , ñeque accefíbrie , iudex eccleíiafticus, poteft cognofeere de caufa Jamno.rum , i n cr per- fonas laicas, ñeque ratione can fe , ñeque ratioae | perfonae:;& fie nimirum , íi ad iudicem fasculareca obgnitio fit remittenda, cum caufa principalis óia:- t r i m o n i i f i t iam i n t o i u m finita, & i n i l l i s q u i í u n t , diucrfi fon.,e«am ís qai competens eft caufe p r i n - cipalis iudex,non poteft de caufa incidenti cogno- feere, & fíe licet Vicarius geneialis de foedere ma- trimonii cognofcatjnon poteft de damnis pronun- tiarc, cum hjsc cohtrouerfiamere c>uilis3c laica fit,

& non eccleíiaftica 5 ñeque vero alienum , aut ab- furdum c r i t , controuerfam quasfiionis huiusv d i f - , putationem gencrali diftindione dinmere, vt d i - camus quod in his ómnibus, qux funt eiufdcm foíi iudicem illum,cui principalis caufe cognitio c o m - petir,polTe de i n c i d e n t i , Se acceilorio íimül etiam cognofeere.Et itacftintelligendustex. in ca. r. ds wutms petit 'ionibus ^ I 4 . tit.10.par. 3. íceus in his cauíis quas funt diucifi fori, quee diftin£l:io exem^»-' pío & audoritate lurifcpnfuki coraprebatur ir l- folemm.§ Jatfmcnlator. ff.de iadiciü^hi tiop pote- rat latrunetilator de caufa ciuílijac ne quiáem eon- nexs t]U2eíiionis ratione iudicare, sníe fit vt eii^s

m u f-

(2)

7 o V r a ¿ i k & O b i l l o n e s iürjfdidio ñeque princípaIita-\ ñeque acccílbric

prorogari queat, t / í r e / ? 4 « ? í ? « w . C . detcttam.

qux opinio vcxiíliina cft, & íic per Arrcftuai fuic iudicatuai 17.de l u l i o a n n . 1584. v t t r a d i t Aneí.

KóhctiusJ.i.rertim indicatamm ca.^. infi. vbi d i - c i t q u o d Senatus ludicauit ecelefiafticum iudicem ' d c d i d i s damnisiiídicarenon poíTe , & quod cau-^

faniad iudicem laicum r m i l e r u n t , qui Regius ordinarius e r á t , & íterum i n alia caufaidem fuic iudicatutu. 27. M a i j . auno ^ p j ' . q i i o d eft furcme notandum , cura quotidie contingatde fado , &

erít vtile ad dirimendara controuerfiaim, per viam v i o l e n t i i j i n Regio fenatu, vt tradit Menochius,¿ff arb.eaf.x6j.

064 propctfeda dedaratione tex. r w ^ f r . de prudirttia, de dgmtionibm. animaduertendum eft, quod aut dos principaliter peritur^ab vxore,ivcI i n - cidenter j & in quamdam confequentiam. Si p r i n - cipaíitqrjtunc iudex ecelefiafticus, non eft corrpe- tehs, Tecas fi incidenter , qafa iri primo cafo , per íe íübíiftJt caufa dotis , in fecundo depcadet á caufa m a t r i m o n ü , de fie dicit tex. quod finita caufa m a t r i m o n ü per fementiam poteft agí ad d o - tis reftitutioném,quia iudieis commilBo, non erat finita^ta docet Ancharranus c o n f . z i . n u m . i o . Á a - d r e a s d c l í e r n i a ¡n c\ 1. Verf contrahentiam incefét*

nuptiafMstp. 36. quse fínt Regalia , qnos fequitur Barbofiin l . i.mt^.jf'.felmomammomo'jni.farte, p5jr vbi « « w . ^ . r e f e r t tres cafusjn quibusiadex cede-

íiafticus poteft x o g n o í c c r e aduerfus laicos circa dotis reftitutionem. Primuseft,quando iudexfaj- culans fuit ncgligcns i n adroiniftranda iuftitia v i - aóó.iai&M in ca.ex tenatet in fin.defora competent. Se- cundas,quando vidua eft pauper. vtin cap.'J'ignifi-*

ySyCAptibaitde offíc.deleg. Tertius,quando ad iudicem faecularem de facili non daturreeurfus, vt in l.cex- traBib.§.fi.in fi.C. de no» numerata pecunia , fed ve- rius exiftimo quod ñeque in iftis caíibus , poífit fe intromittere ecelefiafticus , pro qua íentenría eft cxprellus tsx.in ditl.cap.de prndentia^yhi proba tur poííe iudicem ecelefiafticum , cognofeere de cau^

fa dotis, quando venit incidenter ad caufam nia- 5^5)trimonii, ergo fequitur extra pt2ediá:\im' eaíum

non;cognofcere, idem videtur probare text, in cap.

ex temn^deforo compstenti, vbi ecelefia non iudicac de cauíis v i d u a r ü , & fi generaliter ecelefiafticus i u - 1 ' dexcognofeeret de d i d i s caufis dotalibm , i n u t i - p j 0 l i s eífccilla d i f t i n d i o , an caufa -dotis principaliter

vel incidenter tradetur , in quo fundatui p i i a c í - palis dcciíío illim tex.ihi.Qida tgitftr vos ^uide nía' tr¿montoprincipaliter covnomfiu, fi? de d»te accejjone cognofeere valtiifiüy & JcntentiaUter diffimri. ¿ c líe pradica communis eft , quod d i d « cauíaeagiten- , turjCoram iudicibusfaecuiaribas , etiaminter V i -

duas, & m i f 6 r a b i l e s p e r í o n a s > & fideíado iudcxr, ecelefiafticus intendat cognofeere adueríiis l a i - '

^ j - j cos,poterit reus appeílare, & inuocare Rcgis aux^

/ lium , 5c omnia per viam violentiae reponentur,

& caufa ad iudicem faecularem remittetur , quia extra caufam in d i ü . cap. de prudentia , non p o - teft iudex ecclefiafticus3inter perfonas cubres fu- perrebus faecukribus fe intromittere ^Sc cum fi- müis caufa fuper reftitutione d o t i s , poft k t a m iententiam diffinitiuam de diuortio , inter laco- buna de Cbaues notarsum' huius audientise cc- defiafticas, & eius vxftrem apud iudicem ecelefia- fticum agitaretur, oppofitaexceptione f o r i . & i n - uocato Regís auxilio , itafuit in Regali Cancclla- n a Pincianaiudicatum , & caufa remilTa ad i u d i - cem feeularem3fuper exceptionibus, d i d a í r e f t i t u - tioms dotis , quod teñe m e n t í , q u i a | W de f a d o 9 7 j c ^ u t i n g i t .

Caupt £ x ^nubus etiam deducitur, quod cura caufa ma- matrt:r trimonu:115, ilt ípinmalis , quod folura ad epi- fcopum;vt; eius vicanum f p e é b t , cap. mnltorum.

íncáüice tf.q.ó.capím^'f.deprtefcríptiomhs. c. medenti-

bm, de excefsjbm prcelatemm. Couarr. ¿H Epitome de coram rfponfalibM.cap.8.§. i z . nitmer. primo, z. & 3. ita c»

t u i t d e ü n i t u r o per ConQÚiumTiiácnúnvtp.ffsio. [ ^ ^ . 24. in cap. 12» i b i . 5* ^«¿f dixerit edufu matrimo- pg ^ * niales non fpe&are ad mdices etclefiaiíicos > anathe- J maJit. Sed dubiura eft an lam, quod principaliter, non poífit d i d a caufa matrimoniális t r a d a r i co- i^ara iudicc laico, fi ratione incidentias fie compe-^75 téns, &:negatiuam opinionem probat tex. ind.t*

de prudentin , de donationibia , qui loquitur cxprcC fe i n caufa incídentias , & eft tex. in cap. tnam. de ord.cognit.caf.Utor^fiifiliifnt le¿nimi, q u o d intancum eft verum^ quod etiam corara arbitro , non poífit t r a d a r i . ^ / J . penttlt.deinintcgnim te-*

Uit.glo.incap.i.de conf.&affinit. Romanus. confil*

ap9.ncquc coram arbitratorc. C o u a r r . y ^ . í v ^ . g . § , 12. nftmer.z.üC tenet RÍpa./» cap.2. num. 1 ^.de i»~

i?Vw, fi vero principaliter tradetur coram iudice laico de petitionc bafreditatis}& exdpiatur, tu non esfilius i l l i u s , cuius ha;reditaccm petis, tune ifte articulus filiationis, & matrimona , debet tradari coram iudice laico, quia cum eauía principalis po- titiomshsreditatis a g i t e t ú r c o r a m ipfo,líinilitcr debet tradari articulus incidens; ita docet A r c h i d . in eap.bene<j:tidem,nti. to.dt.il.96. Apoftilla.adAbb.

in d.cap.lattr.nnm.2.ver¡¡c. tnítantia iuditis , & ita ^74«

nuper fuit iudicatum.in Regali Cancdlaria Grana- tenfi i n caufa Licentiatí Didaci Faiardi, alias D i - daci de Frías, qui cum petiílíct bíereditatcm D o - doris de Frías, qui pro patre reputabatur , o p p o - fitum illi fuit per alium fratrem,quod ipfeaon crat filius illius, íed alterius parentis.quae exceptio fuit oppofítaj & probata coram iudice laico , v b i o b - tcntum fuít,idem tenet Bobadilla infmFelitickli*

2. c. 18, nnmer. 125. cá/. 120. Se fi iudex ecclefia- fticus ínhibeatfieculari , vt fe abftineat á tali co- gnitionc, intendens^uod d i d a caufa fit coram c tradanda , vt tradit leíardufa Petra, fnguiar i $t poterit iaicus iudex interponere appellationem, ad Pontificcm m á x i m u m , & implorare Regís au- xilium 8c per viam violen tise reponctur d i d a i n - hibitio iudícis eedefiaftieij quidquid in oppoCtuüx teneat Marta. de mrüdiRíone r . parte, caM.numer, duodécimo¡verfis. non tomen, quiacauíse continen- lia not} cft d i u í d t n d a , /. n*Úi, C.de indic. & qui cft ^ iudex ín cauía prasparata, principali3eft etiam iudex in eaafapreparante,Bald.in l.in ordinariia. notaba C.de rei vendicat.VzvXm de Caftro in /.2. numer. ga C.vH,& apud ejftem.Alcxmúi eonjílio 58. mm,fepti~

mo.volttm.primo , 1^7. volum. 1. & 63. volnmine tertio. &hanceffe communem opinionem tefta - tavDccim. in mbr. de indic. nuPter. fecundo, m á x i - me, quia ¡lase cognitio non eft ínter ipíias coniuges»

íed ínter alias perfonas, per quam cognitioiiem non praeiudicatur cfícntiaB raatrimonij, cura p o í í k icerum tradari miudicio eceleíiae, pnucipditcr, &

fie interim,non eft fufpcndeuda cauía haeredkatis i n iudicio poííefibrio, vt tenet alijs citatis M o i k ; , titalo fecundo y de iurttdiíhone, mmcr. i6^.in,fin.

M í e r c s , de maioratu. 5. pan. qmíh 15. a numer, 15).luán. Garcia,í/f nohiUtate,glofa prima, numer, 25. & 2(í. & fie non poteft dici cognitio ípiritoa- lisr quamopinionenitenetFarinacius, f ^ ^ - 8- nnmer. IKfO.infin.verfic. qtije ni fallar. Se eft Optima dedfiode Francbis.312.w0w. 6. ex quibus refolu- tiuetenendum eft,iudicem laicum poí'fe cogaofec- re,an filius fit natas in figura roatrimonij. quK eft qugft.fadi Cfefccnfis,¿« decif.Kotx t j i t u l . yai filii fnt leghimi, & etiam poterit cognofeere de poííef-

í o r i o c a u f e matrimoniaíis -vt fi tradetur de vxore c x h i b e n d a j / . j í ^ . v b í B a l d . C J í Ub.homine exhibendo*

& tenet Áncharranas in ca.eacpie.num.n. qtasfl.^, de reg, inris,!, fexto , & ita fuitUecifum per Fran- cifeum Marcara, decifid¿%ii.z.par. Thefaur. áec*

117. v b i dicit fie fsspius fui'ííe iudicaturn in íílo príetorío, quam opinionerá nouiífimc f e q u i t f t

978

(3)

C o n m u n i m n c o n t r a C o m m m e S , IvLartá. l¿i>. 3, iitrifiift. cap, nono, namer. 38. vbi

elide , quod erit locas praíucntioni,vt etiam t M d i t y79 Francifcus Mar'cusj^/». quaii dicat, quod cau- íi<eue»' ía , c f t m i x t i f o r i , & tic deber agitan coraui co i u - -tfoimaw dice,>cv>ram quo prius prKuei^ta fuitjidefn etiam eft

*! "fin-i ^lcendup ia criniine p e t i u r i i , quia huius dclióli

" punitio, cft etiam nuxti fon, vt dócet A b b . $» cap.

¡j-kW.at cUtn genérale }nnm. 2 1 , de foro cómpetenti, Guido loemn

' 9 '

P a p m co rif. 29. R o m a ñus confd .^iz.nnnier.qmrto.

Guido PapíK,^«oí;f/. 118. vbi dicic.noa obíl'are tex.

tn cap. venerabiíis^ de ekEhone, & cap. etimjitgene~

r d e , deforscompetenti. quia ea iura loquuntur de clerioo puniendo , non de iaico3& iequirur Marta.

fup.cap. g.mmer. vigí'fm o quinte , & in his caíibus non porent mdex Écclcilaíticus inhíbele iudiciíis- culari, vt non procedat inc?ufa,& fí fcccrí^artictí- los notorix v i o l c n t i x , idemque cíl dicendum i n ómnibus deltdis m i x t i fori , vcTacrilegij , vt tra- dít Boeríus, d e c t j t o . í ^ , íulius Claras jí.facrilegm.

Marca.yAfp.c^/». vndecime. nam<.vigefiw primo.ÍA.z»

n d c h i u s ^ í í ^ . c ^ j S / . i d c m d i c i n crimine blaíphe- m ú e , vt tradit ípfe Marta. cap.i%. &: m crimine So- d o r a i » , vt in cap. 15. licet in noltra Hiipania cft fer- uanda lex Regm , contra Sodomitas laicos, qui

#81 pnniendi fuiit á iudice íceculari, íi vero clericus fue- rit Sodomita puniri puteñ: á iudice laico, prsecedé- te dcclarationc ccclcíiaftici, vt diximus de elcrico Aííaíinoin qAmñion, & dixit Marta, quarts

•parte taf.129 & i» fecunda par. ca. 17 . vbi fie de- cía rat Bullaav Pij •Vw idetn tcneí in crimine concu- binatus, Cuchas ]Ul>,i, inftit.ttt. [exta, de epifeopis num.ioo.

982 D u b i a m tamen eft an confraternitates laicorum Confra- & hoíjpitalia , íint de foro laicorUtii-, í t a v t iudex te/nita- laicus, ÓC non ecclciiafticus debeat de his caufis m /'"eo- cognofcere,quoJ fíepe contiügit inhacciuitate T o - fum,an ^ta(ia ¿ e fdCto. En las cofradías de San Pedro , j San 'iudtci Aíignel,c[u & funt confrarcinitareslaicorum,6c Pc- fecuUri, tiais de Vvald.s,in tra'Úatude eanonicaportione,qii<s~

v-decele • ílíéne 14. mmer.feptimo, & Baldus tn autheutica fUft.ic» ingrefsi.verfic. 3. qtttero.C. ds facrofanílü Ecelef.iQ- contieni' Rfit¡ quod iudcx láicus cftxompetensjidcm cft de- cifaai in Capelia Tolufana , decido, eclam , & i b i Aufred. in áddittomhm. Aíñidcis , in t ratéat» iur.

^83 pretomifos in principio legts , nura. 1». fed non ex hoceft prohibitum eccleíiafticis vifitatc confrater- toitates & ' h o í p i r a l i a j niíl füerint lab proteclione immediata regum^ vt eft diípoíitum per íacrü Con- 984 cílium Tridentinam , cap. óStam. & notiojefsione

Vígcfima quarta^noá. Véníltmüm eft , quidquid in cootrafmm teneat Francifcus Marcas, d'ecifo. l u S . in prima par. Si ita vidi obferuatum in hac chutare, i n ómnibus confraterniratibas laicorum,excéptís, j 9JÍ E l hofpitaldel Rey y de la Aíijericordia , j el hefptsl

de San Lorenzo, que eftan de haxs de la preteBion Real, E t !ic ordinarias non fe intromittit in; d i d a vifita- tione, niíi in fundatione aliad diípoíitum eífeí, ne- pe quod rationes ordinario non reddantur, tpi^i tune fuprcma h o m í n u m indicia íeruanda funt, /. 1 . C.de facrofanQis ecelef. anthent. de nupt. §. átfponat.

collat.q v i declarar Marca fupra. cap. i S . num. 6.

i n fin. v b i n ü m . 8. réíolúit, quod fi, opponatur ex- ceptio aduerms ecckíiafticum, quod hofpitale fit fub immediata proreaione R g u n , q u o d base co- güitiq , apud ecclefudticum , ¿¿ non apad fecula- rcmeft tradanda , & poíié procederé eccleíiafti- cum d o ñ e e conftiterit de immediata protedione, vcl ordmadone fundatoris prohibenris , quod ec- clefiatticus non fe i n t t ó m i t t a í , fed 0 altquam vira in hocinculerit vititatorecclefiafticus, cnt recurtas perviam violentiae ad Ilegis curiara.

Si vero confraternitates laicotum congregentur ' i n loco r e l i g i o í b A habeant h o í p ^ í i a c m o campa-

sfilibús, & i'bi celebrentur m i l i * , tunedicuntur l o - ca pia , & f.int í u b i e d a epifeopo. ita Abb. confú.

31. Paulas de C a t i r o , conjil.^.volm. a. fecus i i n o n

habeant hoípitalia, vt dorfit B&ño.in l.fn.fJe col- legiti liltcftis. Aicxand, confl. 130. volnwine pfmo,

& confilto 102. nitmer. fecundo, vohmmefifttmo,S¿ ' íéqiutur Marca de tnúfdiñime qmrta par.cent.fec»n' áatcaf. 111 numer. feptimo, & nono & decint'é ot'ia-

««jquod hcet procedat deiure, vfus£breníis viget in contrariatn.

Vltun© pro complemento huius qüseftíonis agé-pgtí dumeftde inhibitione iudicis ecclefiaftici iadici ZwWfcí"-"

laiCo> in qmbus caíibus fit permifla, & procedat de tima**

lure, & qaando poterit fsculam poteiiadmplora- ^ detut re Regís auxilium.-pcr viam violcntia;. Et pruno " ^ 7 » , anunaduercendum eft , quod in crimirdbus ecele- ¡¡ÍCuág.

üaítrcis , & generaliter v b ü u d i c i Ecclefiaftico eíljUcumet releruata cognido, non poteiit iudex laicas, ct:am e efmfa h praEucniatin cada, cognofeere de raeritis ipfiusí <r

& tune rede inhiben poteíl per mdiccm c c c k l u - ^ v n ' fticum pro. edeudo per ccnfuram,íicuc in cafu con- h"%et %n uerlo , l i iudex eccleíiafticus procedat in caaía me- ¡ " S L re remporah, mter laicos, potéíi iudex laicus, i n - gg7 ' l htbere >cccleiiaÜico:&: íi ipfc procedat ad vkeriora,

ent caías nutori^ yiokntias imploratb Rcgis auxi»

lib,&hanc noftram priricipakm concluíioiíem p r o - bat innocentius, quera allcgat Baldas^ in marqari- ta,, verb. índex, &vt'rb, laiem. Cmpoln, confito cri- minalidécimo, numer.fecundo, & cft g l o í í a . m ^ j ? . 1 decernimm. de fententia excommunicationis^ hb.fix- to, Boerius, decifwne 114. numer .fecundo , & licet regulariter loquendo nunquaki deíur inhibido fine 98S

c.iülse cognitione, vt in ¿ap.nm folnm. in fin.deap~

pellat. Ithrofixto, & cap\ Remana. § . fi vero, eodem • titulo, l . i . I. iudex. I, fin. C . comminatimes vel efifi. & día dickur iundica5& canónica inhíbitioí»

qug non íbjum cum caufe cognitione,fed parte c i - tata fir, vt rradu Couai ru.^/». vigefimo quarto , pp, (jHtfiio.mm. f.Kota.'dectJio.fé.num.z.de appellatie.

innoȒ& decif.?-}. de appellmte. Caqueran, decifio, neimer. fpttmo. Roiand. ccnfMo 77. numer.aq, volnmnefecundo. Ruinus. confilio 7 1 . numer. 28.

volftmtne 5. Socinus l u h i o r . 4 7 . voiamme 4 . l^zxicúotus:, ds attentatis.cap. l o . de attentatis poB inhihittoncm, Ancharran. confilio 2 ^ . tamen in h o C p ^ , notoria; incomperc-ntise , pocerií iudex eccleliafti- ,|

cus inhibere iudici lateo, fine caufae cognitione , ita Ahh.in cap.vliimo de erdin.cognit. verfic.q. vbi B u - trias, namer.nmo. Lafus^llegatione 63. Aufredas.

de pote/ate eerlefiafltea fuper Jaculares cap, primo, numer .fepiimo ,verfc. nemo fotajijtcátñcm de Sen»

confií. z i 1. vbi docet idad procederé in cafa n o t o - rio mriícüárionis, veluti íi iudex fasouiatísfeintro- mittat fuper admimiiratione íacramentorUm , &

aliárum reiamfimiliamXi veto cafas fuerit dubius,:

neceffaria eft partís citado,vt cpnfaluií Federica?.

confilio. 300. Ancharran.cf«/</«.234-Abb.& Imola.

in cap,debitpres,de imeitóranio , & i n hoc cafa fi de- tur inhibido non habebit effedlumrei iadicataj./.

^ d s x , t i programa. C. eomminat. vel epifioUs, fed re- foiuitur m íimphccm citationera, vt tradit Abb. in di ¿he a p. tmn*, nHm.H.in fia *

Si vero inhibido cóncedatnr contra ius , Se ad- 9 9 1 uerfas i a r i f d i d k n e m ,de qua iudex laicus eft c o m - petens de iure , vel de cwnfaetudinc , tune ta- lis inhibitio v t i non Canonice fada crit nulla.

Se per confeqaens & excommanicationis poena, qua mbetur iudici faeculan, vt deíiftat á cauía , ita Baldus. in l. conjulta. namer. primó, C* de tefla-

mentís.vbi Súicctüs,mmcr.tcrt/9, & tradit Marta.

de Jfírifdícfione , tertia parte , cap. feptimo . &

in fecunda parte , capit. 42. numer. - dttodecimo,

& fie talis inhibido , non canonice f i d a , moa inducit adus nullitatem , ñeque caufis attenta- tas , etiam íi á d i d a inhibitioné non fuiííet ap- pcllatum , ita docet Abb. in cap. cum venijfient.

numero qaarto. derefiit. in imegram , Decías con-*

filio 460 . numero Vigefimo. Padfius , cpnfilio Tü8¿

nnmt vndecimv, volnmineprimo* Rolandus a Valle. ^ s

• - / con'

(4)

eoníjlia nnmerú vigepmo fcxto* quia inhibido -non canonice decreta, non ligacroánusiudicis.

, Rota , dectfien. fi. Malo de Atfelíatiomku, in no- nú, P a n í i u s , confito i o S . mmeír, nono ? & vigsfi- mo pnmo, .máxime quando notonc'cotjftat d e m - iuítítia inhibitíoms , vt do.ct KQiz. dmfang j ^ , de apfeíUtionih. in mtiqms. Bcll4mera deciftone 2tf.óoctiusdtcifone61 .n*mr.$. & licet d i c a t d é - 99] .c\\\oR.otx26, de appelíartomutts> tn antiejUís. cjuod

inhibido iuíta tiue iniiifta cít ti,menda,ficu£ eseoai- aiunicatiüjülud intelligitur , quando iudex í x c u - lanshabet iünfdiólionem ab ccclctiaftico , & tam- quasn cxccutor fuorum mandatomm , vt tradít Baídus m i.príma.in fin. C.qmmodo , gf1 qmndo iu-

^e.v.Sucinus. confilto pp. nttmer. fecmdo , volum. 3.

1 Aftii.:tis decijions tertm, nmner. tertw. Marlilius fínguian 490. íed ego vcrius incelligo illam d o d r i -

iiain procederé in caíibus prohibicis de iure c a n ó - nico, i n quibus nec habet iunUiidionem ñeque prajuentioncin . r í in cap. fiindex laicm, defentenua excommmícationií Jtb.fcxto. at vero íi c^ufa. íit mix~

( t i f o r i . n o n cnt valida talisinhibitio.. vi poceiicon- íingcre i n caufaiurispatronatus , quando agitur de priuando patrono , ob aliquam eauíam , quia tune iudex laicas eft competcns , vi ¿n cap.figmfir, cauit, de teSídns* ,vbi. notat Felinas , & Lambcif- timmde iftre patronalm, libro tertio. (¡mfiion nona.

£QA princip.articulo tertto. quia cuín traclciur üe ex- d u d e n d o patrono ab ipfo iure patronatus , iaicus

iudex potejt cognofecre, vnde dixit Baldus»» cap.

quantn.de•mdictps. (\\ioA f\ pátronaS ecelefe,' eft txclufus per vnn decuftodia ccJcííae vacantis, po- tcnc agere adionc iniunarum corara iudice l a i - co, & non íolum pro áexpuiiione * íed qtiam pro WrbatioñCjCompctit a d i ó i m u r i a m m , L fernm* Jf.

de aíiionthi* & ohligM. & fcqditur B a r b a c ú m di£í.cap,cjMnto.eoLíO.verfic. fsd Baldas hic, idem-

que eft d í c e a d u i n quando non principahter iudex , laícus eognofeit d e í u r e pacronatos , ícd accefioríe

^ 6 in quamdam confequentiam, cum vniuerlitate t é - porali bononun, i n quaincluditurius patronatos, ata Cardina'is tn dtílo cap, quanto. & eft gloíla in cap* fdiis vel nepolibu*. d.cimo fextorfH&fiíoneJepts- ma,6c íequítur Abb. in diélo captte quariío. & G i - gas in tradatu de crimine l&fee Afaicfi. qn<cjiione q m n a j n principio* V b i hanc dicit elle commtt^

nena opini^nemjquam tenet Paulus de Citadinis, qH<iesí.tong/ vigefima, tn lo.par.princip. ntimer.Vigefí'»

m e j i vero iudex ísecularis fe intromittat principa- liter in caufa iuris patronatus,qua? cccleüaftica eft, ft iñd.c quante.c.fi.de indicíPS, 1.6.. Clementtna. dtf- jpendíefkm.eod.titulo ¡tune valebir talisinhibitio,óc

eft obtemperanda»

ppy Siminter etiam non poterít iudex ecelefiafticus inhibere íarculari, cognofecnti de polIcíT«>riis be-- Jicficialmni & rpiritualium , quiahuiufmodi p o ^ feíloria funt temporalia, vtreíoluimu.sy«p. nnmer?

1^9.quam opinionem tener Vincéntius , incaptt.

fin.de induiu GmWcmymJn cap, Raynmtim.verbo,

•& "vxorem. el. 2. m m e r . ^ i l d e teBam. Jíifred. de fotcsí.fetul. ftifer Ecclejiafi. regulaz, Fallentia VÍ- geftma quarta. Mcn. chius' Áefectffir. pojfef. reme- dio r j . qtiíoflione decima o ¿la tía , & de rettnendarem.

3-qu&B. ^x.numer. 523. (y numer. 337. Craueta.

conf.z^.volHmme 1 . & 2 . Fenctm conf. primo ita fuu decifum , vttradit Guido l^pxdedf.pri- ma,&25. ® 2 o 7 . & H * . B o * ú n s \ d < / f 6 9 4 m c r .

^ g e f m c t e r t i o . C ^ l h T o h Q m J e c i r ^ o . Gram- inaticasJ?r.78. C a c h e r a n u s , ^ . i i 6 . Theraurus.

^•.517 8L hanc dieit magis coipmuncm Couarru*

fp.qmfl.cap. 55. & ícquitur Rota ^ r . 361. trima parte pro qua fenrenda aíiducitur tex. i„ mp!t g caujamque. el.z.qm filii fmt k g M . Nonmendent'es

qtiod a i Reges pcfnnet.non ad Ecdefiam de huitifmodi 1 fo Tcffonhju m '.icare, ne videamur mn Regü jiñqbr»

de'trahere, EtnouiíBijac coufirmat iftam oplnio-

neín M a r r a d turlsdiBióne^fecuhd^p¿irtc^.^jí/-ím.

.decimoquinto & deeimofexto.Mcct ipíc mtendat con-

tfarium. ' Prxccrea íünt qui putent iudicem feadarcm cf- 999

fe cbmpeientem fuper cauíis beneticialibus, ctiam- fi depropricrate traótetur, duannodo cotlatio be- nedeiorum pertineat ad Regem, ita A u f i e d . de pate(iate Jxculariffipereccl. Fallentia2(¡. i^úizláus, . •• MldeqmjfM.jfJplegib. quia Papa poteft hanjefa- cultatem laico cdnforre,vt notant Doctores in cap, 2. de iudtcw, hhh. i» cap. quanto , de conjttetptd*

' Dccius, con/. 154. A i e x a n d . í ^ y ^.HHmer.oóiatío, volum. 4. Gorfctus tntraüatu de pote/U. Mfgta z*

partea qnaíHoMkíndeciwta. Bald.tV; l,ferifta,. C . de precíbmimp.offerend, máxime quia ins cullatioms poteft acquiri cónfuetudine, v t tradic G c m i - nian. in capite fecunde de prab. l é r .fíxto^vhi í c q u i - tur l o i n n e m A m i i c a m , pro qua lententia confu- luit, C a r d . c e » / .tn cap.penienit, de cenfi- buí.Kota.dec.i 1,título > de confi/'Jftdme. in anrt~

qíiü,6c eft glo.íw cap. Imperi, frtma dífunthone j c»

di'e¿}m,eL^.depr<eb.vbi lomnes A i i d r c ^ m l . i.no' f ^ í / i . v b i t e n é n t . q u o d Reges poíTuntcénfcne be- 1000 neíicia ex priuiUgio Papx , $ tic demen.s V i l ,

conceíiit Carolo V.anno 1529 táquani Regi Nca- v polis faeulratem nominandi, ÓC pr ííícn;ar)di pfa U - toá 34.ad eceleíias Regni Neapolis.vi tradit M a i U ca.qo.mm.<). vbi d i c i t , quod ímperator habet fí- milepriiiilegíuíU in Eccleiijs A l e m a n i a , v t t r a d i t Conrad. in 'íempl'o omnium ipfdietimjihr. 1. cap .2. jf.

¿.num.io. Boenus , dec.p. numer. 8. ídem p r m i - legium habent Reges Vnganae , & As glorums,

& Res NorroandisS; vt tradit Selua, de benefic*

2,parte, qttecfL 23. nnmer. 23. & de Rege Prai.cias tradit Antonius de But rio tn diSlo cap.qamto, de ia- í/íC.Geminianus in cap.hcet, \de prabendps , cól'Hnitia tertia, .8z de noftro Cathohciííirno Rege Hilpamae

• ídcnl tradit Seluai dt¿h cap.vtgefímo hrtto^ namer.

94. Martafiipra.nxmcr.dccimotértt», &dect»¿sfex~

ífi, vbi d i e i t , quod nofter Rcx Hiípaniae ex p r m i - legio P o n t i í i c u m poteft in ó m n i b u s E p i í l o p a u b u s H ípaniarum noipinare fucceílores. qui fi dsgni e f l fe probentur, in pr^decefforuro fedibus prasnciaíi- tur, vt fuit decilum in X í í . Concilio Toletano3«Sc habetur in ca.cttm lengefa.difimftiotte^fk. ibi gioíT*

dicit, qujod nihil hodie íisbtrahitur Regi Hifpamg, 7 quiaficut prius eligebat3& nominabat, ira & m o - do , vt fradit Reiiaur. ¿ntracíam de Imp<:ratere9 qfttefi.ioo. nMmer.16. Cotiva.á*fsípra.l¡h.prtmo.capa fe rundo, o' 3. m.2q.Cvi[ctus>trattaiH de potejfaie Ke~

gia^qmfsfí.^. *

' Sed vcrius cxtftimo ( Sí ita p r á d i c i t u r j qaod illud ius , feu priuilegium Pontíficis iir íolum no- minandi, & piasícntindi pralatos, ad prelaturas:

coliatio vero pnc-lcnclse, ad íolum ecckíiafttcum.

pertinct, vt aduertit conrra omnesMarta•p.nstm.

17. cuius fententia veriífima eft, & non habet d u - bitatíoncm , i n tanium quod ñeque praícriptiOa nec, c o n í u é t u d o i n contrasium , aliquid opera- t u r , cum non toliat incapacitatetn rerurn i p i r i - tuaíium, & fi alirer caueatur in priuilegio Pontifi-i cís,pr¿íiimitur conceílum coade, &ad imponunas preces,vt tradít íacobacius,*» traflatti de Gonciliis.

lib. lo.artic.oííanejn fin.Kdkmiv. intratíat»', de Imperaterc. quafL 1. o. nM.mer.2%. 8c áix* fiupranií- mer.tfñ.cum feqHentibm, & ob hanc caufam dixit Boeiim,dec.Víg'ftmafecíinda, numfeftiwo , m ü l t o cum pericolo Principes fsetuLrcs íe intromitte- re in conferendo benefída eccleljaftica , ñ e q u e tolerantiam Papíe illos iuuare , quia pfseíurni- tur diffimularc propter ftandalun-), & fie bullíe def- bentreftringi ad ius praefcntnndi, licet cliíponant de iure confere^di,' vt dcclarat Marta iftíprd, « « - mer. vigifimoquarto. 8c fecundinn hanc declara- tioncm , poiTiimus corifidcrare, íi literxinhtltitio-- iñs ordiaariorum iudicuaa ecclcííafticorum fue-

ico?,

(5)

C o m m m m m c o n t r a C o m m m e s v t m t í u f t i f í c a t a , contra Principes volentes conferre

beneficia , & digaitatcs i n fuo Regno, abíque col- lationc iudicis ccclefiaftici, quod i n noftro Regno Hiípaniae nunquam vidimus, ñeque audiuimus, cu, Rexnoftcrfolunihabeat ius praeíentandi, & n o n 1 conferendi, vt fupra probatum cft.

1005 v ^ u m tamen non o a l i t u m > ^ u o ^ fuccedat W * ^ 0 te f r t ó i b u s ipfiius beneficíi, poterit hxc stllmb1 S11*^0 tra¿tari corara iudice l a i c o , ñeque iudex nefteiieo' ccclcfíafticus poteft i l l i inhibere^ á t^li cognitione, raM í«» cum d i d i f r u d u s confiftamín quadam temporali- iudice efi ficlocaotur, & yená\xnVix.ca.noflra,deloca-

********* to.caf,fin.ne fralMiviiisfiia! ySc tcnex. Ancarra.m regula.taque n.ií.verfic.contrarium, deregMb.6, Se fie íi Colonus qui locauic tales f i u d u s beneficio- r u m , qui ab alio conuenitur corara iudice íaeotilari opponat declinatoriara , &c dicat eííe conueniendü .coram iudice écclefiaftico, noneft audiendus, ve tradit Cacheranus, deaf. $ZL Tbefaurus decif, i z , Lapus alleg.... Couarr. . cap.i $ *mmer. 2. G utier- tez, Canonicarum ymeñ. i . p.mp. 34, wtwí**. 4^.

A z e u . t ' » / . lo.tit.iü.Ub.^.nít.^ .6C ^««//.822. num, y d . S i . G u i d o Pap.¿fcí/'. i . Francifcus Marcus. de-

cif. + 5.«» z.f.in cauíis vero dcciraarum,ecJefialti- cuspoteliinhibereiudicifaeculari, nefe i n t r o m i t - tatfuper didiis caufis, vt explicat Marta, fupra 1.

fart.cap.q$.mm.i.&mcap.zi¡. d i í p u i a t a l i a m q u a s - ftionem, aniudex eccleíiafticus poffit inhibere ías- culari ad impediendam executionem infírumen- t i guarentigij, quando coram ecelefiaftico fuit op- polita vfurae exceptio , quod latiífime íupra decía*

j q q ^ rauimus , numer, 660. aá interprctationem & de- clarationem noftrae legis R e g n i , quas adtnittic ex- ceptionem vfurarum , & an iudex ecclefiaftitus quando feribit ad iudiccra íaecurarem , debeat v t i literis requiíitoriis, vel prasceptoriis & quid é con- trajvidc MAn3i.fup.i.par.cap.i2.nHmer.<),vhi tenet quod literis requiíitorns , Sr. aliter poteít iudex cularis interponere appeilationemi » & rcraitrere cauíata ad curiara Regis per viam violentiae, ve de- bitus honor iudicibus deteratur, vt *» c. vt debitM.

de appellatfomhífs,

1005 R u i íiis pro dedaratione huius raateriaevanimad- uertendum eft, quod licetappellatio á c e n í u r i s no pcrmittatur ad fanem.vtappellansreleuetur, quia excommunicatio trahit fecura paratara executio- xoo6 ncaa* vt *n cap.pAfloralis.f .verum,de appellat.tamen jínell»' opcrabitur, vt caufa transferatur ad fuperiorcm,vel tío ¿n i " gradu appcllationis , vel per viam víolentiae, ad fujpendat Regalera Cuthm.cap. re vera.^.S.cap.pertms. d*

txeommu fenttntia excommunicationis^pi cum appellatio fun- ntcatioms d e i u r í u p e r g r a u a m i n e , v t i n d , c.vt dehttus, poteft

¡enten. interponi i n qU0libet a d u , taro inhibitionis quam s alterius grauaraims, i m o oc a rururo grauaminc

• i n t e r p o n i poteft , vt tradit Socinus, in eap.ftcre.de fenten. exiommmicaiior,ijf Roraanus fe»/'. 3 0 4 . ^ conjü. 18. & 390. & tunctempus non curnt á die

•appclkuoms , fed á d i e i l i a n grauarainis. M i l . in [no Repertorio. verbe.appelUn poteft. nifi fíat aiiquis adus per quera defignetur futurura grauaraen , v t docct A b b . m cap.prtmo periUum text. de dicationi- hai, v b i Butrius Felinus./'» cap. fignificaueraMt.yt. p.

1008 verf.fallitde teñibui, & ^ic fi concedantur monito- ria v b i non funt de iure concedenda,, appellari p a l teft, quiafit a d u s , per quera dcíignatur í u t u r u m grauaraen, vt tradit Fclinus inditt. cap. fignificaue- r » » f , fed quia non omms adus iudicis habet v i m fcntCntiaj, nec omnís voxiudicis cft fcntentia3cau- tcla eft, vt non appelletur grauatus ab illo a d u tan- ' quam ab illato grauamine, íed petat illud rcuocari.

He fie non reuocetur,tunc poterit á non rcuocationc

^ooj» appelhrijita docet Lance otus, de at&entatis a. p. e, i2.limitat.<$o. « , 7 1 . & l í c c t i n h i s p e r a g e n d i s l a b á - turdecem dies . turnen non jexcluditur grauatus quominus peiífit appeilarej ita fuit deciruro i n R o - t a . ^ / . J . w . á í «ppellationíbHífiamm» Paulas de

T o m . i r ,

Caftro.ffí«/f.334.».<í.f 0/. i.vbí hoc declarat, fí veto non obftante appellationc ad Pontificem , 6c ex- prefsa Regis auxilii inuocatione, á tali excommu- nicatione iudex ecelefiafticus procedat ad vltcrio-

ra.denuntiando partera, vel ponendo in portis Ecr ^ ^ . ^ clefiaec^«/u»a,prout nuper vidimus contra Cano- . . J / * nicos huius alma; Sandas EccleílaE Tolctan^.ad in-

ftantiamlicentiatiBenauente , & tune eft dubium tur per an appellationé pendente i n caufa principali poíEt «fftlU-

denuntiatio procederé , & i n his terminis refoluit, . C^\án&.decif.i.num. 19. quod á declaratoria ex- W Í *

communicationis incurias datur appellatio , fed aturab ipla excomraumcatione. ita Ancarra. I 0 I Í confil. 240. wfi.Antonim Gabriel infots commmi- btfs,üt. de regu. iuris% conclHf.^.num.^. & fie dicit decif. Rota z.tit.dedolo & eontumac, tu nou¿s,quod is quia declaratoria appellauit debet vitari.quia ap- pellatio á declaratoria no fufpenditillius e í F e d u m , cura íit adus confecutiuus caulae^rincipalis , & eft adus irretradabilis,nam quas ómnibus publicc funt publicara, non poteft l i e r i , vt íint oceulta, ergo v t attentata pendente appellationé fruftra traólatar rcuocari: & i n d u b i o l i appellatio eft iufta^ fiuein- i o n íufta, debet denuntiatus proexcorainunicato íe ge- rere, & ab ecclcfiafticís facramentis fe abftinerc, v t tenet Hoftien. i» fftafptmmajit. defententia excom- mpinieatiems,§. qmliterpYoferatttr\ verf.vndeindt*- bio, & cum tutiora & fecuriora fint cligenda. hasc eftviatutior quaerefpedu animarum eft cligenda, c. imenis,de fponfalibmtc.ffgmficafi el.2. de homici- dio.c.pentilt.c. adaftdienttam, eod, tit, & i» terminis f m i l ü declaratori<e.per cedulones, tradit Marta de *«-

rtfdíñione ^.p.cAp.iz.n.g.Sc lo.vbi dicit, quod exi»

ftens in dubitatione abfolutionis, debet pótius i u - dicare abfolutionem non valere , vt tradit Socinus incap.p-ypendimus, riHm.iij.defententia sxcemmu- mcationis» & in cap. venerahilis,eod.tit.8c cura fuper hoc dubio eíTet contentio ínter Canónicos D o d o - rales hüius Sandae Ecclefiae, & fuffragiacíTcntdi- Uórfa, vocatus fui tanquam aduocatus d i d i c a p i - t u l i , &confiderans rationes pro vtraque parte a d - dudas fecutus fui fentcntiam & opinioncmTapien' l o i | tiífimi & dodiffimi d o m i n i D o d o r i s Dionyfij de Melgar, CanoniciDodoraliSjhuius Sandae E c c í e - fías, & omnes aduocati capituli, vnanímiíepperpe-i i b indicio refoluimus tranfado termino didae oe- n u n t í a t i o n i s , eííe eanonicos inobedientes excom- municatos, & quod appellatio non operabatur ef- fedura fufpenfiuum , & ficin fine termini, obtem- peratum fuit didas declaratoriae, poftquam D o m i - nus Nuntius declarauit non eífe locura appellatio- n í interpofitae , & fie d i d u s licentiatus Benauente fuit admiífus tanquam capcllanus chori huius San- d a ecelefia Toletanae, cuius procuratori fuit data poffeffio dida: capellaniae, i n quo cafu nec appella- tio per viam violetia aliquem operaretur eff e d u m , 'quia illa caufa erat executiua expeditis iam execu-

torialibus i n c u r i a ^ & declaratoria erat a d u s c ó - fecutiuus ad executionera , didorura exeputoria- lium , & fícnulla eft vis nec violentia i n execu- tionc per declaratoriam , appellationé remota, vt d i x i m u s y i í p M n. 412. quod t e ñ e m e n t i , quia íaepc poteft de fado contingerc.

Si ver» caufa non fuerit finita per executo-, l o t y rialcs, excommunicatio lata, pro executione p r i - mas , vel fecunda} íententiae , á qua appellatum f u i t , erit nulla , cap, ad prtefeniiam. vbí Fran- cus de appellationibuí , ih cap. f e p é , vbi glof- fa verb. rata, numer. oflaao. & i» cap . perue- njfat 3? tiotabili , eedem título. Lapus , alie- gat. 1. mmer. fecundo. Angelus , confl. i 8 § .

Erancus,í« eapitefolit.defententia excommunicatio-

» « , lib.fexto, Rota dectfio 20. dkappellatiopibmj.rt

»o«»f, quod procedit ctiam fí appellatio fuerit ex- tra indicia, licet interpofita, quiainterim e x e ó m u - nicatio fulminata nulla eftjpfo iure,Franc.w c.bone.

(6)

c á d i c e n d u m í i a p p d l a t í o fucric íntcrpofíta ab i n - í c d o o i t m a ^ a m cenaras poftea fuímmat» nonji»

gane, 6c v d u t attenUtaa rcuocantur, (tara cocam i u - dice o s a r i o appeUatioais , quamper_ vmm v i o - h a t i ^ m m iudex Ecck&mcus faciat vxm exeque- d o a p p c i í a d o a e r e m o t a , v t p i u n c s f u i t xudicatum i a R o t a ^ t trádíc Laaccíotus. A m e n u m . f c e m a * fM.cs^ dMedes¿m<tf<*m$tmoneS.mmjertioScd p ó - dente appeilationc e x c a m m a n í c a t i ® remapet itk fuo joboce t r t docet Fwocus ¿ttdt£Í4 cap» ad W , e a g m ; & M > m * úti^zfmsftettud® . í«nt- émt£c i n BMbt.mdem skiikt aKmJemo. Guido Pa- s o t j p m$f4fMM&ie M^fdlii&v^n&ft* i eo„ quod intelii- gas- ííx a p p c l k t i o í í e á fcii£oit¿a cJccooonBunicacionis puixlata ,, tecusfi fob c o t i d i t i m e ,l.ata f u c r i t , quia m h a c c & & í € a i 0 t c a < Í M n m m c o a d ¿ t i o n ! s í n t e r - 1 goaamcspp€lIattavittí:éEjí¿aan íigat excomínuni- ' catío» simo cfi. íiíiíp|WD:fa per appcIiationcmssta docet

¿QAÜ ftm$mtm &eimM0me£tim-is$ i¿.6. Q u i á illa d i *

¿üest oMiixcriStíiiSoDmpamesris infratresdáes, efl:

lüsfics vaon peocedit i a abfoimionc ab tx-

€ommw.mc^úQwt%m.MB. mtssim appeilatus remanet

*OI7 afefofatíKj, sqs¡ db&aatc ad«e¡:íam appellationc. Ita

&¿m €^.f<$ftmr-diSs§«betuné tm viséma q^a:fimafti i i - h í m tcx. «le a p p c ü a d o n i i x i s , n c c á tali íentcntia ab- . , l ^ i M o a k d r f e t a d a i t t d a p p c l I a i i O j . v t t t a d i t G i i i d o

Papa;/^fm qmsfii^.loQ^ verjksia^ f e i m dfentemia, i p a í l írmoccatímiiai!* ¿^..«^ «xwwi^wiw^ii'» rtfirí-

gtis* ñMtonhss, NscciL. de fensemia e%c®immMimtÍ0~

ms,, quíá. íecQpcr iura & a t faaorabiiiora ad abíolui^

duioaj quam ad coridernnaaduai.&per ^onft^acfiíp tttqac per wiam vioIcntisCjappcIlaBSC^ andiendus, cam nullum dasanum patiatur in cauía principalij, l O S ^ propterabfoiuítiotaeei.Siffiíiiiter ctiam crit nulla cx-

c o m m a n i c a c i o k t a á iudice rccu(ato,pcndentc caa- fa recuíationis, vt docet hapusallegat, i.pertix.fn s&fite 9 fet mas, de fsnuntm cxcemmunicAtioriis» l o - - j • dsmxs í á á d r e á s ' m 'd¿£h'i!*f.legitm* num, $.déApfel,

Ubt.fs^Ql M d . in Jka ref extorio , <uerb® , inrifdi£Íiot i Q i y vbi diere , quod pendente íufpicione celfat omne CKercitiumiurísdi<3;ionis, & i i iudex rccufat ad:vl-.

) -teriora procedefe^erií articulas notorias vielcntise, x & í a GuriaPrincipis omnia ada r c p o n ú t ü i i v t p'ars '

gráusta íeqúatnr appellationem i n t e r p o ü t a m ad fopeiib^etn.

R u r í u s vididubitatum, & nuper fuper ícquenti jtuUic* ^ u ^ 0 confulmsíui. Ludouicus de S ü i s , Tabellio tffictu* pu^icus huius ciuítatis, cupicns Dco ícruire in ha- ctertcui, bitií Monacbali, reiido fxcülOjtam ipíc'quam eius velt%eli~ vxorj & fiíij m a í c a ü , inter quos, eft alter Tabellio gisfm Jit puHicus & toemina illius, & alterius matrimonii, c"ir & ^ 5 Monafticam elegcrunt, Ordinis f a n d i Frán-

¿«"ím. c^c* v d e q u o tota hxc ciuitas Toletana valde-mira- ttíbut. co ^ c ^ » e x d i d a repentina umtaíione vniusextremi fam fe. amplcc v i t » in aherum tam magnae perfedionis, eHiym/dubicatur nunc , an iftc laicus fadus Religiofus fí¡cíílT f111? ffrum ' tam rerpedu contradus initi cum n é n i e J ^cuIanbu* ^tempere habili.quam ratione d e l i d i . dus, ^ m rcíolutionc poteft contingere cafus vielen-

1021 ^ * ' fi iudcxfeeularis íit iudex competens ra- tionc d c h d i , & contradus non poteft mhiberia ludiceEcclcfiattico. fi vero cognitiopertinetadiu- diccmEccIefiafticum,redc poteft ipfc in caufa p r o - c e d e r é , mhibcndo iudici feculari, quilicct inter- ponat appellationem s & implorctur Rcí>ís auxi- lium per viam violcntise , non crit audiendus Et pro m n í d i d i o n e iudicis Ecclcíiaftici facit quia 1022 ordo íaperüeniens tollitmunus publicuna i ¿ p o í i -

t i m , L pmsr.ff.de cxatfatiombm mHncrHrh. & fi

m p t m e s

paganus aecufemr de aKquo crimine , & c í f í c i a » m ü e s , síoncomienitur fub pringo iudice , fed üén fecundó.í.<f*« cum ii»o*§. rem.ff. de re militafi Lhas Mcufart § A«ff de MCHjMimibm. & tiadil; Anchar-»

ranus mcaf»ea cjíí¡e,deregMrislibro ó.iii qHAsiin.i^

verficsil®* jecmdd eft ofmio.

Sed contrariam ppinionem tenet Bcllamera ini* ' ' pof ojuifii q.-z.de for'J comfeienti^hí tenet Clericuas»

efíe¿tum comonílum poft d c i i d u m , d e b e r é á iudí*

ce íceulari puniri. quam opinionem íequitur A n t o - niusGómez.i.tom.variarfttácap. lo. tit.de tm.mw-- íéMte Ecdefi<e « . y . Q u i a in dclidis puniendis inípi- m t ^ citut tempus d e í i d i , & non featentíae./. i . ubi Do-- Mms ffJe fmms l.inmmHm aflimaHfi,ff.de inim, L deíh § .fiMffídé ferm co rmpo ¿.ftquis de cuno, in fin» ' C d á L C m e l i a m defatfts, in qua re plurcs caíus funt diftinguendi, pródeclaratione huius quseftio- ais „ quae fepe contingit de f a d o . Primus caíüseil quando laicus eft efíedus Clcricus , fine fraude, &

dolojqui in foro feculari fuit obligatus ad ratiocinia per contradum vcl obligátioneuii per quam fe fufeH- íiiifít i u r i f d i d o n i iudicis íecularis, & adhuc i n hoc cafe eft conueniendus pro eius execiitioné ooram iudice Eccleíiaftico.Ita tenet lacobus Butricarius i.qtiis C.dé Epífc&pis, & Cíerieis, q ü c m refert^ & fe-^

quitur Mx^o\ytmÍHwbr.defideiHff9ribm,in fifi.Al- heúcu&inlege^amMágiHratHSy'nHm^^.ff.de.arbit^

Alexand.?'» Lcum epuedam fuella in def». i . quaftiv™

mt <}.de cenfihm & in dem.qm in agro,§ .qm& verOr®*

j.deftatpt Mmschortím, Felinus i n esf .extenore mm*

í$,de refcripttí.Layus allegtt. i it.nnm, qtsartv, Fe- dericus de Smi^cmftio gy.Jcíanquis decifie.Neaptlé»

sm,400. Vhq9ideadf%ísU.t^ap-Í^.nMmev^. l u ü u s C l a r u s . § .fin. qH%¡L5 5.qui Iequitur dc co, quipoft delidmn faátus eft Rcligioíus,GutiérrezU.i.praS*

quxjl.j,n.fectindo^biííc declarat l.i.tit.^.U.z.recth' piíat.Quoé intelligo q u á n d o iudiciü non fuit coep- tu£0,&lis conteftata corani iudice íecularijquia t ü c I€S4 in temporalibus , & patrimonialibus n o n m u í a t u r iudicii natura, licet executio ícntentiae contra Clc- ricura vel Rcligioíum debeat fieri cotatniudice Ec- clcfíaftico, vt fupra diximus de Clcrico dcpoíitaríe^

VttenctBofyaáúlxm fuapoUtica lib.Z'Cap.lü.n.

ffíí/. i ^ . iítam opinionem firraarpntloan. Andreas in e*ültím& de obligat.adratiecinia.Specnlator tiu de e « § . t .verfic. fedqptid(i efi criminalü. Áufrcdus m Sfdditiombus ad Capel.Tolofa.aím/'. i ^ y . S o c i n u s i » cap. ^opofmfid.nHmer.^6. defiero compet.Cmúcmm dteif. xo.numer.^z, in ¿.par.i ¡tul.de delitlis. & fen- tit.Guticr.y}*^. num. ííy/ifl,ibi. Remmsbitigitmhm cafa Clericmfiubditttí iudici feculari ^rattone caufis^

& benorüm , noti autem refpefftt perfenai & hxceS commmis «pinto, vt tradit Couarruuiasfrv<¿Z, ¿•. 32.

lulius Clarus in fmpraBita criminali § .fin» mge(mm yíXM.Bclluga in fpeculo Trincipum.rttb,vndecima.§mt. •

videndum.Quzm opinionem lenet nouiffime M a r - ta áedeiurifidiclione q.p.eenttt a.c<í/i 131.«.g.vbi de- clarat per quinqué a r t i c u l ó s e concluíiones , & f i c .refolutiue teneo , quod fecularis fadus M o n a -

chus poft delidura, & inquifítionem foimatam, debet iudicari per iudicem Ecclefiafticum. A b b , in cap. in quibufdam numer. i . & q . d e p e n ü , v b i Socinus«««-/ir. 1 1 . Maiolus dcirregtilaritate lib.

i> numer. 6. Q u o d amplia ctiamfi monachus non l O j á fuerit profeílüs, íed nouitius, quia cfEckur de foro Ecclcfi® , & debet corara iudice Ecclefiafti» , co conueniri, ita Hoftienfís iti cap. fiatuimm ver"

ficuL pofie, de regtílaribm . Do&ov¿s in cap.nligw*

fo,de re¿ftlaribuíy libro fexto, Tiraquellus de retraB*

lign. § , 1, glojfa 8. numero 2.1. Angelus «» /. I * ff de poenii* per (ext. in L Batn liber.ff. nffiafiio» \

nibas, & dixi fupm , A numer, 5%- ctim fequen- tihm.

Et fic íiue vocatione D c i , íiuein fraudem 1««»

rifdiétionis fecularis efficíatur quis Monachus», r e í ' p c d u ^ í u » perfoníe cfficitur de foro Ecclcíiae,

, ) ' ' , tefpc-

(7)

C o m m u n m m c o n t r a C o m m m e s . l o a / reípeálu vero bonorum , poteft coram fóculari co-

u c n í r i , vt cft dcciíüm per Vincentiura de Franquis decifio.x gz.tf j&^.&étjó.&c'xn dubio nunquaru príe- í u m i t u r quis , f.ichis Monachusin fraudem, ar~

gum. text. in I. fin. §.fin. ff \ de bonu cor'um , q m f é i mortem confciitermn, & tenet Aíbericus intráíid- ta de siatmts 3. far. qnaft. 4 1 . in7?«. Proíperus Fa- rinacius de ddiUis qn.S.num. 110. & quando laicus 1028 eífe<^us ^er'cuspoft peremptam inftantiam i u d i -

c ü corara feculari , poffitáiudice laico iudicari, explicat Marra fnfra cafn 1 4 1 . ^ eafu 176. ntí- mero 17.

i o 2 p Sed quid íi laicus factus Clericus' fuerit ordina- taicut tusa non fuo Epifcopo abfque literis dimifforiis, erdina^ an gaudeat priuilcgio foriEccle{iaftict,&non gau- tus a nón d|cre tenet ^ f í z n c n s in cenfuetudimbr** Burgundi*

¡copoabC' rií^r' i - § ' 5 ' Wfine,Kehn{fnsiritríi¿~iatffnommat.in que lite- • i4-?««''». 4 2. Salzedo in additionthm ad Ber- risdimif. nardttm Diazutíf- 16. fer glojjamin c. in eos,verho.

foriisnon ord'imre,de temp.ord. Uk.6. Partem vero afíirmati- conueni. uam tenct Guido Papas decifione449. Hieronymus tUrC0'j\ Gabriel, c o ^ o i 8 í .^o/ííw.z. quam opinionem í e - ramiu t qujtur y^^xtzde iurifdiüione centwf. Z-caJii J^p.

lari. ' « ^ ^ ^ . S . ^ J». E t ratio euidenseft , quia Clericus, 1030 etiam íi fuerit ordinatusab Epifcopo non íuo abf-

que lireris ditmíToriis imprimit charaderem. e.fin.

vbi Archidiaconus & Geminia.& Príepofi-p.^^T?, Guido fnp.d.decif.q^g.quos fequitur Gabriel d,co~

Jil. i%i.n.$..volpim,i.>

1031 Ncc praedidíe rcfolutioni obftat textus Concilij T r i d e n t i n i c. lo.fejf.y.derefermationeinverjtc. &

fie ordiwati.ihu Etfie ordmatifi ia minoribus ordini- bmconflitHtifHermt^nHllo frititlegio clericali prafer- tim in erimtnalibmgmdemt. Quia illetex.loquitur de ordinato ab Epifcopo alieno, cum literis infe- riorum Praslatorum ^ per quera eft füblata poteftas

caprtuli, & Pr^latorura inferiorum , etiamíi pras- tenderent legitirnam confuetudÍHe?T>,vttradit Stc*

phanus Aufred. in addhionibm ad Capel. Tolofonam.

decifto.áfio. Nec militateadem ratio incafuquo fi- lie literis dimidoriis ordines collati fuerint,quia fí- .ne bis literis folus Epifcopus eft i n culpa.qui debet

ferutari quera o r d i n a t , vel elegit , cap. qui Epifco~

•pusAiflinci.z^.cdp.vnice defcruttnip in ordin.factend.

Sed quando ordinatur roediantibus literis Capitu- l i , ve Príelati inferiorís Epifcopo, tune vterque eft i n c u l p a , quiaetiam ordinatus praefumitur feire

Í

)rohibitionem Concilii.&íic non debet ex fuá ma- itia commodum reportare, per confequens non gaudet fori priuilegio , vt refoluit text. i b h Q u a m interpretationem afíig'nat Marta de iur'tsdiüione, 4.,par te centuria í.confd. 149.Kiiwer.13. Mandoíius i n reg. Caneellariae 24. efuaftion. 14. numer- duo- décimo. Ga.húe\ fupra dítle confil. 287. volumine 2.

^032 & adde text. in cap. S. fe/sien. 25. Concilii Triden- tini. deeuiustext. Concilíi interpretatione , vide M c t u m proprium VnV.tf.fol.mihi51 .&c frat.Ma-

nuel. R o d r í g u e z . 1. tom, regularium ^.18. artic.q.

fol.6$. Gutiérrez in fais Canon, cap.^6. nftm.24. ÜC eft text. cap. eos, cap. nullm de temporibm ordtn. lib.

6. Quia illje prohibitiones diriguntur folum ad Epifcopum racione praeiudicjj alterius Epifcopi^vt intelligit Gabriel d i í h conftlío i 8 r . numer.vndeci- mo,Sz aífignat rationem diuerfitatis Guido Paps in diBadeeifione ^g.verficulo , & potefl efe ratio dmer- fitatis, putar enim illaiuraideo procederé i n Cleri- co alterius dicecefis, propter prseiucliciurn iurifdi- I053 dionis Epifcopi proprii j quas ratio non militat in

laico, q u i e t t d e i u r i f d i a i o n e t e r o p o r a l i , & f i c p o - teftfine literis dimiíToriis recipere primara tonfu- rara ab Epifcopo non fuo , quod quidera intelligo verum refpeduordinisfufcepti , & priuilegii fori 1034 Ecclefiaftici, fecus vero quoad ord^nis executio-

" neta , quia collado erit irrita , ita R o t a , vt tradic C a p ü t a q u e n f lib. primo decifio. l o é . & docet Ga- briel diüoconftUo i b i . <» i.dtibto.St }Assudi5toca*,

T o m a r . 1 1

7 5 fn iqy.ntim.fin. Q u o d teñe m e n t í , q u i a faepe de fa-

¿ t o continguntj&haec omnia cxempla propoíita i n hac quaeílionefufíiciant ad formandos caius , per viam violentiae, vt ad íimjlia iudex procedat , &

ita ius dicerc debet, \x.in lege mn pojfmt, de íé- gtbus.

Ex quibus ómnibus rcíolutiuc tenendum eft.Re- »055 gem noftrum , & fuos Regios Scnatorcsintcgerri- tfiloga*

mos , & oranesPrincipes , q u i ñ ó n recognokunt ttot°"»*

fuperiorem in temporahbus habere deiu.re,& con- 10' fuetudine immemoriale ius cognofeendi per viam

violentiajñnrer períoüas Ecdeüafticas > & ^e rebus Eccleíiafticís, non iurifdidionalitcr , fed per viam dcfeníiomsnatura!is,quia Clcncorum defcnfio ab iniurijs, & violentiis lilis Ülatis , eft cauía publica, Vt in Lfi quis in hecgenm.C.de facrofanciis Eadefiu in

$ .finque.xh'x. Sitque cmttis landabtlefiatias Sacsrdoti- hmy aut mímílrtsinmriasvelHticrimen publicumpro- / í ^ í . M á x i m e quiatalis cognitio magis tendit i n

fauorem i ü r i í d i d i o m s Eeclcfiafticáe, quarafscula- ris, cum Gt quaedam p r a p á r á t i o , feu adiuuatio ad meliorem diredionem iuriídidior.ís Ecclefiaftica', quae vulnerara eltá fuis iudicibus Eccleíiafticis,exe- quendo fuas fententias in cautis ordinarüs fpreta appellatione ad Romanum PcntiHcem , & a d íuos ' iudiecs ordinaiius.fcu Apoft:olicos , quorum iurií-

d i d i o non violatur ex d i d a cognitione , 6c multo xninus impeditur, imo qui eam iropediunt,funt i p . ¡037 íi iudices Eccleüaftici, qui in contemptum íuorum fuperiorum , non defeiendo appellationi corara fuis iudicibus íüpcrioriibusinterpüfitíe , fed potius

e x e c u t i o n i f u a s í e n t e n t i a s t r a d u n t , c o n t r a l u s , &

Decreta Pontiticum denegando opprefsis appella- tionem , & claudendo portara appeilantibus ad f u - periorem , & vt ifta porta claufa aperiatur , recurrí- tur ad iudices Regios, per viam naturalis dcíeníio-

nis,cum tam iaici,quam Cleiici fint ciues)& mem- 103S bra Reipul^licae remporalis , & fubdíti R e g í in or- dineadbo^um pubhcum Clerrcorum,&laicorum.

E t fie Rex iiofter & fui mtegerrimi Coníiliarii.de-1039 fenduntvi opprefsos non cognofeendo demeritis caufae principal^ , ñeque de íuftifia , vel iniuftitia • fententi»,fed f ü l u m , a a d e f e r e n d u m íit appellatio- n i , vel n o n , incatibus arare permiísis , quod eft proprium Regum o f í i c i u m , cum fit iudex c o n í c r - uator j a d t o U e n d a m v i m ^ n o t o r í a m violentíam , í u b d i t o r u m , & v i oppreíTorura , quod de inte. Ca- ID40 nonico,Gmili3& R e g i o , & d e í u r e D i u i n o 5 & N a t u - rali procedit,ied etiam de confuetudine imáTemo- r i a l i A alias Ittigatores, 6c Refpublica pluriraa d á - na,6c incommoda p a t e r e n t u r ^ i p í i iudices Eccle- fiaftici, pafsim fuapoteftate abuterentur 6c ficin hoc cafu nec l o q u í t u r , nec habet locü cenfura Bul- líe ift Ccena Doroini, ñeque ex hac cognitione ne- gatur Pontifici M á x i m o cognitio csuíarum Ecclc- íiafticaruro,ñeque f u p r c m a í n r i f d i d i o , de quanc- mo dubitat,quiaticut anima eft prctioíior corpore, ira Pontifex , & eius i u r i í d i d i o eft fuperior Regi- l 0 4 l

• bus,6c Imperatonbus,quorum Deus eft caput, q u i eft Dominus omnium fpiritualium, & teroporaliü, quia ipfius eft orbis,6c:plenitudo cius,ipfc vero o m - nia commiíit Beato Apoftolo Petro, 6c fuis fuccef- foribus. Ét fie diciturSaccrdosmagnus, Princeps Epifcoporuna,h5Ercs Apoftolotum , Primatu Abel, gubernatu NocPatriarchatu Abrahá , ordine MeU chifedef h,dignitate Asron^audoritate Moyícs^iu- dicatu Samuel , poteftate Petrus , 6c vndionc Chriftus.

Manus ergo R c g Í a , & e i u s poteftas eft murus Ec- clefiíE^pax Clericorü, (alus populi,pfopugnaGuliira»

pr^eíidium tutela Chriftians Religionis,6c fie m á - xima debet eífe ínter Pontificem M a x i m ü , 6c Re- T04í gerri noftrum Catholicum vnio , & charitas , 6c mutua a í f e d i o , 6c tanta debet eíTe fraternitas, 6c v n i o , vt altera poteftas alterius "femper egeat au-

xilio , quia cura mundus duobus tañtum confter, G 2 Sacer-

(8)

7 6 F r a B í c i , Saccrdotio,& Rcgno, fichomm muñera funt d i -

^ ftindaj qnia'Sftccrdos orat,Rex imperatjSaccrdos.

pcccatuai d i m i t t i t , Rcx punit deMajSacc! dos ani- rbasligac,& l b l u i r , R c x ^ r p o r a c i u c i a t , & torquct.

Vterqüe tamen dminafc legis cxccutor íuum.debK tum iuftiti» cuique t n b u i t , & fie hace d ú o brachia d e x t e r u m . & í i n i t t r u m j d u o luminana,maius>& m i - . ñusjSol & Luna; 5c dúo gladij poteftas Ecclcíiaíti-

^ ca, & feculaiis feadiuuaread inuicem non in fuis ' . aéiibus impedhc ©portct:& íic, nec Impcrator iuia Pentificatus arripiat.ncc Pontifcx nonicn Impera- toris vfi^pet.Nec ob hanc cognitionem, leu notio- nen^quas per viam naturalis defcnfionis,& non i u - , 0 4 5 dicionaliter pcocedit,noftcr Phii ppus Hifpaniarum

Rex intcndit i m m u n i t a t i , ¿<c exemptioni Clcnco- r u m , & Eccleíiarum aliquid derogare, ñeque Clcri- cos ad íuain Regalera iunfdidionena reduccreiCum eaIblum adfandiffimum Romana Eccleííae Pigíii- lem,vci m á x i m u m Reipublicae Catholicx Paftorem pertineat, cum omnes temporales Principe^ fint máxime i n ípiritualibus,necnon Ecclcfiaíticisrcbus Summo Pontifici inferiores. Et fie Chriftianiffimus Rex nofterPhilippus I I I . nihil de Reiigione , nec aduerfus iurifdid;ionem Ecclefiafticam in hoefta- XQAS tuit.nequc.iudicat, hcefui integerrhni Auditores,

nec Senatorcsgrauiílími.Solum enim ex hac cogni- tione intendunt Ecclefiam t u e r i , Chriftianumque populum in pace, & quiete conícruare, & ob hanc caufam cognorcitur per viam violcntiae de rebus Eccle(iafticis,& inter períonasEcckfiafticas,cum de lebus temporalibus, & inter perfonas Regali iurif- dióttoni fubiedas3nulla fit dubitatio.Vnde cum ifíae duae iurildidioncs, fpiritualis, & tcmporalis , licet difl^ind», & feparatse, tendant ad iuftiiiaB d i r e d i o - iQAj n c m , & adminiflrationem, non debet vna alten efiQ.

impedimentumjred vna debet feruire altcri.Qucm- admodum enim homo , cuius ratione omniafada adinuentaque íunr,confitlerandus cft ex fuis parti- buspr<BcipuÍs, quibus conftat,nempc, ex anima &

corporc : fie Ecclcfia curam gedt non modo rcrum fpintualium , & quae ad íaluccmíánimae pertinent, fedetiam corp®ralium , inorciine ad bonum fpiri- 1048 t u a l e , & c u m fint duaepoteíl'ates prjecipüae, duoque

genera fubditorum í u a t , n e c plura efl'e pofiunt.quia ñ e q u e plures íunt partes integrales i n homine.quam anima & Corpus,quibus illae duas poteítates impofi- íjefunt, quarum vna raaior eft altera, n e m p e í p i r i - tualis temporali, fie in cáelo funt luminaria magna,

quorum altcrum maius Sol, pra cíi diebus, hoc cft, ípiricualibus,alierum minus Luna, prseeft nodibus, id eíl, temporalibus. Et in hominc d ú o luminaria funt,mamsrat.io,miuusíeníuscítjmaior & honora- l 0 , tior vidctur'.qui niclioribus, & dignionbiis praicft.

Anima plusquam corpus aiftimatur, & Corpus plus quam veftimcntum.hoc cft, plus quam externa bo- na',corpus animi caula conditmn cft, bonavero re- rum natura, hoüiinum gracia comparauit, nobilior ergo anima, Óc nobilioraípiritualia, temporalibus,

& fortiora.Qiise cum itafint.mirum videri non de- bet,íi PomiiCX Maximus, Eccicíia; caput, cum cu- ram gerat animarum. & rcrum ad íalutem í p e d a n - tium valeat, quae corpoiis funt tueri, & ad mi mitra- re , i n ordine ad finein fupcrnaiuralcm falutis íeier- n x , & íic íicut anima pra;eft, & imperar corpori, v t Regina in proprio Rcgno, ita lile qui imperar ani- miefacilius pt)ffit,,& corpori impciare.cum fit P o n - tOfr tifex quaíi Dcus in terta, maior quouis hominc, plenitudinem poteftatis obtinens, cui neceílario omnes obedire tenentur, ipíe enira totius orbis o b - tinct principatum, totius orbis fupremum M a g i - í l r a t u m , & vt vnico verbo omnia comprchendam, eft Petri íuccellor,cui Beato asternae vita clauigero, terreni í i m u l , & cceleftis irapenj iura commifit ChriftusDominus,proinde?& Chrifti Vicarius,ipíc conftituit Leuitas,Sacerdotes,Epiícopos,Cardina- les. Ipíe cunda iudicaturus, á nemine cft iudican- dusjipíe omnesordines EccJefiafticos diíponit, ipíe quod vnufquiíquc faceré debet oftendit, ipfi quaíi : Chrifto omnes fledunt genua : & í i c nofter Rcx Philippus I I I . omnium Regum,& Principum M a - ximus,c«terirquc potentior, cum fit aker Rcx D a - uid,hoc íseculo diuínitus datus,qui heroicis v i r t u d - bus inftrudus ad propaganda religionis ardores,in pnmis 1 nceníiis,in í u m m a Imperij potentia, ac R e - gnoruin amplitudinc, fie omnia per varias S e n a t u ü ,

¿5c Coníiliorum elalíes ordine diftributa habet, vt nihil fit graue,quod non piius,cum felediíHmis fuis Senatcnbus communicetur in ConiilioSupremo,&

fie eidem Romano Pontifici fubmittere eaput non dedignaturj & cura haec lint ita nota, & manife'fta, non eft credendum iura Pontifí'cis velle vfijrpare, fed potius conferuare , prout conteruatur eius a u - / d o fitas, & Ecclefiaftica iurifdidio'in d i d i s cogni-.

tionibus per viam violcntiae, vt fupra late oftcnlum eft,quod lirnae, & coiredionifandae matris Ecclc- í m í u b m i t t o . ^

S Y M M A R I V M e Rí cttlpiiftitHris ntmo elí excommum

6 7

10 i i XI 13

CA^.Roin{im.§.C4t*eMt}de Jent.excem- mmka.deciaratur.

Trattatmfutitri temporis non fpeftat ad indi cent.

Dftbifinr adducítur contra conclnjionem.

Cap. a nobu-rflAidefententia excemmmicAtioms, deelaratur,

Cap.z.deconftitMtionihus, deelaratur.

Sententíaexcommumvattoms non ligat fnbdmm exislentem extra territorittm.

Extra tetritormm tm duemt n»n paretur impune.

Smtemia' exeommmtcationis non poufl profmi pro cHlpis fnturts JecHiflatutHm.

Legis vtrtus ei'l futnra prometeré.

Cap.a nohÜ^eLz. defimmua excommunicatimis, deelaratur. / Index delegatm nm habtt ordmariam iHrífdinio"

nem.

Cartas generales de defeommunion no dan pro

eftlpisfninru. r

*4.'.¿'iPra Monitoria dantar pro f^mrisculph^.ie,, Jljlo Curia,

I J Cenfnra lata contra mittentes vimwf extra oppU hsndunturClericifiatutoloei.'

16 Excommunicatio eft milla cjuando non fracejjit tulpa mortalis^vt contra mittentés vinum ex-

tra ciffitatem.

17 txeommmncatio lata a inre, velab hemine non /«- gat deficiente culpa mortalii

18 Excommunicatio lata pro fnturis culpis efl hulla*, 19 Deólores pro opinione negatiua refcrmtnr.

20 Extra territorium ius dicenti 1 non paretur i m - pune.

21 Lex p.ttt.y.p/trtita prima deelaratur,& ponderé-

tur pro opinione Auüoris. 1 12 Contraria opimo refertur in qiiafí^ princifali.

2%-Lcxfin.de decrctis'ah otdin- faciendt^decUratur.

24 ..Gregprij Lopez opinio m l . ,8. tít. $ : f U , reprehq-

»5 Sentcntia excommumatioms noníigat nm fubdf

tum, '.

%6 L e x

Referencias

Documento similar

ritjlcg. Significatur etiam excc. ptiué quando eximit feu tollit aliquid quod eft in oratione prxcedcnti , vt non fit ¡dem ius vel idem effedus. de Tranfa6lio.8c

Quia refpondeo huic difficultati,quod illa iura procedunt, quando interuenicbat folum fententia, &amp; ex poft faflo funt reperta noua inftrumenta, tunc enim verum e ft, quod eft

Prirao,quia non dicir, vnus filius mafculus, fed tantum vnus filius mafculus, et fic loquitur quando eft vnus vir, et ifte vir folus, et fic non fufficit, quod fic vnus

vbi dicit efte magis communem opinionem, quod bannitus non perdit beneficium iuris communis, &amp; facultatemfyccedendi de iure communi, fed folum ea,de quibus in banno

^ loannes Sicardus in d.l. n.fi.vbi dicit, quod licet Angelus in d.l.delegare. quem fequitur Paulus, ibi teneat hanc quasftionem indigere noua decifione Cefarc» maieftatis

omittat malitiofe aliquas res hereditarias,tune exifti- mant do£l:ores,quod heres non perdit beneficium in uentarij,fed quod tenetur ad duplum. Quam opinio nem tenet Cyñus,

Sed contrariam fententiam ¿im o quod fitdefub- ftantiaconfuetudinis quod non fit fcripca/diciccora m unem Barr.in l.z.n m n .y. C.qiixficlongaconfuetu do,8c pro hac

bi decem,§.fi paclus,ffidc pacftis,A m tradtatu deduo- bus fratribus, I .p. A dicit magis communem opinionem Curtius iunior,in l.penult.num. illms legis)Ahxceft