María Cruz Ferreira Costa
Directora Xeral Calidade Ambiental e Cambio Climático
Estratexia Galega de Economía Circular
Facultade de CC. Económicas e Empresariais Santiago de Compostela, 30 de marzo de 2017
Cambio de Modelo
» MARCO SOCIAL E ECONÓMICO
˃ Crise vs. Oportunidade
˃ Motores do cambio
» MARCO POLÍTICO
˃ Harmonización de normativas
˃ Desacoplar o crecemento económico da presión ambiental
Economía sostible, eficiente no uso de recursos, competitiva e baixa en emisións
Economía lineal
Recoller> Fabricar > Tirar
Reducir Recoller
Fabricar Reutilizar
Reparar Reciclar
Economía circular
Impulso político
» MARCO ESTRATÉXICO
˃ Estratexia Europa 2020
˃ Plan de Acción UE - Economía Circular
˃ Normativa vixente en materia de residuos
Plan Estatal Marco de Residuos 2016-2022 (PEMAR)
Estratexia Española de Bioeconomía Horizonte 2030
» ÁMBITO MULTI-NIVEL-SECTORIAL
˃ Estatal, autonómico, local
˃ Empresas, administración, sociedade
Galicia: na senda do Horizonte 2020
Produción
Consumo
Xestión de Residuos Materias Primas
Secundarias
Innovación Investimento
Áreas prioritarias
Residuos
RESIDUOS DOMÉSTICOS E COMERCIAIS
» Plan de Xestión de Residuos Urbanos de Galicia 2010-2020 (PXRUG)
˃ Actualización 2016:
Plan de Acción sobre Economía Circular (UE)
PEMAR
> Orzamento: 317 M de euros
Fondos Propios e Europeos: 44.792.869 euros
Entidades Locais e Estado: 12.232.092 euros
Fondos Privados: 237.201.950 euros
SRAP: 22.896.050 euros
» Renovación dos Convenios cos Sistemas Colectivos de Responsabilidade Ampliada do Produtor (SRAP)
˃ Envases lixeiros e papel-cartón (2016)
˃ Residuos de Aparellos Eléctricos e Electrónicos – RAEE (2015)
Residuos
RESIDUOS DOMÉSTICOS E COMERCIAIS
» Ampliación do Complexo Medioambiental de Cerceda (SOGAMA)
˃ Aumento da capacidade de tratamento nun 81%:
Multiplicar x4 a achega á reciclaxe
Diminución do depósito en vertedoiro
> Planta de compostaxe industrial
Grandes produtores
Produción de compost de alta calidade
> Orzamento: 29 M de euros
» Convenio Marco XUNTA-FEGAMP para a xestión de RAEE
> Mellora da recollida de RAEE (2016-2017): 1.748.268,50 euros
RESIDUOS INDUSTRIAIS
» Plan de Xestión de Residuos Industriais de Galicia 2016-2022 (PRIGA)
Integración do Programa de Prevención de Residuos Industriais 2013-2016
Transversal: todos os fluxos (RCD, Mineiros, Agrarios, Sanitarios, Pilas, VFU, …), solos contaminados.
Avaliación sobre o cambio climático e o emprego
> Orzamento: 18,9 M de euros
Fondos Propios e Europeos: 7.549.999 euros
Fondos Privados: 9.750.318 euros
SRAP: 1.603.245 euros
INFORMACIÓN AMBIENTAL
» Plataforma GaIA
Mellora da Información Ambiental
Portal único de acceso
e-Residuos
Residuos
Recurso Auga
XESTIÓN DOS RECURSOS HÍDRICOS
» Infraestruturas hidráulicas
˃ Horizonte 2020 - Saneamento integral das rías
˃ Xestión enerxética eficiente, mantemento sostible e ecoinnovación nas infraestruturas
» Abastecemento e saneamento no rural
» Reforzo do Plan de control de vertidos
˃ Control da calidade das masas de agua e dos ecosistemas.
˃ Actuación dilixente fronte aos responsables da contaminación
» Observatorio de Ríos
˃ Orientar as políticas de actuación das diferentes administracións en relación aos ríos
˃ Creación dun Marco director para a xestión das concas fluviais:
Protección das canles, caudais e especies
» Pacto Local da Auga
˃ Mellora do Ciclo Integral da Auga
˃ Colaboración financeira e técnica para o desenvolvemento de competencias municipais
» Orzamento 2017: > 100 M de euros
Sustentabilidade Ambiental
ENTIDADES LOCAIS
» Elaboración de estratexias de sustentabilidade ambiental (2016)
> Integrar a adaptación ao cambio climático na xestión e planificación públicas.
> Axudas concedidas a 119 concellos: 530.007,86 euros
PEMES
» Proxectos de prevención, protección, mellora e coñecemento ambiental (2010-2014)
> 301 Proxectos: 3,8 M de euros
Xestión de residuos
Análise de Riscos Ambientais
Sistemas de Xestión Ambiental
Implantación de software ambiental
Economía e Industria
APOSTA POLA INNOVACIÓN
» Estratexia de Especialización Intelixente de Galicia 2014-2020 (RIS3)
˃ RETOS:
Novo modelo de xestión dos recursos naturais e culturais baseado na innovación
Novo modelo industrial sustentado na competitividade e o coñecemento
Novo modelo de vida saudable
cimentado no envellecemento activo da poboación
˃ ORZAMENTO: 1.624 M euros
Fondos Europeos e Propios: 936 M Euros
Capital privado e outros fondos: 688 M euros
Concienciación cidadá
SENSIBILIZACIÓN E EDUCACIÓN AMBIENTAL
» Campañas de concienciación e educación ambiental sobre residuos domésticos (2012-2017)
˃ Máis de 2.000 accións
˃ Participantes
254 Entidades Locais
67.503 Escolares
162.426 Participantes directos
» Campañas e Xornadas da Sociedade Galega do Medio Ambiente (SOGAMA)
˃ RESIDUOS
˃ Recíclate con SOGAMA
˃ Ti es a peza que falta
˃ CONSUMO RESPONSABLE
˃ Reduce. Ti tes a chave
˃ Aprovéitate do que che sobra
˃ EMPREGO VERDE
» Meteoescolas
Oportunidades Galicia
POTENCIALIDADES GALICIA
» Redefinición dos modelos produtivos:
˃ No marco dos obxectivos estratéxicos do PRIGA 2016-2022
Prevención, I+D+i, preparación para a reutilización, reciclaxe e valorización
Avanzar na economía circular
Incrementar o emprego no sector dos residuos
˃ No marco do PXRUG 2010-2020
Ambientalización da administración pública
Compra verde
» Enerxías renovables: eólica, biomasa, xeotérmica, das mareas e solar
» Alta capacidade de sumidoiro de Carbono
˃ Solos
˃ Masas forestais
˃ Augas litorais
» Transición cara unha economía baixa en carbono
˃ Industrias con capacidade innovadora e investidora
˃ Apoio no marco da RIS3 Galicia
Estratexia Galega de
Economía Circular
Pechar o círculo
ESTRATEXIA GALEGA DE ECONOMÍA CIRCULAR
» Criterio Multi-R:
» Potencial para a resolución dos retos ambientais:
˃ Cero Residuos: converter residuos en recursos
˃ Recursos biolóxicos: bioeconomía
˃ Eficiencia enerxética e redución das emisións de efecto invernadoiro
> Usos sostibles do solo e dos recursos hídricos
» Novas oportunidades de negocio:
˃ Industria de residuos Industria de recursos
˃ Creación de emprego verde e crecemento económico
˃ Avanzar en novos modelos baseados no ecodeseño
Pechar o círculo
ESTRATEXIA GALEGA DE ECONOMÍA CIRCULAR
» PRINCIPIO: DO BERCE AO BERCE
˃ Materiais: nutrientes técnicos e biolóxicos
˃ Deseño orientado á recuperación de materiais
» CLAVES
˃ Visión holística dos procesos industriais: “ecosistemas industriais”
˃ Extensión da vida útil dos produtos e creación de bens de larga duración
˃ Materias primas secundarias: subprodutos útiles
˃ Reciclar non é suficiente: consumo responsable
˃ Actualización da normativa sobre avaliación ambiental e de residuos
˃ Traballar xuntos todos os axentes implicados: socios e alianzas
˃ Colaboración público-privada
˃ Apoio ao I+D+i e ao posicionamento: atención especial ás PEMES
˃ Participación pública
Pechar o círculo
ESTRATEXIA GALEGA DE ECONOMÍA CIRCULAR
» GALICIA EN MARCHA
˃ Coordinación do grupo de traballo de Economía Circular e Fondos Europeos, xunto con Cataluña e Valencia.
˃ Contactos previos co sector empresarial galego
˃ Elaboración da Estratexia Galega de Economía Circular
ECONOMÍA CIRCULAR a única opción de
FUTURO
María Cruz Ferreira Costa
Directora Xeral Calidade Ambiental e Cambio Climático
Santiago de Compostela, 30 de marzo de 2017