76% E . R E B R F F : r ; C O M M E N T , i_ex pr?corumeiTsnt,& pr?torescxediftisiuis perpetuis deinceps ius dicerent qu ambiciolis pr?conbus quiius varic dicere foiebantimnuit,vt-u-adu Afcon
Zaiius in cacal. leg. anciq. & canta, demde fuit edifti perpetui audoncas, v i f i e x e
■ ■ drcerncrccur,quoíniTiusidficret,nonpc,rmittereturappeÍiarc,l.fi.£ dea-^pcli
nqu.& am niah?cediftaSaluiusIulianus I. C . congefs,it,m ordinemqueredegTt m'^^ a '''^^
Imperato.Adnani.caqueinterpretatus eit. : ; ■ ' 4 ^^idaco s,iptrhtimn, , 4 Vcndctc vd donare fundum VII optimus.maxunufque cft quis poteft,quaraui, a , _ 'ptiamdevnq habeat. EcfupcrIacíiujBainterduJiiíuamnonjicinecvim,vcdepIuribusdicatur r a nanmnqiiijn cantuin de v n o , vc fuprafcripcum exticit in 1. proximi, quidque lignificent illa verba '
¿káut-. .. opdmusmaximufque eil,docuiin l.qui vcidupraeojd.
4 Ita quoque videmusuonuunquapi diftiohem plures iignificantem, vnicum tantu DiBiones, qux denotare, vc fupremus & opudius. Seripli xa i. m vfu,fupra eod. Quemadmodum et- ^ plures fignifi- píurális m vno locum hab'pffi-poccft,vc iiic,fuprcm? tabui?,& negotiainceiiigic lurifqonf fant,&nonm vnum fiucplur^.!.!,!.ncgotia.fi.de negoc.geft.ciixi in i.non efi fine libens, fupraeod' Zno-ánt^^ Alcia.pluradogiiitindd.proxim i.quam obrem adaliatranfeo.
EiBarnqml. ■* ^ k x e ft á pr?c<ke.nadita,vcin IpronunciatiQ.in fi.veriic.feruiencium.& I.ex infiraeod.quodinteixium ius.hairararium vocatur,in gedifta.Infi.de iure natur.l.crcdito rcs,fupra.eod.l.nam & ipfum.flf.de iuftit.& lurc.
EdlBum pro •-'tf Ahas ediftum,id efi decretum: & quxlibcc lex ediftum vocari poteft,ab edicendo, id quolibetdecrs- efi íl:ataendo,decernédo,.vei vtTheophil.piacuix,ab edicendo,quod prxdicere iigniiicat,
*?• &.obuiam ire rebus,quxdconciagant,dam uo aut doiorifuntfubdicisfuturx,in gSed&
quod prmcipi.Infi:icideiure nacuf.facit'i.iurifgennum.§.Sed ii fraudandi caufa faftum di- cacur>aii prxtojredixit.fi’. dc paft; l;ii familia alicuius album corrupenc, non Gmiiiter hoc cdiciciu:.deiurifdiftio.omuiiudic.l.3. §. hxc verba, ibi, de quo fuit necefiarium edicere, de . negoLgeii.l.i.§.prxcoredicic.deminor.l.abhofiibus.§.frdquodíimplíciterprxtoredixit.
E x qmb.caufrmaiQr.& in ivDiuus.gcaufa.ibi,prxtor edixit.de petido.heredit.l.Barbarius.
de OffiG.prxtor,i.fi fitealias incipit,Papinianus aic.gitem Papinianus fcribit.ff.famii, crcif
‘ cund.ibi,nifr aiiud teftator e'díxeric.Indeediftum,quodcdicicur,idqueá decreto differt,vc EdiBaprxto- hi.if.de offic.affeiTor.Quxprxcorum edifta cum ab initio eirenc annaiia,infti. de pcrpe- iumannua du tu.& remporal.aftio.l.in honorariis.jff.de aftio.& obliga.poftea fafta funt perpecua.quippe effent, cur fa- ne iuns diceadi ratio arbitraria pr?torihus eíTct,& pro liiom m iibidincfubindemutabiiis, Baperpetua. lacaeftlex deedfrtis perpetuis, vt deinceps edifta prxtorum perpetua eifent, & per ordi
nem fcripcafuerunt,!. 2. fi', de ftatu homi. vbi Budx. E x quibus ediftis perpetuis prxtores ius dicebant. Poftea legcá Cornelio la ta ,h o c tantum extitit,: tuncqueSaluiiis iuiianus ' ^ Purifconfukus oranu prxtorum edifta collegit, & in ordinem rcdegic.legcfe?imda, fi! de ftatu homi. acfub congruis titiilis pofita interpretatus eft,-; & tunc ccepcrunc prxtores a luliano GQngefta fequi,non autem noua proponere, vt fcribic Aicia. iib. fecundo difpim- ftio.c.27.Ec de hoc edifto perpetuo loquitur lcx,edica aftio. C.de edendo,& ali? fere leges
^ de ediftis perpetuis lOqucntes. . ,
\ikouuid£ffe ' f Intcrdiftum verp ab edifto differre dicit.glo. ia lege, pr?tor. g primo ff.de noui oper.
rati " nunna.ediftum enim lex generalis cft.lege, leges. C.de lcgib.&: fupenus dixi,iiiterdiftuni InterdiBu quii eftlex pr?toris prcdiibens: vei mterdiftum, vc dicic Bar. iu d. lege prima, in princip. illo
InterdiBum titul. eft edifti fpecies,fic diftum quod inter duos, diftum lit.Alcia. verb Parerg. lib. 3. cap.
duob.moásacr intcrdiftum duobus modis accipi , primum quod prohibitorium eft. nam interdi- fipitur. cere prohibere eft :hincque etiam fi qua cau fam p ro p rie ta tis h a b e n t, in terd ifta dicuntur.
4 Secundo etiani dicitur interdift um,quo pr?coraliquffi'i“ hec vel vetat,non perpetuo, fed ad tempus, donecpleniore iufficio de iure pecitorij qu?ratur,'quafi interim diftum, Interdicere. ^ vt eftapud Paui.lib. Senten. ^.incerdicercenim cft interim dicere. Ecincerdicere dicimus»
Interlocutqrlq. ficut interloqui. Siquidem incerlocutoria fui natura finem principalis controuerii? non im ponit, aliamquecxpcftac poftfe fententiam. h?cille. C u iu s fentenriam cft frqnut D o.Ioan.Corraf.in interpretationel.naturaliter. §, nii commune.nu. ZQ.&frq- poíí'eff.cgo latms differo in meis no.intellcftibus.
AuBoris opi-
r • o 1-1. A i* 1-i. V.» 111 iigi.iijLt.iig.vi.iuu». , m c i' f I^ K rrm vid ete n u m e d iftu m p ro q u alib et lege pofsit accip i, v tfu p criu s pro piedeediBo frric.-interdiftum vero fpeciaiius pro lege pretoris qu? m a x i m e adn ibecu r fuper po^
6 - interdiBo. n e , vc m to ro lib ro in rerd iftQ ru m . ff. In te rd u m lu rtfc o n fu lc u s v tro q u e
&'mcerdicco,& edifto,in l.i.& per tocum.ft.ne vis f i a r ci .lege fecunda. §• p r i m o ,& t e _ fiediftum .ne quidinlocopubiic. de q u i b u s ic e r u m vos reiicioadm easnouasin ^ tationes.
ap
f.P u e r i a p p e lla tio n e etiam p u e lla fig a ific a tu r. nam & fceminas puerperas ippelianc reccaics-ex p a rtu : & r s u d it s d x Q c com m u n iter app ellantu r, ^
q Tres particulas coatinechic.§.in primapueri appellatione puellam iignificari tefta- Expofitiotex- j-ur. in fccundaibi, nam &fcem inas. rationem reddit, quia puerpera vocatur recens cx tuu partu,&: aon puella pera. Tertia ibi,& . comprobat hoc aufroritacc G rxci fermonis qurcommiuiiter í^íUKwSiíappciianc. Summarium autem clTc porell, etiam fi dicaturpuen iil;us,puellacomprchenditar,i.in tabuiis.ft.deftaculjber.ibi,ne puer fiilusrefcindat patris leftaiuentum.iic pupilli nomine comprehenditur pupilla.I.hxc autcm.ff.de adoptio.
q Alciatus vero hic ponit os in cccium.dicens iftas rationes lu rifco n fu k i no nco nfifte- . . . re.prim o cum puerpera,quam G rx c i Aí;^é« v o ca n t,&Xax&ay puerperium.ac partus curatio Alciati optnio
^pucfa voca bulo a n t iq u o ,& puella nom en eft dtm m uti- «k rero8p.«er.
uu nia pue ra dedu ftum . necexem plo G rx c o ru m quicquam m oueripotcft, q u o d a p u d eos®.® p u c r,co m m u n e fic nomen. A t L a t in o r u m n e m o puerum genere fceminino p ro - tuIit.Contra quem noftri officij eife putaui lu ñ fco n fu ltu m abiiac labe cueri.intelligen- dus vero fic videtur, pueri appellatione fignificari puellam : puerpera quippe dicitur iiue pariatpueru"^fi"^puH iam ,vcdift:iopuer capiatur & p ro puella, cum puerpera fignificet rcceatem ex partu p u e ri, vcl puellx.
qEcrefpondendo Alciato,non refragatur eius diftum,quo vult puerperam dici apue- , ra:quffim o,ialua pace tanti viri,a puero & pario difta e ft, quafi pueri para, ficut deipara.
Ec componitur hxc diftio ex duobus corruptis, videlicet cx diftionc pueri & pano
puerpera,qux puerum pcperic; & ficilia vocatur qux recens eft á partu ,v t dicithic iu nf- Tuerpera r n - conful.fiuepuerum pepericfiuc puella.m.AIias fequendo opinionem A k ix comprehen- de.
dercc mulierem recentem cx partu firmineo tantum ,non ex mafculino. appeiiacione enim puerx non venic puer, l.feruis lcgatis.ff.dc lega.j.nififub partu fceminino velis com .prehendi.-quod turpifsimum vocat Iurifconful.in l.fi ita fcriptum.de lega.z. Nec me mo~
uet quód nemo Latinorum puerum fceminino genere protulit: fiueor emm duo effc Tueri appella- vocabula,videIketpucr &pueila,nihtlominusappcliationepueri comprehenditur etiam tione compre- puella:vc fi pueri fint iramuneSjpueilx eiufdem iiiris erunc: & li pueri aon poffunt con~ hendiutr pud- traherc,necpueiix:&: generaliter pueri nomine puelia continebitur. Nec ahas vu k dicere
lurifconful.fceminam vocan pucrirm, fed nomine pueri comprehendi puellam, quia v i
delicet mafcuimuraconcipiticeiaininum, I.i.fupra eod.
q Litn iistu r quando in k g e vel ftatuto puer & puella exprimerentuLv t in I.de pupillo,
¿.I.ff.de noui opcr. nuntia, vel qiiando contrario nomine puer exprimeretur, ad exclu
dendam pucliam, lunfconfui, in i. pueri, infra cod. quod aliquando ad maiorem expref- libnem fic.í.ciuicatibus.in princip.ffde iega.i. ib i, pueris puciiifque reliftum fit. 1. n am &
pleriquc pueros puellafque tabernis prxponunc. fi.de initicor.
q N o n procedit ctiam v b i diuerfa eiict ratio,veI contrarium á iure exprim eretur, vt in teitamentis. 1. qua xcate. ff. de ceftam, vbi pueri xras exprim itur, & diuerfa puellx.idem in nuptiis.¿.I.Infti.de nupt.fic m venia xcatis.I.z.C.de his qui vcniam-xta.impecrauer.&aius caiib.a iure exprefsis.
q Vciikas elt, q uó d puerpera G rxce quam uis fana dicatur, fim odo nil extrinfccus
acciderit q u o d corpus e iu sin aliquam vaiecndmem immittar,l.quxrkur.¿.puerperam. ff. Tuerperapriui de ?dilic.cdic.tamen quafi valetudine tencatur,ferepriuiiegiis com petentibus valctudina-
n is & infirmis fi pofsint illi conuenire, vtetur, per tex.in i. z. §.fi n o n propter.ibi.fi tamen nano- poft partum decubuerit,probandum crit quafi valetudine impeditam.ff.fi quis cautio.iiia
pnm icgia fcripii fupra m 1. m orbus. E t tempns decum bentium m ulierum quadraginta
dictum effe dicic gi.6¿ Bar.in 1.prxgnanris.ff.de poenis. Sequitur la f in d.§.fi n o n propter. y fZ m n m d-e fedhocdicerem hodieregi pro confuetudineiocorum , & qualitate perfonarum.iiiufircs yum.
e n im & d c lic a tx lo n g u isd e c u m b u n t, quam robuitx,aucrufticx, feu alix q u x ob p u d o
rem parcus decumbere n o n audent; & tunc ficri folent com m unia pucrpcnaiia, vc apud ’PueroeriA R o m a n Q se ra n tfo Iita ,d e q u ib u sm e m in ic Iu Iiu s C apítol.in vita C lo d . A lb ini. eo m m m ia T * q Poftrem o ho c verbum iignificaiur denotat proprieratem,videlicet proprie pueri ap- Significare pro peiiationc puellam con tin crnqu od cciam probat fruftus. fi. q u x in fraud. creditor, prietatemdeno ibi.prxcor fignificct.l.in vfu.fupraeod. 1. fi pignore. §. teli autem appciiatione & fu fiis, ife
ferrum ,& lapis,& denique om ne q u o d n o c e n d i caufahabetur,fignificatur.l.qui dom um , in fin. de adulter. I b i , appellatione d om u s habitationem quoque iignific.ari paiam eft. &
lex, macerfamilias. ibidem, vbi fic dicitunmatcrautcm famii.fignificatur n o n tantum n u pta,ied etiam Yidua.facic l.qmbus.§.raatetfamil.fupra eod.fcripfi in l.i. m verb. com plefti- tur.fupra cod.
V L P I A N V S L I B . V I I . A D S A B I N V M .
L E X c L X I I .
N p n e l lp u p il la s q n i in v t e r o e ft,
T T T
77= P- r l b v f f i c o m m e n t:
•Pupillíuiimn ^ H ick xficcon tin uar¡potcft.fupradiau m fuitpucriappelIa,¡„_
dicitur qut in ri.icd dubican poteit an qui m vtero eft, puer, vel pupillus dicarnr R am contine, vteroeji, non dlb pupillum qui in vtcro eft, cum nondum fit editus, & mortuus
l u pra Icnptum fuit m Lqui mortui. & quia antequam cdariir, matris portio vel cit,1.1.§.ex hoc rcfcripto.ff.de ventre infpiciend.vnde ii detur prxmium capienti lu' capiat lupam pr*gnantem,n5 maius habebit prxmium:fiquidem antequam nati lunclupi,vt docct Angel.in §.cum autem.lnft.derutel.& Vincent.Hercula.ini in'lT*”p'^
cidia placuit.ff.ad legem Faicid.nifi hoc exprimerctur,vt folet fieri. ' 1$ qm in vtero f Cum autem mater prxgnans condemnatur ad m ortem , non debet mori is a ’ • eft matris con-^ ytero eftrfcd mors diffcrendaeft,donec in vtero ent,l.pr?gnantis. ff. dc occnis imnfí
demnatione no . n j / r aC i j r 7 “ i^‘ iuioiinon
inuenireturnutrixjferuandaefletmateradluumalendumparcum.B a r.ibidem itafi
patuHT. ■ , ’ ‘‘ « e xi
lio mulier pr?gnans data fit, partus non erit e x u i, quin ad ciuitatem redire pofsir qua non peccauit.Bal. in lege, & feruorum. ff. de ftatu horni, vbi etiam firmat excommu nicatam uliere,non excommunicari partum qui non deliquit;neceuiffopartuagetu*
de euiffione.quia partus venditus non eft. l.fi pr?gnans. ff, de euiffio. Igitur firma manet text.noftn decifio, quod fcilicetdifpofitio loquens de pupillo non intelligetur dc eo qui in vtero eft,per pr?diffa; ficut necdum editus homo non reffe fuiffe dicitur, lege, in legc Falcidia placuit, ff ad legem Falcid. ideoque non computatur heredi in Falcidiam ante
quam natus fit,1. in quantitate.ibidem.
efl^^fZorabi q Limitatur h?c regulam fauorabilibus.tuncenim pro nato habetur,!.qui in vtero.ff.' libus pro nato de ftatu homi. & per fiffionem pupillus effe creditur. T u tor etiam pofthump dari po- habetur. terit:§.permiffum. Infti.de tutel, fubftitutio quoque pupillaris illi fieri poreftjegefecun-
da.ff.de vulgari.uecnon donatio poftham o ficri poteft,vt dixiin i.fubfignatum.§.attcfta- ri.fupraeod.
P O M P O N I V S L I B . I I . A D S A B I N V M »
t, E X C L X I I I .
Invulgari fubilirutione,qua ei qui Tupremus morietur , heres fubftituitur, rederubííicurú etiam vnico intelligitur: exemplo legis duodecim tabularum, ex qmbus proximus agnatus etiam folus habetur.
txpofttiotex- q Subftitutio vulgaris faffaei qui fupremus m orietur, valet, ctiam fi folus inftitutus tus. fipquod lege duodecim tabularum probatur, que vuk ad proximum agnatum heredita
tem deferri, qui licec folus ii t , eam tamen habebit, hoc dscit prima huius text. pars vique ad §. Í1 quis Ita. fed iftum text. inteiliguntdoff.8¿ poft eos Alcia. ineo qui filium lam na- tum,& quofcunque habiturus eflet inftituic, & ei qui fupremus morietur fubftuuit Sem- Do&. & aIc. promum,vt valeat quidem hcc fubftitutio, licet nullum alium habuerit filium,quia fupre '■ opimo improba mus de vno folo intclligitur,l.ilia verba, fupra eodcm. Icge, qui duos.ff. dereb.dub. qui turinexpoftiiq inteileffuseft contra iftum text, loquentem de vulgari fubftitutione faffa ei quiiupre- nehumleg. m onenir quod fi his verbis fuifletconccpra, quibus iuris interpretes intellexerunt,
contingeret non effe vulgarem cxprefsis verbis faffam ; vndeglo. exiftimateam cliej^u- pillarem,ii fieret pupillis :ra tio n e ta m e n eius qui fu b ft it u it, d ici vulgarem, quod non ei verum, imo ii conciperetur, vt dicunt doff. effetpotius fideicommiffaria quam vulgans.
Tanquam igitur minus conueniens huictext.loquentide vulgari, reficiendus eft mc in-
teileffus, per l.eum qui nouiftimus.ff.ad Trebelha. ,
q Prxterea nujlum effet dubium fupremum eum appellari qui vltimus ex p filiis decefsiffct. Quamobrem alias verum indagando text. h u iu s in teik ffum , cpian^
meo iudicio intelligi debere puraui, non fe c u n d u m d o ff. de teftatore pluresin fiiios.fed vnicum habente quem inftituic:& ii non iit heres ei qui fupremus.moriecor ftituk Caium , hanc valere dicit lurifconf, fubftitutionera vulgarem.nempe u propter verbum fupremus,quod eft fuperlatiuum,& plures videtur iupponere.cutn^^^^
effet nifi vnicus.quare d e c id itte x .h o c cafu reffe fu b ftitu tu m v n ic o .id q u e intelligi e pio legis duodecim tabularum , ex quibu,s proximus agnatus eriam folus ha etu _ quod fcripfi de fupremo iu 1. illa verba, fupraeod. & text. eftadhocexpreiius 4 duos.de reb. dub. ibi, nam & qui vnicum 'filium habet ipfi fupremo morientiiu
n o n vid etu r inutiliter fubffiruiffe. i^oriad-
^ refragatur quod Alcia.dicit,ante aditam hereditatem p“bluutio
L i i o n c Z u - antequam fit pubes ex pupillari, vnde á ^
d,exprcfacon poccft vulgaris appellari :quiarefpon, licet vulgaris exprcffa pupiUarem ca
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
prehendat, Si econtra, vertintamcn cum fimpliciter loquim ur de valgari, haudqaaquain fnreliigecur de vulgari tacita,fed exprefla;ficque nofter tex.loquens fimpliciter de vulgari, nrocuidubio intelligetur de vulgari e.xprc£ra,l.cum ex fiiio.£d c vulgari.arg.gfedius q u i,
¿m .In ftiffic iure natural.
^ M i u u s i a p p t o b a r e m g l o . i n e o q u o d e x p o n i t d i f t i o n c m v u l g a r i s , p r o p u p i l l a r i , q u ia . . j x o c ciTet r e p r e h e n d e r e l u r i f c o n f u l t u m , q u i fi d e p u p i l l a r i l o q u i V o l u i f f e t , ce r te d i x i f ic c . . in p u p illR fr > & n o n in v u l g a r i . p o f t r c m o v u l t g l o . r a t i o n e q u i d e m f u b f t i t u t i d ic i v u l g a r e m ,
co
q u o d f u b f t i c u e r e p o r e f t q u i l i b e t ; f e d r a t i o n e e i u s c u i f u b f t i t u i r u r p u p i H a r e m a p p e lla fa - d a m . A d q u o d f o l u t i o p a t e t eit f u p e r i o r i b u s ,q u i a f im p lic it e r l o q u e n d o d e v u l g a r i , i m e1
-lig it u r d e c x p r c f l a : q u e m a d m o d u m v id e r e p o t e s in ip e c ie fa f t i f u p e r i iis i n f e r t a , & B a r . i n L i.f f .d e v u l g a r .
q Verum dicet quis, nonne fufficiebat dicere in fubftitutione vulgari, ii heres non erit okeSiomsio- filius m eus, talem fubfticuo, abfque eo quod apponatur, fi moriatur fupfcm us, vel pri-
mus ?Refpon. vulgarem quidem fubftitutioncm reftc concipi fine bac diftione fupre- m us: tamen ad tollendum dubium quod em ergercpoteftcx varia tcftamentorum con
ceptione , adducic lurifconfult. huiufmodi fafti fpeciem , cum icilicctfubftitutio couce- pta fuit fub hisverbis,fi non fuerit heres is quifupremus morietur-, fiSftittto talem: Vt valeat talis fubftitutio, vnico ctiam exiftente filio.ahafiquisplcniusviderevolueritinhacm arcria fubfticutionum ,infinitiextanttrafta.&repctitioncs;&com m uniterdoft. ff! & C . d cvul- gari.fcripfi ego quoque in compendio meo fubfti.& plenius in difto titul.de vuigar.quo vos reficio.
q Scquituraliudnotandum cxhis verbis q uod non eft vtcn- Fafisofalegum dum faftuofa, & onerofa iurium allegatione, dum vnico exemplo res intelligi poteft, vt allegatione we hic lurifcon fult.ait, 5iin legc, ira vulneratus. §. pcnirl. ff.ad legem Aquil. fcribit, vnum dumtmefi.
interim propofuiiTe contentus cro :& in lege,fi quis obrcpfcrit. defaif.non minus tamen laudarem ego iuris interpreten! qui facilioris difciplinx gratia plures textus fideliter
allegaret. ,
q Ixernplo.Exemplum pro forma capitur in Lfi legatum.ff. de edendo, vt teftatur Valla Exemplumpro lib.(i.c.33.vbi iicait lurifconfui.li legatum petatur non iubetprarr-or verba teftamenriede- forma.
rc:ideo fortalTe quia heredes folent habere excnf^luni teftamenti. de hoc dixi m meis no.
interpreta. , .
q Exem plum pro tranfcripto accipitur,quod vulgus dicit copiam fiue duplum,!, exem Fxemplu pro pia inftrumen torum etiam finé fubfcriptioneedéntis edi poffe receptum eft.ff.de edendo,
& l.i.de inter(iift.& relega.l.cetcrx.famil.ercifcuifd.in §.fi.ibi,heredem enim exemplum de bere dare,rabulas vero authenticas ipfum tenere.lege fecunda, de fide inftrumen, i bi , qui
cunque á fifco conuenicur, non cx iudice, & exemplo alicuiusfcripturx conueniendus cft,fed ex authentico : & per illum tex. reprobatur executio qux fit vi cxcmpii contra ali- auem,vt fcripfi in traft.de liter.obligator.in primo tomo commentario, in conftiru. R eg.
Gallic.
q Hinc defcriptum exemplum &recognitum ,quod nos dicimuSíCQp/ecc/kf/oweifáiW- ExempUmie- ginal, I. fi q ux funt. S. femij, ercifcund. & defcriptum facere pro dare copiam, ib i, fi qux firiptum.
funt cautiones hcredirarix, eas iudex curare debet vt apud eum maneant qui maiore ex Defcriptim ft parce heres fit, ceteris defcriptum &reeognitufiifaciac cautione ifiterpofita , vtcum fes
exegerit,ipfx exhibeantur.
q Sic quoquedicimus exemplum pznmycnáiú,Gú\ice,poHrlamonfiredudrap. Exemplumpatt q Exemplum pro fimilitudme,l.fi quis diucurho,ibi,exerapioxecerarum feruitutum.ff.
fi feruit. vindicet. & conftruere mon u men tum ad exemplum cms quod eft in via Salaria,!, iu ceftamento.ff.de conditio.& demonftra.
q E x e m p l o h e r e d i t a t i s , l . f i l i u s f a m i l . i n f i . f f . d e o a f t r e n . p e c u l . E x e m p l o f e r u i , ! . f e d &fi Exempliquad^
q u i s . a l i a s i n c i p i c , a d h u c . i n f i n . f f . d e v f u f r u c . E x e m p l o i n r e r d i d i . l . i . § . p c i u i L i £ d e f u p e r - formula.
f i c i e b . E x e m p l o r c i , i . f i f u r . d e y f u f r u c . a i i a s i n c i p i t , a r b o r i b u s . § . I u h a n u s , i b i , e x e m p l o r c i f u b c o n d i t j o n e l e g a t x . E x e m p l u m l c g a t o r u m , l . f c c u D d a . i f . d e P u b l i c i a : i n r e m a ¿ u o - E x e m p l o t c f c i r T o n z j l . n e c n o n . L p e n u l . c x q u i b . c a u f m a i o r . E x e m p l u m p r x f c n t i u r a , L r c f c r i p c u m . m p n n c i p . f f . d e p a f t . E : e x e m p l o i u r i s i e g i c i n i i , i . f i i n . a d o p r i o i i e m . d c b o n o r , p o f f e f s i o c o n t r a t a b u L E x c m p i o f u r i s . l . i n h e r e d e m . § . i . f f . d e c a l u m n i a t o r . E x c m p l o f u r ^ t i , l e g e I . i n f i n e , ff! f i q u i s c - c f t a m e a c o l i b c r e f f e i u f f ! f u e r . E x e m p l o r e l e g a r i . I c g e , o r d m e . a d . m u n i c i p a l e s .
qExem plum quodadhibecurreiautprobandx,autornandxcaufa; vndcpars proba- Exempbmprc.
tioHis probatur ab exemplis, vt Valla no.lib.fi.c.33.auc forte pro auftontate vci documen- probatione am todu.§.cafum ff.dc poftuiand-ibi.cxrac quidem exemplum eius qui gefsit.i.qui fc dicic.de ^^<^ritats.
iudic.ibi,cxemplafcnacufcoafukQrumadfidcicommiffariamlibercatempcrcmenaumin-
T T T 2
duci oportet,l.refcriprum-ff fle paft.ibi,exemplumaliorutofcqui.Exe
f c q u e u d a f u n t j V t P a u l . a i t í é f u i f i ’c f c c u t u m m L a n r a a n u t a k t c r c
aliis confuíuilTe. ' Vffidic.^
ExmpU^a- f Exem pli gratiaj.aaionum .in fi.ff. dc aaio.&l.i.S.profndc.de zdüit.cdic& a lk r ■ ,fupr.in i.impenfz.dico exemplo vtmanifelHus fiat.l.prztor.§.Iuiiaaus.ff.cle*coIl k tia. .lupr.m i.im peniz.aico cxempip vtmaaiteitms nac.i.prztor.§.IuiiaQus ff.de II k Exmplo opus . qExem plo opus eft,l.aucfa(fta,infi.ihi,nonnunquamcuenit vtaliquorum ffi‘ lum fuppiicia exacerbantur, quotiens nimium multis perfonis grallan tibu r? ^
opus eft.ffde poinis,videlicct vt poena vnius metus iit ®altoru m ,l,fi.C .4 d legem petundar. & vtponfpefeudecerreanruralijabiiCdemfecinonbus.
ExempU mali
f
Exem pli malires dicitur,fi oíFendifulumprzbeaf.l.fi q uis.i.§.quiabortionis „ cenis.í.3.4e ficar. Alias Iurifconful.ait,iniqui exempli,I.obferuandum.ff. de iudic ’ - res. posnis.I.3.de ficar. Alias IurifcoDlul.ait,iniqui exempii,I.obferuandum.ff. de iudic j ' ExempUs^ non q E x e m p iisnoncíliudicandum,fed;Ícgíbus,Lncmo.C.defenten.&interlocu"cio¿ I cffeiudicadum. ni.iudic.Lucas de pcnna in l.exemplo.(!/.dcdecurio.Íib.io.
cineexemoh f
S i n e e x e m p l o fu b u e n i r e ,n e i n c o n f e q u e n s t r a h a t u r ,G a l lic é / á « jf / w e « c o » / ^ a « P a ^ ^ ,fubueaire.
i .f f .d e c o n f t i t u . p r i n c i p . § . f e d & q u o d p r i n c i p i . i n f t L d e i u r e n a t u r a l. • * *Exempknon . f
E x e m p l a n o n a r d a n t r e p u l a m , | . p e n u i . f f d é iu r . & f a ^ i i g n o r a n .l . 4 . d c p e n u le g a fed :qrBantregula.
e a q u z e x e m p l i g t a t i a f u b i i c i u n t u r o m n i b u s a d a p c a n t u r . l i c i r c , § . q u i n o n l a f t c . ff. de"ex, , p u í á .t u t o r .
Exem phm & ^ Mtcr exemplum & exemplar Valla differentiam tradit in d.c.33.Iib.<?. & Bar.in I.Scm r . exemplar quid pro nius Proculo.ff.de lega.2.ac interpretes in authen. fi qms in aliquo, C .d e edendo-fid
differant. interdum prom ifcue iurifpcriti vtuntur.
i- Exem okrim f Exem plariu m pro eiferaplari,in d .l.Sem pro n iu s P ro cu lo ,
; , proexempkri. f A gnatus.
Snntamcm
agnati qui per viriiis iexus pcrfoqas cognatiope coniunEii funtAgnati q u i.. quafi á patre cognan,veí uci frater eodem patre natiis,fratris filius,neppiye ex eo.- item pa !
■ truus&patruifilius,nepDfveexco,l/untautem.de Icgitim.tutor.ff.& §.i.delegium.agüa-
"j tor, tutel. & in §.i.infti.delcgiti.agnator.fuccefsio.
I ^ Cognati autem vocantur quafi ex vno nati,vt aif Labeo,& quafi commune nafcendi
‘ * in in u m h abu crin t,l.i.ff. vnde cogna. vcl abeo dici putaiituf quod quafi vnácommiini- ( t.érvenaci,velabeodem ortiprogenitívefint.l.nonfacile.§, cognati, ff.de gradib. vbi co
ii, ^ gnacionísfubftantiabifariamapudR,oqiaüosintclligitur.namquzdamcognationesiurc
Cognatio n m ciuili,quzdam naturali continenturmonnunquamycroquciure concurrente,¿¿naturali f & ,i„i?,cop u !ai,tu r.& c.ib id em .
; i Cognati
&
f I n t e r a g n a t o s i g i t u r , & c o g n a t o s h p c in t e r e ft q u o d in t e r g e n u s & fp e c ie m . in a g n a -1
' tis q u i p p e & c o g n a t i c o n i i n e n t u r ,i n c o g n a t i s n o n v t i q u e a g n a u ; v e r b i g r a ’tia fr a t e r parris l ! ferant. id eft patruus,& agnatus eft & cognatus, matris aute frater, id cft auuncuius cognatus eff,■ f agnatus non eft,l.ineprff.vndciegit,vide|:el.IurifconfuItus.§.inier2ff de gradib. &deco-
. i Cognatio & gnatisl.pacilff.de minor. & pogngtio quandoque pro coniunftione quadam naturz li'í pro quam homo ad hominem habet,vt in lvtvim.ff.de iiíftit.Sí iure.
! tumconiuBio-
i j' ' ^e.
$.5i quis itain teftam en tb fcripierit, s I c^v ID TI L IO MEO A C CID E
R I T D A MA S s i R v v s 1VÍEVS L I B E R E S T Q : íDortuo filio Daiuas iibef
!• erit, L icet enim accid at & v iu is a tta m e n vulgi ierm one etiam mors iigni- ficatur.
Explicatio tex f R elid a lifiertas feruo, fi quid accident filio , co m ortuo illi debetur, nametfi multa tus. accifiant viuisjtamen vulgi fermone per h?c verba,fi quidaccidcnt,morsfignificatur, qu?
eft graujfsimum omnium qu? accidere poffunt.Etiamratione mccrtitudmisnullius mo
menti effet libertas, cum in dics nobisaccidantraulcaincom m oda,&dc quointeiiigere- tur ignoraremus,qu? defcribit Plinius lib.naturalis hiftoriz./.in prooemio, dc fic denecur Xenophilusce- libertas poft mortem fiiij,quamuisidera Plinius cod. iib. c.jo.fcribatXcnophilummuli- tim an nis v i - c u m q u in q u e & c e n tu m an n is v ix iffe fin e c o r p o r is i n c o m m o d o : ¿¿ p au ca in cp m m o a
I_ l . / ' • 1 * • s - ili-_________________ J .2 y> **rr» n *3 •
ii xit fme incom habentmufici & njimi.quz non vino diffoluantur.lmo inteiligetur tantum de moptc naCC liu ii v iu o u íiiu iu a iiiu i.x u i'j . _ turali, non ciu ili: VC ii Titius depofuericcencum aureos apudaiíí^ticnij
ir. j contigerit, vel acciderit, quod reddantur caii ecclefiz, vel C a io : poftea ille 1 ums
fuit captus ab hoftibus,vei e x ilio dacus.-certe h z c p e c u n ia non relbtueturCaio,nec eccic- fiz,donec Ticius mortuus fuerit.8¿ita concludit Bal.m rub.depof.C.m fi.per l.Pubi;a.
' ; •. depofiti. quod mtcliigerem verum , nifi eadem ratio notari poffet tam m morte narura^»
q u a m c i u i i i , p e r e a q u z f c r i b u n t D ü d . i n l . G a iiu s .5.6¿ q u id fi t a n t u m . f f . d e i i b c r . &p o l
l.fivendita.depericul.&com m od.reivend. Y,. .1 jg,
Sffuidhuma- cA hqu ando Imperator dicit,fi q u id humanitus accidiíTct.§.i.dedonatio.Iníti.¿¿ -a nilusacciuerit. mne.§.Se!a.lr.deadimend.lega.tuncqueintelÍJgituretiamdemorce,vchic. pbus
g Iu rebus humanis is dicitur qui natus eft,I.nomen.in princip.infra eod. & econcrario
Íjjl.j,qu*ícnccn.íineappclla.nonrefcindant. -
q Idem cum dicitur,ii mihi per humanam conditionem contigerit, L Titia.in fin. ff dc ^Zihiper hu auro &: argen.Icga.Et ratio humanitatis haberi debet,!, fi cui. iu fine, ff.cx quib. cauf ma- manam cmdi- ior. E cfiqu ifl humanum mihi contigerit,!. Publia.inprincip. ff depofiti. 1. vxorem . §. tionem contige
Seium.de lega.3. rit.
q Idcm docct Bar. in tali difpoiitione, fi deus faciat aliquid de filio , volo quod omnia
bonaadSem pronium deucniantjVtdc morte filij intelligi debeat. l.Publia. in princip. -
ffdepofiti. ,
q Igitur II pr?fata verba, vcl quodpiam illoru m , ad hominem referantur, intclligentur
de morte vc fuperius:verum fi ad res refpiciant fignificabunt con ningere, venire, accidere. Z fq Jd d em - probat Imperator in §.illud.lnfti.de rerum diuif ibi,mulca accidere folcnt,vt eam non ca- tgf.
pias.Et prouerbio vulgari dicitur,mulca accidere folent inter calicem,fupremaque labra, vt Bcroaldus declarat in fuis orationibus.
q Idcm cum fimpliciter profertur, vtin 1.2.§.cx his.verfic.cx quo quidem accidere póíTe Accidere fim- Poinpo.ait.ff.de verbor.obliga,l.hociurc.ibidem.l.fiferuum.§.i.vcrfic.fed&fifinibidem. pliciter prola-
l.triplici.fupraeod. tum.
q Vulgifermone. E x hoc tex. colligi po tcff, in elucidationc verborum fermonemvulgi yulgifemioiu attendendum effe. E tfic in dubio debemus exponere vocabula tam contraff uum quam contraQibus at vltimarum voluntatum fecundum vulgarem loquendi m odum,l.M affurius,& ffi calum ttndi debet.
nietuF. §. telum vulgo quidem id appellatur, infra eod. 1. dimifforix. fupra cod. E t fi quis promiferit artificcm,fuffi ciet talem effe, quales vulgo artifices dicuntur. 1. fciendum.
¿.illud.ff.de xdilic.cdic.Etfxpe audiui rufticos fenes dicentes,&c.Iurifconful. in 1. fi cho- mtelU^fi rus. f f de lega. 3.1ca dietx funt intelligendx vulgares, non legales, cap. prxfenti.de prxb. rdga- lib.^.glo.inc.cupicnces.in verb.commode, dc elcffio. in i . quodeilintelligendum in fer- res,mkgalcs.
mone prolato vulgariter, fed fermo prolatus alege regulariter exponitur fecundum in
terpretationem legalem,glo. Sc ibi Bar. m 1. quod fi nepotes, ff. de teftam. tutel. Alexand.
confii.44.videretur.col.z.nu.5.in 5.V0I.I.ÍÍ diffum.ibi,non tamen vt vulgus opinatur.ff.de euiffio.Barba.confiI.43.clementifsimum,coI.44^ol.4.& IurifconfuJ.ini.i.§.non tamen.fi'.
de var.cognidó.aic,vt vulgari verbo vtar.
q Vulgo concepti dicuntur quos m atervulgo libidinem exercens conceperit, 1. quia. Vulgbeonce- ff.de in ius vocand.l.i.admunicipal. auc vulgo concepti dicuntur qui patrem demonfrra' pthqui.
rc non poffunt, vcl qui poffunt quidem , fed eum habent, quem habere non licet: qui & ..
fpurij appellantur,I.vulgo concepti.ff.de ftatu horni.& vulgo quxficam filiam pater vx o- ^ rem duccre prohibetur,l.adoptiuus.§.i.ff.de ritu nuptiar.
q V ulgo dicitur,Udem iuris.ff.ad legem Aquil.
C V uU o iter fiat per priuataloca, 1. fi putator, ibidem. 1.4 . de euiff.& I. vulso receptum dkit^.
eft dc vfur.
q Vulgaris fubftitutio vocatur quod vulgo fiat,id eft om nibus,& ab omnibus, glo . in
¿.quaratione.Infti. de pupill.iuris interpretes in 1. 1. ff. de vulgar, ego alias dixi publice in fiitutio.
hac percelebri vniucrfitate Panfienii,repetendo c.Raynutius,de teftam.vulgare dici qua
ii vulgatam,qua vulgus maxime vtat«r,& quedante alias vulgata fucrit,vel quod vulga
ris iic, id eft trica & facilis: ibidem 72. conclufioncs fuftinui. videre quoque liberum erit compcndiolum quod in eadem materia edidi.
q Vulgaris quxftio,coinmunis,quotidiana,vu]gata,I.vulgaris eft quzftio.ff. dc fur. l.i. Vulgaris qua-'
¿.i.ib i,& eft quxftio vulgata pro dbte,vulgatum eft.Ldotis promifsio,de iure dotium. flio- q Vulgzria tefforia,idcm.Lquidam.in fi.ff.de fcruitu.vrbanor. prxdior. vbi vulgaria te- ^fflg^friateBo fforia non pluris xftim antur, quam prctioiifsima faffa in pariete communi. Vulgare ar-
cificium.lcge,ancillarum.in princip.ft.depecul.quoddeclaratlex,ne quis. C- de dignita.
lib.iz.
q Vulgaris pcrfona dicitur vilis,abicffa,humilis,l. legitimos ff. de legitim. tutor, ib i, ii • autem patroni perfona vulgaris aut minus honefta fit.iunffa 1. fed & fi. §. filiofamil. de in- * iur.& I.humilem.C.de inccft.nupr.
q Vulgarem vxorcm vocat Vlpia. meretricem, eam tamen intciligice qux ante nuptias y 1 ■ proftitutameretricio more fuir,in l.fi vxor.ff.deadulter.prout docet Accurf.ibi.fcd Bude.
iotelligic vulgarem pro plebcia, quxmatrisfamil. nomen obtinet, fed tunc non cffet d u bium quin mantus adulterij agere pofsit, quia leges latx funt tam plebeiis, quam aliis, &
quia ncc foli Atrides vxores fuas amant, vnde Alcia. inteiligit, qux exaduentitio vulgo, non cxciue Rom ana friit.fed eadem ratione reprobari poteft qua altera, imo ramus dubi- tatioijis habet, quia ciuibus Rom a, iura aon funt tantum conftituta.dicam in meis mter- prccationibus abundantius.
q Vulgares affiones dicuntur vulgatx & vfiratx ac communes, l.i. ff. de prxfcrin verb T T T 3 ‘
•iíM-
' 4 i : jbijnonnunquam euenicvtceíTintibus iudiciis proditis, 8ívulgaribu a-; •
L; propnum nomen inuenire non poírumus,faciledefcendam usadeas^ ^ jcum
||‘ ' pellancur.nam cum deficiant vulgaria arque víitataaftionum nomina p
i’ agendum eftl.i.ibidem.l.quidam.in f i.d c h e r e d ib J n f titu e n d .& q u ¡a f o L u f e ía í:r í'' I j proponeDdisaftiOQibusobfcruabatur,vcconftacmtítul.deformul.C o b id i i *” '1 - i' interdum formulara pro aftionc accipit, m 1. fiferuus nauem exerceat non vol***^*
L , minijdeeo quodibiperiit,vulgarís form ulaiadom inum dandacft.ff.defur
' yulgatumius, q Vulgato iure,idcm.l.cum hicftatus.§.fi Ínter virum & vxoremfocictas cáufa do
’ nis conrra£tafic,iure vulgato obligatio nulla eft, id eft iure com m uni Sí vficato
¡I " n at.ín terv ir.S ív xo r. • • cdo-
Vulgariavafa, q Vulgaria vafa exponit Paul, qux non proprie cffent loco attributa. 1.3. ff.dgfy
p ftiUega. ’
i yulgari modo q Vulgari modo legare,eft vulgato, com m uni, & modo vulgi legare,fineexpref '
f* iuris.l.fi quando.ff.de lega.U.cum vulgarim odo.de doce prxlega.
fV ulgarkverba.apcrcj,phna,acvbc«ad.c.tIur.fconful.per<juilibO Tatcm 6deic„„- i' ■ d arip o ílcjin l. libertates ft.de íidcicommiflar. liberta. Exempla quxfequenda fint d
; I Lucas de Penna in 1. exemplo. C . de donado, lib.io. Alia plenius traftanda confero aT^^
fe q u xd iftu ru s fum eodem titulo de verbor.fignifica.C.Sí indecretal.fi perxtatemlice^^
I ■ q Jíov/.Mortem duplicem,naturalem fcilicet Sí ciuilem eflc dicunt iuris interpretes ' * Morsáupkx, l.G aliu s.gSíq u id fitan tu m .Síalib i.ff.d elib e r.Scp ofth.Sed ciu ilem m ortem in iurp ní^^
i ' mturaUs&ci . . . ti/. ■ • ‘ x , . '«i-cnon
jí‘ inuenin,mortiíqqe nomine venire tantum interitum, non vero deportationem, cxilium autalium cafum ,quem ipfim ortem ciuilem appellitant,nifi eadem infit ratio.fcripíi ij r abunde in mcis no.interpreca.quibus celebriores iurium aliquot elucidationesperftrinri
; De morte infiniti funt cex.incerim videre poteris l.alienatum.in fin.Sí l.etiam ea.& legem!
i' intelligendus.l.licetcapitalis.ifto titul.Síin titul.de bonis eorum qui ante fentcn.fibi mor tem confciuer.
i Moriadres q Mori veró non folum ad res pertinet animatas. Sí tam ad liberos quám ad feruos J qnimatas & fiüos , lege prima. §. alienado, ff. quando aftio de peculio fit annalis : fedinterdum ti' ' " inanmatasre- queque ^d res inanimatas, vc viam intermori dicit Paul.in 1. fina. ff. de locis Sí itinerib.
l í " ...
. . . . pí; I' mododicatur. f M orí lirem pro extingui,idem Paul.m l.cum lite mortua.ff.iudica.foIui. 1.3. §. i. qug
|F infraud.credítoj:.
TÍ Moriturus. qMoriturus.legc,ita vulneratus eft feruus, vteo iftu certum cíTet eum moriturum, ff.
ad ftgem Aquil.
M rtm stro q Morcuus,l.fedfi priore iudicio ff. adiegem Aquil. vbi primum dicit mortüo,poftea fe; y ocafo. occifo feruo,proextinftocapitur:idque fiue naturali mortc,feu quia fueritóccifus, mor-
■ tem obierit.facitl.qui m ortuiSí l.fi quisfic.fupraeod.
Morticinid q H inc morticm ia,!. penul. §.fin.ff. de vía publica.ibi, non aucem'permittunt rixari in viis,ncqueftercoraproiícerenequem orticm ia,ideft res m ortuas, corruptas, ibi quoquc prohibetur quis lacere catum m o rtu u m , gallinam ,auc aliam rem mortuam in viam publicam.
Mortalitaspro f Mortalitas pro morte,in I.fi.ff.ad legem lul.maiefta.ibi, extinguirur crimen mortali- morte. tatc.iunftal.defunfto.ffdepublic.iudic.i.penul. ibi, fubtraftis mortalitate.
Ssruitus mor- q Seruitutcm mortalitati comparamus,l.feruitutem.ff.dcrcgul.iur.
talitaticompa- q Mortalem rem,I.verum.§.fciendum.de minorib.ff. ib i, neque enim cft captus minor
i, I emendo fibi renineceírariam,licetmortalem.
f ! Mortiferus^^’ . f Mortiferum,rnorcemferens,I.quaaftione. §.fedSífiquisferuum .ff.adlegem Aquil.
•ti¡ fe * ibi,fed Sí fi quis feruiim xgrotum leuiterpcrcufferitjSí is obierit,refte Labeo ait lege Aquí íj : liaeum teíierhquiaaliudalijm ortiferum eíTefolet.d. l.ica vulneratus, gi.ycríic.igituru
q u is fe ru o m o rtife ru m v u ln u s i n f li x e r it ,id eftleth a le . ib id em . Sí m ortifere vu ln eratu s,L ait lex. ff. eod.
' ' i ■
V L P I A . L I B . X V . S E N A T V S C O N S V L .
"^1 , L E X C L X I I I I .
I ; N o m e n filiarum & in p o ílh u m a m cad ere,q u sftio n isn o n e ft:q u a m u isp o 4 íium a: n o m en n o n b e n e c a d e re in ea,qu £E Íam in rebus h u m an is eft,certum
’ ; f H x c lex vcilis eñ,cres concinens partes,prout tria dífta compleftitur.z.ibij portio
fe fe, 3.ibi,habere. .
; | i ■ tu7. fP'tiirnapars vult appellatione filiarum vcnirepofthumá, licet pofthum?
í id ' nata non conuneatur. Ratio dubitandi fumi poterat ex 1. non eft pupilius-íte .^ p
¡fe y vbi non cft pupillus qui in vtero eft. Adh?c iicet deciftim fuiífrt filij
ofthuaium J poteratdubiracio an quoque fiiix nomme poilhuma Fj^jjjprshcnderecur. Quamobrem íunfconfuí. hoc dubium toiiere volens , dicit, quod licut nofoen filius cqmpreheudit pofthum um , ficnomen filia , poithumam. hoc connr- ji!ac Imperator ia §.fi.qui tcfiam.tucores dari poiTunc,fic inquiens;Si quis fiiiabus fuis,vcl filiis tutores dederit,eciam pofthum x vei poithumo dcdiile sudetur: quia fiiij vei fihx ap- neliatione, & pofthumus & pofthuma concinetur. Q u od poteric conterre ad inceiieftum jg^jnfoemininofexu ioquencm,vcl.pofthumam.fi.de iiber.&pofth. InUiperaduerten-
¿uffl eft quod licec nomme pofthumx,iam nata non contineacur,quia pofthuma non eft, tamen fiquis pofthumis tutores dederit, ijque eo viuo nafcantur,vtilis datio fiet. 1. Si .p m quisita-in fi.ff-de teftam.tutelea ratione quod de his teftator fenüíle vidctur,S¿: quod poft Z m tw , Z fiumi dicahcur,id eft poft teftamentum patris nati, vt ftacim dicetur, ncc obeft l.T itius. §. poft patris te- Lucius. ff. deliber. & pofthumis. quia hoc eft propter teftantis ignorantiam, fecundum flamentumna doff- E go dicerem ibi id ea ratione induff um , quia teftator fcripficheredem lilum, ^ qui in vtero erat,nefciens iam natum : vnde ii natus hc, ratione prxfumpcx voluntatis te
ftantis erit inftitutus. A d hxc ibi non eft vfus ccitacor verbo pofthumus, quicquid dicant Z Z f f . deB doff-fed tantum fcripfit, id quod in vtero erat, vc liquidó apparet ex verbis textus. <7 pofth.
q Notandum eft tamen pofthumi appellationem mcelhgendam effe de legitimo & na- Tofthurni ap- taraIi,tex.finguLinI.placet.in fi.ff.deliber.&pofth.quod declarat Aiexaad.ec Hcrcuia.in pe'uatio de kgi Lex faff o.§.i.coI. 18. ff.ad Trebellia.&Benediff.m yerb.& foboles.au.i4.c.Raynucius.de
ceftam. N on refragatur lex,quod fi nepoces.iii fi.ff.de teila£nenc.cucel.ibi,piaae fi pofthu mis tutores dedcrit,tam filij pofthumi quam ceteri liberi conuaebuntur, videlicet nepotes nafcituri,non vero nati,vc exponit ibi glo. 56 in §.fi. qm ceiiam.tator.dari poiTunr, quod fuadecur cx verb. ceteri liberi, non dicit ceteri filij, ad hoc vt demonftrarec etiam nepotes nafcicuros venire fub nomine pofthumi,86 noIuiffe ilio vcrbo ofteudere filios natos com prehedi.Ec hoc declarat TheophiLin d.§.fi.vbidicit,quod ii teftator dixenc,pofthumis tu torem do,tunc quicunque poftea natus fucrit, fiue filius iiuenepos fub co tutore qui da- cusefteric.hodieinIibrisrécentioribuscom perioiic,Pianeíiportens,&nonpofl:hum is. „ Ac appellatione quidem pofterorum ncfn enc dubium ex gemina fua fignificatione poft- peliatione^li humos venire.Li.ff. dc iure immunita.Scd magis videtur ciie pnmus inteikff us. pofthumi ve~
q In fumma notandum eft,quinque modis pofthumum dici. Primum dicetur pofthu- munt.
mus,id eft natus poft humum, id eft mortem patris:56 vere ac proprie, 1.3. ff.de inuifto.& Toflhumus
pertotum fere titul. de liber. & pofth. quot modis di-
q Secundó natus poft teftamentum patris,ante tamen eius mortem,d.i.3.ff.de iniufto.&
Lfilius á patre.§.i.ff.dc iiber.S6 pofth. S¿ aiiis modis quos fuperius retuli; 86 videre poteftis eoqumfZfta glo.ordinariara in rub.depofth.heredib.infti.C.loan.M ariaRiminaleus in I. pofthumo. mentum patris col.i.C.de honor, poffefsio.concra tabui. Vndemfcrcar,quod ii quis tutorem filiabus natuseft.
dederic,56pofthurais dediffc videacur,quiafiliarumappel]anone,8¿ pofthurax continen- Filiabus tuto- curd.Si quis fillabus.ff.de teftam.tutel.nifi dixerit,filiabus que tutoribus indigcnt,iiiis tu-
tores do:cum non egeant tempore teftamenti,dediffe non videtur:vr confuluit fub dubio tamen Bal.confiI.47i.ilIa verba.in 5.vol.Sed ego dicerem lilud verbum pr?fcntis temporis accipi etiam pro futuro, vt fcripfi in i. verbum oportebit, fupra cod. vt teftator cenfeatur his filiabus dedifle,qu? nunc indigent,86 his ctiam qu? pofteaindigebunt, 86 quandiu ege buntmcmpc edam ventri datur curator,eadem. ratione poithumo,ii egeat,vt in I.Si ventri ff.dccurator.bonis dand.Si enim hoccafuinterrogatus fuiffet teftator,vcrifimile eft^uod Itarefpondiiret,vc docet LTitius.§.Lucius.ff.de liber.86pofth.Sed ¿6 fi quis fili? dederit tu torem, 86pofthiim ?; fed non piunbus dediffe videtur,l.Hereanius. vbi fcripfi,fupraeod,
q Ita quoque fi quis legauerit filiabus, & pofthumis iegaííc videtur,!, qui fiiiabus. ff.de
lega.i.qucm tex. intelliguntiuris interpretes, fi teftator mentionem pofthum? feccric in ali ^'^b^dbusqui k qua parte teftamenti; alias non. Ego vero dicerem vtroque caiu,quod iiue teftator ieccric
mentionem pofthum?,fiue non,fiiiarum appellatione pofthuma continebitur, vt hic. ?Z.r^^
q Nec refragatur d.i.qui filiabus.ibi,Si mentionem aliquam, in parce teftamcnci pofthu ^dLqui filia- me fecic, videtur in fiiiarum legato 86 dc pofthuma fenfiife.Ergo dicunt doff. á contrario, bus.ff.de kg.i.
fi non habuerit mentionem, non continebitur pofthumus.Rcfp.repius 86111 multis mris Argumentum articulis ceffarc argumentum acoatrario,vcfcnbic laf.in autbcn.cx tcftamcnto,per illum dcontrariofe- tcx.C.de collatio. Per fubauditioucs enim, 86 repetidones tacitas mranon funt reuocan-
da.glo.fingul.in c.cupienccs.¿.quod ii per viginci.de elcffio.in ó.Argumentum vero á con trario.fubauditus eft intclleff usji.i. vbi glo.ScD off.C .de condic.inferr.íaf.in I.i.ff.de offic.' cius.Et demus in ilio tex.argumentum á contrario procedere, ncc tamen adhuc obftarct:
quippe dum dicic tex, teftatorem vidcrt fenfiffe de pofthuma, ii mentionem fecerit, ergo nifi habuerit mentionem non fenfit, fateamur, igitur filix nomine pofthuma non veniet:
non fcquirur.nam pofthuma venire dupliciter poteft, nempe vei ex teftantis expreffa v o ! mntate,vc cum dcca faffa eft mentio in aliqua parte teftamenti,quemadmodumin noftro
T T T 4
•‘ii
ii ! tcx. Aut ex cxDrcffa letris tcx. Aut ex cxprcffa Iegis dirpoPitionc, vt hic quoque, & in I.Si quis filiabus d iT o o fit io n e . vt hic a u o a u e in 1 c ; i bus fuperius allega. Sicquc plura poiTunc iura conciliari á noftris hadenus
A k k t i ophh valdecontrow erfa.Aliter Alcia.Iib.8.Parcg.c.i3.d iiro Iiu t,c a u fa n d o Iu n £ b o n r?^ ^ ^ ?‘^^^
mprubataml. dum fua tempora locutum efie. Sed quod fuum videtur fatis intelleaum
quifiaubus. quod ibi in legato dando non agebatur dc exheredatione filiz,vel de o b liu io n c^ f/?’
ftitutione,vtipfeairerit, Veftrumeritiudicarc. A d n oftrz confirmationemopinffi fufficut, quippe dum ex legis cxpreiTadifpofitione veniat pofthuma, intancum hz cita defunfti voluntas, vc videatur id difpofuilTe quod lex vult, 1. Si duo. £ dc acq?'^
hercdita. ' ahiren.
Libertas pofi f Ita ficut nato pofthumo irritatur teibmcntum, I. pofthumo. C . de bonof.polTer •
^ contra tabuLfic 5¿ impeditur libertas data-.veluci Si nullus fiíiñscric mihi cum moriar^v I chus liber cfto.nam fi pofthumusnafcacur,impeditur libcrtas.l.Ncratius.ff.demaaui^^
¿ I Stipulatus (ibi teftam.quamuis libertas ficfauorabiiisj.libcrtas.ff.de regul.iur.
iiberifque fuis, ^ A dhzc fi quis operas ficftipulacusfibiliberifquefuis,ad pofthumos percinetftipui,
■ ; dq pofihumis t io , l. Si quis operas. £ dc opcr. libertor. &grauatus reftituere hereditatem, fi deccffe ' eiia intelligit. filiis,fipofthumum habuetit,non teneturrcftitucre.lege,iubemus.§.Sinautenvr ?
! Trebellia.
I ■ n«n£ta
0
f In legatis etiam quod filiarum appellatione veniant po fth u m z,con fu lu it Soci. con- humoreliBo. ffi-3^i-Circa pr?fcntem,in 2.vol.Iicet non reffiondeatad concraria:quibusex przdiiiis fatis Y Vofihumxin facere poteris. Sic ergo generaliter appellatione filiorum vel filiarum veniunt pofthumilegatisHbanm & poirhum ?.quodam pliainaliis difpofitionibus, exceptis his quz inferius dicentur.
¡tmlUtioneve ^ Eadem ratione fi emphyceufisaut feudum datum fuerit Titio &fiiiis,ctiam pofthu.
piunt. mi intelligencur,vrc hic,& propter emphyteufisnaturam.glo.inl.etiam.z.ff de minor. Bal.
J ^ZrZjibimilo ® c.inquiiitioni.in fin.de appella.dicens idem in indulgentiis concefsis Titio &
i cofiUorum ye- fihis.nam quatenus perfonz patiuntur przfum itur conccfsio realis.Icge, voluntas, C. de
I munt. fidckommiíT.
I C Przterea notarem quod ficutappcllationc liberorum venit pofthumus,etiam fi difpo j ' ; - fitio loquatur dc liberisin poteftate.l.i.& fi.ff.dcafsignatio.libeicor.Sic appellatione fiJia- i , rum pofthum i&pofthum zcon£iaebuntur,d.l.SiquisfiIiabus.£dcceftam .tutcl.&iicau then.cx caufa.loquens de filiis,habebiceciam locum in pofthum is.Bar.6¿alijin d.authen.
p cxcaufa.C.deliber.przteric.
'k. tSofihumietii ^ Vnde fi filij admittendi fint adretradum , & pofthumi admittentur poftquam nati i ftd retraSuiu fuerint,vc pulchre docuit Do.Tiraquel.in fuo traá. deretraff. §.i.g!.9.nu.78.&íeq.repre- I I admittuntur. Decium contrarium tenencem.Ec ica generaliter dicerem in aliis difpofitionibus
! , appellatione filiorum pofthumos &pofthum as contineri.
i Imitationes ^ N c tamen M a t te generalitas regulctprimo non procedit cum eflct diuerfa ratio inter
; I quibuspofihu- g¿; natum.Bar.& alij ia *d.authcn.ex caufa.vnde fiiius iam natus exhereda Í r « n en o n vZ Z ripotcft,quandocauíámingratitudiniscommifit.§.aIiudquoque.vtcumdeappella.co- r filiis exhereda gnofcit. coI.8.diuerfum cft in pofthumo qui non poteft caufam ingratitudinis committe i' . tis propter in- re:vnde propterrationisdiuerfitatcm,abfurdum vifumfuitcum cxheredari quinon dcii
gratitudinem quk,licct iure Digeftorum aliud cautum fit.
pojihumusnon > q-Secundo fi propter benemeiifa legaretur aliquibus natis non venirent pofthumi vel :> : continritfr. pofthum?:fiquidem mereri nonpotucrunt.Bar.ind.l.qui filiabus.Cum igitur huiufmodi
bffd aZ crZ ' ratio eifet in contrarium,velconieduravelabfurditas,proculdubiofiIiarumappellationc pterbenemeri- pofthum? non venirent: alias fecus. idcoque allegans cau fam contra pofthumum, eam 7 tarehcium,ai probare debet. E t f ic in t e llig e n d a e ft illa d e c if io A u fire rijq . 190. ¿¿decif. communis,teitc
^ , ' poflhumosnon Curtio in d.auchen.ex caufznu.15.
c T e rtio qu and o conftaret de contraria m cnte,d.l.quifiliabus.deIega.i.vbi D ocl:.¿¿cgo H ■ poflhumusnon fu p e riu scx p lica u i: vnde qu and o teftator dediifet tu tores f i l i i s i a m D an s,pofth um o ^ c
continetur
,
ex n e q u a q u a m c e n f e t u r , c u m i n c o n t r a r i u m c o n f t e t v o l u i f l c d a r e n a t i s t a n t u m : q u e m amente tefiaio- dum fi pro meritis id egiíTet,vt fuperius diólúfuit.facit l.qui quartam ,in fin.ibi,Vt ctiam pofth u m a fentireuff.de lega.i.Si ergo n o n fcntiret de p o fth u m a,¿Í de lilam ente apparer , j J^on venirejc pofthuma,d.I.quifiIiabus.§.i.ibi,nifieuidens Cr contraria fententia j In odiofis Mij f Q oarto vitiatur in odlofis:vt fi quis fe obligaucritad pacem feruan dam pro ‘
^ ■ nomine poflhu non inteiiigitur dc poith urnis,l.fi quis ita.ff.de teftam.tutel.Bal.in d.c.inquuiuoni.i '■ t mus non cviti appelia.qiiamuis enim fauorabilc videatur fcruarc pacem, fecundum Corfet. m uo
netur. dc potcfta.Regia.in q.de priuileg.pacis , tamen odiofum cft refpeéiu obligantis le a ^ . ■ tam rem obligare.Sed familiarius'exemplum' effc poteft, vc fi ftatuto cautum Ut, q^^^ ^
Y ' h o m i c i d z i n e x i l i u m p e i i a n t u r , i n c e l l i g e t
i.} -; ' a l i t e r f u e r i t c x p r c f f u m , n o n v e r o d c n a f c i t u r i s , v t i n l . q u i f q u ! S . § . i C . a d l e g e m
Ñ j a l i a d c p o f t h u m i s p l e n i u s v i d e r e p o t e r i t i s i n t i t u l . d e l i b e r .5: p o f t h . . j n f r a c o d .
h f Qfamtiis, hic pro |icec, etfi, & in I verbum illudpertíncrc.¿¿LptoJ^^^^^^‘^*°'ppj.jjonis
4
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
portionis nom en non femper dim idiam fignificat^ fed prout adicélum eft,poteft enim iuberi aliquis,& m axim am partiri,poteft & viceiim am , & ter- tiam ,& prout libueritifed fi non fuerit portio adieéla,dimidia pars debetur.
4 portionis appellatione venit dimidia,niii alia exprefTa fucrit,vc tertia,viee£ma,vel alia qüzlibctpavs.
■ q Cum idcm fit portio & pars, vt probat Papiuia. in L Si T itio.ff.de vfufirucvbi primó T>ortio & pm
v 'o c a c p a r c e m ,p o f t e a p o r t i o n e m ;& L f i .d e e x c e p t i o .r e i i u d i c a .l . it a lib e r . d c f t a t u l i b e r .l 'S e d idem^
non ciTe.de iniur.Sí portionem damni vocat lurifconfuLin l.z.§.i. A d legem Aquil.igitur id cm iuris cenfendum erit in parte quodin pom pne,pcr l.ctiam.ibi, Si tamen non ficfpc.- partis mentio,dimidia pars bonorum concinccur.ff.de vfufru.l.Si ex duobps, ipdica.folui.l.Siferuuscommunis.§.i,defurc.c.vriic.defeud.alieDa.vbiiicdicitur; Si¡clien fulus voluerit partem fuam feudi alien are, id eft m ediam . V lp ia. in 1. is qui in puteum , ff.
q u o d viau c clam. Ec qu i decem deber, partem fo lu en d o in partem obligationis liberatur,
& r e l i q u a quinque fola in obligatione rem anent.l.Si ftipuiacus.§,i. de foíucio.l. A em iliu s, ffd e m in o rib .vbi in princip.dicicpartem vcn dkam ,p oftea dicit partem mediam.
q R atio patet,quia principium videtur effe dim idium totius, glo . in l.i.ff. de orig. iuris ■prmdpium S inquiens:D im idium fafti qui ben cccep k h ab et.h o ctrad icD o.T iraq u el.in rep en r.L Si vn- miffistm totius.
quam .in verb.om nia.nu.8.de reuocand. don atio. A u c quia nplla pars eft m agis xq uaiis quam d im idia.B al.& laco b .in l.de xtate.§. ftin terrogatu s. ff. de intcrrogator.aftio. Siq u i
dem pars dicicur á p a ri, q u o d partes fim u l iu n ftx pares fin t, vel aequales to ti, vel qu o d a . toto parta fit,& fic á pario deducitur,tefte Ifid o r.Iib .i/.E ty m o lo g . in fi. v t refert L u cas in 1.Z.COÍ.Z. dc meta. & e p id . Iib. fz. C . V n d e iuffus rem inter ahquos p a rtiri, inteiligitur vc per m edium di uidat,l. vb i. §.i.ff.ad T rebellia.nifi dicat partiri decim am ,vel cerciam partem autaliam .c.m aiores.vbigIo.ié^,q.7,
q E x quibus inferuntur fequentes effeftus:vt prim ó Si quis petat in libello partem bo- petens, norum T i t i j , intelligatur dc dimidia. 1. S iin rcm .in glof.totam . ff. de rei vindica, in praxi ^^^dintelligide tamen inftance parte cogeretur a fto r declarare( ne in incerto vagetu r) quam partem
peteret.
q Secundo,Si teftacor legauerit mihi partem domus,velhereditatis,inteliigetur de dimi £
7
here£atldia,l.plane.i.§.íi.iunaa gIo.ff.de iega.i.&: multiplex eft pars,vt docet Philofoph.iib.j.mcta i L f t l M d k - phyfic.Si Bar.in l.fi mater.§.Si quisuer.ff.de exceptio.reiiudica.&Dec.in regul.in toto.de teBgatm . regul.iur. Superius dixi in l.refte.
q T erció procedit etiam in poenis.-vtcum dicitur. Q u i filiü fuum fubtrahic m ilitix bel- honor%
li tem po re,exiIio,& b o n o ru m parte m uiftandus eft,l.qui cum v n o .L q u i filium .ffidcre m i damnatus,quid iitar.& qui abortion is caufa p o cu lu m dant am ato riu m, ctii d o lo non faciant, tamen quia foluere debeat, mali exem pli res e ft , hum iliores in metallum dam nantu r, honcftiores in infulam amiffa
parte b o n o ru m relegan tu r,l.Siqu isaliquid.§.qu iabprtion is.ff.depcen is.
f Q u artó depofitio teftium deponentium de parte, inteiligitur de dim idia: nifi aliter Departe depo,!
fuerit declaratum.ita con fu iu itB al.co n fil. 54 .cafus breuis. col. vl. in i.vo l.qu am uis teftes ventes, quidin plane deponere debeantjSi eam partem declarare,nc fitin a m b ig u o .la fin l.n on h o c .C .v n telliganturex- dc legitim i.plenc D eciu s in c.in prxfentia.de probatio.Scripfi in traft.de reproba.& falua. primere.
teftium . ,
q Q uiutójintcIIige etiam fi teftacor non habeatnifi dimidiam partem dom u s,& legaret
partem fu x d o m u s,vt tunc quoque videatur illam ipfam dimidiam legaifc: fi d caliam cn - habe
7
,fip a rté ce no n conftarec.Bar.& alij in l.fcrui eleftione,§.cum fu n d u s.ff de lega. i. vbi de R ipa,q u ia kget, quidex-.b onu m cft argum entum de toto ad partcm .l.qu x dc tora.ff.de rei vin dica.l.Lu ciiis.iun fta primat.
glo .de lega.1.
q Sexto etiam k o c inteiligitur in ftatu tis, co n fu etu d in ib u s, & ordin.ationibus , v t no. Fgirsinflatu^
Bal.per illum tex.in d.c.vn o,z.n o.d ealien acio .feud i.& la fin d.l.p!ane.i.§. fi.ff.de lcga.i. vn cle fi dicatur in ordiiiaH onc,quod b o n aalicu iu s applicetur parnm fifco.partim p a rtfd iu i dentur h u iu fm od i bona per dim idiu m. A d h x c fi pars con dem nita fit ad viginti libras, quarum pars fifco, pars altera parciapplicetur, eodem m odo diuidctur. Sicut videm us in
co n ftitu tio n ib .R eg iis nouifsim is eife caucum; QueUmoitié desefflices des proces de comm:(T.xi ^“ktria qut refera baillee par Pune des parties, Cfe Pautre partie par Pautre: non pour Pextraicl du rapporteur.
Et ica faicconclufum anno.i5i4.die.zi.Iunij inter Co.rake de la V al,& Renatum Charbot.
Sicque nonnullis in parlamentis,ac certis eorum clafsibus feu cameris eft confuctum,vc li-* beant.
tis enarrator dimidiam íálanorum partem habeat, altera media diuidenda mter ceteros Conliharios.
5 Septimó quoquclocum habcr.fi iii Icgc vcl ftatuto diceretur,Ccrt.nm oarrcm foluat.
nm tclligaturdcd.m ,dial.S.qui,C.dcpolIuland,vblglo.quudim idiaccrr'acrt,periftum J V j Z f T i K I . vade vidi pct uoc adiudtoan dimidiam parccm cu.ufdam hereditatis pauperibus. in
quorum
I quorum fauorem teftator ita difpofueratjVolo certam bonorum meorum
, eutonbus meis dari pauperibus. Gallice i z>-ve«x que ceruinepartie d em es^ T ^ T ^ ^
\; aux pauures deihoifel dieu par mes executeurs. laf. in i. de pupillo. §. q ui nuntiat
noui nuntiatio. ‘ '"^op cr.
certapars,id f Interdum pro qualitate m ateri*, certa, id cftaliqua, l.cum in eo.ibi,tutor cum nl r eflaliqua. que creditoribus decidit vt certam portionem accipcret.ff. de paff. P ^^U' Nuntians opus q O ffauo qui nuntiat opus nouum in parte, intelligitur de dimidia: ficut qu k • fyjuuminparte re nuntiat intelligitur decoca,l.dcpupillo.§.qui nütiat.ff.denoui oper.nGtia.vbifeOu°f”
^ q N o n6,intcrrogatusao fiEhcrcs,firefpondeat fepro parce heredem efle, intelli e -Zoparte he- dimidia,l.de *tate. §. fi interrogatus, ff. de interrogator, affio. Bar. confil. 124.
f Fesyidefiproii quicftionis taliseft,D om inaP.ini,q.
tmdia. q D ecim o, fi coheres fuerit condemnatus foluere partem impendiorum,intellfoir
¿ ¡ Coherespro dedimidia,fiduoerant:fiplures,provirili.I.intcr. §.fi.ff.famil.ercifcund.vbietiamFln
hocaíTcrit.
propane q Vndccimo,fi in inftrumento dicatur folutionem effe faffam pro parte, intelligitur ¿g
* dim idia,vteonfuluitBolog.confil.4t.pro tanto vifo.col.vl.per iftum tex.
EleBusdfvna qD uodecim ó,fe dicens eleffumab vna parte, intelligetur de dimidia, glo.in c.fi priyf parte, ^ quam.28. diftinff. vnde alias in forenfi iudicio fuit decifum , Q u ó d fi fententia vei arefto caueatur fic, Z’v«epartieouportionfera appliquee au Roy, Cautre auxpauures, in teiligetur dc d' midia.
Tars dimiiiq. q Sxpe vero íurifcañfuJ. ad maiorem elucidationem exprimere folet partem, fiue por.
tionem dimidiararaut fi hoc ncccffariumfit,vt in 1.Lucius.¿.filiam.ff.de lega.2.Vtigicurfa ciliusresinteiligatur,hocíícpiusfic,vtIurifconful.aitin 1. in fula.in fi.ff. de acquir .rerum dom i.&in l.qui habebat.de manumiff.teftam.& Papa in clem.vt hi qui.de *tate&qualita_
■ 1. Acmiiius.ff.de minor.Lfi peen*.§.fi falfo.ibi,partem dimidiam.de Gondiff.indeb.i,i. in ft de Salu.intcrdic.l.i.in fi.de bonis damnator.l.penuI. dc iure fifci.
Mediaparsf g Interdum media pars exprimitur,1.3.¿.fi in locis fifcalibus vel publicis thcíáurireper i - 7 . tifucrinc.D iuifratresconfticucruntjV tm cdiaparsexhisfifcovindicarccur.ff.deiurefifGÍ.
'v ! ' . ¿.thcfauros.Infti.dercrurn diuif.&in l.tnplici.fupraeod.
; ji, -parstionnutt- ^ R.eftrihgicur vero h*c regula cerris cafibus,primó C um quis effer rogatus portionem qumpromo. fuam reftituerc,quia tunc intelligetur de tota fua parte, quantacunque fit,nec non prxce-
ptionescontinebuntur.l.Marceilus.§.quidam.ff’.ad Trebellia.quemno.Roma.fingulayz.
! tu habes ccx.facit tex.in Lalimenta.in fi.ibi,pro fua parte, ff. de alimea. & cibar.Iega. etiam : cotumcontinebitur,perl.pater.§.fiiiam.ibi>viniempartcm.dclcga.3. vt fcripfi in j.vinlis.
fu praeod.
' IL' Tortiofua. qN ifiexpreffediccretquisportionem fuam exparce, vtin i.ftipulationum. §. fi.IF.de ' verbor. obligatio, ibi, portionem fuam ex forte foluerit:& tunc inreliigemr departe qu*
;i i eum contingit pronum ero perfonarum & debiti.
■ . . qSecundo limitatur,cum dicerecurdeportiuncula:tuncenim nonveniretm edia,fed
i , 'P ortim cula,ii ujiQjiiiaeriamparticülafufficeret,1.4.§.i.ibi,vEportiuneuiacontcntusfír.ff.devfu& habi
£a.i.fi quis defcrta.C.de omni agro deferto, lib. 11. intelligatis pro qualicatcnegotij.
•tarticHla,iit. q Idem in diffione particula, i. fi quis fundum, ff. de acquir. poffeft. ¿61. z. vb iB ar.C . quand.¿6 quib.quarta pars debeat.lib. io . ¿6 Corfct. fingui. incjpien. pars. 1. fi autem, ft. de . . . aqua pluuiaarccnd.l.inciuile.de legib. interdumaddic Iurifconful.minimam porciuncu- Tartic . jaqa.h Sííin on totam .ff.fiqu isom iífecaufiteftam .velait,particuIaiim ,vtinl.tutor.§.i.
_ ff.de vfur. r ¡r j
f . q ld em ftdiceretquantam cunque;dem inim aenim intelligetur,l.dom um .¿.fi.ff.U C
eo n tra h . em p tio , ibl, fi vero q u an cacu n q u e p ars * d ific ij re m a n e a t, ftare ^ e n d itio n ein , 86 ' y c n d ic o r e m e m p to riq u o d in c e r e ftr e ftic u e r e .v e lfid ic e r e tu r q u a n tu la c u n q u e v c lm o d ic a
particula.l.fi finita.§.fed 86 fi iii plures.ff.de damno infeff.ibi, ceterum fi modica p^ticula Tarsparuula. * d iu m a m p lifs im a r u m viciu m facercc.ita fi d ic a tu r de parce paruula.I.habitatores.ff oc^
TarsvUa. ib i,a liq u a m partem p aru u la m in c o m m o d ifu ftin e r e tiv e l fi d icatu r v lla p a r s ,tu n c e ti2in
i| dc qualibet minima mtelligetur,l.reffe dicimus.fupra cod. ^
• Tarsa,iquq. q ld e m q u oq u e fi diceretur aiiqua pars, vt tu n c etiam m inim a con tin eatu r, 1. lo cu s, u j, ! p ra eo d .a u th e n .h a b ita .v b i p icn e icrip fi.C . ne filiu s p ro patre. 1. ¿6 id eo h * fita tu r
pars iniuie faffa fic,dcinde incendio confuihpta. ff. de verbor. obliga, glo. fingu., m c ^ vna,de foro competen.& ibi addidi, facit l.fi ex affe. rf. famil. ercifcund. BaL in kge pnrn ^ pol.pepul.C.dc inofficiof.donado.Panor.in cap.fupereo.no.z. de eo qui cognouit
fangui. vxoris fu?. ■
,v Tar-squaJ et, f Id cm fi diceretur qiixiibet pars.L ficu i.ib i,videlicet per quamlibet eiuspai»ernir ,
l i rc liccbic.ff.deferuitu. ' , ^
’ | Tarsteliqita. q A q c f i d ic c re tu r,re iiq u a p a r s ,l.fir a ih i.¿ .fi.in fi.ff.d c k g a .i.I-c u n ie m p to .¿ .i. ^
