E T U L T I M A ,
M E D I C O
PRACTICA,
I N Q U A E X P O N I T Ü R
COKSTtTVTlO JHW 1733. CVM M0T(BIS ab ¡pfa penJentibui Ta!m¿ B¿¿earium*>
O B S E R V A T A
A D. D. J O S E P H O
GENOVARD,
M E D I C O MAIORÍCENSI , E T REGIRÉ
H I S P A L E N S I S S O C I E T A T I S SC'ENTIAKU.M SOCO.
P R O OE M I U M
U E M A F M O L U M morbí píurími fuós temporum mutationibus natales debenc, ut aphor. i.feft* 3. docec Hip. ita etiam varia atgricudinum incrementa, vel decre- menta » eventus, habittim , óc terminacio- nes diverfas, aeratum, idiofyncraíía MI mque commoda > atque incommoda , tempenita-
*C§ apni prodacuat > ut in varüs ejufdem iibri iententiis
0Uc
5o 4 DISSERTJCÍÓN XIX.
magnus idem Cous commonítrat. Eapropter artera Medí*
cara colencibus, temporum conítitutiones fcitu, & ccgni- tu neccífarias ducit , & praicipit in pjuribus ]ocis,obfe- cúndante Galeno : adeóque íokrtiffimae Hifpaleníis Regias Societatis in Medicinam excolendo , bono publico con- fulendo, ac falutí communi profpiciendo confuetudinem
tanquam utiliffimam, ncmo non derairabitur; fapientiíuV morumquc Gracorum scccnomiam , único hujufce Socie- tatis Spiritus afflatu , in Hiípania redivivam quicumque profpiciet. U t igitur tam laudabili Académico Inftitiuo, atque jufíiú obtemperen!, pro mearum virium irnbecilli-:
t a t e , fimul atque temporis anguftia, anni 173J. terape- riem > tempefta tu ñique viciííitiidines cura morbis ab ipfís pendentibus exponcre non verebor.
OTEMIS OBSERVATIO.
I
Neunte Hyeme, interdiu leviterfpirante A q u i l o n e , n o - ttuque prolabcnte pruína ( cum multó antea per to- tum fcrmé Aummnum prxter folitum morera copioíi, &frequentiores imbres ab Auftro tune regnante exurgen- tes , aérem, atque corpora nofera humidiora reddidifíent) febres catharrales infantes epidemicé infefrare ccepenmr, cum buccarum uberi ferofa illuvie, raucedine, fumnia Inappetentia ,doloribus in ferobieulo cordis, ventrisrugi-
t u , & interdum lumbricis a n o , & cato excrctis, totius corporis per intervalla phlogoíi anhelitüs diffícultatc , an- xietare,cum crebriori,& vehementiori tuííi,aliquandó tamcti alto fopore detincbanmr. Protenfo ad decimum quantum circiter vigore,íupervenientc vero dein excrea tu mueofa: ma- teria:, feníim ad falutem próperabant quamplures, cum non pauci in fine primi, vel íecundi ftadii lethaliter convelieren-
t u r , vel fufrócati interirent. Attamen Pueri non ita ae infantes,ut plurimum afnciebantur,i licét enim permulti íeriná tuffi labjrarent, febris tamen vel nulla , vel mi- tior advocabatur; proindeque minus malé habebant. Pro in- fantum curationc abfolvenda, in primis lenicncia , be- chica, clyfteres laxantes, unamque?vel alteram fanguinís
mifsios
tíEDICÓ-TlACTICA. 50-5 iwifsíohem , f»rout a;tas íerebat, & vires fínebant, atque
phlogoíis asftuatio, & difficultas refpirandi exigebant, pra>
lcripijmusj reliquis vero temporibus ( perpaucis exceptis, quious, natura manítrante viam, lenia fadorifica exhibui-
mus) cathartícis lax.intibus, cmeticis, & bechicis ómni- bus indicationibus fetisfecimus , dum Pucris emética ío- lummodó opem tulere.
/ E T I O L O G Í A .
U
Tut fiante Borea , ad omnia fermé muñía obcunda corpora noftra alacriora reddantur, ut Hip. aphor.17. feét. 3 . & Galen. in comm. teftantur j quia tam:n eft modusin rebus, ultra quem earum, qux nos afficiunt rerum non naturalium re£titudo conüitere nequit, eapro- pter inquirere oportet qiu praeternaturali modificatione aér á Scptentrione agitatus, febres catarrhalcs in noílra regio-
ne pueris , ac potifsimum infantibus infiarre potue- rit?
Meminit jam antea Hip. aphor. 13. lib. 3. Hycme autumnum pluviofum , & Auírralem iníequente , catarrhos fieri: fed cur ifti, <5t catarrhales puerorurn febres memo-.
ratas, íic expendo.
Inchoante Hyeme , neceflum fuit, ftagnantibus aquis,
& á íuperficie terrae hutnidinate multum foeta > folo liqui- di motu piures emergeré partículas, aut moléculas exiüf- íimisjfed multó plures,fivcnte per diemcaloreSolis,vibratiO"
nem,aut revolutioneñ iingularum circaproprium centrurn,at- que etiam varias ab inferioribus corporibus exhalationes ex- pirare , & in aerem infilire ; ac deinde inferioris ae'ris pondere trudi, & íurfum ferri, doñee ad eam Atmofphx- ix regionem pervenirent, in qua circumfluus aér ejufdem in fpecie gravitatis fuerit cum illis. Sed quoniam tune tem^oris breviore S lis fuper horizonte m o r a , aer, ac térra parüm incaluere , ideircó ftatím feré poft Solis
©ccafum aér refrigeraba tur , adeóque denfabatur > 6c tamen qui nos ambíbat aérem, multa humidrate perfu-
fum obfervabamus > quod á vaporibus non multum ele- 3ratis?5cuni eu:u bditibus illapíu coeuntibu* eruendumi
5o<r níssERTAciois xrm.
magis veto abícedente Solc , vapores , & halitus fublí- miores fubíídentes, <5c particularum incurfu íefe conjun- gences fub ípccie roris decidebí»n: , doñee aere frigidifíi- mo fetto concrefeentes , ac rigefeentes, in pruinam mané faceíTerent.
Cxterum , quia prxcedenti tempeítate Aufter inferné furfum per piares dies fpiravit , fíen debujt ? m máxima effluviorum copia fnperné evc¿ta , toum fermé Atmof- phxram repleret , corporaqne omnia tum animantiiim- tum vegetabiliiim , mnltoramque mineralium , üs vapori- bus, perhiantia ípiracula abforbcfiria á Kelio dicta vela*
ti toe cunéis laxarenaír, mal toque i.uiús perfunderentur:
cujasquidem rci (omillis vegecabilium\ h/giometroram,
& mineralium dimentfonibus m qaacnnqae Aulhali con- ftitiuionc id gemís íeníibilitet auctis) 2¿ inítitutumrrdcm faciunt illi quípoft decubitum per noctem i n Joco palu- dofo > mané tato corpore oedematofi furrexere.
Non autem credendam foia ab extra ad intus fufee- ptione, in animalibas periphxriam magis protendi, mem- braque in ambitum extendí; licét cnim particulx aqnex, per memoraros poros, qa i bus tota cutis pervia eft , ia vafa lymphatica poris illis lateraiitcr fnancia feníim infi- naentur , indeque íucceílivé in fanguiucm transfcrantur (qaod infiipercomprobatur experimento Ruischii , qui juve- nein única tanram nocle ododecim uncías humoris pee corporis habitam attraxiííe, nocturno, & matutino corpo- ris pondere invicem collato, obfervavit ) intumefctint tá- nica potifsimüm , & fxpifsimé animalium corpora > quia humores per canalículos cutáneos, confiniumqae partium vaícula , ¿mminuta prerlione externa ob ievita:em aé. is
:.zm\s , nberídri rivulo fluant ; ac etiam , quia aer hamoiíbus immixtus , fuá elafticitare magis rarefeit, Sí ex- pandían hiñe carnis intumeícentia, qiisc in cucurbirulis Chyrurgomm obfervatur 5 hinc Amphibioram infíado in machina Boyliana, ubi exhauritar aér : interim etiam aéni dnautionefit, utpomum veiuítate corrugatum , aj c o n t r a a u m , fi recipienti indatur, & déin ope'amiix cx- trahatur aer, rmjorem molem acquirat, & ruéis ©biitc- ratis, priítinum lxrorcm recuperct.
Ex
MEDICO PRACTICA: 5,07»
Ex fu-pcríor'bus etiam liquet quanta. poírmodunv ad Hyemis inicium inducía tueric aeri gravitas > cum fngidita- t e , & deníicare, tum halituum i 6c vaporum. concrecione,, iníernaque protuíione, ac fublidenria.. & tandera iníeqticn- ti Aquilonis aíftatu » cujus lacione íuperne dcorftim , graví- tatis n fura augeri neceírdm eít 5 ut afconíus. Mercurií in Barómetro ad 2.8 pollices, <Sc ultra ad amufsira oíten- dit , <5c obfervationes D.. Mariotte, alioiumque plurium confi/manc.
Cum ergo antea fpirante Notho, aer quanturavis cffluviis refertus , valdc Uvis r'ueric, cura vapore, ilü plir;
m ; l i s , q u á m materias, inferant, & afdu-xu Auírri gravi- tatis niíus coéiceatur, ut Barometrus per Mercurií ad Z6..
poliices depreiíionem comprobar i confequens eít untver- íam infantium periphaeriam , facía tempeftatis mutationc, imgis premi externe, introiííim , pondere, duorum digi- toru m Mercurií pondusaequante.
Nec putet aliquis , pondüs, iírud parüm duraturum una ex parte ,.vaporum. nempé adduclione, quam feopanus effieit Bóreas: n c n , inquam, ita evenitj qua/ido quidem, Majoricam undique ambic mare Balearicum ; proindeque vapores é mari prope ííto elevati in pruinara derriban- tur, qux no£tu copióle decidebat; ac eriaraintermiÍMone venti á Septentrícne exphantis faclnm fuit, ut columna aeris eam akitvd nem rerinercc,, quae ad eunde.m gravita- tjs eftetlum producendum neceflaria eft..
Ex mtmorato , de repente mutato,. au£roqne Acmof- phaíraí pondere, f bres catanhales iníantum, dedúcete non abíonnm t i l : tanto enim por-dere fie, ut humores ,.qui antea fpi'ante N .tho,ad habitum corporis dclati , percu- t e m , Corpus reticulare, cuticulam.,&. panniculum carno- fum, qi»á dará vía, circulabantur, fiante dein Borea^au-
£toque-ad dúos Mercurií pcllices aéris pondere,, tocius corporis fuperfiejes ita comprimatur „ ut adeam. truíionis motu ' ixappellere pomnt humores 5 proindeque ad centrura, convergentes ,. brevius, recliníque círoilatíonis itei per- curranc, ad cor frequentíii¿ accedant, ejufdem, chalamos ftequentus dilatenc; quorum frequentioribus. dilataciom- busjjfrequentiores fubinde contracxiolies juxta fyupathix.
S
o8 DissEXT^c/bTi xrin.
lcges acodere eír necefium : undeiebris, pulfufqúe rmgni>
céleres, & rrequenres, ut luíiüs in Diííert. de Feb. AÍric.
oítendi.
Qnpd autem univerfa infantilm peripharria íratutó pondcie comprclía , humores fuum circuJum mutenr, uberiüíquc ad interiora uiant, ut febrem quo expofui mo- do valeant procreare» anxierates, prsccordiorum anguítia:
febris , aliaque pathemata , qua: íimplicis aquaz tepidee bal- neo immerli quotidie experiuntur , luculenter probant:
íiquidem phanomena ifrhac difficilem in preccordiis li- quidorum trajeóhim ominantur ;nec ita dirhcile trajici de- bent, quin uberius, ac ccleriús quám ante ingrefium bal- nci ad interiora deriventur, qua proporcione ab exte- rioribus abducuntur, fubripiuntur , pr¿-pediuntur, arque intercipiuntur: non autem alia de caula humores ab ex- terioribus dillrahuntur, ac revelluntur, quám ab au¿ta in- cumbentjs aquae gravitate, qua: au&um , datumqne aé'ns
pondus non aiquat.
Prxtereá toro corporis habitu fie preflb, univerfa bu- morum malla non ditflatur, tum quia ad íecretoria cutis organa non accedit; tum etiam quia glándula: miliares conniventes, humori fecernendo, 6c admitiendo inido*
nea funt; proindeque infeníiÜs diapnoe coeicita , & alca- jica falia plurima, quibus fcatet, in fanguine Iuxuranria fermentativum motum augent ;qui cumexpaníivus» íit, in orancra loci difterentiam humores cogit, ac confequen- ter in vaforum parietes arietando , corum ofcillationem angent , adeóque gemina ratione circulationem accelérat:
linde etiam febris.
Quoniam vero aer, qui infpirando puerorum laryn- g e m , tracheam , bronchia, ac veíiculas pulmonares fubi- bat, fcabris íalibas pluribus á pruína exhalantibus gravi- dus erat, membranam pra:fata refpirationis organa obve- lantcm interiüs , ftimulare confequens erat* Interina quo- niam hxc membrana glandulis confeftim fpatíis , fecer- nendo humori bronckiali , ad dietas partas oblinendas di- cato , contexitur , neceflum e(l , fació Ib*mulo ; ut lym- pham bronchi?.lem,vquá turgent, uberius cruftent, ac poft*
jnodürn depletis gla'ndjlis j perípirationis tumor rctentus, una
MEDICO-TRACriCA. 5 <^' una cum lympha bronchiali promifcué fecernatur, & peí*
frcqucntiüs et am concraóia emiíTaria, intitulara, &. ve- íiculas confluant: unde tum pondere, cum aeréame pulmo- num irritar.o , 6c bine valida concitata per íuccefii vas con- cuííiones facía expiracio,qua; cuüis audic.
Ac ne quis dubitec perfpirabücm humorern per par- tium refpirationis incernicnla cum bronchiali humore in- diferiminatim fecemi pode, diligencer notet, qui nephri- tidi fuperveniunc, votnitus urinoíos, 6c intercluía: tranfpi- rationi dianhxas íeroías: íicut cnim illi ab urina ob caí- culum retenca , in fanguine luxurianii, ac cum fermen- to uYmachali in ventrículo fecedenci 6unci ira precíaca;
diarrhxae ab humore peifpiraticnis in cohs abdominalibus leaeto j & íicuc ventriculus urina , 6c perípiiañone in- teftina gravaca, atque irricata, ad contencorum excre- tionem contrahuntur , ita eciam pulmones ad exoticam perfpiíacionis colluviem excrcandam, rpruíüSj acírequen- tiüs conítringuncur: unde violenta expiracio, & tuflis hú- mida.
Scdquia (ut monitu-n excat) prazcedens conftitucio, fo- lida, 6c liquida inundavit, faótum deinde fuic, uc ferofo lacice non expiraro , per toníillas, columelam , pare-cides, linguales, cauei\if]ue buccarum glándulas íalivales, cum ferofa íaliva in ore ubernme prod rent. Ha:c copiehús de- glutita, 6c cum lympha ceíbphagea, eadem labe infecta, in vencriculum illapia, emfdera tQOttm feníini labefacta- v i t , 6c luxuriante tero, fermenti ftomachalis energía ca- ftratá , inappetentia fuperveme, ac etiam indigeílio, quas dolorem ícrobiculi cordis pariebat, ventriculique anxietaces efficiebat.
Cu n igitur prima? cotlionis vitium á fecunda non emendecur, in inceftina cqnrluens ¿aburra, enervatis fe- cunda: digeftionis lermentis, putrefactiva corruptione r u - gens, bullulas aereas confeíjim dim rt t : qvx in unum lp- cum adunacae, 6c coércencibus clauíhis confeítim reí xa- tis, pernici motu per tubi inteíhnalis notabilem traftum cura murmure agitanturj unde concluíi borborygmi, íeu yentrisrugitus.
Jama cJiylppeoniBa fermentorum, organorumque di- geftioni
^ i o jyUSERTACTON XFTII.
geftknii fámula ntinin prava imbccillitacc, feminia vermi- nofa indómita > vermes pofthac exerebanc.
Per intervalla febris exacerbatur; quod cacochylix in fanguinem cranfluxui a dferi bendum i uci phlogoíis, orgaf- micx fermentationisrarefcentia:, <5c circu'ationis impetui;
cjuarnm momentüm, prementis Atmofphxra: pondus fu- pcrabat ; doñee fuba&á cacochyliá, ejufdemque influxu
interrriiüb , circulationis , & fermentaciónis vehementia re mit tere tur.
Alto fopore detinebantur languiduli exacerbationum tempore incompoíi-á racione , tum compreili emporii á íanguine per cerebrumuberiüs, ac celeriüs provoiuro, turn
JLÍS ejufdem compagis ab extravafato fero perfpirato- rio.
Aíl v e r o , qtu'a voces ínter expirandum ab aere con- citatiíis, fortiiiíque a puhnonibus cmlío , ac laryngis car- tilagmibus teníis , elaltkis, vibracilibiis iluto, artificióse modulantur, dum glottidis rima ira ai&atur , ut prodiens lpirkus, magna prrnicitate attus , tiemulis vibratknibus quaiíetur , futiirum eit, ut catanhali decubiru , laryngis cartilágines Jaxacar, non ita vividé vibrenturab impingen- te aé:e, iíteque non adeó validé repercutiatur, ac tremu- ]is undulationibus cieatür, ut glottidem celeriüs pertran- íiens, Tonum acutum edatj quinimó peí hiulcam rimam pro data minoriconitric~tione , l e n t ü s , & uberiüs proli- liens , graviorem íomnum eftbrmet > unde, vox rau- ca.
Anhelitüs difficultas > cruorem in pulmones uberiüs,
& celenüs irruentem, catarrhalemque humorem veíiculas, extremaque bronchia infarcientem portendit. Eaproptcr in {tatú , concoclce materix íaciliori excreatu fuperve- niente, ad falutem properabajat infantes complures ; quia pulmones ab infarcru fe expediebant, & libenori aeris in- greííli, fongiiiniscircuitui favcjhant.
Ideó refpirátio ell fundió ad vitam abfoluté necefía- lia in homine m lucem edito i quia ¿1 litis rniniííerio fm- guis á dextro in ílnitrmm cordis thalamum per pulmo- nes trudirur: proindeque vivere non potTumus> fi refpirá- tio deficiac, vel magnopeié minuatur: hinc enirn inter- cepto
UEBICO-TKACnCA y | t
ccpto fanguinis circulo per pulmones, ncccfltim cíl fub- íiftere cordis motum, qui cruoris á dextrofinuin pulmo- nes cxpUiíione , & ejuídem in üníftro fpccu á pulmoni- bus receprione perennatur.
Q j o d autem refpiratio ad talem circulum promoven"
dum aofoluté requiratur, ex refpiracionis mechanifmo li*
quet. Etenim quando in infpiratione mufculorum infpi"
ratoriorum opera attolluntur coila* cum fterno, <5t diaphra"
g'ma proprio motu complanatur , & fubíidit, thotacis ca- pacitas in omnem dim.'níionem crefeit 5 hinc pulmonum fuperficies externa á comprefsione libera fie, adeóqueper apertam glotcidem, totius Atmofphxrx gravitate prcfliis aec confinis irruit in pulmones , ubi minor eíl reíiften- tia , codem prorsüs modo , quo in antliam ingreditur ae;,dum embolus rerrahitur in machinam Boyhanam exhau- ítam , dum verticillum convertitur in folies, ubi alx de- ducuntur : imó vero vi eadem qua aquam in antliis, Mercu- rium in tubo TorrecUliano fufpendet , aliofque cfhctus p'roducit, quos Antiquihorrori vacui adfcnbunt.
Dum aér pulmones permeat, mole, Ímpetu , rarefeen- t í a , totiufque Atmofphxrx pondere, collapías, ftipatafque pulmonum veíiculas expandit > qux dein fphxricomm cor- porum more, per mínima púnela fefe inviccm contin- gunt, plurima telinquunt intervalla triangularía, curvilateíaj ñeque canales fanguinei retieulariter interjecti, qui an- tea compreífi , & contorti erant, exporríguntur, exten-
duntur , & á prefsionc liberantur: unde fie, ut farguis, qui ob veficulaium > & reticuli vafculcfi collapfum, antea íubíiftebat , facílé dein progrediatur , ut per ven2m pul- monarem ad fímftrum cordis íinum díveniat. Sed ernt
refpiratio ex infpiratione , & expiratione invicem reci- procantibus componatur , expirationís commodum íubin- dc mechanicc patet ex co quód in ca , dum c o í l x , ac fternum, tum proprio pondere, tum mufculorum expira- toriorum aclione fublidunt, diaphragmaquetum prcpna re- laxatione, tum vifeerum abdominalíum impulfu , cuín inc- díaftiní rctra&ione íncurvatum attellitur, totum petfman- guftetur, veficulx tumentcs, reticulufque turgens, cem- prc&ioncm patiantur aé'rís eomprirnerms scquilibrem , ac
KK reci-
I iZ DISERTACIÓN XIX.
reciprocan» r ünde aeris expulíio , <3c fanguinis protnfíó;
Verüm enirn vero infpirationem rnajus emolumentura conf-rre, adamúffim oftendit D. HoKii experimenriun , quo pulmones continuo folie diltendendo , íacis diü aninaalia
invivisdetinentur.
Si igitur aer deficiat, ut in Machina Boyliana, &
aqua demeríis » vel in pulmones aditus d-negetur, ut la- queo íufpeníis, & compluribus anginoíis i vel nimislevis íit,ut in cacumine Pici Theneritx Infulx Canariaium»
refpirationera deficere, fanguinem in pulmonibus íubíifte- re, cordis moturn fufflaminari, & vicam íuffocari, confe- quens elt.
Ac perinde íi veíiculx pulmonales ita infatciantur, Ut aéris proventus cohibeatur, vel ejufdem aéris nifus á contranitente, veíiculafque comprimente , prxter modum-
?
ue anguftante fanguine, relu&etur, ac eludatur, animaL uffocatum iri, quis non videt! [ta íane videtur non pau- cos fuffbeatos fuiíTe infantes, tum veíicularum pulmona- lium copioíioris lymphatico-alKalinx illuviei, qux in au- gmento aderat, vel macofo-vifeidx circa ftatum luxurian- t i s , infar&u 5 tum etiam earundem veíicularum, extrt.morumque bronchiorum anguítia > atque preífu á fangui_
ne uberius, &celeriüsülabente , atque orgafmica fermen tatione nimium rarefeentc.
Motus convulíivi, qui febricitantes invehendo > mor- tem portendebant, ut jara pridem notavit Hip. fcéfc. ¿f.Aph.
<>4. acedara inCoacis > ex multiplici capite repetendi.
Primo ex fero in baíi calvarix efflifo , & ñervos in fuá origine ¡nxqualiter comprimente. Secundó ex infarttu ce- rebn > & dura: meningis irregularí, geminas hafce poten-.
tías fpiritus ad nrifculos amandantes irritante.
Serum enim in baíi calvarix effufum, ab arteras i nx- qnilkcr micantibus , dura meninge ofcillante, & cerebro
concitante, continuó premi, & agitan neceflum eft. Ergo inxqualiter nervorum origines fuñt comprimendx. Ergo.
inxqualis Hquidi cerebroíi ad mufculos ínfíuxus futums cft i unde motus convnlfiví i cúm iítinihil aliudfintquárn alternata , & involuntaria mufculorum contra&io ab ípj- rituum infiuxu procedens, racione cuius mernbra abnixé agí*
<*fiM* ~ Moa
MEDTC&.PRACriCJ. f ^ Non abfimili modo in orgafmo fcbrilí, partícula: ian-
guinis heterogénea; crafliores a prirnis viisfuggeftae, dura circulationis miniílerio ad caput feruntur, motus fpaimo*
dicos producere deberte: íiquidem partes fanguínis tenuio-i res , qux non irretiuntur á craílioribus , único cordis i&u arterias undique iraplcnt i crafliores vero obítant quo-
miníis cerebri, & durae meningis tubi arterioíi , quos íu-s beunt, cordis fyftolc ccquaiiter rcpleantur i quippe craflio-
res cordis impuifus non nihil obíiftunt, feu minus obfc- quuntur , & exigua: arteria; pro ratione diametri plus foli- to relu&antur appellentibus craílioribus: hinc appdlentem fluentura purpureum, pcrtli&a vaíainxqüaliter dilhjbui , &
quá introducía; funt particular crafliores, difficiliüs in ve- nas migrare confequens eíl. Ergo ina:qualis arteriarum di- latado. Ergo ina:qualis fibriüarum emporii compreflio futu- ra eft : quam ina:qualis fpirituum ad mufeulos impuifus con- fequetur : unde motusconvulíivi.
Pueri quantumvis catarrho corriperentur, plurestamen febre carebant ; & qui febre tenebantur , non tam vehe- mentem, ac infantes fxpé numero experiebamur: íiquidem, unumquodque recipitur ad modum recipicntis ; & pronc corpus accrefcit, crafliores , firmiorefque fiunt vaforum parietes : adeóque magis obíiftunt corporibus externé com- primcntibus. Pretcreá, augefeente corpore , augeturetiam cordis fyftole , qua liquida ad habitüm corporis delata, yalidiorem nifum excrcent in vaforum parietes: urde ma- jar contranitcntia externa prefsioni apponitur i proinde- que non ita in pucris,ac infantibus repellebantur humor res á partibus cutí confinibus, ut ad interiora magis deri- varentur, ad febrem producendam modo, quo fupeí us ex- pofui. ídem eíto judicium de tranfpirationc j quam pro altera febris caufa adduxi.
Verumtamen pueri cruciabantur tufsi praeter propter ferina , eaque frequentifsimé ílomachali, quando catarrha- lis materia in ítomachum decidua, & ingentem fpifsitndi-
"íu" a c[ePt a' fa* vifeiditate ventriculi parietibus tenaciter adhajrcbat, ac tum mole, tum acredine orinciurn fupe- nus pra^fertim laceífendo, tufsim adeó vehementem , im- portúnala , ac pertinacem accerfebat, ut ukimam expira- ucncni
-¡ r 4 VISSERTACION XI*.
tíonem edituri víderentur pueri. Haec quid'em mareríe?, fui nidum íufficienter indicabat per anxiecates > ac dolq- res in regione epigaltrica fubícrobiculo cordis: cóñféhftts vero ventriculi cum pulmonibus , mufcuiis intercoftalí- bus , &c epigaítricis, ex neurología patet: inde p'anum efe deducere pueroium tuísim ferinam : quandoqtidem, ventrículo dicta materia ílimulato, ípirituum refíuxus acl cerebnmi promovetur > ac exinde juxta fympathias legés, uberior, celeriorque fpiritur.m concitatur influxusadpul- m i n e s , iiuercoftales, Se epigaftricos mufculos, qui expi- rationi erficienda? primas tenent: unde tufsis vehemen?,
<5c contumax i quas vix ceflfabat, doñeefpontaneo acceden- te vomitu, &gLutinofo muco rejecto > ventriculi ftimulus
celia tet.
Sánele teftor, me ejufmodi turfes ferinas > 5c chroní- c a s , ex ítomacho oriundas, innúmeras obfervaífe. Simi- li prorsus modo ferinas tufles frequentifsimé obíervatas , refert Etmullerus T o m . a . lib. i . Sed. 14. cap. 3 . art. 3 .
Et lib. $. cap. 4. art. 2 3 .
Et utut permulci > uteumque pcrillurtresMedici,ex diaphragmatis convulíiva contrac*ione , tufíes importunas
eruere conentur, innixi obíervattone íblertifsimi Bartho- Ü n i , qui in vacca per annum integrum tufsi laborante periculum fecit>& illxfis pulmonibus , jaculumdiaphragma- ti infixum folummodo reperiit > illis tamen aílentiri mi- nimé poffum > cüm tufsis íit efte&us vitiats expirationis, qüa promptiüs conftri&o pe&ore, aé'r é pulmonibus íubi- t o erumpit; fubitanea vero diaphragmatis contradione, fit vitiurn in tnfpiratione inordinaté, & fubfultim fa&a; ra- tione cujus derepenté protenfo thorace, aér in laryngem celerrimé irruit, ac ínter cartilágines illidens, fonum acu- tum , & fra¿tum efformat, qui íingultus dicitur.
Viros Phyílco-Anatómicos adeó celebres, in eum er- rorem incidiííecenfeo,quia judicarunt diaphragma contra- ht , quando in fornicern elevatur versus thoracem. Csete- rum hoc iudicium falíitatis facilé convincitur, íi folerti mente.confidercmus tmfculosomnes incontractioneabbrc- v i a r i , a c d ¿curtan proindeque diaphragma , quod miHCfi- lus dúplex eft, eiídem íegibus parerc debet: quaproprer
xquabí"»
rtIÉORETICG-PRACTiCA. f^ fe Scqtiabili fibrarum radiofarum nifu, media pars déoifurrt trahúur Uicqueabbreviatur>fubindeque contrahitür ; quid dieanr fterni, ac coítarum >quibus anne&imr, elevatione, quse fibrarum radiofarum conoractioniíyhchroha> & squí- temporanea eít> majoiem circulum eftbrmare ; quando- quidem dictarum ccítarum , & ítérni diductio parva eíb íi( eomparctür cum deícenfu , & complanatione fibrarum
diapliragmaci5i
PríEtercá , cíim omnes corporis partes poíl mcrterri relaxentur , & diaphragma veiíüs pectus incurvatumpoft mortem attoliatür,fequíturevidenter diaphragma hon con?
trahi,fed dilatáriquandó elevatun
Qüpd de pueroruni terina tufsi ítatuere fategi, cía*
iritis eluceícit, ü feduló attendamus partem, in qua primutrt inchoatur irritatio, & quac deinceps infequitur lympathis ca contra£Uo , materiseque moleitantis , non per tuísm
incipicntem , fed per vomitum infequentem educlio i quin obítet cxperimentum tentatum á clarifsimo t). Chytac, qtii molcfíb lolutionem fublimatí corroíivi bibendam ria>
buit, inceptoque vomitu , abdomen deíbper apernit ,"fto- machum extra cavitatem eduxit, nullo interim frcceden- te vomitu 5 qui denuó fiebat, ubi ventriculum in abdomen.
reponebat; & fíe deinceps repetitis ventriculi eduaicni- b u s , ceííayit vofnitüs ; contra v e r o , íteratis repofítioni- bus denuó ingruit. Non, inquam, obftat; quia falíó con- tendunt diaphragma contrahi, feu complanan ínter vemen- d u m , ut ita ventriculus undique comprimatur ad ejicren- dum contenta, ex eoquefatius eíl deducerc fibras folas vcntnculi contra&iles utriufque ordinís impares cííe ad yo ni i tu in moliendum, ac infuper epigaítricorum centra- ctiones Válidas á Jacefsito ventrículo fympathicé fiifcitari, caídcmqüe contracciones ventriculum comprimendo ne- ceflarias for¿ ad vomitum ciendum; fecíis vero diaphra- gmatis complanationes, feu conítri£Hones, quibus itus,re- Qitufque per eflbphagum pracluditur. Eodem prorfus modo contratliones epigaftricorum aliquantulum remifsiores iis quibus vomitio excitatur , prafertim íi fuum fymboluni conferant reliqui mufculi expiratorü, tuílim producent, Validas, atque feltinatas expiraciones promovendo ¿ rela-
^ ^ H KK 3 xaco>
yT< T DISSERTACtb$t XIX.
xato, ac in fornicem elevato diaphragmate jíicenim dio*
racis capacitas inomnenifenfumdeprimitur, acpulmoma- gís quaáatur ad contentura aérem citáis emittendum mo-, do ,quo ad tufsim requiritur.
Interimnon infidas ibo pathemata ventriculum mole- ftantia, diaphragmati nonnunquam impertir!, ciun muí*
toties obferventur íingultus remóte pendentes é Hornacho»
qui vicinia, & connexione diaphragma in confenfum tra-, hit ad íingultum proximé producendum} fed tune tern*
poris non compatiuntur niafculi expiratorii : unde mirus partium confenfus.
Attamen tanta poteíl effe fpirituum inordinatio in tuf- íi ferina, ut diaphragma etiam in confenfum tratmur: in tali autem cafu íinguJtus tufsi intercalatur, ut mthi pluries videre contigit, & nunc viderc eft in Religioío Domi- nicano feptuagenario. Tufsim etiam íingultuofam ab WilL' obfervatam vid. Tr. de mot. convulf. cap. i z . fol. 140.
Sed majori iníuper boatu clamare videtur Bartholini Vacca, cui íilentium imponere non poflum, nifi per con- fenfum diaphragmatis cum mediaftinis, connexione, vici-
nia > & nervorum communione, & iifdem cum pleura,
& mufculis intereoítalibus interioribus, quos inter expira-?
torios annumero.
Ad congruam infantum Therapeiam ftabiliendam, qua?
fex dia:ta depromuntur, primum in ufum advocavi^ infan- tes in aere minus ponderofo,actemperatocollocando,ut ita tenellorum corporum periphairia minus preífa, refpi- rationifque organis minus lacefsitis, febri, catarrhoque obviám irem. ó e t e r ú m quantum vis aér pro caloris inten- íione gravitatem amittat, non nimis tamen incalefcere oportebat, né elatere deperdito , vel falt ?m imminuto>
Infpiratio etiam minueretur, &fanguis in pulmonibus jam jam reíhgnans, veficulas, extremaque bronchia cornpri- mens, ac etiam materia catarrhalis bronchia , & veticu- las infarciens, aéris in pulmones illapfuri vim eluderent, fuffocationernque inducerent i quandoquídem, ut ex fn- perius dictis liqu-t, aéris elateríum refpirationi exercen- dac neceífirium eft. Quippe aér frigidus in pulmones ir- rurapens? eorundenj calore expandkur, & dilautur tertia
cira¿
MEDICO-PXACTTCA. p 7 circiter parte: ünde crcfcit ejufdcm aeris hifus in pulmo-
nes explicandos. Hoc palám commonftrantan imalia, quae ex calore> ac rarefeentia nimia aeris, deliquio^ correpta, alacritati reílituuntur, virefque refumunc, ubi frígidum fpi- ritum ducunt. Eaproptcr multum damnandi funt Mcdici, qui prsecordiis aelluantibus, jubent cubiculum exa&é clau- dere, ac accenfis pritnis incalefeere ad fudorem prolícien-
dum, vel tufsim fedandam.
H¡ equidem Medicihumanam naviculam malé guber- nantes, <5c charybdim folummodó vitare intenti, in fcyU lam incidunt, ubi demerguntur, ac fuffocati intereunt quotquot pulmonibus onuííi, eorum cura;, ac direclioni f¿ fe commiíere. Hunc periculoíifsimum feopulum pfocui
dubio eííiígerent Medici, íi íeduló attenderent qux pafsim minantur afphyxias iis, qui frigoris ergó in cubiculum conclufum , & igne calefaétum numerioliores conveniunt.;
ídem etiam incommodum experti fuere complures á re- licto igne in cubículo abfqne ullo tetro odoic, autfumof
ita ut poftmodum aere frígido expergefa&i faterentur ma- né vigilantes, fe fuflbcatos credidiflc : & revera extin&i
reperti funt multi, quos vulgus mérito fuffbeatos vocat:
deficere etiam videtur permultis, íi o s , & nares fub ftra- gulís recondunt, tametíi non intercipiatur omnimodé cora- raercium cum aere externo. ínum^ra porro proftant ex- perimenta pneumática, quibus evincitur aérem calore in infinitum fermé expandí, dilatari, ac rarefieri: iifdem etiam luculenter domonftratur, aérem, qua proportione expan- ditur, dilatatur, & rarefit, amittere vim íuam elafticam*
qux cauíis ipfum comprimentibus sequilibris eft. Hiscon- cludcrc licet, aéris calore rarefa&i vim elafticam hebeta- ri, infringí, atque imminui ad pulmones ita infpírationc dilatandos, ut vitali aura liberé fruantur illi qui pulmo- nes infontes habent. Quantó igitur magis, ae'rcalidus mi- nus elafticus, ineptus erit ad pulmones preíTos, & infar«s
¿tos diítendendos , unicuique judicandumrelinquo.
Si impura corpora pleniori vi&u Isedunrur, quídmV mórbidos infantes ab afsiduo la&is íu&u nonabítinebimus*
Gerté vix capere poflfum , quomodo morbos acntos íupe- rare pofsint continuo la&is fu&u, quod omnígena: corru-
KK 4 ptioni,
g ¿ % nrssERTAcroN
XTJC.ptio.ni magiVeft obnoxium, quám cxtera alimenta, qu£
aá ftís tcbricitantibus concedimos: idcircotam lac fbgen-
¿ibus, quám ablaclatis , dia:ta: Ieges obfervare imperavíí il'is modicura, temperatum, & optimum lac; iftis vero- juícula tenuia , & temperara tantíim concedendo, non omiífo caeterarum rcrum non nacuiálium rc&o rcgimi-
Chirurgia miram opem tuht venaefe£tione > quia-hr»
mores ad interiora copioíms derivati, per ventrem, tho'- racem, & capuc vix tranfvehi poterant, adeóque ftafes inflammitoria,s portendebant, ac imminebant ¡adquaspráe- cavendas, aut etiam evertendas, nuHum prcefentms anxi*
• lium datur vence fe&ione i cum ejus ope imminurá hu- morum rnafla, taciiiüs prauetlabantur liquida, eorumqué .orgafmus compefcatur : unde minor in par ti bus haeren-
íia , rninor difficultas refpirandi> minorque huniorum mo- í u s , tuna expaníivus, feu termentativus, tutu progrefsi- VüSj, feu circuiatorius : fubindeque minus irnammarionis periculum, minorque febris ; ut fatis diffuse probavi in Díífcrt, de Febr, Aíric, Eapropter phlebotomiam repeterc imperabam , doñee vaíis fufficiemer d-pletis , orgafmus.
febrilis, & pulmonum comprefsio rem'tcerenttu.
Pharmacia laxantium enematum nibfidia exhibebat, non folúm ad fxces fubducendas, vc¡ü-net:am» ut pu- trilago fu.perius impa£la manri motq vermiculari folici- taretur, atque prolaberetur j ficque inceftinis minüs com- prefsis, íanguis liberiüs inñueret in m Renterías arterias^
ac cciam iliacas, quacdiílentocoH comprím'intur ; proin- de^ue fanguis per aortam deícendentem copiofíus fluere debítj eademque proportione minüs appcllere- debet in aortam afcendentem: unde minor fanguinis ímpetus in c.ncephalum.
Bechica etiam d^mulccntia pro i rama ni tufiS compe- fcendi in.ufum priman venere in ablactatis dumtaxat; ~ui cnim U£te nuc iuntur, pretiofum bechicnm fumnnt. Ab- Jaíhiris ordinario erant tabell.se ex puloaradicis a]th. cum facch>ro ccmfe&je, qnce ore.diu conclufaí, lente volut-ata?»
& tardé diftülutae, blando, vifeofo, dulcique poppyíma-
;Q leniunc ? edulcanc, invifcant, temperant, demukentj
MEDICOPRACIÍCJ. j , 9
non quia cabellx dilToliicas, fenfim pulmones fubeanr; fie enim incompefcibilem tuífím aícifceienti fed quia aereen, qui intenaedius: inipratur, diótis qualitatibus afticiunt, íicque aér acceptas doces rcípirationis oigan is imperti- tur. Eodem modo agunc fuccus glycirrhyzce infp flacus ,6c reliqua > quorum numeróla íylva jara mulierculis eíl no- ca : verumtamen integro die unciam unam rranfcendere non confencio? quoniam itomachum gravanc, digellio- nem kcdunc, 6c vermes generant.
His íic inítitutis, ad purgacionem totus intentus eram»
antequam nimirum liquamina viciofa in primis viis nidu- lamia, la&eorum ora fubirenr: «3c ideó íic prxfcribebam- . Recip.Syr.Rof. Vir. dracm.iii. Tare. Se ib. folub.
gr.ui.Aq^Cifnnam.dracm.úCard.Ben.dracm.iv.
rmfee.
Hujus mixcurx dimidiam partem plus minüs pro seta»
te ordinabam , & latris fu£tum, ac jufeuli aflümpcionem per horam unam protrahebam > niíi hoc fpacio vomicus inchoaííen in quo cafu jufcuium leve copióse bibendum jubebam , ui pleno gutture vomino facilior fuccederer:
quaproprer jufcuium identidem propinandum, íi vomicio perfeverer; ubi vero duabus eiapíis horis abaftiimpco me- dicamento , non vomiruros fe praebebanc infantes, nec ca- charas incipiebat, cochlear unum , vel aiterum medica- racncí denuó propinare mandabam, & íiedeinceps, donce optara vacuatio moliretur. In eundem ufum ve-nic fyru- pus Glauberi Monípel.i uíitatiífimus pro inlantibus. His
equidem hac methodo exhibitis, non folüm ventriculi CKOchylia a depravara digeltione orta, efricaciílimá ope- lá , breviori» redioriq'ic viá per oeilbphagum evacuacur»
veru.n:c\mv qu¡e in ipfum vencricuium depluit perfpira- ri mis materia: ac infupercum vomicio exerceri nequeac»
ut probatura extar, quin mufcuii epigaftrici validos nifus praeftent, neceíf ;m eíl maceriam catarrhalem pulmones in- farcientem, m u k u n premi, & agitari, acfavenceceñopha- gi motil fuperné evccl:i, membranofim crachex partem in confenfim trahere, uberiorempe excrearum produce- re. Syrupus eciam cichor. compoíiruscum dupl. rharo, vel
«um Syr, Rof, Soluc. cochkaxim datus infantibus cathar-
5 20 VISSERTACION XIX.
íim cicndo, opemtulitspraítantifíimam veróquandó vomí*
tura íinv-il proritabat : quod infantibus multoties evenic, Attamen íi ob magnam proclivitatem ad vomitum, da- tura emeticum furíüm citius rejiciebatur, quin fufficiens quantitas ad inteftina prxcipitaretur, ut eorum exótica li- quamina per fecefiiim educerentur, coníilium erat ene-
mate alvura follicitare : quo irrito, vel non íufficientcr operante > in fequenti die ad pra?di¿tos fyrupos purgantes confugiebam, vel pulverem CornacUinura ad ícrupulum circiterdabam.
His delideratá purgatione explerá, fxpiflímé allevia- bantur infantes > & fequenti die aíKalia terrcítria, vulgo abforbentia dicta , preferí beba m ; ut corn. cer. uft. corall.
rub prxp. ebur fine igne &c. ad novura cacochylia; pro- ventum inhibendum, & falia fanguinis heterogénea mmis evoluta, intricanda , irretienda , ac involvenda* aft in lade nutritis , oculi cancrorum fluviatilium primas tenenci nam lac á corruptione mulrumpracfervant.
Si vero poíl horum rem-diomm adminiftrationem febris fymptomatum confortio adhuc vigebat, nullum- que fui exitum deíideratum perfpontaneam evacuationera praefefercbat , phlcbotomiatn denuó celebrandam impera- bam, íi primis viis mundatis, pulfus fat magnus, & va-, liduserat; fecús v e r o , íi ventriculus, & inteílina vitioíac fuperftitis raaterix indicium dabant, cathartico-eraeticum repetebam > cujus beneficio felicera e ven cura faepifsimc obfervabam. Ratio quippé, & experientia notum faciunt, infantibus purgationem magis neceflfariam efle quám adul-
tis, tum ob faciliorcm la&is corruptionem, t u m o b illo- rum bilis inertiam.
Quando autem natura conferentem quandam evacua- rle m , íiidoris puta ( qua: rarifsimaerat) vel diarrhxx in- cipicbat, otiofura ípectatorem me gerebam, vel auxilia- trices manus ipfi porrigebam , íi inceptum opus non po- tetat con fumare. Sed quia natura per vomitum a caufa rnorbifica fe fe expediré fsepifsimé conabatur, quomodo per multas imperfectas crifes moliebatur, ideircó vomito- rio medicamento tune temporis adjuta natura, perfeclam
criíim abfolvebat.
Nec
MEDICO.PRACTfCA. 5 2 r Nec convulíioncs emeticum íntcrdicebant > ímó ipfum coindicabant prefentaneo adjumento, quando vafa íufíi- cienter deplcta erant; non folüm primarum viaLum ro- mirem tollendo, verum etiam cerebri, & menyngum in- farclum discutiendo modo, quo dixi pro feb. Afr. L'no Minen cafu emética motibus convulíivis improbantur, quan- do ícilicéc > ob acutiorem fenfum partium refpirationi fa- mulantium, refluxus fympathici nimii íiunt; tune enim bschicis anodina mifcebam, vel paregotica íola propina- ban!. Si vero lumbrici datis catharticis obítinaté reniten- tes, & feníibus inteítinorum túnicas mordentes convul- fionis cauíá erant, licuiore cornu cervi fuccinati incan- tamenti inflar convulíio ceflabat. ídem preftat di£tus li- quor adguttas circiter fex cum módico fyrupi appropriati datus, quando motus fpafmodici fpirituum diatheíi vitio- íae ortum debem.
Qjando multum imminuta febre , vel penitüs cédan- t e , mucus vifeidus glutínofus faucibus, pulmonibus , aut Hornacho tenaciter adhairendo, tuífim proritabat, fper-
ma ceti recens(quod etiam in principio) fyrupus fcabio-
£e, hyífopi, nicotiana?, oxymel fquiiliticum, fuecus ra- phani cum íaccharo recenter expreflus convenicnter funt ufurpataj quia materiam incidendo , excretioni aptioreni reddunt; verumtamen ,quia ejufmodi catanhoíi interdúm d i ú , & vehementer tuísiendo, fuffbeari videntur cum to- tius corporis conculUonibus , quin aliquid excernatur, ea- propter cauto opus eft, non folum materiam incidere, verumetiam' diluere , partiumque contextum nimis ten- fum , opiatis relaxare , né itafuriblindé tuífiendo crucien- t u r , faucefque íic exficcatíe , & caleíacbe, ad appetenda frígida liquida ítimulent, quse tuflim fxviorem , & fre- quentiorem pariat.
Nec mirum videri debet, quód crafla exilíente ma- teria» opiata bechicis incidentibus maritentur > opiata enim m uerias infpiflas ulteriús non incraflant, ut vulgo creditum eft: quandoquidem nulíum datur ex univerfo vegetabiUum > mineralium, & animalium regno mixtum, quod plurima faJia alKaJia volatilia contineat , quám ppiurnj ut diítillacíonis miniílerio expertus eft folertifsi-
mus
¡11 ÜISSEST4CI0X XIX.
mus meus Magiftcr D» Lazerma; unde hypothetica' opíi trigiditas , & incraüatio indubié corruic j proindcqüc quan- iio tulles manes crebriús, ac vehernentiüs repetentes mode- r a n voluraus> opiata íunt bechicis attenuantibus >> & di- luentibus mifeenda: ¿ilorum quippé beneficio , partium compages mmis tenía relaxatur , furibunda? miles •, ac ctiam iingultus piaicaventur > quin mucus vifeidus íne- ptior fíat excretioni. Prudentia: tatnen leges hic mulün deiideramur, ne nimio opiatorum uíu, iolida minimé ítimulentur, nec ullatcnus moveri pcflinc ad materias é propriis clauílris ehminandas, ubi íeníim mágis cumula- ra: inevitabiiem fuítocationem inducerent*
Tándem quando bechica cujuicumque indolis opiis expíete minimé poterant, ut frequens erat pueris, quo- rum itomachus muco glutinoío multtim onuftps erat, emética,faveuceaqnátep¡da,iiberalibus hauítibus data,fi- nem imponcbant. Aí\ íi jam pridem iaboraverant, con- fihum erat itcmachicis aromadas iabefüttatum parriuiri tonum roborare, ut coclionum munia melius perágeren- tur, ommíque recidiva: metus abigeretur. HÍEC non niliíi
illuitrari potluiit fequenti obfervatione.
Perillullris vir fcxagenarius temperamenti fanguineó- bilioíi , lacercoíus , hiríutus, robultus, folida multum ten*
fa, & íacilé irritabilia, fluida vero valdé mobilia conti- nens>hyeme tuffi ficca pedoraU fine febre , curñ lum- borum tamen dolore, qui futurorum pathematum pro dromus, 6c praefentis plethorae individuus comes femper erat, corréptus eih Sanguis pro moreconfeíHm , & uber- tim detradus eít : dolor abiit > bechica faccharata > & mu- cilagmea tuílt lenienda: fumpfit i fed omnia incaíTumi
«fcrmaceti opemtulit ; pilu.J^ vero de cynogloflo , ac etiam íyrupus diacodion per unum , aut alterür» diem tuílim compeícebant; fenflrr) fafta fuit húmida, & .raagis ííeviiti patiens namque uberrimé, ac vehemenriíTimé tiif- A ^ -¿ Pe^ ° "s» hypochondriorum, & ferobiculi cordis dolonbus cruciabatur i raro tamen vifeida excernebat: ubi vero potionem ex fyrupi pap¿ alb. unc.femis.aq* card. ben.
• une. 111. pap. rhxad. tantumdcm , & naph.drach.iii.confe- ctam abíque íudore fumebac, omnia per diem > & ulcri
cefia*
MEDICO PRACTICA. 513 ceflabant, ac poíleá commadiüs expe&orabat; remcdiis ca-
men penaos-páticas , ómnibus valedixit , fitique indul- gens emulí. ex 4. íem. frig. írisidé hauíic > ac íntereá ca- tarrhalis materia vencricuium obfeííit: jufcula pedtoralja, 6c atrcmperuntía per novem dies pracícripír, acinfequen- ti diflbl. man na; cum cinól. rli.copiosé laxantis , multó mc- lius habuit arger: poftmodüm melioris aé'ris íruitionis crgó > in montana abiit, frigidam magis bibit, fauces, pulmo, ac ventriculus magis invifcabantur, tuííis fa:viús dilaniabat : acceríkus accefsi, patientem tuíficulofum val- dé reperii, atque íingultuofum \ non folúm fufrocandum, i m ó íüftocatum ctedidi; convulílvá enim facía cxpiratio- n e , né mínimum quidem fpiritum ducerc poterat. Mi- rum íané 1 Spontaneo vomitu fuperveniente, fuppetias quaíi deíuper miflas perfentiit > juículum fumpíit; fed non amplius vomuit > aquam tepidam liberaliter bibit, & tuf- íis vix audita fuic : pauló poli per anum albicantifíimi vifci- diíilmique muci ingentem copiam dejecit, per os íubin- de quaü íimpliciter excreando. His ita quaíi manu duclus, jufcula tantüm nunc cum , nunc íine fpermate ceti per 2.4.
horas conceísi> deinde theriacam loco fpermatis ceti ad- didi, <5c tándem per dúos dies püulas de fuccino praeferi- pfi. Rebus íic gefti's , tuífis , fuperftefque ílngultus cum adr
ftantiumadmiratione evanuere.
VERIS DESCRIPTIO.
pEra£lo pluviofo hyemali ftadio, pluviofumfübfequitur
1 ^Ver, o b c a l o r i s , & frigoris vicifsitudines quampJurí- mura inconftans, fed magis variabile circa principiuna Aprilis : quo tempore grafíarunt febres ingenti laflitudine excedientes, ac nonnunquam tuffi juvenes, non vero
*91Cs» nec pueros invadentes, & ad tres, vel quatuoL*
.eies terminantes: quo tempore fine Medico auxilio, fu- flore (aspé terminabatur. Ha;c epidemia Palma: ita univerfalis fiiit,, ut pauci juvenes ipíam fugerent. Per totum Veris fpatium, pííis folito pharmaca fuas egerunt operationes, óc máxima praicaedicatioiie-prscfcribcbancur,
JETLO-
f ¿ 4 DISSERTJCION XIX.
ETIOLOGÍA.
jTAUandoquidcm unicuíquc notum eft hujuímodi mor-,
* ^ J } o s per un i vería m Europara divagacos efle , ac é regio- ne in regionem migraue, veroíimiilimum vidctur, ab acre fuiíTe inve&os. Oeterum, utut animantium corpora, qux indigent ae'ris ufura, pro primara rn qualitatum tem- perie , vel intemperie , gravitate, vel le vítate , atque elate- rio , íalubriter> vel iníalubriter ab ipío afficiantur i mihi tamen minime arddet, á praefatis acris modíficationibus cpidemicarum haiumcefebrium natalitia depromere. Cüm cnim temporis ípatio , quo á rcgione in ;regionem íuc- ceíílvé migrando, plures íncolas íimnl ínvaícre, aer di- yeríis, & oppoíitis qualiratibus tum primis, tum fecundis fuerit prxditus ; confequens eft á cauíís ita diveríis , 6c appoíiris , eoídem in ípecie effectus provenire non potuif- f e : rcftat igitur, ut aliorum corporura particulis in aere
flukantibus adfcribantur.
Verüm enim veró,qua:nam íint partícula:, quas aer córporibus indidit ad febres producendas, difíicile eítfta- tuere, cura prima ejuímodi íebrium origo,&foligenium ubi primum illuxere, me prorsüs lateant. Cüm autem aer üt univeiíi área, per quam, veluti per cribrum, alio- rum corporum virtutes, & vitja transfunduntur , iftacque febres ÍUD hyemis initium Germaniam, contcrminaíque regiones infeftarc coeperint, quotempore, nec clades no- ta:, nec ítagnantíum aquarum corruptiones fuere; neccí- fum eft, miafrnata , íive á terrae íodinis, five ánovistel- luris hiacibus, íive fubtcrraneis fermenrationibus ab ejuf- dem íinu expirantia, & in aerem iníilientia, talium fe- brium cauíam cxtitiíTc: íiquidem miafrnata illa hominibns
noxia , undecumque orcum craxcrint, pofsiunt h loco in lo- cum transferri, fcu plures pcrcurrere regiones> aéris mo- tu , fcu ventishorizontaliter ípirantibus.
Qja tamen figura, m o l e , ac fuperficie, effluvia ¡H*
acre advcdta , fuerint donata, ab effe&u conjicerc licer' Pro quq riuutis fymptomacis, ingenti puta lafsituílin.e>
capí-
MEDICO- PRACTICA. y i j capicis dolore teníivo , 6c anhelitíis difrkultate, cum pul- fu m a g n o , celeri, ac írequenci, in principio fcbrilis in- íulcus exccmpló emergencibus, diuationeque febris, u n i cum more perfpeótá, quacephemeram legitiman!, velno- tham , vel íynochum limplicem ¿emulabatur; perexigua mole, oblonga figura, & (cabra fuperficie fuiff^ donata, licet hariolan : cum enim partículas id genus , racione mo*
lis exigua; , facillimé fanguincm fubeanr, fcabra fuperfi1- cié, ejus fulphura expandanequoacidis facilius,&. trequcntíus obviara eundo, íermentationem inccnduncaccircularionem accelerant, unde capicis dolor teníivus , anhelicüs difricul- cas, & lafsicudines, a muículorum , menyngum, pulmo- numque vafis, fluenco purpureo expanfo, ac concitaco, nim.üm diílentis > inde etiam pulfus magni, céleres, ac frequentes : fubindeque in lis, quibus faucium , & pul- monum interiora non ra-ilciira oblinica, fed cenfa, & ex- quiücíori fenfu pollentia erant, ab infpiracis corpufeulis afpe- ra fuperficie donaris , cufsim pioncan confonumerac >íed quia harum febrium complures, unius diei curriculo fu- dore cerminabancur >videtur eam cauíam diviíioni fuiífe mul- tüm obnoxiam > quod fané corporibus oblongis , ac exi- libus coinpecit, cum ob longicudinem , corporum impe- tentium aclioni nrilrum pateanc, & ob exilitacem vel le- yifsimo impecu efTringi pofsinc; proindeque per incernicu- la cutis á fanguine fequeftrari, & forás amandari: unde fanguinis brevifsinaa depurario , febrilque terminado.
Aliquando tamni particulis ejufmodi fanguini affatim ingeftis , vel cruore ad motura concipiendum magis com- parato, febris vehemens accendebacur, qua; cerebro, Se pulraonibus iníidiabatur: at detracto íanguine, cerebrum,
& pulmones minus urgebancur, ac validiüs ofcillantibus.
arterüs, ita brevi fubigebantur atterebanturque partículas heterogénea:, ut rertio, vel q u a r t o d i e , levifsimo hvdrc- tico finguinem ad habitum corporis migis determinante»
in glándulas miliares migrarent, unde per emififaria fenfibi- li madore forás eruraperenr ,& hinc febris refokitio.
Attentionem mereturbenignitas, qua epidernicus irte aér Majoriceníes invexic, cum eodem tempore vicinos Go- tülanos ingenti ftrage txucidaret, atque etiam antea Gallos,
ítalos,
5 2,6 DISERTACIÓN XTX .
ítalos» & G e r m i n ó s e vi us exercuerit. Hujus difcriminis racio ex eo mihi emenda viderur, quod miafmara illa per aera difluía > vires amifére eundo , íicquc regiones , quó ab eifluviorum ícaturigiue magis difsitceerant > eo minus con- ipufeabancur > contra vero proximiores , magis inquiná- b a n m e
Etenim tetri halitusaerisgremio excepti, pluviis abíter- guntur> & immerguncur, radiis folaribus mundantur, & ven- ti'S fcopariisdifperguntur, ac everrunriii" pro i n de que mii&m videri non debet, íi á Germania in Italiam > ab iíta in Gai- liam» & deinde in Hifpaniam percurrendo miafmara , unius, vel altefius enumeracarum caufarum acceflü, vimfuccef- fivé amiíeiint, fpecialius veróantequám Majoricamattin- gerent, ceiuum lexaginta miJliarum fpacio á continente diftante , neceílutn fuit, ut longum tra&üm maritimum tranfeundo) vaporum e mari proíilientium concurfu > fu- perítites particulce, multúm diiutx,ac hebetarac perVenifient.
Qjjc de miafmacum configüratione ira tu i , non parúm confirmantur ex eo quód juvenes potifsimum arrice re n tu n a c ctiam, quód cathartica plus folito deturbarent; iftud enim fulphurex bilis exaltata: criterium eíl 5 exaltari v e r o , & ex- pandí obfervatur ab effufo oleo tartarí, cujus partícula! cum memoratis proximé conveniunt, & ex eodem luculenter de- monítratür ,ctír juvenes bilioii, magis quám pueri > viri> Ce- nes ,ac mulieres afrlccrentur.
¿ESTATIS TEMPERIES.
p L u v í o f u m , & inconítans Ver calidi/sima, & ficcífsí-
•* ma fequitur .¿Eiras •, falubcrrima uiqiie ad Auguftum, quo tempore nonnullae intermittentes febres divería: ípccicí illuxcre, qua» phlebotomiis, dihientibusjattempcranribusí 6c modicc apericntibus íaspifsime cürabantur.
JETHIO-
MEDICO TRACTICA. j z 7.
ETIOLOGÍA.
N
Aturalis cruoris fermentatio ad humana: occonomíjc régimen abíoiuté requiritur > cumcirculatione , pa- rí ferme paflu procedit> ambique Cbi mutuas operas prafrant.Hsec naturalis fermentatio pendet á naxurali par- tium , quibus fanguis compoñitur, heterogeneiute. Si tliquid íanguir.i indatur, quod á naturali heterogenei- aate longé abfcedat, partium componentium ordinem notabiliter immutet , & fanguinis compoíitipnem in- vertat , praeternaturalem fermentatjonem indé liquee exurgere. Hoc commonftrat Chiiurgia infuforia. Li- quamina ergo id genus á primis viis, glandulis, vel aliundé affátim fanguini fuggelta, ejus fermentacioncm fubindé per verteré valen t.
Patet etiam transfluxum continuum, continuó; in- termitentem vero cum intermifsione íanguims fermen- tationem immutaturum>atque vitiaturum.
Vitiatur fanguinis fermentatio vel inteníione , vel remiílione 5 illa febris cum calore eft ¿hax tebris cuna frigore : quod fi ab initio ad finem fine ulío calore perduret, febris álgida, feu caítreníis audit. Febres ál- gidas intermitientes pluries obfervavi i fed heu ! femel cum dilediflimi Patentis mei ad íuperos difceflu.
Chylus ergo, bilis, fcrmentnm ftomachale, inte- ftinalc , fuecus pancrcaticus, lympha, lac , fanguis ipfe, omncfque humores recrcmentitii poflunt elle caula febrium intermittentium.
Omnes humores recrcmentitii , fanguini hetero- genei fieri poflunt, vel quia ab ipfo derivantur con- ipurcati mifcella cujufdam humoris, chyli, v . g . y e l quia inpropriis colis mora exaltantur.
Sanguis etiam eoídem patitur manes , ii in partí- bus obftructis, vel inflammátis diutiüs hareat. Cíim er- go omnes humores recrcmentitii in colis depofiti , ían*
guini itcrüm fuppeditcntur, poffaot peí; vices alterati
Ll fangal-
5 % 8 | MSSEXTJCION XIX.
Unguini .ifporrari, ejuídemque fanguinis fcrmentatió- nem per viccs alterare. ídem eíto judiciura de íanguinc
retento, de* l;.¿tefu]ppreflb.
Determinacx requiruntur fanguinis fermentationcs>
ut materia heterogénea ipíi inttjllata íubigatur, attera- tur , ac dividatur; determmata: c;iam requiruntur fen*
guvnis citeula-tiones^> ut materia divifa ,.& attrita íibi confufa, in colis dcnuó deponatur. Si igitur fanguinis¡
conititiuio eadem íit, eademque cordis , & vafoium eodem tcmpore accesiones duraturas»quis non vi- dct?
At li determinara: circulaciones TequirunturAitfufrl- cten* deinde cop;a humoris recrementiui* qui vehicu- H vices g e n e , in colis fequcítvetur, ut materia he- terogénea itcrúm íanguini tranípouetur, confequcns e i t , -Variji'ir.e , corde > & vaíis eodem modo fe haben*
tibus , no» cod'em. ordinc, & ecdem tempore ita redituras, ut horologium «un magis regular i te r in- ted'at.
Aft v e r o , íl vigiliis, animi pathematis, cartera- jnmque rerum non naturaliura modo , fanguinis con»
iliteraria , & flu:ndi modiís varient, acceíli^num dura- s m , oidinem, atqtie rccuffum variatum iri necef»
NéeeíYaria confecutíone ctiam fit , materiam fe- briüm mtermittentium »• tcmpore .accellionis in fangui»
ne contineri-i Hitermiííiónis ver-o fpatío- alio re,
j
Proindeque íl fingulis di'ebus tota- fanguini; fuggc*
Tatur , qóoridianam * ü alterrvis tantum, tertianam; li quaternis incluíivé , quartanam prodncet; dummodó
"ácceffí'mes dnratione , ac vehemencia íymptomatum fibr .ref^ndeants accensiones nataqúe quotidie recur- -ícntM/poliu'mí-eire tettiana: i ut lx$é aceidit, li tertio
tantum die incluíivé racione durationis> & magnítu- dinis fyrriptomatúm íibi refpondenr; & tune duplicis tertiani nomine a Mediéis indigitanttír. ídem dicen-
nr refpcftivé de duplicí, & rriplici quartana.
Q^^íkjidiar:• eíl faoguis > •fer-menruiu tehüius , ac T^ dilu-
MEDICO PRAOTTCJ. J 11 Otvqnóque paroxyimo , Í-. pitam, & itipetftitem ín com-
muní humorum m-fla auienam penes porciones ex- tricar!, & á compcdibus expcdin, uedeinceps una cum fubacto fermento febrtJi poííec derivan ad cclaioiia,
«b, fabirde exaltara , nova* fuppenas iníequcnti accef- fioni praeítaret.
Ruitui, & laboribus attriti , fanguinis compacera ftrictiorem ob nimium prctuíos fu do res, & can a i cu- los envÜariorum quaíi arefeences, obtinere oocum eft:
crgo vena: lccttcnes, & dilucncia multiplici nomine protutuia confonum eft, tmn edi ¿tiene marena: in Ufelfla hoípiuntis, tum luperlhtis facilioris diviíionis>
colliíione vaíorum, ac diiuticne , tura denique emif- fariorum , tseterorumque canalmm promptioris flexio- nis.
Verumenimveró > multó majus emolumentum prxbet V S. ü in vigore paroxyimi fíat, tum quia non foliim evacuatur portio macera: remota:, verúm
«riam próxima:, & aóhiata:, qrx tune cemporis in ían- guinc prxfens vaJicé cum ipfo luc~iac, & curbas exci- tat > quac vigorem comlcantir. Qnjdni igitur in vigo- re paroxyimi ncn eric («canda \<.na rot.üs quám in imervallo, cum fermencum iebrile coto intervalli rem-
pore excra vías circulaciónis reiritec i in vigore veió tocum in fanguire prxfens , & exalcatum collicrec ?
Ec ii vchcmcnrioii eclludiacicne fermenti tum fangui- ne in ílacu tacra , rapidiüfque circumducta mafia , d i - ficultas reípirandi , acerbus capicis color , anxietates»
aliaque fvmfnomata í x v i m t , quac harmoítaíias porcen- dunt, cur cune fanguini parcendum ? Cur iermemum
Í
>ra:fen$ V. S. non expiícandum, & educendum ? Cur accfllcis , & oppreflls parcibus prmeipibus non opitu- landum "iCene tütn omnes ex turbas fanguinis orgafmó ílnt adícribenca:, V. S. nilul ucilius excogitan poteíh proird:que ncn protraherdrm auxilitm, quinde xger
in periculo veríatur, aut fa r:m íaragerd< nxarur.
Nullum h\ c p:a:fei-.C!U augiltt mrepciiri eirV.S.
in acccdlunis vigore celeb.aca, vum Jims opc im.ni-
L l 3 ñuto
f$Z J>JSS2RTACl07i XIX.
ñuto fanguir.is quanto, pra:propae per univeril cor- poris canalículos liquida Uosciui traducantur ; hinc ja&ationes, *tíh*Utfls diíficiitates , cephalalg^ae , caetc- raquc fymptomata extempló mitcfcunt> atque etiam li- beriori fa&o in vaíis fpatio, potentiús collidicur fer- mentum , fudor copiofior ifuccedit, fermcntum aterí*
tum ubcirimé vacuatur.
Qnando autem vitioía cacochylia intermittenti fluxu ünguini fuppeditata , intermitt ntes febres pro- ducit, emética datis prxcautionibus exhibita omnem abfolvunt paginam. ídem etiam evenit,íi in cujufvls colatorii abdominalis ergaftulo latitet materia.
In hoc autem cafu, fi fermcntum, fpreta colato*
rii preflione , quam em-tica inferunt> non emunga- tur, prxftat emsticum , vei cathartico-emeticum pau- l ó ante invafionem propinare i quia tune temporil primis viis effundi incipit, vel cmiíioni proximum eíl>
adeóque facili opera á colatoriis expriraitur, totum- que ano, & Kato elirainatur; ita obítinatas febres in- termitientes folutas> imó quartanas chronicas vi&is óm- nibus remediis, aufpi cato ter mi natas vidi.
Si his irritis , obftinaté recurrant acceíüones , Ca- erá corticis Peruviani anchorá tempeílivé intercipiun- tur.
Aíl vero , quia fermentum fopicum , non autem de- ftru&um eít, frequentes recidiva: ut plurimum mole- ftant, & prophylaxis expetitur.
Ad hujus confecutionem plurima advocantur au- xilia ex aperientium, roborantium, & purgantium fa- milia. Hanc facili marte fxpifíimé obtinui fequenti pul-
vere.
Recip. Tart. Vitriolat. Scrup.i.Scam.á g.v.
advii. Troch. Alh.gr. ii. mife. pro doíi,5c f. pulv.
Qui cum rhodofacch. fyr. de f. rad.aper. velconferva appropriata quinquies, vel fexies fumptus , recidivara
Juvenis 29. circirer annorum, á triennio qnarta- ña incerm¿teiui laborabat 5 tentaris variis remediis bre- ves prxcavebit
MEDICO-PRACTICA. ¡2.9 dilutiüs> có frcqucntius maflae inflüit i «5c hinc quoti-
diana:; fccus vero quartana:, vel tertiana:.
Quptidianae duplices , tertianx , & quartanai dupli- ees termentum inarqualis coniiírentia; íupponunt ; pro*
otereá quando tenues, & crafla: particular íimul ian- güini infunduntur, accefsioncm longiorem> ac vehe- mentiorem pariunt, contra verd>tenuiores cüm á fangui-
ne multó ante, quám craísiores in colis depoíita?, lolx in fanguincm transiera ntur, mitiorem, breviorcmque accefsionem cfriciunt; fed pra; tenuitate ad craísiores perveniunt , antcquám á colatoriis egrediantur , & íi- mul unitx altero die, vehementiorem , & longiorem acceísionem efíiciunt in duplici tertiana. ídem fuo m >do fentiendum de quartanis , & quotidianis dupir cibus, vel triplicibus.
In principio AuguíH nonnullce íebres intermitíen*
tes prodiere : eo tempore jam diü ita yiguerat a;ftus*
ut in thermometro Florentino liquor pluries aícende ri: ad 8.3. gradus , & ultra, cum elapfo anno 7 7 . gr*.
non tranfccndiíTet.
Tanta aéris caliditare , tenuitate , levitate , ac fer- ventifsimo Solisseftu cruoris ícrmentatio augetur , cir*
culatio acccleratur , illius íulphura expanduntur, &in- ternus aé'r proprio elaterc multum reítituitur; hinc magna partium volatilium educlio > & heterogenearum in fanguine latentium extricatio. Hae poít aliquantu- lam fubattionem poflfunt, vel fudore expirari, vel in yariis glandulis fequeftrari pro varia analogia * qua fe- cerne ndis recrementis, plus, minuívc afsimilantur.
In colis diutiüscommorantes, feu lentius pregredien- tes exaltantur. Proindcque íi in hepare, \» g* urá cum bile , vel in pancreate cum fucco pancreático fuerint derivatae > ad fanguinem citiüs, vel tardius reducertí r pro varia bilis , velíucci parcreatici fiuiditate , ac colo- rum fiexilitate : hinc vanae intermittentium fpecies, ac- ce<sionumque trapcedia; ; qua: enim citiüs colatoria pratergrediuntur , ut quotidianx , horrorem tantüm ab ingreflu fanguinis inferunt; qua: vero diutiüs, rigores»
pandiculationesi oícitationes, & c . fíepiísime excitanr:
f $5 TUSSERTACTON XfX.
quod a majori, vel minori materia: heterogénea: craf»
íicie , majori, vel minori in colis m j r a , adepta pro~
cedit.
Veiümenimveró ,urat fanguinem fuá mifcclla ita infpiffet, ut frigus, caeteraque phamomena, qua: in prin- cipio apparent , fermentationem imninuendo , val leat procreare, ínvalefcente tamen fermentatione fen- sim, ingens oritur lufta ínter fermentum , «5c fangui- nis maflam; unde calor,& reliqua fymxomata, quaeau- gmentum, & ftatum comitantur. Sed quoniam in de- clinatione materia heterogénea fermentatione luba&a, domata , & divifa circulationis miniíterio in colis rur- siis deponítur, idcircó febris cum ómnibus accidenti- bus fensim extinguitur.
Tamdiü durat fequens intervallum > quamdid fermentum in colis coércetur; ubi vero primis viis effundi incipit, vcntris dolor, borborygmi > hypochon- driorum intumefcentia , naufea> vomitus, <Sco elu- cefcunt : unde per chyliferas vias in fanguinem denuó translatum , novam parit accefsionem j majorem , íi fermentum ab humorum miífa , vel a primis viis 110- vum traxit fubíidium, fecus v e r o , íi nullum> & pra>
ccdentis fermenti portio fudore , vel diarrhau , vel alicer fiíerit edufra.
A colis abdominalibus ad fanguinem farpifsimé tra- ducitur materia ad paroxyfmos promovendos: pathe- inata abdominalia, quas in principio paroxvfmi íepro- dunt, vomitiones criticar, & quac arte íollicitancur»
Í
>auló ante accefsionem > omnem dirimunt ícrupu- um.Maior eft difEcultas in explícanda intermíttentíutn íotutione, qux phlebotomia, & dilutioneperficiebatur multotics.
Rite tamen perpeníis ómnibus circunítantiis, cum aliqua veritatís fpecie nodum folvere conabor. Saepc facpius affktebantur illi qui Jaboribus immodicis ope- ra m na vabant. Primas paroxyfmus brevior, mitiorque crat j fed morbo procedente , ingravefcebant accefsio- íies. Ex hygqcheíi ergo prina» acce&ionis coajicerc licet,
uncu
MEDICO-PRÁCTICA. 5 * y tápela gerenda fc$iencibjs obíervationibus non nihií ii-
¡ultratur.
Nobilis virgo i $. annos nata , fanguineo-melancho- lica nove ni ab lame annis, nonnullis tendinum (ubíul- tious, qui pro vanis erratis io fex rebus non naturali- b u s , & potidimúm ingraente periodo menftruali, va- rié affligebant , obnoxia tuit> íntempeílivé frígido aéri expofica, motibus convulíivís univerfum corpus obli- dentibas laboravit. Pauló antea binas tulerat phleboto- xnias» & invaíionis tempore , periodo meníkuo valdé
Í
jroximí erat. Patientis m¿delx acceríitus , non fo- u.m extremorum raufculos , veriim etiam ociilorurn>zygoraaticos, n u n c u n u m , jnterdúm ambos, <5c mafife- teres una cum buccinatoribus irregulariter, & prseter vQ- luntatem, valide agitan profpexi i mentís cárnea compo- te m , Óc febre expertem acgram repetí i. U t tanto malo ob- viám irem, porionernemmenagogam , &antiepilepticam praefctipfi: cxterúm á primo cochleari, remedii percala patiens, fuperiticí valedixit. Altero dic íánguínis miílio- nem ex talo ordinavi ; fed cum ob trequentiores , ac vehe- mentiores lhabiíaios, fardonicus rífus , fpafmos cynicos, ílrifmofque , vanas impendas gelticulationes ederct, mem- brorumque fubindé gyrationibus horrendis concutere- tur , adeó ut abadftantibus abfque commiferatione íntue- ri non poíTet, evenit ut patiens pro obfefla á Daemone ha- be remr Paren tu m judicío, tametfi eos variis mirando- rum epilepticorum obfervationtbus diííuadere conarer, &
proxime im:ninentispertedxepilepíiac p-riculum profer- rem > adeóque né momento curationem prxpediendami ' nihilotninii>, ad alterum diem obParentum pracjudicium
protratta íanguinis miííío, opem tulit: aqua ceraforum nigrorum fpintuofa pauciflimis vini guttulis larvata , fuit illipotus fuccedaneus nondumconfeftxptiíanx ex radice pacón iae maris jufto tempore colleclrac : emulf. etiam ex fe- minepaconicccumcor. cer. prxilo fuir. Enibroche íimui ex oleo diírillato fuccini , & aq. Reginae Ungariac mira pracítitit, prxfertim ubi tarfis , & carpis admovebatur;
o a u s vero manu, vel vinculo diftis artubús fortitercon- ftrichs. Inito vero fex Medicomro coníilio, decretum fuit
^ 1 cachar-
